Dz.U. 2001 nr 127 poz. 1391

Na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwiet nia 2000 r. o systemie oceny zgodności, akredytacji oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 489 i z 2001 r. Nr 63, poz. 63

6) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne

§1. Rozporządzenie określa:

1) zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dotyczące projektowania i wyko nywania maszyn i elementów bezpieczeństwa,

2) procedury oceny zgodności,

3) rodzaje maszyn i elementów bezpieczeństwa, dla których jest wymagany udział jednostki notyfiko wanej, w trakcie przeprowadzania procedury oce ny zgodności,

4) wzór oznakowania CE.

§2.

1. Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do:

1) maszyn, których jedynym źródłem napędu jest siła mięśni ludzkich, z wyjątkiem maszyn używanych do podnoszenia i opuszczania ładunków,

2) urządzeń medycznych, które mają bezpośredni kontakt z pacjentem,

3) urządzeń specjalnych przeznaczonych do użytko wania na terenie wesołych miasteczek lub parków rozrywki,

4) kotłów parowych, zbiorników, w tym zbiorników ciśnieniowych,

5) maszyn specjalnie zaprojektowanych lub przezna czonych do użytkowania do celów jądrowych, któ re w przypadku uszkodzenia mogą spowodować emisję radioaktywną,

6) źródeł promieniowania jonizującego, stanowią cych część maszyny,

7) broni palnej,

8) zbiorników do magazynowania i rurociągów do benzyny, oleju napędowego, innych cieczy palnych i substancji niebezpiecznych,

9) środków transportu — pojazdów przeznaczonych wyłącznie do transportu osób drogą powietrzną lub siecią transportu drogowego, kolejowego lub wodnego, a także środków transportu w zakresie, w jakim są przeznaczone do przewozu towarów drogą powietrzną, siecią dróg lub siecią kolejową albo drogą wodną; wyłączeniu nie podlegają po jazdy używane przy eksploatacji złóż mineralnych,

10) statków morskich oraz pływających jednostek przy brzeżnych wraz z ich wyposażeniem pokładowym, 1

1) urządzeń transportu linowego, w tym kolei lino wych, linowo-terenowych i wyciągów, przeznaczo nych do transportu osób, 1

2) ciągników rolniczych i leśnych, 1

3) maszyn specjalnie zaprojektowanych i wykona nych do celów wojskowych i policyjnych, 1

4) dźwigów stale obsługujących określone poziomy budynków i budowli, wyposażonych w kabinę po ruszającą się między sztywnymi prowadnicami na chylonymi w stosunku do poziomu pod kątem większym niż 15 stopni, przeznaczonych do prze wozu: a) osób, b) osób i towarów, c) towarów, jeżeli kabina jest dostępna i wyposażo na w elementy sterownicze znajdujące się we wnątrz lub pozostające w zasięgu użytkownika przebywającego w kabinie, 1

5) środków do transportu osób, wykorzystujących po jazdy szynowe poruszające się po szynach i napę dzanych przez mechanizm zębatkowy, 1

6) górniczych urządzeń wyciągowych, 1

7) dźwigów teatralnych, 1

8) dźwigów budowlanych przeznaczonych do podno szenia osób lub osób i towarów.

2. Przepisów rozporządzenia nie stosuje się także do maszyn, dla których producent lub jego upoważnio ny przedstawiciel sporządzi deklarację, w której zade klaruje, że są one przeznaczone do wbudowania w in ne maszyny lub do połączenia z innymi maszynami w celu utworzenia maszyn, do których będą miały za stosowanie przepisy niniejszego rozporządzenia, z wy łączeniem maszyn przeznaczonych do wbudowania, które mogą działać samodzielnie.

3. Deklaracja, o której mowa w ust. 2, powinna za wierać:

1) nazwę i adres producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela, Dziennik Ustaw Nr 127 — 9878 — Poz. 1391 1391 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 3 lipca 2001 r. w sprawie wymagań zasadniczych dla maszyn i elementów bezpieczeństwa podlegających ocenie zgodności, warunków i trybu dokonywania oceny zgodności oraz sposobu oznakowania tych maszyn i elementów bezpieczeństwa.

2) opis maszyny lub części maszyny,

3) powołanie zastosowanych przepisów, norm zhar monizowanych, norm krajowych lub specyfikacji,

4) nazwę i adres jednostki notyfikowanej, która doko nuje oceny zgodności, o ile ocena taka była doko nywana,

5) imię i nazwisko osoby upoważnionej do składania podpisu w imieniu producenta lub jego upoważ nionego przedstawiciela.

4. Do deklaracji, o której mowa w ust. 2, należy za łączyć informację, że maszyna nie powinna być odda wana do użytku aż do czasu, gdy maszyna, do której będzie wbudowana, uzyska deklarację zgodności WE, o której mowa w § 117 ust. 2.

§3.

1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:

1) maszynie — należy przez to rozumieć: a) zespół sprzężonych części lub elementów skła dowych, z których przynajmniej jeden jest ru chomy, wraz z odpowiednimi elementami uru chamiającymi, obwodami sterowania, zasilania, połączonych wspólnie w celu określonego za stosowania, w szczególności do przetwarzania, obróbki, przemieszczania lub pakowania mate riałów, b) zespół maszyn, które w celu osiągnięcia wspól nego efektu końcowego zostały zestawione i są sterowane w taki sposób, aby działały jako zin tegrowana całość, c) wymienne wyposażenie modyfikujące funkcje maszyny, które jest wprowadzane do obrotu z przeznaczeniem do zamontowania przez ope ratora do maszyny lub szeregu różnych maszyn albo do ciągnika, o ile wyposażenie to nie stano wi części zamiennej lub narzędzia,

2) elemencie bezpieczeństwa — należy przez to rozu mieć element niebędący wymiennym wyposaże niem, który producent lub jego upoważniony przedstawiciel wprowadza do obrotu oddzielnie, przeznaczony do realizacji funkcji bezpieczeństwa, którego uszkodzenie lub nieprawidłowe funkcjono wanie zagraża bezpieczeństwu lub zdrowiu osób narażonych,

3) normach zharmonizowanych — należy przez to ro zumieć normy europejskie ustanowione przez eu ropejskie organizacje normalizacyjne na podsta wie mandatu udzielonego przez Komisję Europej ską i opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich,

4) operatorze — należy przez to rozumieć osobę, któ ra wykonuje czynności związane z zainstalowa niem, obsługiwaniem, regulowaniem, konserwo waniem, czyszczeniem, naprawianiem lub trans portowaniem maszyny,

5) kierowcy — należy przez to rozumieć operatora od powiedzialnego za przemieszczanie się maszyny, który może być transportowany przez maszynę lub towarzyszyć jej pieszo albo kierować nią zdalnie, w szczególności przy użyciu przewodów lub fal ra diowych,

6) strefie niebezpiecznej — należy przez to rozumieć strefę w obrębie lub wokół maszyny, w której wy stępuje zagrożenie bezpieczeństwa lub zdrowia osób,

7) osobie narażonej — należy przez to rozumieć oso bę znajdującą się w strefie niebezpiecznej,

8) zawiesiu — należy przez to rozumieć części lub wy posażenie nieprzymocowane do maszyny, umiesz czone między maszyną a ładunkiem lub na ładun ku, w celu jego przymocowania,

9) elementach zawiesi — należy przez to rozumieć elementy pomocne przy wykonywaniu lub używa niu zawiesi cięgnowych, takie jak: haki oczkowe, zaciski kabłąkowe, pierścienie, śruby, śruby oczko we,

10) ładunku prowadzonym — należy przez to rozumieć ładunek, którego przenoszenie odbywa się w cało ści wzdłuż sztywnych lub elastycznych prowadnic, o położeniu ustalonym za pomocą stałych zamoco wań, 1

1) współczynniku bezpieczeństwa — należy przez to rozumieć stosunek obciążenia gwarantowanego przez producenta, jakie element wyposażenia, osprzęt lub maszyna są w stanie utrzymać, do udźwigu naniesionego na tym elemencie wyposa żenia, osprzęcie lub maszynie, 1

2) współczynniku przeciążenia — należy przez to rozu mieć stosunek obciążenia użytego do przeprowa dzenia prób statycznych i dynamicznych na ele mencie wyposażenia, osprzęcie lub maszynie do udźwigu naniesionego na tym elemencie wyposa żenia, osprzęcie lub maszynie, 1

3) próbie statycznej — należy przez to rozumieć bada nie, podczas którego maszyna lub zawiesie są pod dawane kontroli, a następnie działaniu siły odpo wiadającej udźwigowi pomnożonemu przez odpo wiedni współczynnik przeciążenia dla prób statycz nych i ponownie skontrolowane bezpośrednio po zdjęciu obciążenia, w celu upewnienia się, że nie nastąpiło żadne uszkodzenie, 1

4) próbie dynamicznej — należy przez to rozumieć ba danie, podczas którego maszyna obciążona pracu je we wszystkich możliwych konfiguracjach pod obciążeniem odpowiadającym udźwigowi, z uwzględnieniem dynamicznego zachowania się maszyny, w celu sprawdzenia, czy maszyna i jej element bezpieczeństwa funkcjonują właściwie, 1

5) środku przenoszenia — należy przez to rozumieć urządzenie, na którym umieszcza się ludzi, w celu ich podnoszenia, opuszczania lub przenoszenia.

2. Ilekroć w przepisach rozdziałów 3—7 oraz w § 117, 122 i 123 jest mowa o maszynie — należy Dziennik Ustaw Nr 127 — 9879 — Poz. 1391 przez to rozumieć maszynę lub element bezpieczeń stwa.

§4. Do maszyn, które stwarzają przede wszystkim zagrożenia o charakterze elektrycznym, stosuje się przepisy wydane na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2000 r. o systemie oceny zgodności, akredytacji oraz zmianie niektórych ustaw, dotyczące sprzętu elektrycznego.

§5.

1. Maszyny i elementy bezpieczeństwa, o któ rych mowa w rozporządzeniu, mogą być wprowadza ne do obrotu, jeżeli przy prawidłowym zainstalowaniu i konserwowaniu oraz użytkowaniu zgodnym z prze znaczeniem nie będą stwarzały zagrożenia dla bezpie czeństwa i zdrowia osób oraz zwierząt domowych lub mienia.

2. Maszyny i elementy bezpieczeństwa powinny spełniać zasadnicze wymagania w zakresie bezpie czeństwa i ochrony zdrowia, określone w rozporządze niu.

§6. W przypadku gdy normy krajowe adaptujące normy zharmonizowane zawierają jedno lub więcej za sadniczych wymagań dotyczących bezpieczeństwa, maszyna i element bezpieczeństwa wykonane zgodnie z normami krajowymi będą, przez domniemanie, uwa żane za spełniające te wymagania.

§7.

1. Dopuszcza się możliwość prezentacji na tar gach, wystawach i innych pokazach maszyn i elemen tów bezpieczeństwa, które nie spełniają wymagań określonych w rozporządzeniu, jeżeli na widocznym oznaczeniu będzie podana informacja, że maszyny i elementy bezpieczeństwa są niezgodne z zasadniczy mi wymaganiami i nie będą sprzedawane, dopóki pro ducent lub jego upoważniony przedstawiciel nie do prowadzi do ich zgodności z wymaganiami określony mi w rozporządzeniu.

2. Podczas pokazów maszyn lub elementów, o któ rych mowa w ust. 1, powinny być przedsięwzięte od powiednie środki bezpieczeństwa. Rozdział 2 Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dotyczące projektowania oraz wy twarzania maszyn i elementów bezpieczeństwa

§8.

