Dz.U. 2001 nr 124 poz. 1362

Dziennik Ustaw Nr 124 — 9672 — Poz. 1362 1362 OBWIESZCZENIE MARSZA¸KA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 12 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.

1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze usta wy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów norma tywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 62, poz. 718 i z 2001 r. Nr 46, poz. 49

9) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej In spekcji Pracy (Dz. U. Nr 6, poz. 23), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:

1) ustawą z dnia 24 lipca 1985 r. o zmianie ustawy o związkach zawodowych i niektórych innych ustaw określających uprawnienia związków zawo dowych (Dz. U. Nr 35, poz. 162) — ujętych w obwieszczeniu Przewodniczącego Rady Państwa z dnia 4 listopada 1985 r. w sprawie ogło szenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 276),

2) ustawą z dnia 29 maja 1989 r. o przekazaniu dotych czasowych kompetencji Rady Państwa Prezyden towi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i innym or ganom państwowym (Dz. U. Nr 34, poz. 178),

3) ustawą z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy — Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 1

10) ,

4) ustawą z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zmianie niektó rych ustaw normujących funkcjonowanie gospo darki i administracji publicznej (Dz. U. Nr 106, poz. 496),

5) ustawą z dnia 28 sierpnia 1998 r. o zmianie ustawy — Kodeks wykroczeń, ustawy — Kodeks postępo wania w sprawach o wykroczenia, ustawy o ustro ju kolegiów do spraw wykroczeń, ustawy — Ko deks pracy i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 717),

6) ustawą z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483),

7) ustawą z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektó rych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustro jowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126),

8) ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz ustawy o postę powaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 76, poz. 809),

9) ustawą z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych (Dz. U. Nr 76, poz. 811),

10) ustawą z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódz kich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080) i zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu.

2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszcze nia jednolity tekst ustawy nie obejmuje:

1) następujących przepisów ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 6, poz. 23): a) rozdziału 4 w brzmieniu: „Rozdział 4 Zmiany w przepisach obowiązujących. Art. 2

7. W Kodeksie pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 i z 1975 r. Nr 16, poz. 9

1) wpro wadza się następujące zmiany:

1) w art. 276 dotychczasowa treść otrzy muje oznaczenie § 1 i dodaje się § 2 w brzmieniu: «

§2. W sprawach dotyczących świad czeń należnych pracownikom i członkom ich rodzin z tytułu wy padków przy pracy i chorób za wodowych do wniesienia rewizji nadzwyczajnej uprawniony jest także Prezes Najwyższej Izby Kontroli.»,

2) w art. 283: a) § 1 otrzymuje brzmienie: «

§1. Kto, kierując zakładem pracy lub zespołem pracowników al bo działając w imieniu kierow nika zakładu pracy, nie prze strzega przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pra cy, podlega karze grzywny do 5 000 złotych.», b) w § 2 dodaje się pkt 4 w brzmieniu: «

4) przejmuje do eksploatacji lub uruchamia wybudowany lub przebudowany zakład pracy al bo jego część bez powiadomie nia inspektora pracy albo podej muje bez wymaganej przepisa mi zgody lub opinii właściwych organów decyzję dotyczącą bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie.»,

3) w art. 284 skreśla się wyrazy: «oraz ko legia do spraw wykroczeń, zwane da lej kolegiami»,

4) w art. 285: a) § 1 skreśla się, b) § 2 otrzymuje brzmienie: «

§2. Od orzeczenia inspektora pra cy obwiniony, jego obrońca albo prokurator mogą w ter minie siedmiu dni od dnia ogłoszenia lub doręczenia orzeczenia odwołać się do właściwego miejscowo kole gium do spraw wykroczeń przy terenowym organie ad ministracji państwowej stop nia wojewódzkiego. Kolegium utrzymuje zaskarżone orzecze nie w mocy lub je uchyla i wy daje nowe orzeczenie.», c) dodaje się § 4 w brzmieniu: «

§4. Okręgowemu inspektorowi pracy przysługują w postępo waniu przed kolegium upraw nienia oskarżyciela publiczne go.»,

5) art. 286 skreśla się,

6) w art. 287 § 2 otrzymuje brzmienie: «

§2. W razie uchylenia orzeczenia in spektora pracy sprawa podlega przekazaniu do rozpatrzenia przez właściwe miejscowo kole gium do spraw wykroczeń przy terenowym organie administra cji państwowej stopnia podsta wowego, a decyzja Głównego Inspektora Pracy o uchyleniu orzeczenia zastępuje wniosek o rozpatrzenie.»”, b) art. 31 w brzmieniu: „Art. 3

1. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogło szenia.”;

2) art. 7 ustawy z dnia 24 lipca 1985 r. o zmianie usta wy o związkach zawodowych i niektórych innych ustaw określających uprawnienia związków zawo dowych (Dz. U. Nr 35, poz. 16

2) w brzmieniu: „Art.

7. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłosze nia.”;

3) art. 21 ustawy z dnia 29 maja 1989 r. o przekazaniu dotychczasowych kompetencji Rady Państwa Pre zydentowi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i in nym organom państwowym (Dz. U. Nr 34, poz. 178), który stanowi: „Art. 2

1. Ustawa wchodzi w życie z dniem objęcia urzędu przez Prezydenta, z tym że art. 15 pkt 4 wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1990 r.”;

4) art. 43 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie usta wy — Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 1

10) , który stanowi: „Art. 4

3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjąt kiem przepisów:

1) działu szóstego i siódmego Kodeksu pracy, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1997 r.,

2) art. 217 i art. 2376 § 2 i 3 Kodeksu pra cy, które wchodzą w życie po upływie jednego roku od dnia wejścia w życie ustawy,

3) art. 220 § 1 Kodeksu pracy, który wcho dzi w życie po upływie jednego roku od dnia ogłoszenia przepisów, o których mowa w art. 220 § 2 Kodeksu pracy,

4) art. 221 § 2 Kodeksu pracy, który wcho dzi w życie po upływie jednego roku od dnia ogłoszenia przepisów, o których mowa w art. 221 § 5 Kodeksu pracy.”;

5) art. 84 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zmianie niektórych ustaw normujących funkcjonowanie gospodarki i administracji publicznej (Dz. U. Nr 106, poz. 496), który stanowi: „Art. 8

4. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycz nia 1997 r., z wyjątkiem art. 3, art. 7, art. 9, art. 10, art. 20, art. 24, art. 32, art. 34, art. 37, art. 45—47, art. 50, art. 66, art. 73 ust. 1, 2 i 4, art. 74, art. 76, art. 79, art. 80 i art. 82, które wchodzą w życie z dniem 1 października 1996 r., oraz art. 41, który wchodzi w życie z dniem wejścia w życie ustawy konstytucyjnej z dnia 21 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajem nych stosunkach między władzą ustawo dawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 106, poz. 488).”;

6) art. 13 i 16 ustawy z dnia 28 sierpnia 1998 r. o zmia nie ustawy — Kodeks wykroczeń, ustawy — Ko deks postępowania w sprawach o wykroczenia, ustawy o ustroju kolegiów do spraw wykroczeń, ustawy — Kodeks pracy i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 717), które stanowią: „Art. 1

3.