1. Zasadnicze wymagania w zakresie bezpie czeństwa i ochrony zdrowia mają zastosowanie tylko wówczas, gdy maszyna użytkowana w warunkach przewidzianych przez producenta stwarza zagrożenie odpowiadające określonemu zasadniczemu wymaga niu, z wyjątkiem wymagań, o których mowa w § 9—11, § 49—54 i § 58, które mają zastosowanie do wszystkich maszyn, do których stosuje się przepisy rozporządze nia.

2. Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeń stwa i ochrony zdrowia, określone w rozporządzeniu, są obowiązujące, z zastrzeżeniem ust. 3.

3. Jeżeli ze względu na istniejący stan techniki speł nienie celów określonych w zasadniczych wymaga niach może być niemożliwe, maszyna powinna być za projektowana i wykonana w sposób zapewniający spełnienie tych celów.

4. Producent jest obowiązany ocenić zagrożenia w celu zidentyfikowania wszystkich zagrożeń odnoszą cych się do danej maszyny. Producent powinien zapro jektować i wykonać tę maszynę, biorąc pod uwagę do konaną przez siebie ocenę.

§9.

1. Maszyna powinna być wykonana w taki spo sób, aby nadawała się do realizowania swojej funkcji oraz mogła być regulowana i konserwowana nie po wodując zagrożenia dla osób wykonujących te czynno ści w warunkach przewidzianych przez producenta.

2. W celu przeciwdziałania zagrożeniom, o których mowa w ust. 1, powinny być przedsięwzięte środki ma jące na celu wyeliminowanie wszelkiego ryzyka wy padku, w przewidywanym okresie eksploatacji maszy ny, z jej montażem i demontażem włącznie, nawet wówczas, gdy ryzyko wypadku może powstać w wyni ku możliwych do przewidzenia sytuacji odbiegających od normalnych.

3. Przy doborze najbardziej odpowiednich środ ków, o których mowa w ust. 2, producent powinien sto sować następujące zasady:

1) projektować i wykonywać maszyny bezpieczne, przez wyeliminowanie lub zminimalizowanie za grożeń,

2) podejmować konieczne środki ochronne w stosun ku do zagrożeń, których nie można wyeliminować,

3) informować użytkowników o istniejących zagroże niach, które nie zostały wyeliminowane mimo za stosowania środków ochronnych, oraz wskazy wać, czy konieczne jest przeszkolenie w tym zakre sie i wyspecyfikowanie potrzeb stosowania środ ków ochrony indywidualnej.

§10.

1. Podczas projektowania i wykonywania ma szyny oraz opracowywania instrukcji, o której mowa w § 51 ust. 1, producent powinien wziąć pod uwagę nie tylko normalne użytkowanie maszyny, ale także prze widywać zastosowania, których w sposób racjonalny można od tej maszyny oczekiwać.

2. Maszyna powinna być zaprojektowana w sposób zapobiegający użytkowaniu odbiegającemu od jej nor malnego użytkowania, jeżeli takie użytkowanie wywo łałoby zagrożenie. W przypadku gdy maszyna nie jest zaprojektowana w taki sposób, w instrukcji, o której mowa w § 51 ust. 1, należy poinformować użytkowni ka o niedozwolonych sposobach jej użytkowania.

3. Podczas projektowania i wykonywania maszyny producent powinien uwzględnić ograniczenia wynika jące z koniecznego lub przewidywanego stosowania środków ochrony indywidualnej, w szczególności obu wia, rękawic. Niewygody, zmęczenie i napięcie odczu Dziennik Ustaw Nr 127 — 9880 — Poz. 1391 wane przez operatora podczas użytkowania maszyny powinny być zredukowane do możliwego minimum, z uwzględnieniem zasad ergonomii. § 1

1. Maszynę należy dostarczać z podstawowym wyposażeniem specjalnym i osprzętem umożliwiają cym jej regulację, konserwację i użytkowanie, bez stwarzania zagrożeń. § 1

2.

1. Materiały użyte do wykonania maszyny lub produkty wykorzystywane i powstające w trakcie ich użytkowania nie powinny stwarzać zagrożenia dla bez pieczeństwa i zdrowia osób narażonych.

2. W przypadku stosowania płynów, maszyna po winna być zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby można było ją użytkować bez ryzyka powodowa nego napełnianiem, używaniem, odzyskiwaniem lub usuwaniem płynów. § 1

3.

1. Producent powinien dostarczyć oświetlenie miejscowe maszyny, odpowiednie do wykonywanych czynności, jeżeli brak takiego oświetlenia może spowo dować zagrożenie, mimo oświetlenia zewnętrznego o normalnym natężeniu.

2. Producent powinien zapewnić, że dostarczone przez niego oświetlenie nie spowoduje występowania uciążliwych obszarów zacienienia, męczących olśnień i niebezpiecznego efektu stroboskopowego.

3. W maszynie należy zapewnić odpowiednie oświetlenie obszarów wewnętrznych wymagających częstych kontroli, regulacji i konserwacji. § 1

4.

1. Maszyna lub każda jej część powinna być:

1) zaprojektowana w sposób umożliwiający jej bez pieczne przemieszczanie,

2) zaprojektowana lub opakowana w sposób umożli wiający bezpieczne i niepowodujące uszkodzeń składowanie, w szczególności przez zapewnienie odpowiedniej stateczności albo specjalnych wsporników.

2. W przypadku gdy masa, wielkość lub kształt sa mej maszyny lub jej różnych części składowych unie możliwiają jej ręczne przemieszczanie, maszyna lub każda z jej części składowych powinna:

1) być wyposażona w elementy umożliwiające zamo cowanie do urządzenia podnoszącego lub

2) być zaprojektowana w sposób umożliwiający wy posażenie w elementy, o których mowa w pkt 1, w szczególności przez zaprojektowanie otworów gwintowanych, lub

3) mieć kształt umożliwiający łatwe zamocowanie do typowych urządzeń podnoszących.

3. Jeżeli maszyna lub element składowy są przewi dziane do ręcznego przemieszczania, maszyna lub ele ment składowy powinny być:

1) łatwo przemieszczalne lub

2) wyposażone w elementy do podnoszenia, w szcze gólności uchwyty, oraz do bezpiecznego prze mieszczania.

4. W przypadku przemieszczania narzędzi lub części maszyn, nawet tych o niewielkiej masie, które mogą stwarzać zagrożenie przez swoje właściwości, takie jak kształt, materiał — należy stosować środki specjalne. § 1

5. Układy sterowania należy zaprojektować i wy konywać w taki sposób, aby:

1) były bezpieczne i niezawodne, zapobiegając w ten sposób powstawaniu niebezpiecznych sytuacji,

2) mogły wytrzymywać obciążenia wynikające z nor malnego używania i działania czynników zewnętrz nych,

3) błędy logiczne nie doprowadzały do niebezpiecz nych sytuacji. § 1

6.

1. Elementy sterownicze powinny być:

1) wyraźnie widoczne, rozpoznawalne i w koniecz nych przypadkach odpowiednio oznakowane,

2) rozmieszczone w sposób zapewniający bezpieczne, bezzwłoczne i jednoznaczne posługiwanie się nimi,

3) zaprojektowane w taki sposób, aby kierunek ruchu był zgodny z zamierzonym efektem sterowania,

4) umiejscowione poza strefami niebezpiecznymi, z wyjątkiem elementów szczególnych, takich jak wyłącznik awaryjny, panel programowania robo tów,

5) tak umieszczone, aby obsługa elementów sterow niczych nie powodowała dodatkowego ryzyka,

6) zaprojektowane albo zabezpieczone w taki sposób, aby pożądany efekt, jeżeli wiąże się z nim ryzyko, nie mógł wystąpić bez zamierzonego działania,

7) wykonane w taki sposób, aby wytrzymały dające się przewidzieć obciążenia.

2. Szczególną uwagę przy projektowaniu należy zwrócić na wyłączniki awaryjne, w stosunku do których istnieje prawdopodobieństwo, że będą narażone na znaczne obciążenia.

3. Jeżeli elementy sterownicze są projektowane i wykonywane w celu spełniania kilku różnych funkcji, przy braku wzajemnie jednoznacznej relacji, tak jak w przypadku zastosowania klawiatury, działanie, które ma być wykonywane, powinno być wyraźnie zasygna lizowane i w razie potrzeby potwierdzone.

4. Elementy sterownicze powinny być tak wykona ne, aby ich rozmieszczenie, przemieszczanie i opór związany z operowaniem nimi były zbieżne z powodo wanym działaniem, z uwzględnieniem zasad ergono mii. Należy również uwzględnić ograniczenia wynika jące z koniecznego lub przewidywanego stosowania Dziennik Ustaw Nr 127 — 9881 — Poz. 1391 środków ochrony indywidualnej, w szczególności rę kawic, obuwia. § 1

7.

1. Maszyna powinna być wyposażona we wskaźniki, takie jak tarcze z podziałką lub sygnalizato ry, niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa obsługi.

2. Ze stanowiska sterowania operator powinien mieć możliwość odczytywania wskazań wskaźników, o których mowa w ust. 1.

3. Z głównego stanowiska sterowania operator po winien mieć możliwość upewnienia się, że w strefach niebezpiecznych nie przebywają osoby narażone. § 1

8.

1. Jeżeli nie jest możliwe spełnienie wyma gań, o których mowa w § 17 ust. 3, system sterowania powinien być zaprojektowany i wykonany w taki spo sób, aby uruchomienie maszyny było każdorazowo po przedzane akustycznym lub optycznym sygnałem ostrzegawczym.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, osoba na rażona powinna mieć czas i środki do podjęcia szybkie go działania, w celu zapobieżenia uruchomieniu ma szyny. § 1

9.

1. Uruchomienie maszyny powinno być moż liwe tylko przez zamierzone uaktywnienie przewidzia nego do tego celu elementu sterowniczego.

2. Przepis ust. 1 stosuje się w przypadku:

1) ponownego uruchomienia maszyny po jej zatrzy maniu, niezależnie od przyczyny zatrzymania,

2) wprowadzenia znaczących zmian w warunkach pra cy maszyny, takich jak zmiana prędkości, ciśnienia — z wyjątkiem przypadków, gdy ponowne urucho mienie maszyny lub wprowadzenie znaczących zmian w warunkach jej pracy nie powoduje zagrożenia.

3. Zasadniczych wymagań, o których mowa w ust. 2, nie stosuje się do ponownego uruchomienia maszyny lub zmiany warunków jej pracy, będących wynikiem normalnego, automatycznego cyklu pracy maszyny.

4. W przypadku gdy maszyna ma kilka uruchamia jących elementów sterowniczych, przez co operatorzy mogą powodować wzajemne zagrożenia, należy w ce lu wyeliminowania takiego ryzyka zainstalować urzą dzenia dodatkowe, takie jak blokady lub selektory, po zwalające na uaktywnienie tylko jednej części mecha nizmu uruchamiającego w danej chwili.

5. W przypadku instalacji zautomatyzowanej, funk cjonującej w trybie automatycznym, powinno być możliwe, po zatrzymaniu maszyny, ponowne łatwe jej uruchomienie po spełnieniu wszystkich warunków bezpieczeństwa.

§20.

1. Maszyna powinna być wyposażona w ele ment sterowniczy, przy użyciu którego można dopro wadzić, w bezpieczny sposób, do całkowitego zatrzy mania maszyny.

2. Stanowisko robocze powinno być wyposażone w element sterowniczy umożliwiający zatrzymanie nie których lub wszystkich części maszyny znajdujących się w ruchu, w zależności od rodzaju zagrożenia, tak aby maszyna pozostawała bezpieczna. Elementy ste rownicze zatrzymujące maszynę powinny mieć pierw szeństwo wobec elementów uruchamiających.

3. Z chwilą zatrzymania maszyny lub jej niebez piecznych części, zasilanie odpowiednich napędów uruchamiających powinno zostać odłączone. § 2

1.

1. Maszyna powinna być wyposażona co naj mniej w jeden wyłącznik awaryjny, w celu wyelimino wania istniejącego lub możliwego do wystąpienia nie bezpieczeństwa.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do:

1) maszyn, w których wyłącznik awaryjny nie obniżył by ryzyka, ponieważ albo nie skróciłby czasu za trzymania, albo nie umożliwił podjęcia specjalnych środków niezbędnych do przeciwdziałania zagro żeniu,

2) maszyn przenośnych, trzymanych w ręku i prowa dzonych ręką.

3. Wyłącznik awaryjny powinien:

1) mieć wyraźnie rozpoznawalne i widoczne oraz szybko dostępne elementy sterownicze,

2) możliwie jak najszybciej zatrzymać niebezpieczny proces, bez stwarzania dodatkowego zagrożenia,

3) w koniecznych przypadkach inicjować lub umożli wiać zainicjowanie pewnych ruchów zabezpiecza jących.

4. Z chwilą ustania aktywnego działania na element sterowniczy wyłącznika awaryjnego, po wygenerowa niu sygnału zatrzymania, sygnał ten powinien być pod trzymany przez zaryglowanie tego wyłącznika, aż do chwili, w której zaryglowanie zostanie w sposób za mierzony odblokowane.

5. Nie powinno mieć miejsca zaryglowanie wyłącz nika awaryjnego bez wygenerowania sygnału zatrzy mania. Odblokowanie zaryglowania może nastąpić wyłącznie przez wykonanie odpowiedniej czynności, przy czym odblokowanie to nie powinno ponownie uruchomić maszyny, a tylko umożliwić jej uruchomie nie. § 2

2. W przypadku maszyn lub części maszyn za projektowanych w celu wspólnego działania, produ cent powinien zaprojektować i wykonać maszynę w ta ki sposób, aby wyłączniki, w tym wyłącznik awaryjny, mogły zatrzymać nie tylko samą maszynę, ale i wszyst kie urządzenia umieszczone przed nią lub za nią w cią gu technologicznym, jeżeli dalsze działanie tych urzą dzeń może być niebezpieczne. Dziennik Ustaw Nr 127 — 9882 — Poz. 1391 § 2

3.

1. Wybrany tryb sterowania powinien odłą czyć wszystkie inne układy sterujące, z wyjątkiem wy łącznika awaryjnego.

2. Jeżeli maszyna została zaprojektowana i wyko nana w sposób pozwalający na jej wykorzystanie w kil ku trybach sterowania lub pracy, które wykazują różne poziomy bezpieczeństwa, takich jak umożliwienie re gulacji, konserwacji, kontroli, maszyna powinna być wyposażona na stałe w przełącznik wyboru trybu, któ ry można zablokować w każdym położeniu. Każde po łożenie przełącznika wyboru trybu powinno odpowia dać tylko jednemu trybowi pracy lub sterowania.

3. Przełącznik wyboru, o którym mowa w ust. 2, może zostać zastąpiony inną metodą wybierania, któ ra ogranicza użycie niektórych funkcji maszyny przez określoną kategorię operatorów, w szczególności przy użyciu kodów dostępu do niektórych funkcji sterowa nych numerycznie.

4. Jeżeli w celu wykonania wybranych operacji ma szyna powinna mieć możliwość działania przy wyłą czonych urządzeniach ochronnych, przełącznik wybo ru trybu powinien jednocześnie:

1) uniemożliwiać działanie w trybie sterowania auto matycznego,

2) zezwalać na ruchy wywołane wyłącznie przy pomo cy elementów sterowniczych wymagających stałe go podtrzymania,

3) zezwalać na działanie niebezpiecznych elementów ruchomych wyłącznie w warunkach podwyższone go bezpieczeństwa, takiego jak zmniejszona szyb kość, zmniejszona moc, działanie krok po kroku lub inne odpowiednie uwarunkowania, przy jednocze snym zapobieganiu niebezpieczeństwom wynika jącym ze sprzężonych sekwencji ruchów,

4) uniemożliwić wszelkie ruchy mogące spowodować zagrożenie przez oddziaływanie w sposób zamie rzony lub niezamierzony na wewnętrzne czujniki maszyny.

5. Operator powinien, w miejscu regulacji maszy ny, mieć możliwość sterowania działaniem elemen tów, przy których pracuje. § 2

4.

1. Przerwa w zasilaniu maszyny, ponowne włączenie maszyny po przerwie w zasilaniu lub dowol nego rodzaju wahania w zasilaniu nie powinny dopro wadzać do niebezpiecznych sytuacji.

2. W celu przeciwdziałania niebezpiecznym sytu acjom, o których mowa w ust. 1:

1) maszyna nie powinna uruchamiać się nieoczekiwa nie,

2) maszyna po wyłączeniu powinna zatrzymać się,

3) ż aden ruchomy element maszyny lub zamocowany w maszynie nie powinien odpadać lub zostać wy rzucony,

4) automatyczne lub ręczne zatrzymywanie wszelkich elementów ruchomych nie powinno być zakłóco ne.

5) urządzenia ochronne powinny pozostawać w pełni skuteczne.

3. Defekt logicznych układów sterowania, uszko dzenie lub zniszczenie obwodów sterowania nie po winny doprowadzać do niebezpiecznych sytuacji. Prze pis ust. 2 stosuje się odpowiednio.

4. Oprogramowanie dialogowe między operato rem a układem sterowania maszyną powinno być ła twe w obsłudze. § 2

5.

1. Maszyna, jej wyposażenie i części składowe powinny być zaprojektowane i wykonane w taki spo sób, aby podczas eksploatacji w przewidywanych wa runkach działania, z uwzględnieniem, w miarę potrze by, również i warunków klimatycznych, były wystar czająco stateczne bez ryzyka wywrócenia się, upadku z wysokości lub nieoczekiwanego przemieszczenia.

2. Jeżeli kształt samej maszyny lub przewidywany sposób jej zainstalowania nie zapewniają dostatecznej stateczności, maszyna powinna mieć odpowiednie ele menty mocujące, które należy opisać w instrukcji, o której mowa w § 51 ust. 1. § 2

6.

1. Różne części maszyny i elementy łączące części maszyny powinny wytrzymać przewidywane przez producenta obciążenia, którym podlegają pod czas eksploatacji.

2. Trwałość użytych materiałów powinna być odpo wiednia do rodzaju miejsca pracy maszyny, przewi dzianego przez producenta, w szczególności w odnie sieniu do zjawisk zmęczenia, starzenia się, korozji i ścierania.

3. Producent powinien wskazać w instrukcji, o któ rej mowa w § 51 ust. 1, rodzaj i częstotliwość kontroli i konserwacji maszyny, wymaganych ze względów bezpieczeństwa, oraz części, które ulegają zużyciu, a także określić kryteria ich wymiany.

4. Jeżeli mimo podjętych środków ostrożności nie bezpieczeństwo pęknięcia lub rozerwania elementów ruchomych istnieje nadal, tak jak w przypadku tarcz ściernych, elementy ruchome powinny być zamonto wane i umiejscowione w taki sposób, aby w przypad ku rozerwania się ich odłamki pozostawały wewnątrz osłony.

5. Sztywne i elastyczne przewody do transportu płynów, w szczególności pod wysokim ciśnieniem, po winny wytrzymywać przewidziane naprężenia we wnętrzne i zewnętrzne oraz być zamocowane lub za bezpieczone w sposób chroniący je przed wszelkimi ze wnętrznymi naprężeniami i napinaniem.

6. Należy podjąć środki ostrożności eliminujące za grożenie spowodowane pęknięciem elementu, takie Dziennik Ustaw Nr 127 — 9883 — Poz. 1391 jak nagłe przemieszczenie albo uwolnienie strumienia cieczy pod wysokim ciśnieniem. § 2

7.

1. Producent jest obowiązany podjąć środki ostrożności w celu zapobieżenia zagrożeniom spowo dowanym przez przedmioty spadające lub wyrzucane, takie jak narzędzia, wióry, odłamki, odpady, przedmio ty obrabiane.

2. W stopniu niekolidującym z ich przeznaczeniem, dostępne części maszyny nie powinny mieć ostrych krawędzi, ostrych naroży ani chropowatych powierzch ni, które mogą spowodować obrażenia.

3. W przypadku automatycznego podawania mate riału obrabianego, w celu uniknięcia zagrożeń w sto sunku do osób narażonych, w szczególności w przy padku złamania się narzędzi, powinny być spełnione następujące warunki:

1) w momencie gdy narzędzie zetknie się z przedmio tem obrabianym, narzędzie to powinno osiągnąć swoje normalne warunki pracy,

2) w przypadku zamierzonego lub przypadkowego uruchomienia lub zatrzymania narzędzia, ruch po dający i ruch narzędzia powinny być skoordynowa ne. § 2

8.

1. Jeżeli maszyna jest przeznaczona do wyko nywania kilku różnych czynności — maszyna zespoło wa z ręcznym usuwaniem przedmiotu obrabianego między poszczególnymi czynnościami — powinna być zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby umoż liwić używanie każdego z jej zespołów oddzielnie, bez powodowania przez pozostałe zespoły zagrożenia lub ryzyka w stosunku do osoby narażonej.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, powinna być możliwość oddzielnego uruchamiania i zatrzy mywania wszelkich zespołów maszyny niewyposażo nych w elementy ochronne. § 2

9. Maszyny przeznaczone do działania przy róż nych parametrach roboczych, takich jak różne prędko ści lub zasilanie energią, powinny być zaprojektowane i wykonywane w sposób umożliwiający bezpieczny i pewny wybór tych parametrów oraz ich regulację. § 30.

1. Ruchome elementy maszyny powinny być zaprojektowane, wykonane i rozmieszczone w taki spo sób, aby nie powodowały zagrożeń, a w przypadku gdy zagrożenia te nadal istnieją, ruchome elementy maszy ny powinny być wyposażone w osłony lub urządzenia ochronne, aby zapobiec całkowicie ryzyku zetknięcia się z tym elementem, gdyż mogłoby to spowodować wypadek.

2. Należy stosować wszelkie niezbędne środki, w celu zapobieżenia przypadkowemu zablokowaniu się ruchomych elementów w czasie ich pracy.

3. Jeżeli mimo podjętych środków ostrożności ist nieje nadal prawdopodobieństwo zablokowania ru chomych elementów, o których mowa w ust. 1, produ cent powinien przewidzieć specjalne urządzenia ochronne lub narzędzia, instrukcje oraz ewentualne oznakowanie maszyny, w celu przeprowadzenia bez piecznego odblokowania tych elementów.

4. Osłony lub urządzenia ochronne chroniące przed ryzykiem związanym z ruchomymi elementami powinny być dobierane w zależności od rodzaju zagro żenia.

5. Przy doborze osłon lub urządzeń ochronnych, o których mowa w ust. 4, należy postępować w sposób określony w § 31. § 3

1.

1. Osłony zaprojektowane w celu ochrony osób narażonych przed ryzykiem związanym z rucho mymi elementami przenoszenia napędu, takimi jak ko ła zębate, zębatki, wały, pasy, powinny być:

1) przytwierdzone na stałe i spełniać wymagania, o których mowa w § 32 i § 33 ust. 1, albo

2) ruchome, spełniające wymagania, o których mowa w § 32 i § 33 ust. 3.

2. Zaleca się stosowanie osłon ruchomych w przy padku ruchomych elementów, do których przewiduje się konieczność częstego dostępu.