1. W sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w któ rych kolegium do spraw wykroczeń, je go przewodniczący lub inspektor pracy nie wydali do dnia jej wejścia w życie rozstrzygnięcia, stosuje się w zakresie postępowania nowe przepisy.

2. W sprawach przekazanych do sądu w trybie przepisów dotychczasowych, a niezakończonych rozstrzygnięciem sądu do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się w zakresie postępo wania przepisy dotychczasowe. Dziennik Ustaw Nr 124 — 9673 — Poz. 1362

3. Nierozpoznane wnioski o uchylenie prawomocnego rozstrzygnięcia rozpa truje się stosując w zakresie postępo wania dotychczasowe przepisy.” „Art. 1

6. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 wrze śnia 1998 r.”;

7) art. 150 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483), który sta nowi: „Art. 150. Ustawa wchodzi w życie po upływie 1 miesiąca od dnia ogłoszenia.”;

8) art. 38 ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126), któ ry stanowi: „Art. 3

8. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycz nia 1999 r.”;

9) art. 2, 4 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o zmia nie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz usta wy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 76, poz. 809), które stanowią: „Art.

2. Stosunki pracy z pracownikami zatrudnio nymi na podstawie mianowania na stano wiskach określonych w art. 25 ust. 3 usta wy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przekształcają się, z dniem wejścia w życie niniejszej usta wy, w stosunki pracy na podstawie powo łania.” „Art.

4.

1. Do czasu wydania przepisów, o których mowa w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 4 ustawy, o której mowa w art. 1, nie dłużej jednak niż przez rok od dnia wejścia w życie ni niejszej ustawy, zachowują moc przepi sy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzecz ne z niniejszą ustawą.

2. Do postępowań kontrolnych rozpoczę tych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, je żeli nie są sprzeczne z ustawą. Art.

5. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.”;

10) art. 76 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organi zmach genetycznie zmodyfikowanych (Dz. U. Nr 76, poz. 811), który stanowi: „Art. 7

6. Ustawa wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia, z wy jątkiem przepisów art. 9, art. 10, art. 12 i art. 13, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.”; 1

1) art. 36 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wo jewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080), który stanowi: „Art. 3

6. Ustawa wchodzi w życie po upływie 1 miesiąca od dnia ogłoszenia, z wyjąt kiem:

1) art. 21 i 22, art. 25 pkt 2 oraz art. 31, któ re wchodzą w życie po upływie 2 mie sięcy od dnia powołania pierwszego składu Komisji,

2) art. 16—19, 23, 24, 26, 28 i 29, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2002 r.” Marszałek Sejmu: M. Płażyński Dziennik Ustaw Nr 124 — 9674 — Poz. 1362 Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 października 2001 r. (poz. 1362) USTAWA z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. Rozdział 1 Organizacja i zadania Państwowej Inspekcji Pracy Art.

1. Tworzy się Państwową Inspekcję Pracy jako organ powołany do nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bez pieczeństwa i higieny pracy. Art. 2.

1) Państwowa Inspekcja Pracy podlega Sej mowi. Nadzór nad Państwową Inspekcją Pracy w za kresie ustalonym ustawą sprawuje Rada Ochrony Pra cy. Art.

3.

1. Państwową Inspekcję Pracy tworzy: Głów ny Inspektorat Pracy i okręgowe inspektoraty pracy oraz działający w ramach terytorialnej właściwości okręgowych inspektoratów pracy — inspektorzy pracy.

2. Państwową Inspekcją Pracy kieruje Główny In spektor Pracy przy pomocy zastępców. Art.

4. 1.

2) Okręgowy inspektorat pracy obejmuje zakresem swojej właściwości terytorialnej obszar jed nego lub więcej województw. ———————

1) W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 29 maja 1989 r. o przekazaniu dotychczasowych kompeten cji Rady Państwa Prezydentowi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i innym organom państwowym (Dz. U. Nr 34, poz. 178), która weszła w życie z dniem objęcia urzędu przez Prezydenta wybranego przez Zgromadzenie Narodo we w dniu 19 lipca 1989 r. ———————

2) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspek cji Pracy oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w ad ministracji (Dz. U. Nr 76, poz. 809), która weszła w życie z dniem 25 sierpnia 2001 r.

2. Okręgowym inspektoratem pracy kieruje okrę gowy inspektor pracy przy pomocy zastępców.

3. Okręgowy inspektor pracy nadzoruje i koordynu je pracę działających na terenie jego właściwości in spektorów pracy; okręgowy inspektor pracy dokonuje podziału zadań między poszczególnych inspektorów pracy. Art. 5.

3)

1. Marszałek Sejmu na wniosek Głównego Inspektora Pracy ustala:

1) siedziby i zakres właściwości terytorialnej okręgo wych inspektoratów pracy,

2) statut Państwowej Inspekcji Pracy.

2. Zarządzenia Marszałka Sejmu w sprawach, o któ rych mowa w ust. 1, podlegają ogłoszeniu w Dzienni ku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Pol ski”. Art.

6. 1.

4) Tworzy się Radę Ochrony Pracy jako or gan nadzoru nad warunkami pracy i działalnością Pań stwowej Inspekcji Pracy. 2.

5) Rada składa się z przewodniczącego, zastęp ców przewodniczącego, sekretarza i członków, których powołuje i odwołuje Marszałek Sejmu; kadencja Rady trwa cztery lata. 3.

6) Radę powołuje się spośród posłów, senatorów, kandydatów zgłoszonych przez Prezesa Rady Mini strów, kandydatów zgłoszonych przez: ogólnokrajowe związki zawodowe, ogólnokrajowe zrzeszenia (federa cje) związków zawodowych oraz ogólnokrajowe orga nizacje międzyzwiązkowe, ogólnokrajowe federacje i konfederacje pracodawców, a także przez inne orga nizacje społeczne zajmujące się problematyką ochrony pracy. W skład Rady powołuje się także ekspertów i przedstawicieli nauki. 3.

7) Radę powołuje się spośród posłów, senatorów, kan dydatów zgłoszonych przez Prezesa Rady Ministrów, kandy datów zgłoszonych przez: organizacje związkowe oraz or ganizacje pracodawców — reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialo gu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080), ogólnokrajowe fe deracje i konfederacje pracodawców, a także przez inne or ganizacje społeczne zajmujące się problematyką ochrony pracy. W skład Rady powołuje się także ekspertów i przed stawicieli nauki. 31.

8) W skład Rady nie można powołać pracownika Państwowej Inspekcji Pracy, chyba że korzysta on z urlopu bezpłatnego udzielonego w celu wykonywa nia funkcji z wyboru. 4.

9) Zasady reprezentacji w Radzie oraz wysokość diety członków Rady za udział w jej pracach określa Marszałek Sejmu w drodze zarządzenia.

5. Do zadań Rady należy wyrażanie stanowiska w sprawach objętych zakresem działania Państwowej Inspekcji Pracy, a w szczególności dotyczących:

1) programów działalności i zadań Państwowej In spekcji Pracy,

2) okresowych ocen działalności Państwowej Inspek cji Pracy oraz wniosków wynikających z tych ocen,

3) problemów ochrony pracy o zasięgu ogólnokrajo wym.