3. Jako osłony lub urządzenia ochronne zaprojekto wane w celu ochrony osób narażonych przed ryzykiem związanym z ruchomymi elementami, takimi jak narzę dzia skrawające, ruchome części pras, cylindry, przed mioty obrabiane, należy stosować wszędzie tam, gdzie to możliwe, osłony stałe spełniające wymagania, o któ rych mowa w § 32 i § 33 ust. 1, w pozostałych przypad kach:

1) osłony ruchome spełniające wymagania, o których mowa w § 32 i § 33 ust. 4, lub urządzenia ochron ne, takie jak urządzenia do samoczynnego wyłącza nia — bariery niematerialne, maty czułe na nacisk,

2) urządzenia ochronne zdalnie podtrzymywane — oburęczne urządzenia sterujące lub urządzenia ochronne przeznaczone do samoczynnego zapo biegania znalezieniu się operatora lub części jego ciała w strefie niebezpiecznej, zgodnie z wymaga niami, o których mowa w § 32 i § 33 ust. 6.

4. Jeżeli niektóre ruchome elementy bezpośrednio związane z procesem technologicznym nie mogą pozo stawać całkowicie lub częściowo niedostępne ze względu na działania wymagające miejscowej inge rencji operatora, to wówczas tam, gdzie jest to tech nicznie możliwe, ruchome elementy powinny być wy posażone w osłony:

1) stałe, spełniające wymagania, o których mowa w § 32 i § 33 ust. 1, zapobiegające dostępowi do tych fragmentów ruchomych elementów, które nie są wykorzystywane podczas pracy,

2) nastawne, spełniające wymagania, o których mo wa w § 32 i § 33 ust. 5, ograniczające dostęp do tych fragmentów ruchomych elementów, które są bez pośrednio przeznaczone do pracy. Dziennik Ustaw Nr 127 — 9884 — Poz. 1391 § 3

2. Osłony i urządzenia ochronne:

1) powinny mieć wytrzymałą konstrukcję,

2) nie powinny powodować żadnego dodatkowego zagrożenia,

3) nie powinny dawać łatwo się obejść lub wyłączyć,

4) powinny być umieszczone w odpowiedniej odle głości od strefy niebezpiecznej,

5) mogą powodować tylko minimalne utrudnienia w obserwacji procesu produkcyjnego,

6) powinny umożliwiać, w miarę możliwości, bez ich demontażu, dostęp konieczny do wykonywania prac związanych z mocowaniem lub wymianą na rzędzi oraz konserwacją, przy czym dostęp ten po winien być ograniczony tylko do obszaru niezbęd nego do wykonywania tych prac. § 3

3.

1. Osłony stałe powinny być pewnie zamoco wane na swoim miejscu, przez rozwiązania, które umożliwiają demontaż wyłącznie przy użyciu narzędzi. Tam gdzie jest to możliwe, usunięcie elementów mo cujących powinno uniemożliwiać pozostawienie osłon na swoim miejscu.

2. Osłony ruchome dzielą się na:

1) osłony ruchome typu „A”,

2) osłony ruchome typu „B”.

3. Osłony ruchome typu „A” powinny:

1) o ile to możliwe, pozostawać po otwarciu przymo cowane do maszyny,

2) być sprzężone z układem blokującym, zapobiegają cym uruchomieniu elementów ruchomych, dopóki są one dostępne, i wydającym polecenie zatrzyma nia, gdy tylko osłona zostanie otwarta.

4. Osłony ruchome typu „B” powinny być zaprojek towane i sprzężone z układem sterowania maszyny, tak aby:

1) elementy ruchome nie mogły zostać uruchomione, dopóki znajdują się w zasięgu operatora,

2) osoba narażona nie mogła dosięgnąć elementów ruchomych po ich uruchomieniu,

3) mogły być nastawione tylko przez działania zamie rzone, takie jak użycie narzędzia lub klucza,

4) brak lub uszkodzenie jednego z ich elementów skła dowych uniemożliwiało uruchomienie elementów znajdujących się w ruchu lub zatrzymywało te ele menty,

5) była zapewniona ochrona przed ryzykiem związa nym z wyrzucaniem elementów ruchomych, przez zastosowanie odpowiedniej przegrody.

5. Osłony nastawne ograniczające dostęp do stref elementów ruchomych, niezbędnych do wykonania pracy, powinny:

1) być nastawiane ręcznie lub automatycznie, w zależ ności od rodzaju pracy,

2) dawać się łatwo nastawiać bez użycia narzędzi,

3) maksymalnie ograniczać zagrożenie powodowane wyrzucanymi przedmiotami.

6. Urządzenia ochronne powinny być zaprojekto wane i sprzężone z układem sterowania w taki sposób, aby:

1) elementy ruchome nie mogły zostać uruchomione, dopóki znajdują się w zasięgu operatora,

2) osoba narażona nie mogła dosięgnąć elementów ruchomych po ich uruchomieniu,

3) mogły być nastawiane tylko przez działania zamie rzone, takie jak użycie narzędzi, kluczy,

4) brak lub uszkodzenie jednego ich elementu składo wego uniemożliwiało uruchomienie elementów ruchomych lub zatrzymywało elementy znajdujące się w ruchu. § 3

4.

1. Jeżeli maszyna jest zasilana energią elek tryczną, powinna ona być zaprojektowana, wykonana i wyposażona w sposób zapobiegający lub umożliwia jący zapobieganie wszelkim zagrożeniom o charakte rze elektrycznym.

2. Do maszyny pracującej w określonych zakresach napięć należy stosować przepisy dotyczące urządzeń elektrycznych przeznaczonych do pracy w tych zakre sach.

3. Maszyna powinna być tak zaprojektowana i wy konana, aby zapobiec lub ograniczyć gromadzenie się potencjalnie niebezpiecznych ładunków elektrosta tycznych, lub wyposażona w układ do ich rozładowy wania. § 3

5. Maszyna zasilana energią inną niż elektrycz na, w szczególności energią hydrauliczną, pneuma tyczną lub cieplną, powinna być zaprojektowana, wy konana i wyposażona w taki sposób, aby uniknąć wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z tymi rodzajami energii. § 3

6.

1. Błędy możliwe do popełnienia, przy pierw szym lub ponownym montażu niektórych części, które mogą stanowić źródło zagrożenia, powinny zostać wy eliminowane przez konstrukcję takich części bądź, przy braku takiej możliwości, przez umieszczenie informacji na samych częściach lub na ich obudowach.

2. Informacje, o których mowa w ust. 1, należy umieszczać na elementach ruchomych lub ich obudo wach w przypadku, jeżeli dla uniknięcia zagrożenia ko nieczna jest znajomość kierunku ruchu. Wszelkie inne informacje należy zamieszczać w instrukcji, o której mowa w § 51 ust. 1. Dziennik Ustaw Nr 127 — 9885 — Poz. 1391

3. W przypadku gdy błędne połączenie może być źródłem zagrożenia, należy uniemożliwić konstrukcyj nie niewłaściwe połączenia hydrauliczne, pneumatycz ne i elektryczne, a przy braku takiej możliwości, za po średnictwem informacji podanej na przewodach elek trycznych, hydraulicznych, pneumatycznych lub złą czach. § 3

7.

1. W celu wyeliminowania ryzyka obrażeń spowodowanych zetknięciem się z częścią maszyny lub materiałami o wysokiej lub bardzo niskiej tempera turze albo zbliżaniem się do takiej maszyny lub mate riałów należy zastosować konieczne środki ostrożno ści.

2. Należy ocenić ryzyko wyrzucania z maszyny go rącego lub bardzo zimnego materiału. Jeżeli takie ryzy ko istnieje, należy zastosować konieczne środki zapo biegawcze albo, jeżeli jest to technicznie niemożliwe, zastosować takie rozwiązania, aby wyrzucenie z ma szyny gorącego lub bardzo zimnego materiału nie sta nowiło niebezpieczeństwa. § 3

8.

1. Maszyna powinna być zaprojektowana i wy konana w taki sposób, aby uniknąć ryzyka wywołania pożaru lub przegrzania spowodowanego przez samą maszynę albo przez gazy, ciecze, pyły, opary lub inne substancje wytwarzane przez maszynę, a także używa ne podczas jej eksploatacji.

2. Maszyna powinna być zaprojektowana i wykona na w taki sposób, aby uniknąć ryzyka wybuchu spowo dowanego przez samą maszynę lub przez gazy, ciecze, pyły, pary lub inne substancje wytwarzane przez ma szynę, a także używane podczas jej eksploatacji.

3. W celu uniknięcia ryzyka, o którym mowa w ust. 2, producent powinien podjąć odpowiednie działania, aby:

1) uniknąć niebezpiecznego stężenia substancji, o któ rych mowa w ust. 2,

2) zapobiec zapłonowi atmosfery zagrożonej wybu chem,

3) ograniczyć do minimum ewentualny wybuch, tak aby nie zagrażał on otoczeniu.

4. Jeżeli producent przewiduje użytkowanie maszy ny w atmosferze zagrożonej wybuchem, należy zasto sować środki ostrożności, o których mowa w ust. 3.

5. W przypadku istnienia ryzyka wybuchu, wyposa żenie elektryczne tworzące część maszyny powinno spełniać wymagania określone w odrębnych przepi sach. § 3

9. Maszyna powinna być zaprojektowana i wy konana w taki sposób, aby:

1) zagrożenia wynikające z emisji hałasu albo drgań wytwarzanych przez maszynę były zredukowane bądź ograniczone do najniższego poziomu, biorąc pod uwagę postęp techniczny i dostępność środ ków redukcji hałasu oraz tłumienia drgań, w szcze gólności u źródła ich powstawania,

2) wszelka emisja promieniowania była ograniczona do poziomu koniecznego do zakresu niezbędnego do działania maszyny, zaś wpływ promieniowania na osobę narażoną albo nie występował, albo był ograniczony do bezpiecznego poziomu,

3) promieniowanie zewnętrzne nie zakłócało działania maszyny. § 40. W przypadku stosowania w maszynie urzą dzenia laserowego, urządzenie to powinno być:

1) zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby można zapobiec wszelkiej przypadkowej emisji promieniowania,

2) zabezpieczone w taki sposób, aby promieniowanie robocze, promieniowanie odbite albo rozproszone i promieniowanie wtórne nie zagrażały zdrowiu, zaś wyposażenie optyczne do obserwacji lub na stawiania urządzenia laserowego na maszynie by ło takie, aby promienie laserowe nie stwarzały ż ad nego zagrożenia dla zdrowia. § 4

1.

1. Maszynę należy projektować, wykonać lub wyposażać w taki sposób, aby można było uniknąć za grożeń spowodowanych gazami, cieczami, pyłami i in nymi odpadami powstającymi w wyniku jej pracy.

2. W przypadku wystąpienia zagrożeń, o których mowa w ust. 1, maszyna powinna być tak wyposażo na, aby było możliwe odseparowanie lub usunięcie tych substancji.

3. W przypadku maszyn pracujących normalnie bez zamkniętej obudowy, urządzenia do separacji lub usu wania substancji, o których mowa w ust. 1, powinny być umieszczone możliwie jak najbliżej źródła emisji tych substancji. § 4

2.

1. Maszyna powinna być zaprojektowana, wy konana lub wyposażona w środki zapobiegające za mknięciu osoby narażonej wewnątrz maszyny, a jeżeli jest to niemożliwe, w środki umożliwiające wezwanie pomocy.

2. Części maszyny, po których mogą się poruszać lub na których mogą stać osoby, powinny być zapro jektowane i skonstruowane w sposób zapobiegający poślizgnięciu się, potknięciu lub upadkowi na te części lub z tych części. § 4

3.

1. Punkty regulacji, smarowania i konserwacji powinny być umieszczone poza strefami niebezpiecz nymi. Należy zapewnić możliwość wykonywania regu lacji, konserwacji, naprawy, czyszczenia oraz innych czynności związanych z naprawą maszyny podczas jej postoju.

2. Jeżeli ze względów technicznych co najmniej je den z warunków, o których mowa w ust. 1, nie może być spełniony, powinna być zapewniona możliwość wykonania regulacji, konserwacji, naprawy, czyszcze Dziennik Ustaw Nr 127 — 9886 — Poz. 1391 nia oraz innych czynności bez powodowania zagroże nia. Przepis § 23 stosuje się odpowiednio.