6. Rada wyraża opinię o kandydatach na stanowi ska Głównego Inspektora Pracy i jego zastępców oraz okręgowych inspektorów pracy. 7.

10) Rada działa na podstawie uchwalonego przez siebie regulaminu, zatwierdzonego przez Marszałka Sejmu.

8. (skreślony).11) Art.

7. 1.1

2) Główny Inspektor Pracy przedstawia Sejmowi oraz Radzie Ministrów informacje z działalno ści Państwowej Inspekcji Pracy oraz coroczne sprawoz danie z działalności tej Inspekcji wraz z wynikającymi z tej działalności wnioskami co do przestrzegania pra wa pracy przez podmioty kontrolowane i organy spra wujące nadzór nad przedsiębiorstwami lub innymi jed nostkami organizacyjnymi państwowymi albo samo rządowymi. 2.1

3) Sprawozdania roczne, o których mowa w ust. 1, Główny Inspektor Pracy przedstawia Radzie Ochrony Pracy oraz podaje do wiadomości publicznej.

3. (skreślony).14) Dziennik Ustaw Nr 124 — 9675 — Poz. 1362 ———————

3) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w przypisie 2.

4) W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 3 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 1.

5) Ze zmianami wprowadzonymi przez art. 8 pkt 3 lit. b) usta wy, o której mowa w przypisie 1, i przez art. 1 pkt 3 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 2.

6) W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 3 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1, i ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 3 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 2. W brzmieniu tym obowiązuje do dnia 30 czerwca 2002 r.

7) W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 3 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 1, i ze zmianami wprowadzony mi przez art. 1 pkt 3 lit. b) ustawy, o której mowa w przypi sie 2, oraz art. 19 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstron nej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i woje wódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080), który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2002 r. ——————

8) Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 2.

9) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. d) ustawy, o której mowa w przypisie 2.

10) W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 3 lit. e) ustawy, o której mowa w przypisie 1. 1

1) Przez art. 8 pkt 3 lit. f) ustawy, o której mowa w przypisie 1. 1

2) Ze zmianami wprowadzonymi przez art. 8 pkt 4 lit. a) usta wy, o której mowa w przypisie 1, i przez art. 1 pkt 4 usta wy, o której mowa w przypisie 2. 1

3) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 8 pkt 4 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 1. 1

4) Przez art. 8 pkt 4 lit. c) ustawy, o której mowa w przypi sie 1. Art.

8.

1. Do zakresu działania Państwowej Inspek cji Pracy należą w szczególności: 1)1

5) nadzór i kontrola przestrzegania przez pracodaw ców prawa pracy, w szczególności przepisów i za sad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów do tyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pra cy, czasu pracy, urlopów, ochrony pracy kobiet, za trudniania młodocianych i osób niepełnospraw nych, oraz inicjowanie przedsięwzięć w sprawach ochrony pracy w rolnictwie indywidualnym,

2) kontrola przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy przy projektowaniu budowy, prze budowy i modernizacji zakładów pracy oraz stano wiących ich wyposażenie maszyn i innych urzą dzeń technicznych oraz technologii,

3) uczestniczenie w przejmowaniu do eksploatacji wy budowanych lub przebudowanych zakładów pracy albo ich części w zakresie ustalonym w przepisach prawa pracy, 4)1

5) nadzór i kontrola przestrzegania przez pracodaw ców wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy przy konstruowaniu i produkcji maszyn, urządzeń oraz narzędzi pracy,

5) nadzór i kontrola przestrzegania wymagań bezpie czeństwa i higieny pracy przy produkcji wyrobów i opakowań, których użytkowanie mogłoby spowo dować zagrożenie dla zdrowia i życia,

6) analizowanie przyczyn wypadków przy pracy i cho rób zawodowych, kontrola stosowania środków zapobiegających tym wypadkom i chorobom oraz udział w badaniu okoliczności wypadków przy pra cy, na zasadach określonych w przepisach prawa pracy, 7)1

6) współdziałanie z organami ochrony środowiska w kontroli przestrzegania przez pracodawców prze pisów o przeciwdziałaniu zagrożeniom dla środo wiska, 7a)1

7) kontrola przestrzegania wymagań bezpieczeń stwa i higieny pracy, o których mowa w ustawie z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycz nie zmodyfikowanych (Dz. U. Nr 76, poz. 811), 8)1

8) ściganie wykroczeń przeciwko prawom pracow nika określonych w Kodeksie pracy, a także innych wykroczeń związanych z wykonywaniem pracy za robkowej, gdy ustawa tak stanowi, oraz udział w postępowaniu w tych sprawach przed kolegium do spraw wykroczeń18a) w charakterze oskarżycie la publicznego,

9) opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu prawa pracy oraz inicjowanie prac legislacyjnych w tej dziedzinie,

10) inicjowanie przedsięwzięć oraz prac badawczych w dziedzinie przestrzegania prawa pracy, a w szcze gólności bezpieczeństwa i higieny pracy, 1

1) udzielanie porad i informacji technicznych w zakre sie eliminowania zagrożeń dla życia i zdrowia pra cowników oraz porad i informacji w zakresie prze strzegania prawa pracy, 11a)1

9) wnoszenie powództw, a za zgodą zainteresowa nej osoby — uczestniczenie w postępowaniu przed sądem pracy, o ustalenie istnienia stosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek prawny, wbrew za wartej między nimi umowie, ma cechy stosunku pracy, 1

2) wykonywanie innych zadań określonych w ustawie i przepisach szczególnych. 11.

20) Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Pracy należy ponadto:

1) nadzór i kontrola zapewnienia przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oso bom fizycznym wykonującym pracę na innej pod stawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę,

2) nadzór i kontrola zapewnienia przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków zajęć od bywanych na jego terenie przez studentów i uczniów niebędących pracownikami,

3) nadzór i kontrola zapewnienia bezpiecznych i higie nicznych warunków pracy przez jednostki organi zujące pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy, w ramach prac społecznie użytecznych, 4)2

1) nadzór i kontrola zapewnienia bezpiecznych i hi gienicznych warunków pracy przez pracodawcę przy wykonywaniu pracy na terenie zakładu pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę przez osoby przebywające w zakładach karnych i w zakładach poprawczych oraz zadań i prac wyko nywanych przez żołnierzy w czynnej służbie. Dziennik Ustaw Nr 124 — 9676 — Poz. 1362 ——————— 1

5) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 5 lit. a) tiret pierwsze ustawy, o której mowa w przypisie 2. 1

6) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 5 lit. a) tiret dru gie ustawy, o której mowa w przypisie 2. 1

7) Dodany przez art. 66 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o or ganizmach genetycznie zmodyfikowanych (Dz. U. Nr 76, poz. 811), która weszła w życie z dniem 26 października 2001 r. 1

8) W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 28 sierpnia 1998 r. o zmianie ustawy — Kodeks wykro czeń, ustawy — Kodeks postępowania w sprawach o wy kroczenia, ustawy o ustroju kolegiów do spraw wykro czeń, ustawy — Kodeks pracy i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 717), która weszła w życie z dniem 1 września 1998 r. ——————— 18a) Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. o ustroju kolegiów do spraw wykroczeń utraciła moc zgodnie z art. 2 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. — Przepisy wprowadza jące Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz. 1149), która weszła w życie z dniem 17 października 2001 r. 1

9) Dodany przez art. 31 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy — Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 1

10) , która weszła w życie z dniem 2 czerwca 1996 r.

20) Dodany przez art. 31 pkt 2 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 19. 2

1) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 5 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 2. 12.

20) Pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy wy konujący lub nadzorujący czynności kontrolne mają prawo przeprowadzania czynności kontrolnych wobec podmiotów, na rzecz których jest wykonywana praca przez osoby fizyczne, bez względu na podstawę świad czenia tej pracy. 2.2

2) Pracownicy, o których mowa w ust. 12, upraw nieni są do przeprowadzania bez uprzedzenia kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególno ści stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, o każdej po rze dnia i nocy. 3.2

3) Kontrolę przeprowadza się po okazaniu legity macji służbowej. 4.2

4) Marszałek Sejmu, na wniosek Głównego In spektora Pracy, ustala w drodze zarządzenia wzór legi tymacji służbowej, o której mowa w ust.

3. Zarządzenie Marszałka Sejmu podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Pol ski”. Art. 8a.2

5) 1.2

6) Tworzy się Komisję Kwalifikacyjną do Oceny Kandydatów na Rzeczoznawców. Główny In spektor Pracy w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy powołuje i odwołuje członków Komisji.

2. Członkowie Komisji Kwalifikacyjnej do Oceny Kandydatów na Rzeczoznawców otrzymują za udział w pracach Komisji wynagrodzenie na zasadach ustalo nych przez Głównego Inspektora Pracy oraz diety i zwrot kosztów podróży — według zasad obowiązują cych przy podróżach służbowych.

3. Główny Inspektor Pracy, na wniosek Komisji Kwalifikacyjnej do Oceny Kandydatów na Rzeczoznaw ców, nadaje uprawnienia rzeczoznawcy do spraw bez pieczeństwa i higieny pracy, upoważnionego do opi niowania projektów nowo budowanych lub przebudo wywanych obiektów budowlanych albo ich części, w których przewiduje się pomieszczenia pracy, pod względem zgodności z przepisami bezpieczeństwa i hi gieny pracy oraz wymaganiami ergonomii. Główny In spektor Pracy może cofnąć uprawnienia rzeczoznawcy z własnej inicjatywy lub na wniosek okręgowego in spektora pracy.

4. Koszty związane z przygotowaniem kandydatów na rzeczoznawców i podnoszeniem kwalifikacji przez rzeczoznawców, o których mowa w ust. 5 pkt 1, i nada niem uprawnienia, o którym mowa w ust. 3, ponosi kandydat na rzeczoznawcę lub rzeczoznawca albo pra codawca zatrudniający te osoby — na zasadach ustalo nych przez Głównego Inspektora Pracy.

5. Minister właściwy do spraw pracy w porozumie niu z Głównym Inspektorem Pracy określi, w drodze rozporządzenia:27)

1) szczegółowe zasady oraz tryb nadawania i cofania uprawnień rzeczoznawców do spraw bezpieczeń stwa i higieny pracy, a także wymagany zakres przygotowania kandydatów na rzeczoznawców i podnoszenia kwalifikacji przez rzeczoznawców,

2) szczegółowe zasady opiniowania przez rzeczo znawców do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy projektów nowo budowanych lub przebudowywa nych obiektów budowlanych albo ich części, w któ rych przewiduje się pomieszczenia pracy, oraz tryb odwoływania się od opinii,

3) tryb powoływania i odwoływania członków Komi sji Kwalifikacyjnej do Oceny Kandydatów na Rze czoznawców i szczegółowe zasady działania tej Ko misji. Art.

9. W razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są do: 1)2

8) w wypadku gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy — nakaza nia usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalo nym w nakazie terminie, 2)2

9) nakazania: wstrzymania prac, gdy naruszenie po woduje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników lub innych osób wykonujących te prace; skierowania do innych prac pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy wbrew obowiązującym przepisom przy pracach wzbronio nych, szkodliwych lub niebezpiecznych albo pra cowników lub innych osób dopuszczonych do pra cy przy pracach niebezpiecznych, jeżeli pracownicy ci lub osoby nie posiadają odpowiednich kwalifika cji; nakazy w tych sprawach podlegają natychmia stowemu wykonaniu, 2a)30) nakazania pracodawcy wypłaty należnego wy nagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi,

3) nakazania, w wypadku stwierdzenia, ż e stan bezpie czeństwa i higieny pracy zagraża życiu lub zdrowiu pracowników, zaprzestania przez zakład pracy lub jego część działalności bądź działalności określo nego rodzaju,

4) zgłoszenia sprzeciwu przeciwko uruchomieniu wy budowanego lub przebudowanego zakładu pracy albo jego części, jeżeli z powodu nieuwzględnienia Dziennik Ustaw Nr 124 — 9677 — Poz. 1362 ——————— 2

2) Ze zmianami wprowadzonymi przez art. 31 pkt 2 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 19, i przez art. 1 pkt 5 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 2. 2

3) W brzmieniu ustalonym przez art. 31 pkt 2 lit. d) ustawy, o której mowa w przypisie 19. 2

4) Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. d) ustawy, o której mowa w przypisie 2. 2

5) Dodany przez art. 31 pkt 3 ustawy, o której mowa w przy pisie 19. 2

6) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 6 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 2. ——————— 2

7) Zdanie wstępne ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 6 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 2. 2

8) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 7 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 2. 2

9) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 2. 30) Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 2. wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy dopusz czenie ich do eksploatacji mogłoby spowodować bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pra cowników; sprzeciw wstrzymuje uruchomienie za kładu lub jego części, 5)3

1) skierowania wystąpienia, w razie stwierdzenia innych naruszeń niż wymienione w pkt 1—4, do pracodawcy lub organu, o którym mowa w art. 7 ust. 1, o usunięcie stwierdzonych naruszeń, a także w razie potrzeby o wyciągnięcie konsekwencji w stosunku do osób winnych. Art.

10. W postępowaniu przed organami Państwo wej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 1

1. 1.3

2) Nadzorem i kontrolą Państwowej In spekcji Pracy są objęci wszyscy pracodawcy oraz inne podmioty, na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne.

2. (skreślony).33) Art. 12.3

4) Prezes Rady Ministrów w drodze rozpo rządzenia określi zasady współdziałania innych orga nów nadzoru i kontroli warunków pracy z Państwową Inspekcją Pracy. Art. 1

3. 1.3

5) Państwowa Inspekcja Pracy w zakresie swego działania współdziała ze związkami zawodowy mi, organizacjami pracodawców, organami samorzą du załogi oraz ze społeczną inspekcją pracy. 11.3

6) Organy Policji, w razie uzasadnionej potrzeby oraz w celu zapewnienia bezpieczeństwa kontrolują cym, są obowiązane, na wniosek inspektora pracy, do udzielenia stosownej pomocy. 2.3

7) Państwowa Inspekcja Pracy może, na wniosek związków zawodowych, prowadzić szkolenie i instruk taż oraz udzielać pomocy w szkoleniu społecznych in spektorów pracy, a także podejmować działania na rzecz doskonalenia i zwiększenia skuteczności działa nia społecznej inspekcji pracy. Rozdział 2 Zakres działania organów Państwowej Inspekcji Pracy Art. 1

4.