3. W przypadku maszyny automatycznej, a także, w razie potrzeby, w przypadku innych maszyn, produ cent powinien zapewnić możliwość podłączenia sprzę tu diagnostycznego do wykrywania usterek.

4. Elementy maszyny automatycznej, wymagające częstej wymiany, w szczególności ze względu na zmia nę profilu produkcji albo w wyniku zużycia lub z powo du utraty ich właściwości, a także awarii, powinny nadawać się do łatwej i bezpiecznej wymiany.

5. Dostęp do elementów maszyny, o których mowa w ust. 4, powinien umożliwiać wykonywanie tych za dań przy pomocy potrzebnych środków technicznych, takich jak narzędzia oraz przyrządy pomiarowe, zgod nie z procedurą określoną przez producenta.

6. Producent powinien zapewnić schody, drabiny oraz pomosty umożliwiające bezpieczny dostęp do wszystkich obszarów niezbędnych przy wykonywaniu czynności produkcyjnych, nastawczych i konserwacyj nych. § 4

4.

1. Maszyna powinna być wyposażona w urzą dzenia odłączające ją od wszystkich źródeł energii. Urządzenia takie powinny być wyraźnie oznaczone. Należy zapewnić możliwość ich zablokowania w poło żeniu odłączenia, jeżeli ponowne podłączenie zasilania energią mogłoby zagrażać osobie narażonej.

2. W przypadku maszyny zasilanej energią elek tryczną przez wtyk podłączany do obwodu, za wystar czające odłączenie maszyny od źródła energii uznaje się odłączenie tego wtyku.

3. Należy również zapewnić możliwość zablokowa nia urządzenia w położeniu wyłączonym, w przypad kach gdy operator nie jest w stanie sprawdzić z każde go dostępnego mu miejsca, czy źródło energii jest odłączone.

4. Po odłączeniu od źródła zasilania należy zapew nić możliwość rozładowania, w normalny sposób, energii pozostającej lub zmagazynowanej w obwo dach maszyny, bez ryzyka dla osób narażonych.

5. W uzasadnionych przypadkach, niektóre obwody mogą pozostać podłączone do swoich źródeł energii, między innymi po to, aby utrzymać położenie określo nych części, zachować informacje, oświetlić wnętrza. W takim przypadku należy podjąć specjalne działania w celu zapewnienia bezpieczeństwa operatorowi. § 4

5.

1. Maszyna powinna być zaprojektowana, wy konana i wyposażona w sposób ograniczający potrze bę interwencji operatora podczas wykonywania czyn ności, o których mowa w § 43 ust. 1.

2. Jeżeli interwencji, o której mowa w ust. 1, nie można uniknąć, należy zapewnić możliwość przepro wadzenia jej w łatwy i bezpieczny sposób. § 4

6.

1. Maszynę należy zaprojektować i wykonać w taki sposób, aby możliwe było czyszczenie jej części wewnętrznych, które uprzednio zawierały niebezpiecz ne substancje lub preparaty, bez potrzeby wchodzenia do nich. Konieczne odblokowywanie maszyny powin no być również możliwe od zewnątrz.

2. Jeżeli uniknięcie wchodzenia do maszyny jest niemożliwe, producent powinien podczas projektowa nia maszyny zapewnić rozwiązania pozwalające na jej czyszczenie przy jak najmniejszym zagrożeniu. § 4

7.

1. Informacje potrzebne do sterowania maszy ną powinny być sformułowane w sposób jednoznacz ny i łatwo zrozumiały. Nie należy stosować nadmiaru informacji, aby nie przeciążać operatora.

2. Jeżeli bezpieczeństwo i zdrowie osób narażo nych może być zagrożone przez błąd w działaniu ma szyny pozostawionej bez nadzoru, maszyna powinna być wyposażona w odpowiednią sygnalizację ostrze gawczą — akustyczną lub optyczną.

3. W przypadku gdy maszyna jest wyposażona w urządzenia ostrzegawcze, takie jak sygnalizacyjne, sygnały tych urządzeń powinny być jednoznaczne i ła two dostrzegalne lub słyszalne.

4. Operator powinien w każdej chwili mieć możli wość sprawdzenia działania urządzeń ostrzegawczych. Urządzenia ostrzegawcze powinny spełniać wymaga nia określone w odrębnych przepisach dotyczące barw, znaków i sygnałów bezpieczeństwa. § 4

8.

1. Producent powinien zapewnić odpowiednie ostrzeżenia, jeżeli mimo podjęcia wszelkich określo nych środków zagrożenie istnieje nadal lub istnieją po tencjalne zagrożenia, takie jak szafy zawierające wypo sażenie elektryczne, źródła radioaktywne, przecieki ob wodu hydraulicznego, zagrożenia w obszarze niewi docznym.

2. Zaleca się, aby ostrzeżenia, o których mowa w ust. 1, były utworzone z łatwo zrozumiałych pikto gramów lub napisane w języku kraju, w którym maszy na ma być używana, albo w języku zrozumiałym dla operatora maszyny. § 4

9.

1. Maszyny powinny być oznaczone w sposób czytelny i trwały. Oznaczenie powinno zawierać:

1) nazwę i adres producenta,

2) oznakowanie CE,

3) oznaczenie serii lub typu maszyny,

4) numer fabryczny, jeżeli stosuje się numery fabrycz ne,

5) rok budowy maszyny.

2. W przypadku gdy producent wykonuje maszynę przewidzianą do użytkowania w atmosferze zagrożonej wybuchem, należy umieścić na maszynie odpowiednie oznaczenie. Dziennik Ustaw Nr 127 — 9887 — Poz. 1391

3. Wzór oznakowania CE określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. § 50.

1. Na maszynie, oprócz oznakowania CE, o którym mowa w § 49 ust. 1 pkt 2, powinny być rów nież naniesione pełne informacje dotyczące typu ma szyny oraz niezbędne do bezpiecznego użytkowania maszyny, takie jak najwyższa prędkość elementów ob rotowych, największa średnica stosowanych narzędzi oraz masa.

2. Jeżeli część maszyny należy przenosić podczas jej użytkowania przy pomocy urządzeń podnoszących, informacja dotycząca masy tej części maszyny powin na być naniesiona na maszynie w sposób czytelny, trwały i jednoznaczny.

3. Informacje, o których mowa w ust. 1 i 2, należy również umieścić na wymiennym wyposażeniu maszy ny. § 5

1.

1. Do maszyn powinna być dołączona instruk cja zawierająca:

1) informacje zamieszczone w oznaczeniu maszyny, o których mowa w § 49 ust. 1, z wyłączeniem nu meru fabrycznego,

2) informacje ułatwiające konserwację maszyny, takie jak adres importera, serwisu,

3) przewidywane zastosowanie maszyny, o którym mowa w § 10 ust. 1 i 2,

4) informacje o stanowisku lub stanowiskach robo czych, które może zajmować operator,

5) instrukcje dotyczące bezpiecznego oddawania do eksploatacji, użytkowania, przemieszczania maszy ny z podaniem jej masy i części, jeżeli maszyna ma być transportowana osobno, montażu i jej demon tażu, regulacji, konserwacji, obsługi i napraw,

6) w koniecznych przypadkach: a) informacje o niedopuszczalnych sposobach użytkowania maszyny, b) wskazówki szkoleniowe, podstawowe charakte rystyki narzędzi, które mogą być stosowane w maszynie.

2. Maszyny oddawane do eksploatacji powinny być wyposażone w instrukcję w języku polskim albo w ję zykach kraju, w których maszyna będzie użytkowana, oraz w instrukcję w języku kraju, w którym maszyna zo stała wyprodukowana. Tłumaczenie instrukcji powin no być wykonane albo przez producenta, albo przez je go upoważnionego przedstawiciela, albo przez osobę wprowadzającą tę maszynę na dany obszar językowy.

3. W uzasadnionych przypadkach, instrukcja kon serwacji przeznaczona do korzystania przez wyspecja lizowany personel zatrudniony przez producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela może być napi sana tylko w języku zrozumiałym dla tego personelu.

4. Do instrukcji powinny być dołączone rysunki i schematy przeznaczone do uruchamiania, konserwa cji, kontroli, sprawdzania prawidłowości działania ma szyny, a także, jeżeli ma to zastosowanie, naprawy ma szyny oraz wszelkie istotne zalecenia, w szczególności odnoszące się do bezpieczeństwa.

5. W uzasadnionych przypadkach instrukcja powin na określać wymagania w zakresie instalowania i mon tażu, w szczególności zastosowanych tłumików drgań, rodzaju i masy płyt fundamentowych, mające na celu zmniejszenie hałasu lub drgań.

6. Jeżeli jest to konieczne, instrukcja powinna za wierać informacje dotyczące hałasu emitowanego przez maszynę, przez określenie albo wartości rzeczy wistych albo wartości określonych w wyniku pomia rów wykonanych na identycznych maszynach w nastę pujący sposób:

1) równoważny poziom ciśnienia akustycznego na stanowisku pracy, skorygowany charakterystyką A, gdy przekracza on 70 dB (A); jeżeli poziom dźwięku nie przekracza 70 dB (A), należy to po twierdzić w instrukcji,

2) szczytową chwilową wartość ciśnienia akustyczne go na stanowiskach pracy, skorygowaną charakte rystyką C, gdy przekracza ona 63 kPa, czyli 130 dB w stosunku do 20 µPa,

3) poziom mocy akustycznej maszyny w przypadku gdy równoważny poziom ciśnienia akustycznego na stanowiskach pracy, skorygowany charaktery styką A, przekracza 85 dB (A).

7. Dokumentacja techniczna opisująca maszynę nie powinna pozostawać w sprzeczności z instrukcją w za kresie bezpieczeństwa.

8. Informacje techniczne opisujące maszynę po winny zawierać dane dotyczące emitowanego hałasu, o których mowa w ust. 6. § 5

2.

1. W przypadku bardzo dużych maszyn, za miast poziomu mocy akustycznej, o której mowa w § 51 ust. 6 pkt 3, dopuszcza się podanie równoważ nych poziomów ciśnienia akustycznego w określonych punktach otoczenia maszyny.

2. Jeżeli nie są stosowane normy zharmonizowane, poziomy ciśnienia akustycznego, o których mowa w § 51 ust. 6 pkt 1 i 2, powinny być mierzone przy uży ciu metody najbardziej odpowiedniej dla danej maszy ny.

3. Producent powinien wskazać w instrukcji, o któ rej mowa w § 51 ust. 1, warunki, w jakich pracuje ma szyna podczas dokonywania pomiarów, oraz rodzaj za stosowanych metod pomiaru.

4. Jeżeli stanowiska pracy są nieokreślone lub nie mogą być zdefiniowane, poziom ciśnienia akustyczne go należy mierzyć w odległości metra od powierzchni maszyny i na wysokości 1,6 metra od podłogi lub po Dziennik Ustaw Nr 127 — 9888 — Poz. 1391 destu, z którego jest możliwy dostęp do maszyny. Na leży również podać położenie i wartość maksymalne go ciśnienia akustycznego. § 5

3. Jeżeli producent przewiduje, że maszyna bę dzie użytkowana w atmosferze zagrożonej wybuchem, instrukcja, o której mowa w § 51 ust. 1, powinna zawie rać wszelkie informacje niezbędne do użytkowania ma szyny w takich warunkach. § 5

4. W przypadku maszyn, które mogą być prze znaczone do użytkowania przez osoby nieposiadające odpowiednich kwalifikacji, instrukcję, o której mowa w § 51 ust. 1, należy formułować, biorąc pod uwagę ogólny poziom wykształcenia i sprawność umysłową tych osób, z uwzględnieniem zasadniczych wymagań, o których mowa w § 8—53. Rozdział 3 Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dotyczące niektórych rodzajów maszyn § 5

5.