1. Do zakresu działania Głównego Inspek tora Pracy należy w szczególności:

1) kierowanie działalnością Głównego Inspektoratu Pracy i okręgowych inspektorów pracy, 1a)3

8) sprawowanie nadzoru zwierzchniego nad po stępowaniem mandatowym w sprawach o wykro czenia, o których mowa w art. 75 § 1 3

9) Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia,

2) sprawowanie ogólnego nadzoru nad przestrzega niem prawa pracy oraz przedkładanie właściwym organom ocen, opinii i wniosków w tej dziedzinie,

3) opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczą cych prawa pracy oraz inicjowanie prac legislacyj nych w tej dziedzinie,

4) inicjowanie przedsięwzięć w zakresie rozwiązywa nia i wdrażania postępu technicznego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, 5)40) przedstawianie wniosków w sprawach nauczania i szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenie działalności w zakresie szkole nia inspektorów pracy oraz nadzór nad działalno ścią Ośrodka Szkolenia Państwowej Inspekcji Pra cy im. Profesora Jana Rosnera,

6) prowadzenie działalności wydawniczej i propagan dowej w zakresie ochrony pracy,

7) udział w pracach komisji rządowych badających wypadki przy pracy, powołanych na podstawie przepisów szczególnych, 7a)4

1) rozpatrywanie odwołań od nakazów i innych decyzji okręgowych inspektorów pracy,

8) sporządzanie i przedkładanie informacji i sprawoz dań, o których mowa w art. 7.

2. Główny Inspektor Pracy wykonuje swoje zadania przy pomocy podległego mu Głównego Inspektoratu Pracy. 21.4

2) Główny Inspektor Pracy jest pracodawcą, w rozumieniu prawa pracy, dla pracowników Główne Dziennik Ustaw Nr 124 — 9678 — Poz. 1362 ——————— 3

1) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 7 lit. d) ustawy, o której mowa w przypisie 2. 3

2) Ze zmianami wprowadzonymi przez art. 31 pkt 4 ustawy, o której mowa w przypisie 19, i przez art. 1 pkt 8 lit. a) usta wy, o której mowa w przypisie 2. 3

3) Przez art. 1 pkt 8 lit. b) ustawy, o której mowa w przypi sie 2. 3

4) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 8 pkt 5 ustawy, o któ rej mowa w przypisie 1. 3

5) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 9 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 2. 3

6) Dodany przez art. 31 pkt 5 ustawy, o której mowa w przy pisie 19, i ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 9 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 2. 3

7) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 8 pkt 6 ustawy, o któ rej mowa w przypisie 1. ——————— 3

8) Dodany przez art. 6 pkt 2 ustawy, o której mowa w przypi sie 18. 3

9) Obecnie: odpowiednie przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. — Kodeks postępowania w sprawach o wykrocze nia (Dz. U. Nr 106, poz. 1148), która weszła w życie z dniem 17 października 2001 r., stosownie do art. 3 § 1 ustawy, o której mowa w przypisie 18a. 40) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 lit. a) tiret pierwsze ustawy, o której mowa w przypisie 2. 4

1) Dodany przez art. 1 pkt 10 lit. a) tiret drugie ustawy, o któ rej mowa w przypisie 2. 4

2) Dodany przez art. 1 pkt 10 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 2. go Inspektoratu Pracy oraz pracowników wykonują cych lub nadzorujących czynności kontrolne. 3.4

3) Główny Inspektor Pracy udostępnia ministro wi właściwemu do spraw pracy zbiorcze wyniki kontro li oraz oceny przestrzegania prawa pracy, w tym prze pisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Art. 1

5. (skreślony).44) Art. 1

6.

1. Do zakresu działania okręgowego inspek tora pracy należy w szczególności:

1) kierowanie działalnością okręgowego inspektoratu pracy oraz nadzór i koordynacja działalności in spektorów pracy,

2) dokonywanie w myśl art. 4 ust. 3 podziału zadań między inspektorów pracy z uwzględnieniem ich kwalifikacji zawodowych, 3)4

5) zatwierdzanie planów kontroli, sporządzanych przez inspektorów pracy, 4)4

6) rozpatrywanie odwołań od nakazów, sprzeciwów i innych decyzji inspektorów pracy, 5)4

7) prowadzenie ewidencji pracodawców działają cych na terenie jego właściwości,

6) sporządzanie sprawozdań z działalności okręgowe go inspektoratu pracy.

2. Okręgowy inspektor pracy wykonuje swoje zada nia przy pomocy okręgowego inspektoratu pracy. 3.4

8) Okręgowy inspektor pracy jest pracodawcą, w rozumieniu prawa pracy, dla pracowników okręgo wego inspektoratu pracy, z wyłączeniem pracowników, o których mowa w art. 14 ust. 21. Art. 1

7. (skreślony).49) Art. 18.50) Okręgowy inspektor pracy wydaje naka zy, o których mowa w art. 9 pkt

3. Nakazy te wydaje z własnej inicjatywy bądź na wniosek inspektora pracy. Art. 19.5

1) Okręgowy inspektor pracy sporządza roczne sprawozdanie z działalności inspektorów pracy i dokonuje na tej podstawie oceny stanu przestrzega nia prawa pracy, w szczególności stanu bezpieczeń stwa i higieny pracy na terenie okręgu. Sprawozdanie i ocenę okręgowy inspektor pracy przedkłada wojewo dzie, marszałkowi województwa oraz dyrektorowi de legatury Najwyższej Izby Kontroli. Art. 19a.5

2) Kontrola ma na celu ustalenie stanu fak tycznego w zakresie przestrzegania przez podmiot kon trolowany prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, oraz udoku mentowanie dokonanych ustaleń. Art. 19b.5

2) Dla realizacji celu, o którym mowa w art. 19a, inspektor pracy ma prawo:

1) swobodnego wstępu na teren oraz do obiektów i pomieszczeń podmiotów kontrolowanych,

2) przeprowadzania oględzin obiektów, stanowisk pracy, maszyn i urządzeń oraz przebiegu procesów technologicznych i pracy,

3) żądania od pracodawcy lub innego kontrolowane go podmiotu oraz od wszystkich pracowników lub osób, które pracodawca zatrudnia lub zatrudniał al bo które wykonują lub wykonywały pracę na rzecz kontrolowanego podmiotu, pisemnych i ustnych informacji w sprawach objętych kontrolą oraz wzy wania i przesłuchiwania tych osób w związku z przeprowadzaną kontrolą,

4) żądania okazania dokumentów dotyczących budo wy, przebudowy lub modernizacji oraz uruchomie nia zakładu pracy, planów i rysunków technicz nych, dokumentacji technicznej i technologicznej, wyników ekspertyz, badań i pomiarów dotyczą cych produkcji bądź innej działalności zakładu, jak również dostarczenia mu próbek surowców i mate riałów używanych, wytwarzanych lub powstają cych w toku produkcji, w ilości niezbędnej do prze prowadzenia analiz lub badań, gdy mają one zwią zek z przeprowadzaną kontrolą,

5) żądania od pracodawcy lub innego podmiotu kon trolowanego przedłożenia akt osobowych oraz do kumentów związanych z zatrudnianiem pracowni ków lub innych osób wykonujących pracę na rzecz podmiotu kontrolowanego na innej podstawie niż stosunek pracy,

6) zapoznania się z decyzjami wydanymi przez inne organy kontroli i nadzoru nad warunkami pracy oraz ich realizacją,

7) utrwalania przebiegu i wyników oględzin, o których mowa w pkt 2, za pomocą aparatury i środków technicznych służących do utrwalania obrazu lub dźwięku,

8) sporządzania niezbędnych dla kontroli odpisów lub wyciągów z dokumentów, jak również zestawień i obliczeń na podstawie dokumentów, a w razie po Dziennik Ustaw Nr 124 — 9679 — Poz. 1362 ——————— 4

3) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 10 lit. c) ustawy, o której mowa w przypisie 2. 4

4) Przez art. 1 pkt 11 ustawy, o której mowa w przypisie 2. 4

5) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 12 lit. a) tiret pierwsze ustawy, o której mowa w przypisie 2. 4

6) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 lit. a) tiret dru gie ustawy, o której mowa w przypisie 2. 4

7) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 12 lit. a) tiret trze cie ustawy, o której mowa w przypisie 2. 4

8) Dodany przez art. 1 pkt 12 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 2. 4

9) Przez art. 1 pkt 13 ustawy, o której mowa w przypisie 2. 50) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 ustawy, o któ rej mowa w przypisie 2. 5

1) Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 15 ustawy, o któ rej mowa w przypisie 2. ——————— 5

2) Dodany przez art. 1 pkt 16 ustawy, o której mowa w przy pisie 2. trzeby zażądania tego od podmiotu kontrolowane go,

9) sprawdzania tożsamości osób wykonujących pra cę,

10) korzystania z pomocy biegłych i specjalistów. Art. 19c.5

2) Podmiot kontrolowany ma obowiązek zapewnić inspektorowi pracy warunki i środki niezbęd ne do sprawnego przeprowadzenia kontroli, a w szcze gólności niezwłocznie przedstawić żądane dokumenty i materiały, zapewnić terminowe udzielanie informacji przez osoby, o których mowa w art. 19b pkt 3, udostęp nić urządzenia techniczne oraz, w miarę możliwości, oddzielne pomieszczenie z odpowiednim wyposaże niem. Art. 19d.5

2)

1. Kontrolę przeprowadza się w siedzi bie podmiotu kontrolowanego oraz w innych miej scach wykonywania jego zadań.

2. Kontrola lub poszczególne jej czynności mogą być również prowadzone w siedzibie jednostki organi zacyjnej Państwowej Inspekcji Pracy.

3. Przed podjęciem czynności kontrolnych inspek tor pracy zgłasza swoją obecność pracodawcy, z wyjąt kiem przypadków, gdy uzna, że takie zawiadomienie może wpłynąć na obiektywny wynik kontroli.

4. Inspektor pracy jest upoważniony do swobodne go wstępu i poruszania się po terenie kontrolowanego podmiotu bez obowiązku uzyskiwania przepustki oraz jest zwolniony od rewizji osobistej. Art. 19e.5

2) Inspektor pracy, przystępując do spraw dzenia tożsamości osoby wykonującej pracę, jest obo wiązany okazać legitymację służbową w taki sposób, aby osoba ta mogła odczytać i zanotować jego dane osobowe. Art. 19f. 5

2) W kontroli mogą brać udział biegli i spe cjaliści na podstawie imiennego upoważnienia wyda nego przez Głównego Inspektora Pracy lub okręgowe go inspektora pracy. Art. 19g.5

2)

1. W toku wykonywania czynności kon trolnych inspektor pracy współdziała ze związkami za wodowymi, organami samorządu załogi i społeczną inspekcją pracy.

2. Współdziałanie, o którym mowa w ust. 1, polega w szczególności na:

1) informowaniu o tematyce i zakresie przeprowadza nej kontroli,

2) analizowaniu uwag i spostrzeżeń wnoszonych przez zakładowe organizacje związkowe, organy samorządu załogi i społecznych inspektorów pracy w trakcie wykonywania czynności kontrolnych,

3) poinformowaniu o wynikach kontroli i podjętych decyzjach,

4) udzielaniu porad i informacji z zakresu prawa pra cy. Art. 19h.5

2) Podczas czynności kontrolnych inspek tor pracy oraz osoby, o których mowa w art. 19f, obo wiązani są do przestrzegania przepisów bezpieczeń stwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych oraz przepisów o ochronie informacji niejawnych. Art. 19i.5

2)

1. Ustalenia z kontroli dokumentowane są, z zastrzeżeniem ust. 9, w formie protokołu.

2. Protokół kontroli powinien zawierać:

1) nazwę pracodawcy w pełnym brzmieniu i jego ad res oraz numer z krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON),

2) imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe inspek tora pracy,

3) imię i nazwisko pracodawcy albo imię i nazwisko osoby lub nazwę organu reprezentującego praco dawcę,

4) datę rozpoczęcia działalności przez pracodawcę i datę objęcia stanowiska przez osobę lub powoła nia organu reprezentującego pracodawcę,

5) oznaczenie dni, w których przeprowadzano kontro lę,

6) informację o realizacji uprzednich decyzji i wystą pień organów Państwowej Inspekcji Pracy oraz wniosków, zaleceń i decyzji innych organów kon troli i nadzoru nad warunkami pracy; informacji tej można nie podawać w przypadku, gdy kontrola związana jest z rozpatrzeniem skargi lub udziałem w przejmowaniu zakładów pracy lub ich części do eksploatacji,

7) opis stwierdzonych naruszeń prawa pracy w zakre sie zagadnień objętych kontrolą oraz inne informa cje mające istotne znaczenie dla rozstrzygania spraw,

8) dane osoby legitymowanej oraz określenie czasu, miejsca i przyczyny legitymowania,

9) informację o pobraniu próbek surowców i materia łów używanych, wytwarzanych lub powstających w toku produkcji,

10) treść decyzji ustnych oraz informację o ich realiza cji, 1

1) informację o liczbie i rodzaju udzielonych porad z zakresu prawa pracy, 1

2) liczbę i wyszczególnienie załączników stanowią cych składową część protokołu, 1

3) informację o osobach, w których obecności prze prowadzano kontrolę, 1

4) wzmiankę o wniesieniu lub niewniesieniu zastrze żeń do treści protokołu, Dziennik Ustaw Nr 124 — 9680 — Poz. 1362 1

5) datę i miejsce podpisania protokołu przez osobę kontrolującą oraz przez pracodawcę albo osobę lub organ reprezentujący pracodawcę.

3. Protokół podpisuje inspektor pracy prowadzący kontrolę oraz pracodawca albo osoba lub organ repre zentujący pracodawcę.