1. Maszyny przeznaczone do przygotowywa nia i przetwarzania żywności, w szczególności do: go towania, zamrażania, rozmrażania, mycia, przemiesz czania, pakowania, przechowywania, transportu lub dystrybucji, powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby uniknąć ryzyka infekcji, wywołania objawów chorobowych lub zarażenia.

2. W celu uniknięcia ryzyka infekcji, wywołania ob jawów chorobowych lub zarażenia, o których mowa w ust. 1, należy przestrzegać następujących zasad hi gieny:

1) materiały stykające się z żywnością lub przeznaczo ne do kontaktu z żywnością powinny spełniać wy magania określone w odrębnych przepisach; ma szyna powinna być zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby materiały te mogły być oczysz czone przed każdym użyciem,

2) wszystkie powierzchnie wraz ze złączami powinny być gładkie, bez wypukłości i szczelin powodują cych gromadzenie się substancji pochodzenia or ganicznego,

3) połączenia powinny być zaprojektowane w taki sposób, aby zredukować do minimum występy, krawędzie i wgłębienia; wskazane jest spawanie lub inne łączenie ciągłe, przy którym nie należy używać śrub, wkrętów ani nitów, z wyłączeniem przypadków, gdy jest to ze względów technicznych nie do uniknięcia,

4) powierzchnie będące w kontakcie z żywnością po winny nadawać się do łatwego czyszczenia i dezyn fekowania, po usunięciu, tam gdzie jest to możli we, łatwych do zdemontowania części; powierzch nie wewnętrzne powinny mieć krzywizny o pro mieniu umożliwiającym ich dokładne czyszczenie,

5) należy zapewnić możliwość usunięcia z maszyny, bez przeszkód, cieczy pochodzących albo z samej żywności, albo stosowanych w celu czyszczenia, dezynfekowania i płukania; o ile to możliwe, nale ży przewidzieć do tego celu specjalny tryb pracy maszyny, zwany „czyszczeniem”.

3. Maszyna powinna być zaprojektowana i wykona na w taki sposób, aby:

1) do miejsc, których nie można czyścić, nie przenika ły ciecze, nie przedostawały się organizmy żywe, w szczególności owady, ani nie gromadziły się sub stancje organiczne; w przypadku maszyn nieusta wianych na łapach ani na kółkach wymagania te mogą być spełnione przez umieszczenie uszczel nienia między maszyną a jej podstawą za pomocą stosowania uszczelnionych zespołów,

2) żadne substancje pomocnicze, takie jak smary, nie mogły pozostawać w kontakcie z żywnością,

3) w koniecznych przypadkach można było sprawdzić, czy wymaganie, o którym mowa w pkt 2, jest speł nione w sposób nieprzerwany. § 5

6. Dołączona do maszyny stosowanej w przemy śle spożywczym instrukcja, o której mowa w § 51 ust. 1, powinna wskazywać zalecane środki i metody czysz czenia, dezynfekcji i płukania nie tylko dla miejsc łatwo dostępnych w maszynie, ale także dla tych miejsc, do których dostęp jest niemożliwy lub niezalecany, w szczególności do przewodów rurowych, które muszą być czyszczone w takim położeniu, w jakim zostały za budowane. § 5

7.

1. Maszyna przenośna trzymana w ręku lub prowadzona ręką powinna spełniać następujące za sadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia:

1) w zależności od rodzaju maszyny, maszyna powin na mieć odpowiedniej wielkości powierzchnię pod pierającą i posiadać odpowiednią liczbę uchwytów i wsporników o odpowiednich wymiarach roz mieszczonych tak, aby zapewniały jej stateczność w przewidzianych przez producenta warunkach użytkowania maszyny,

2) jeżeli wyposażona jest w uchwyty, których nie moż na zwolnić, zachowując jednocześnie całkowite bezpieczeństwo, maszyna powinna być wyposażo na w elementy sterownicze uruchamiania i zatrzy mywania, rozmieszczone w sposób umożliwiający operatorowi posługiwanie się nimi bez zwalniania uchwytów,

3) powinna być zaprojektowana, wykonana lub wypo sażona w taki sposób, aby wyeliminować ryzyko przypadkowego uruchomienia lub kontynuowania działania maszyny po zwolnieniu uchwytów przez operatora; jeżeli spełnienie tego wymagania nie jest technicznie możliwe, należy stosować równo rzędne środki.

2. Maszyna przenośna trzymana w ręku powinna być tak zaprojektowana i wykonana, aby w koniecz Dziennik Ustaw Nr 127 — 9889 — Poz. 1391 nych przypadkach pozwalała na wzrokową kontrolę kontaktu narzędzi z obrabianym materiałem.

3. Zasadniczych wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 2, nie stosuje się w przypadku braku tech nicznych możliwości ich realizacji oraz gdy maszyna wyposażona została w niezależny układ sterowania. § 5

8.

1. Dołączona do maszyny instrukcja, o której mowa w § 51 ust. 1, powinna zawierać następujące in formacje dotyczące drgań przenoszonych przez maszy nę:

1) ważoną wartość skuteczną przyspieszenia drgań działających na kończyny górne operatora, jeżeli wartość ta określona na podstawie odpowiedniej metodyki badania przekroczy 2,5 m/s2; w przypad ku gdy wartość ta nie przekroczy 2,5 m/s2, należy zamieścić tę informację w instrukcji,

2) w przypadku braku odpowiedniej metodyki, o któ rej mowa w pkt 1, producent powinien określić, na podstawie jakich metod i w jakich warunkach wy konano te pomiary.

2. Informacje techniczne opisujące maszynę, o któ rej mowa w § 57 ust. 1, powinny zawierać dane, o któ rych mowa w ust. 1. § 5

9. Maszyna do obróbki drewna i maszyna do ob róbki materiałów o fizycznych i technicznych właści wościach zbliżonych do drewna, takich jak: korek, kość, utwardzona guma, utwardzone tworzywa sztuczne i in ne podobne materiały sztywne, powinna spełniać na stępujące zasadnicze wymagania w zakresie bezpie czeństwa i ochrony zdrowia:

1) powinna być zaprojektowana, wykonana i wyposa żona w taki sposób, aby można było w niej bez piecznie umieścić i prowadzić przedmiot obrabia ny; jeżeli przedmiot obrabiany jest utrzymywany ręcznie na stole warsztatowym, stół ten powinien być odpowiednio stateczny podczas pracy i nie po winien utrudniać przesuwania przedmiotu obra bianego,

2) jeżeli istnieje możliwość pracy maszyny w warun kach stwarzających ryzyko odrzucania kawałków drewna, maszyna powinna być zaprojektowana, wykonana lub wyposażona w taki sposób, aby wy eliminować tę możliwość lub, jeżeli nie można te go osiągnąć, aby wyrzucenie kawałka drewna nie stwarzało zagrożenia dla operatora lub osób nara żonych,

3) powinna być wyposażona w hamulec automatycz ny, który zatrzymuje narzędzie w wystarczająco krótkim czasie, jeżeli istnieje ryzyko wystąpienia kontaktu z narzędziem podczas zmniejszania pręd kości,

4) w przypadku gdy narzędzie jest wbudowane w ma szynę nie w pełni zautomatyzowaną, to powinna ona być zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby wyeliminować lub zmniejszyć ryzyko poważ nych przypadkowych obrażeń, w szczególności przez wykorzystanie cylindrycznych głowic nożo wych, ograniczanie głębokości skrawania. Rozdział 4 Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zapobiegające szczególnym zagro żeniom powodowanym przez przemieszczanie się maszyny § 60.

1. Maszyna, która może stanowić zagrożenie na skutek swego ruchu, powinna być zaprojektowana i wykonana zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu.

2. Ryzyko wynikające z przemieszczania się maszy ny istnieje zawsze tam, gdzie użytkowane są w miej scach pracy maszyny samobieżne, holowane, pchane lub wiezione przez inne maszyny bądź ciągniki, gdy użytkowanie tych maszyn wymaga ciągłego lub prze rywanego przemieszczania się podczas pracy, między stałymi kolejnymi pozycjami roboczymi.

3. Ryzyko wynikające z przemieszczania się maszy ny może również wystąpić w przypadku maszyny, któ ra nie przemieszcza się w trakcie pracy, ale jest wypo sażona w środki ułatwiające jej przemieszczanie się z miejsca na miejsce. Dotyczy to maszyn wyposażo nych w takie elementy, jak koła, rolki, płozy, oraz ulo kowanych na suwnicach czy wózkach.

4. W celu ustalenia, czy kultywatory rotacyjne i bro ny mechaniczne nie powodują zagrożenia dla osób na rażonych, producent lub jego upoważniony przedsta wiciel powinien przeprowadzić lub zlecić przeprowa dzenie odpowiednich badań dla każdego typu takiej maszyny. § 6

1. Jeżeli zgodnie z założeniami producenta ma szyna samobieżna będzie eksploatowana w miejscach nieoświetlonych, powinna ona być wyposażona w urządzenia oświetlające, odpowiednie do rodzaju wykonywanej pracy, zgodnie z wymaganiami określo nymi w odrębnych przepisach. § 6

2. Podczas przemieszczania maszyny lub jej czę ści nie powinno być możliwe nagłe przemieszczanie się maszyny lub powstanie zagrożenia wynikającego z braku jej stateczności, jeżeli maszyna lub jej części są przemieszczane zgodnie z zaleceniami producenta. § 6

3.

1. Stanowisko pracy kierowcy powinno być zaprojektowane z uwzględnieniem zasad ergonomii.

2. Jeżeli jest kilka stanowisk pracy kierowcy, każde z tych stanowisk powinno być wyposażone w wyma gane elementy sterownicze.

3. Jeżeli istnieje więcej niż jedno stanowisko, o któ rym mowa w ust. 1, maszyna powinna być zaprojekto wana w taki sposób, aby praca kierowcy na jednym stanowisku wyłączała pracę na pozostałych, z wyjąt kiem zatrzymywania awaryjnego. Dziennik Ustaw Nr 127 — 9890 — Poz. 1391

4. Widoczność ze stanowiska pracy kierowcy po winna być taka, aby mógł on sterować urządzeniem i jego częściami w przewidzianych warunkach użytko wania maszyny, przy zachowaniu całkowitego bezpie czeństwa własnego i osób narażonych. W razie ko nieczności należy przewidzieć odpowiednie urządze nia, które zapobiegną niebezpieczeństwom wynikają cym ze złej widoczności.

5. Maszyna powinna być zaprojektowana i wykona na w taki sposób, aby stanowisko kierowcy nie powo dowało ryzyka przypadkowego kontaktu kierowcy i operatorów, znajdujących się na maszynie, z szynami lub gąsienicami.

6. Stanowisko pracy kierowcy powinno być tak za projektowane, aby uniknąć zagrożenia zdrowia przez zatrucie gazami spalinowymi lub brak tlenu.

7. Stanowisko pracy kierowcy jeżdżącego na ma szynie powinno być tak zaprojektowane i wykonane, aby można było zamocować kabinę kierowcy w każ dym przypadku, gdy jest na nią miejsce. Jeżeli istnieje zagrożenie wynikające z niebezpiecznego środowiska, stanowisko pracy kierowcy powinno być wyposażone w odpowiednią kabinę.

8. Jeżeli maszyna jest wyposażona w kabinę, to po winna ona być zaprojektowana, wykonana i wyposażo na w taki sposób, aby zapewnić kierowcy dobre warun ki pracy i chronić go przed wszelkimi mogącymi po wstać zagrożeniami, takimi jak: nieodpowiednie ogrze wanie i wentylacja, niedostateczna widoczność, nad mierny hałas, drgania, spadające przedmioty, przedo stanie się ciał obcych albo wywrócenie. W kabinie na leży przewidzieć miejsce na instrukcje niezbędne dla kierowcy lub operatora maszyny.

9. Wyjście z kabiny powinno pozwalać na szybkie wydostanie się z niej kierowcy. W kabinie należy prze widzieć także wyjście awaryjne położone w kierunku innym niż normalne wyjście.

10. Materiały użyte do produkcji kabiny i jej wypo sażenia powinny być ognioodporne. § 6

4.

1. Siedzisko kierowcy w maszynie powinno umożliwić kierowcy utrzymywanie stałej pozycji i być zaprojektowane z należytym uwzględnieniem zasad er gonomii.

2. Siedzisko, o którym mowa w ust. 1, powinno być tak zaprojektowane, aby zredukować do racjonalnie osiągalnego minimum drgania przenoszone na kie rowcę.

3. Zamocowanie siedziska powinno wytrzymywać wszystkie siły, które mogą na nie działać, szczególnie w przypadku wywrócenia się maszyny; jeżeli pod no gami kierowcy nie ma podłogi, powinny tam znajdo wać się podnóżki pokryte materiałem przeciwślizgo wym. § 6

5. Jeżeli w maszynie przewidziano możliwość stosowania konstrukcji chroniącej przed skutkami wy wrócenia, siedzisko powinno być wyposażone w pas bezpieczeństwa lub równoważne urządzenie, które utrzymuje kierowcę w siedzisku, jednocześnie nie ograniczając jego ruchów niezbędnych do prowadze nia maszyny ani wszelkich ruchów powodowanych przez zawieszenie. § 6

6.

1. Jeżeli warunki pracy maszyny przewidują sporadyczny lub regularny przewóz bądź pracę na ma szynie operatorów niebędących kierowcami maszyny, należy dla nich przewidzieć odpowiednie miejsca umożliwiające ich jazdę lub pracę bez zagrożenia, w szczególności bez zagrożenia wypadnięciem.

2. Miejsca, o których mowa w ust. 1, gdy pozwala ją na to warunki pracy maszyny, powinny być wyposa żone w siedzenia.

3. Jeżeli zachodzi konieczność wyposażania stano wiska kierowcy w kabinę, inne miejsca dla przewożo nych osób powinny być także chronione przed zagro żeniem, które uzasadnia tego rodzaju ochronę stano wiska kierowcy. § 6

7.

1. Kierowca powinien móc uruchomić, ze swe go stanowiska, wszystkie elementy sterownicze wy magane do operowania maszyną, z wyjątkiem urzą dzeń, które w sposób bezpieczny mogą być włączone tylko przez elementy sterownicze umieszczone z dala od stanowiska kierowcy.

2. Przepis ust. 1 stosuje się w szczególności do tych stanowisk pracy, oprócz stanowiska kierowcy, za które są odpowiedzialni operatorzy inni niż kierowcy, albo do tych, które wymagają, aby kierowca opuścił swoje stanowisko ze względu na konieczność bezpiecznego przeprowadzenia odpowiednich manewrów.

3. Jeżeli w maszynie są pedały, powinny one być zaprojektowane, wykonane i umieszczone w taki spo sób, aby umożliwić bezpieczną ich obsługę z minimal nym ryzykiem pomyłki. Pedały powinny mieć przeciw ślizgową powierzchnię i być łatwe do czyszczenia.

4. W przypadku gdy obsługa elementów sterowni czych może prowadzić do zagrożenia, w szczególno ści do wykonywania przez maszynę niebezpiecznych ruchów, elementy sterownicze powinny wracać w po łożenie neutralne z chwilą ich zwolnienia przez opera tora.

5. Przepisu ust. 4 nie stosuje się do elementów ma jących ustalone położenie. § 6

8.

1. Układ kierowniczy w maszynie poruszającej się na kołach powinien być zaprojektowany i wykona ny w taki sposób, aby ograniczyć siły wywołane nagły mi ruchami kierownicy lub dźwigni sterowniczej, spo wodowanymi przez wstrząsy kół kierowanych.

2. Wszelkie urządzenia blokujące mechanizm różni cowy powinny być tak zaprojektowane i wykonane, aby umożliwić odblokowanie urządzenia blokującego ten mechanizm, gdy maszyna jest w ruchu. Dziennik Ustaw Nr 127 — 9891 — Poz. 1391

3. Przepisów § 16—18 nie stosuje się do funkcji przemieszczania się maszyny. § 6

9.

1. Maszyna samobieżna z kierowcą jadącym na maszynie powinna być tak wyposażona, aby uru chomienie silnika przez osoby nieupoważnione było utrudnione.

2. Przemieszczanie się maszyny samobieżnej z kie rowcą, o którym mowa w ust. 1, powinno być możliwe tylko wówczas, gdy kierowca znajduje się przy elemen tach sterowniczych.

3. Jeżeli dla celów eksploatacyjnych maszyna po winna być wyposażona w urządzenia wychodzące po za jej normalne gabaryty, w szczególności stabilizato ry, wysięgnik, kierowca przed rozpoczęciem prze mieszczania maszyny powinien mieć możliwość łatwe go sprawdzenia, czy urządzenia te znajdują się w okre ślonym położeniu umożliwiającym bezpieczny ruch maszyny.

4. Przepis ust. 3 stosuje się do innych elementów, które w celu zapewnienia bezpiecznego przemieszcza nia się maszyny powinny pozostawać w określonym, w razie potrzeby, zablokowanym położeniu.

5. W technicznie i ekonomicznie uzasadnionych przypadkach ruch maszyny powinien być uwarunko wany bezpiecznym położeniem urządzeń, o których mowa w ust. 3.

6. Podczas uruchamiania silnika ruch maszyny nie powinien być możliwy. § 70.

1. Z zastrzeżeniem przepisów o ruchu drogo wym, maszyna samobieżna i jej przyczepy powinny spełniać wymagania dotyczące zwalniania, zatrzymy wania się, hamowania i unieruchamiania, w sposób zapewniający bezpieczeństwo w każdych warunkach pracy, obciążenia, szybkości, nawierzchni i jej nachyle nia dopuszczonych przez producenta i odpowiadają cych warunkom występującym podczas normalnego użytkowania maszyny.

2. Kierowca powinien móc zmniejszyć prędkość i zatrzymać maszynę samobieżną przy użyciu hamulca głównego.

3. W przypadku awarii hamulca głównego lub bra ku dopływu energii uruchamiającej ten hamulec, jeże li wymaga tego bezpieczeństwo, należy zainstalować, niezależnie od hamulca głównego, łatwo dostępne urządzenie pozwalające na zmniejszenie prędkości i za trzymanie maszyny. Urządzenie to powinno mieć cał kowicie niezależne i łatwo dostępne elementy sterow nicze.

4. Jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa, producent powinien wyposażyć maszynę samobieżną w urządzenie pozwalające na unieruchomienie jej pod czas postoju.

5. Urządzenie, o którym mowa w ust. 4, może być połączone z jednym z urządzeń, o których mowa w ust. 2 i 3, pod warunkiem że urządzenie to jest typu wyłącznie mechanicznego.

6. Maszyna zdalnie sterowana powinna być projek towana i wykonana w taki sposób, aby zatrzymywała się automatycznie w przypadku utracenia przez kierow cę kontroli nad maszyną.

7. Przepisów § 20—22 nie stosuje się do funkcji jaz dy maszyny. § 7

1.

1. Ruch maszyny samobieżnej, sterowanej przez kierowcę towarzyszącego maszynie pieszo, po winien być możliwy wyłącznie w czasie ciągłego dzia łania kierowcy na odpowiedni element sterujący. W szczególności podczas włączania silnika ruch ma szyny powinien być niemożliwy.

2. Układy sterowania maszyny kierowanej przez kierowcę, o którym mowa w ust. 1, powinny być zapro jektowane w sposób minimalizujący zagrożenia wyni kające z przypadkowego ruchu maszyny w kierunku kierowcy, a w szczególności możliwości zgniecenia al bo zranienia kierowcy obracającymi się narzędziami.

3. Normalna prędkość jazdy maszyny samobieżnej powinna być zgodna z prędkością poruszania się kie rowcy, o którym mowa w ust. 1.

4. W przypadku maszyny samobieżnej, do której można zamocować obracające się narzędzia, należy wykluczyć możliwość uruchomienia tych narzędzi przy włączonym elemencie sterowniczym powodującym cofanie, z wyjątkiem przypadku, gdy ruch maszyny jest powodowany przez ruch narzędzia. W takich przypad kach prędkość cofania nie powinna zagrażać kierowcy.

5. Awaria zasilania układu kierowniczego ze wspo maganiem nie powinna uniemożliwić kierowania ma szyną przez czas niezbędny do jej zatrzymania. § 7

2.

1. Po zatrzymaniu ruchu części maszyny wszelkie odchylenie się tej części maszyny od pozycji zatrzymania, wywołane innymi przyczynami niż działa nie na elementy sterownicze, nie powinno stanowić za grożenia dla osób narażonych.

2. Maszyna powinna być zaprojektowana, wykona na oraz, w uzasadnionych przypadkach, umieszczona na konstrukcji jezdnej w taki sposób, aby w trakcie ru chu niekontrolowane wahania środka ciężkości maszy ny nie miały wpływu na jej stateczność ani nie powo dowały nadmiernych odkształceń konstrukcji ma szyny.

3. Obracające się z dużą prędkością części maszy ny, które pomimo podjętych środków ostrożności mo gą pęknąć lub rozpaść się, powinny być umocowane i chronione tak, aby w razie ich rozerwania odłamki zo stały przechwycone, a jeżeli nie jest to możliwe, aby nie zostały wyrzucone w kierunku stanowisk kierowcy lub obsługi. § 7

3.

1. Projekt maszyny samobieżnej przewożącej kierowcę, a także innych operatorów, narażonej na wy Dziennik Ustaw Nr 127 — 9892 — Poz. 1391 wrócenie się, powinien uwzględniać punkty zamoco wania, a sama maszyna powinna być wyposażona w te punkty, umożliwiające zainstalowanie konstrukcji chroniącej przed skutkami wywrócenia (ROPS).

2. Konstrukcja chroniąca, o której mowa w ust. 1, powinna zapewnić kierowcy oraz innym przewożonym operatorom odpowiednią przestrzeń zabezpieczoną przed odkształceniem (DLV).

3. W celu sprawdzenia, czy konstrukcja chroniąca maszynę samobieżną przed skutkami wywrócenia spełnia wymagania, o których mowa w ust. 1, produ cent lub jego upoważniony przedstawiciel powinien przeprowadzić odpowiednie próby lub zlecić ich prze prowadzenie dla każdego typu takiej konstrukcji.

4. Maszyny do robót ziemnych, takie jak ładowarki kołowe lub gąsienicowe, koparki-ładowarki podsię bierne, ciągniki kołowe i gąsienicowe, zgarniarki sa mozaładowawcze lub inne, równiarki, wywrotki prze gubowe — o mocy przekraczającej 15 kW, powinny być wyposażone w konstrukcję chroniącą przed skutkami wywrócenia. § 7

4.

1. Jeżeli dla maszyny przewożącej kierowcę, a także innych operatorów, istnieje zagrożenie przez spadające na nią przedmioty lub materiały, to maszy na taka, jeżeli pozwalają na to jej wymiary, powinna być zaprojektowana z uwzględnieniem punktów zamo cowania, a następnie wyposażona w te punkty, pozwa lające na zainstalowanie konstrukcji chroniącej przed spadającymi przedmiotami (FOPS).

2. W przypadku spadających przedmiotów lub ma teriałów, konstrukcja, o której mowa w ust. 1, powinna zapewniać przewożonym na maszynie osobom odpo wiednią przestrzeń zabezpieczoną przed odkształcenia mi (DLV).