4. Pracodawcy albo osobie lub organowi reprezen tującemu pracodawcę przysługuje prawo zgłoszenia, przed podpisaniem protokołu kontroli, umotywowa nych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole.

5. Zastrzeżenia należy zgłosić na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu.

6. W razie zgłoszenia zastrzeżeń, o których mowa w ust. 4, inspektor pracy przeprowadzający kontrolę zobowiązany jest je zbadać, a w przypadku stwierdze nia zasadności zastrzeżeń — zmienić lub uzupełnić od powiednią część protokołu.

7. Odmowa podpisania protokołu przez pracodaw cę albo osobę lub organ reprezentujący pracodawcę nie stanowi przeszkody do zastosowania przez inspek tora pracy stosownych środków prawnych przewidzia nych ustawą.

8. Kopię protokołu kontroli inspektor pracy pozo stawia pracodawcy.

9. W przypadku niewydania decyzji ustalenia z kon troli mogą być dokumentowane w formie notatki urzę dowej.

10. Notatka urzędowa, o której mowa w ust. 9, po winna zawierać w szczególności dane określone w ust. 2 pkt 1, 2, 3, 8, 11 i 12 oraz krótki opis stanu stwierdzonego w czasie kontroli. 1

1. Notatkę urzędową podpisuje inspektor pracy. 1

2. Do dokumentowania ustaleń z kontroli podmio tów innych niż pracodawcy, na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne, ust. 9—11 sto suje się odpowiednio. Art.

20. (skreślony).53) Art. 21.5

4) W wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli oraz po przeprowadzeniu postępowania wyni kającego z przepisów ustawy inspektor pracy:

1) wydaje nakazy i zgłasza sprzeciwy, o których mowa w art. 9 pkt 1—2a i 4,

2) kieruje wystąpienia, o których mowa w art. 9 pkt 5,

3) wnosi powództwa oraz wstępuje do postępowania w sprawach, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 11a,

4) podejmuje inne działania, jeżeli prawo lub obowią zek ich podjęcia wynika z odrębnych przepisów. Art. 21a.5

5)

1. Nakazy, o których mowa w art. 9 pkt 1—2a, inspektor pracy wydaje w formie decyzji:

1) pisemnej,

2) stanowiącej wpis do dziennika budowy,

3) ustnej.

2. Decyzja inspektora pracy, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, powinna, oprócz treści, zawierać określenie podstawy prawnej, termin realizacji oraz pouczenie o przysługujących środkach odwoławczych.

3. W przypadku wydawania decyzji w formie wpisu do dziennika budowy, kopia lub odpis tych decyzji sta nowi załącznik do protokołu kontroli.

4. Decyzje ustne, o których mowa w ust. 1 pkt 3, in spektor pracy wydaje w celu usunięcia ujawnionych w toku kontroli nieprawidłowości w zakresie bezpie czeństwa i higieny pracy, jeżeli mogą być one usunię te podczas trwania kontroli.

5. W razie gdy zakład pracy posiada wydzielone te renowe jednostki organizacyjne, inspektor pracy wy daje decyzję, o której mowa w ust. 1, osobie kierującej taką wydzieloną jednostką organizacyjną, jeżeli usu nięcie naruszeń przepisów prawa pracy nie wymaga decyzji pracodawcy, a także gdy nie można inaczej uniknąć niebezpieczeństwa zagrażającego życiu lub zdrowiu pracowników.

6. W razie wniesienia odwołania od nakazu, o któ rym mowa w art. 9 pkt 1 i 2, inspektor pracy lub okrę gowy inspektor pracy może wstrzymać wykonanie na kazu do czasu rozpatrzenia odwołania, jeżeli podjęte przez pracodawcę przedsięwzięcia wyłączają bezpo średnie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników. Art. 21b.5

5) Sprzeciw, o którym mowa w art. 9 pkt 4, inspektor pracy zgłasza niezwłocznie po stwierdzeniu, że uruchomienie wybudowanego lub przebudowane go zakładu pracy lub jego części mogłoby spowodo wać bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia przy szłych pracowników. Art. 21c.5

5) Podmiot, do którego została skierowa na decyzja, o której mowa w art. 9 pkt 1—4, ma obo wiązek informowania odpowiedniego organu Pań stwowej Inspekcji Pracy o jej realizacji z upływem ter minów określonych w decyzji. Art. 21d.5

5)

1. Wystąpienie inspektora pracy, o któ rym mowa w art. 9 pkt 5, powinno zawierać określenie wniosków i podstawy prawnej przy uwzględnieniu sta nu faktycznego wynikającego z ustaleń protokołu kon troli lub notatki urzędowej.

2. Pracodawca lub organ sprawujący nadzór nad przedsiębiorstwem lub inną jednostką organizacyjną państwową albo samorządową, do którego skierowa Dziennik Ustaw Nr 124 — 9681 — Poz. 1362 ——————— 5

3) Przez art. 1 pkt 17 ustawy, o której mowa w przypisie 2. 5

4) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 18 ustawy, o któ rej mowa w przypisie 2. ——————— 5

5) Dodany przez art. 1 pkt 19 ustawy, o której mowa w przy pisie 2. no wystąpienie, jest obowiązany w terminie określo nym w wystąpieniu, nie dłuższym niż 30 dni, zawiado mić inspektora pracy o terminie i sposobie wykonania ujętych w wystąpieniu wniosków. Art. 21e.5

5) Jeżeli ustalenia w toku kontroli wskazu ją na potrzebę zajęcia stanowiska przez naczelne lub centralne organy administracji państwowej albo orga ny samorządowe lub administracji rządowej stopnia wojewódzkiego, wystąpienie o podjęcie niezbędnych decyzji kieruje odpowiednio Główny Inspektor Pracy lub okręgowy inspektor pracy. Art. 21f.5

5) Marszałek Sejmu określa, w drodze za rządzenia, wzory druków stosowanych w działalności kontrolnej Państwowej Inspekcji Pracy. Art. 22.5

6) Na zasadach i w trybie określonym w Ko deksie postępowania w sprawach o wykroczenia in spektor pracy ściga wykroczenia związane z wykony waniem pracy zarobkowej, a także inne wykroczenia, gdy ustawa tak stanowi, oraz bierze udział w tych spra wach w charakterze oskarżyciela publicznego. Rozdział 3 Pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy Art. 2

3.

1. Pracownikiem Państwowej Inspekcji Pra cy wykonującym lub nadzorującym czynności kontrol ne może być osoba, która ma wykształcenie wyższe i niezbędną znajomość zagadnień wchodzących w za kres działania Inspekcji, daje rękojmię należytego wy konywania obowiązków służbowych oraz złożyła pań stwowy egzamin przed komisją powołaną przez Głów nego Inspektora Pracy.

2. Główny Inspektor Pracy określa zakres i tryb przeprowadzania egzaminu, o którym mowa w ust. 1. 3.5

7) Pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy za trudnieni na stanowiskach: nadinspektora pracy, star szego inspektora pracy — głównego specjalisty, star szego inspektora pracy — specjalisty, starszego in spektora pracy, inspektora pracy oraz młodszego in spektora pracy, zwani inspektorami pracy, nadzorują i przeprowadzają kontrolę przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i hi gieny pracy, na terenie objętym zakresem właściwości okręgowego inspektoratu pracy. 4.5

7) Pracownikami nadzorującymi czynności kon trolne są pracownicy Głównego Inspektoratu Pracy i okręgowych inspektoratów pracy wyznaczeni do wy konywania tych czynności. 5.5

7) Kontrolę, o której mowa w ust. 3, mogą rów nież przeprowadzać, wspólnie z inspektorami pracy, pracownicy nadzorujący czynności kontrolne oraz pod inspektorzy pracy, na podstawie imiennego upoważ nienia, wydanego odpowiednio przez Głównego In spektora Pracy lub okręgowego inspektora pracy. 6.5

7) Główny Inspektor Pracy może upoważnić in spektora pracy do wykonywania czynności kontrol nych na terenie działania innego okręgowego inspek toratu pracy, a także poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie stosunek pracy podlega przepisom pol skiego prawa pracy. Art. 2

4.

1. Pracownicy wykonujący lub nadzorujący czynności kontrolne są odpowiedzialni za sumienne wykonywanie swoich obowiązków, a w szczególności za rzetelne i obiektywne ujmowanie i dokumentowanie wyników kontroli oraz za przestrzeganie tajemnicy państwowej i służbowej.

2. Pracownicy, o których mowa w ust. 1, w zakresie swojego działania są niezależni od jakichkolwiek wpły wów postronnych. 3.5

8) Pracownicy, o których mowa w ust. 1, obowią zani są w szczególności do:

1) przestrzegania, również po zaprzestaniu pracy w Państwowej Inspekcji Pracy, tajemnicy dotyczą cej działalności prowadzonej przez kontrolowane podmioty,

2) nieujawniania informacji, że kontrola przeprowa dzana jest w następstwie skargi, chyba że zgłasza jący skargę wyrazi na to pisemną zgodę,

3) nieuczestniczenia w interesach podmiotów kontro lowanych. Art. 24a.5

9)

1. Pracownikowi wykonującemu lub nadzorującemu czynności kontrolne, delegowanemu służbowo do zajęć poza stałym miejscem pracy, przy sługują, z zastrzeżeniem ust. 2, zwrot kosztów podróży i zakwaterowania oraz diety na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

2. Pracownikowi, o którym mowa w ust. 1, na ob szarze kraju przysługuje dieta w podwójnej wysokości. Art. 24b.5

9) Główny Inspektor Pracy może udzielić pracownikowi wykonującemu lub nadzorującemu czynności kontrolne płatnego urlopu zdrowotnego na podstawie skierowania na leczenie sanatoryjne, uzdro wiskowe lub profilaktyczne na okres ustalony w tym skierowaniu, nieprzekraczający 30 dni w roku kalenda rzowym. Art. 25.60)

1. Głównego Inspektora Pracy powołuje i odwołuje Marszałek Sejmu po zasięgnięciu opinii Ra dy Ochrony Pracy. Dziennik Ustaw Nr 124 — 9682 — Poz. 1362 ——————— 5

6) W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 3 ustawy, o której mowa w przypisie 18. 5

7) Dodany przez art. 1 pkt 20 ustawy, o której mowa w przy pisie 2. ——————— 5

8) Dodany przez art. 1 pkt 21 ustawy, o której mowa w przy pisie 2. 5

9) Dodany przez art. 1 pkt 22 ustawy, o której mowa w przy pisie 2. 60) W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 7 ustawy, o której mowa w przypisie 1.

2. Zastępców Głównego Inspektora Pracy powołu je i odwołuje Marszałek Sejmu na wniosek Głównego Inspektora Pracy. 3.6

1) Okręgowych inspektorów pracy i ich zastęp ców oraz: a) w okręgowym inspektoracie pracy — głównego księgowego, nadinspektorów pracy — kierowni ków oddziałów, doradców oraz kierowników sekcji, b) w Głównym Inspektoracie Pracy — dyrektora i wi cedyrektora Gabinetu Głównego Inspektora Pracy, dyrektorów i wicedyrektorów departamentów, głównego księgowego, doradców, ekspertów i rzecznika prasowego oraz kierowników sekcji, c) w Ośrodku Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy — dyrektora i jego zastępcę oraz głównego księgo wego powołuje i odwołuje Główny Inspektor Pracy. 31.6

2) Osobie odwołanej ze stanowiska, o którym mowa w ust. 3, która przed powołaniem na to stanowi sko była pracownikiem Państwowej Inspekcji Pracy, przysługuje prawo do nawiązania stosunku pracy na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed po wołaniem. Przepis art. 45 ust. 2 ustawy, o której mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio. 32.6

2) Stosunek pracy z pracownikami Państwowej Inspekcji Pracy wymienionymi w art. 23 ust. 3 nawią zuje się na podstawie mianowania. 33.6

2) Przed mianowaniem, o którym mowa w ust. 32, pracownik może być zatrudniony na podsta wie umowy o pracę na okres nieprzekraczający dwóch lat. 34.6

2) Przepisów ust. 32 i 33 nie stosuje się do pra cowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze cza su pracy.

4. Do pracowników Państwowej Inspekcji Pracy stosuje się przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953, Nr 98, poz. 1071 i Nr 123, poz. 1353). Art. 2

6. (skreślony).63) Rozdział 4 Przepisy przejściowe i końcowe Art. 2

7.

1. Z dniem wejścia w życie ustawy pracow nicy dotychczasowej inspekcji pracy stają się pracow nikami Państwowej Inspekcji Pracy.

2. Pracownicy dotychczasowej inspekcji pracy wy konujący lub nadzorujący czynności kontrolne stają się powołanymi pracownikami Państwowej Inspekcji Pra cy.

3. Pracownicy, o których mowa w ust. 1, mogą być zwolnieni przez Głównego Inspektora Pracy od przewi dzianego w art. 23 wymogu posiadania wykształcenia wyższego. Art. 2

8. Uprawnienia i obowiązki dotychczasowej inspekcji pracy, przewidziane w obowiązujących prze pisach szczególnych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy uprawnieniami i obowiązkami Państwowej In spekcji Pracy. Art. 2

9. Traci moc dekret z dnia 10 listopada 1954 r. o przejęciu przez związki zawodowe zadań w dziedzinie wykonywania ustaw o ochronie, bezpieczeństwie i hi gienie pracy oraz sprawowania inspekcji pracy (Dz. U. z 1968 r. Nr 8, poz. 47, z 1971 r. Nr 12, poz. 115 i z 1974 r. Nr 24, poz. 142). Dziennik Ustaw Nr 124 — 9683 — Poz. 1362 ——————— 6

1) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 23 lit. a) ustawy, o której mowa w przypisie 2. 6

2) Dodany przez art. 1 pkt 23 lit. b) ustawy, o której mowa w przypisie 2. ——————— 6

3) Przez art. 125 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1999 r.

Status prawny: uchylony
Data wydania: 2001-10-12
Data uchylenia: 2007-07-01
Uwagi: Tekst jednolity ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 6, poz. 2

3) nie obejmuje rozdziału 4.
Organ wydający: MARSZAŁEK SEJMU
Dziennik Ustaw: Dz.U. 2001 nr 124 poz. 1362