3. W celu sprawdzenia, czy konstrukcja chroniąca przed spadającymi przedmiotami spełnia wymaganie, o którym mowa w ust. 2, producent lub jego upoważ niony przedstawiciel powinien przeprowadzić odpo wiednie próby lub zlecić ich przeprowadzenie dla każ dego rodzaju takiej konstrukcji. § 7

5. Uchwyty i stopnie w maszynie powinny być zaprojektowane, wykonane i rozmieszczone w taki spo sób, aby operator używał ich instynktownie i nie uży wał do tego celu elementów sterowniczych. § 7

6.

1. Maszyna używana do holowania lub holo wana powinna być wyposażona w urządzenia holow nicze lub sprzęgające, zaprojektowane, wykonane i rozmieszczone w sposób zapewniający łatwe i bez pieczne połączenie i rozłączenie oraz uniemożliwiający przypadkowe rozłączenie się w trakcie użytkowania.

2. Jeżeli ciężar dyszla holowniczego tego wymaga, maszyna powinna być wyposażona w element wspor czy o powierzchni nośnej dostosowanej do ciężaru dy szla i rodzaju podłoża. § 7

7.

1. Wały napędowe z przegubami uniwersalny mi łączące maszynę samobieżną lub ciągnik z maszyną napędzaną, licząc od pierwszego stałego łożyska ma szyny napędzanej, powinny być osłonięte zarówno po stronie maszyny samobieżnej, jak i napędzanej na ca łej długości wału i związanych z nim przegubów uni wersalnych.

2. W maszynie samobieżnej lub ciągniku punkt od bioru mocy, do którego jest podłączony wał napędo wy, powinien być chroniony albo przez osłonę przymo cowaną do maszyny samobieżnej lub ciągnika, albo przez dowolne inne urządzenie zapewniające ochronę.

3. W maszynie holowanej wał napędowy powinien być osłonięty obudową ochronną przymocowaną do maszyny.

4. Ograniczniki momentu obrotowego lub sprzęgła jednokierunkowe mogą być przymocowane do napę dów z przegubami uniwersalnymi wyłącznie po stronie maszyny napędzanej. Wał napędowy z przegubem uni wersalnym powinien być odpowiednio oznakowany.

5. Maszyna holowana, której działanie wymaga podłączenia do samobieżnej maszyny lub ciągnika za pomocą wału napędowego, powinna mieć taki układ połączenia wału, który zapewni, że wał napędowy i jego osłona nie będą uszkodzone przez kontakt z podłożem lub częściami maszyny w przypadku jej odłączenia.

6. Zewnętrzne części osłony powinny być zaprojek towane, wykonane i usytuowane w taki sposób, aby nie mogły się obracać wraz z wałem napędowym. Osłona powinna przykrywać wał napędowy aż do koń ców widełek wewnętrznych, w przypadku zwykłego przegubu uniwersalnego, oraz co najmniej do środko wej części przegubu zewnętrznego lub przegubów, w przypadku przegubów szerokokątnych.

7. Producent, który zapewnia środki dostępu do stanowiska pracy w pobliżu napędowego wału przegu bowego, powinien zapewnić, aby osłony wału, o któ rych mowa w ust. 6, mogły być używane jako stopnie, jeżeli nie zostały w tym celu zaprojektowane i wyko nane. § 7

8. W przypadku silników spalinowych zdejmo wane osłony niepozwalające na dostęp do ruchomych części w komorze silnikowej nie wymagają urządzeń blokujących, jeżeli otwierają się przy pomocy kluczy lub innego narzędzia albo przy użyciu elementu ste rowniczego znajdującego się na stanowisku kierowcy, a stanowisko kierowcy jest całkowicie obudowane ka biną z zamkiem niepozwalającym na dostęp osób nie upoważnionych. Przepisu § 31 ust. 2 i 3 nie stosuje się. § 7

9.

1. Maszyna powinna być tak zaprojektowana i wykonana, aby można było bez trudności odłączyć akumulator przy pomocy łatwo dostępnego narzędzia, przewidzianego do tego celu.

2. Akumulator powinien być tak zainstalowany i mieć obudowę tak wykonaną i umieszczoną, aby unik Dziennik Ustaw Nr 127 — 9893 — Poz. 1391 nąć, w miarę możliwości, wylania się elektrolitu na operatora w przypadku wywrócenia się maszyny, a tak że aby uniknąć gromadzenia się oparów w miejscu pra cy operatora. § 80. W zależności od zagrożeń przewidywanych przez producenta, maszyna powinna, jeżeli pozwala na to jej wielkość, umożliwiać wyposażenie jej w łatwo dostęp ne gaśnice albo mieć wbudowane systemy gaśnicze. § 8

1. W przypadku zagrożenia emisją pyłów lub ga zów, lub innych podobnych czynników, urządzenie se parujące, o którym mowa w § 41, może być zastąpione innymi środkami, w szczególności układem zraszania wodą. Przepisu § 41 ust. 2 i 3 nie stosuje się, jeżeli główną funkcją maszyny jest rozpylanie produktów. § 8

2.

1. Maszyna powinna być wyposażona w środ ki sygnalizacji lub w tablice z instrukcjami użytkowania, regulacji i konserwacji wszędzie tam, gdzie jest to ko nieczne w celu zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia osób narażonych.

2. Wyposażenie, o którym mowa w ust. 1, powinno być zaprojektowane i wykonane w sposób zapewniają cy ich dobrą widoczność i nieścieralność.

3. Z zastrzeżeniem przepisów o ruchu drogowym maszyna, którą jeździ kierowca, powinna być wyposa żona w:

1) ostrzegawczą sygnalizację akustyczną w celu alar mowania osób narażonych,

2) system sygnałów świetlnych, takich jak światła ha mowania, światła cofania i obracające się lampy sygnalizacyjne, odpowiedni do zamierzonych wa runków eksploatacji; wymaganie to nie dotyczy maszyn przeznaczonych wyłącznie do użytkowania pod ziemią i niezasilanych energią elektryczną. § 8

3.

1. Maszyna zdalnie sterowana, która w nor malnych warunkach użytkowania stwarza zagrożenie przez możliwość uderzenia lub zgniecenia osób nara żonych, powinna być wyposażona w odpowiednie środki bezpieczeństwa w celu zasygnalizowania swo ich ruchów lub też środki chroniące osoby narażone przed tego rodzaju zagrożeniami.

2. Wymagania, o których mowa w ust. 1, stosuje się do maszyny, która podczas eksploatacji wykonuje po wtarzalne ruchy w przód i w tył wzdłuż jednej osi, w sy tuacji gdy tył maszyny nie jest bezpośrednio widoczny dla kierowcy.

3. Maszyna powinna być zaprojektowana w sposób uniemożliwiający przypadkowe wyłączenie wszystkich urządzeń sygnalizujących i ostrzegawczych. W przy padkach koniecznych ze względu na bezpieczeństwo w urządzeniach sygnalizujących i ostrzegawczych na leży przewidzieć środki sprawdzenia ich stanu tech nicznego, a uszkodzenia powinny być sygnalizowane operatorowi.

4. Jeżeli ruch maszyny albo jej narzędzi stanowi szczególne zagrożenie, na maszynie należy umieścić znaki ostrzegające przed zbliżaniem się do pracującej maszyny.

5. Znaki ostrzegające, o których mowa w ust. 4, po winny być czytelne z wystarczającej odległości w celu zapewnienia bezpieczeństwa osób przebywających w pobliżu maszyny. § 8

4.

1. Oznakowanie maszyny przemieszczającej się, o którym mowa w § 49 ust. 1, należy uzupełnić o:

1) moc nominalną, wyrażoną w kW,

2) masę maszyny, podaną w kilogramach, dla najczę ściej stosowanego układu maszyny, oraz: a) maksymalną siłę uciągu na haku sprzęgającym, wyrażoną w N, przewidzianą przez producenta, b) maksymalne obciążenie pionowe haka sprzęga jącego, wyrażone w N, przewidziane przez pro ducenta — jeżeli mają one zastosowanie.

2. Instrukcja obsługi, o której mowa w § 51 ust. 1, powinna zawierać dodatkowo:

1) w odniesieniu do drgań wytwarzanych przez ma szynę, wartość zmierzoną lub obliczoną na podsta wie pomiarów identycznych maszyn: a) ważoną wartość skuteczną przyspieszenia drgań działających na kończyny górne operatora, jeże li wartość ta przekracza 2,5 m/s2; jeżeli wartość ta nie przekracza 2,5 m/s2, należy zamieścić tę in formację w instrukcji, b) ważoną wartość skuteczną przyspieszenia drgań działających na ciało operatora — stopy i po śladki, jeżeli wartość ta przekracza 0,5 m/s2; jeże li wartość ta nie przekracza 0,5 m/s2, należy za mieścić tę informację w instrukcji,

2) informacje o warunkach pracy maszyny podczas pomiarów, o których mowa w pkt 1, i stosowanych metodach pomiaru, dostarczone przez producenta; jeżeli nie są stosowane normy zharmonizowane, drgania należy mierzyć, stosując metodę najbar dziej odpowiednią dla danej maszyny.

3. W przypadku gdy maszyna ma kilka zastosowań w zależności od użytego wyposażenia, producent ma szyny podstawowej, do której dołącza się wyposażenie wymienne, oraz producent wyposażenia wymiennego powinni dostarczyć odpowiednie informacje pozwala jące na bezpieczne zamontowanie i stosowanie wypo sażenia wymiennego. Rozdział 5 Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, zapobiegające szczególnym zagro żeniom związanym z podnoszeniem § 8

5.

1. Maszyna stwarzająca zagrożenie związane z podnoszeniem, zwłaszcza zagrożenie spowodowane spadnięciem lub kolizją ładunku albo zagrożenie prze Dziennik Ustaw Nr 127 — 9894 — Poz. 1391 chyłem podczas podnoszenia ładunku, powinna być zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby speł niała wymagania określone w niniejszym rozdziale.

2. Zagrożenia spowodowane podnoszeniem istnie ją zwłaszcza w przypadku maszyn przeznaczonych do przemieszczania pojedynczych ładunków, w związku ze zmianą poziomu. § 8

6.

1. Maszyna powinna być projektowana i wy konana w taki sposób, aby utrzymywała stateczność, zgodnie z wymaganiami określonymi w § 25, podczas pracy i w trakcie postoju, a także podczas wszystkich etapów transportu, montażu i demontażu, podczas da jących się przewidzieć awarii elementów składowych, jak również podczas wykonywania prób, zgodnie z in strukcją, o której mowa w § 51 ust. 1.

2. W celu spełnienia wymagań, o których mowa w ust. 1, producent lub jego upoważniony przedstawi ciel powinien stosować właściwe metody sprawdza nia. Dla samobieżnych wózków jezdniowych, o wyso kości podnoszenia przekraczającej 1,80 metra, powin na być dla każdego typu wózka przeprowadzona próba stateczności podstawy lub podobna próba, albo pro ducent lub jego upoważniony przedstawiciel powinien zlecić przeprowadzenie takiej próby. § 8

7.

1. Maszyna powinna być wyposażona w urzą dzenia, które działają na prowadnice lub tory szynowe, zabezpieczając ją przed wypadnięciem z szyn lub pro wadnic.

2. Jeżeli pomimo urządzeń, o których mowa w ust. 1, maszyna wykolei się lub szyna albo części jezdne maszyny ulegną uszkodzeniu, należy zastoso wać takie urządzenia, które zapobiegają spadkowi sprzętu, części składowej maszyny albo ładunku lub też wywróceniu się maszyny. § 8

8.

1. Maszyna, zawiesia i elementy, które można demontować, powinny wytrzymywać naprężenia, któ rym mają być poddane, zarówno podczas użytkowania, jak też podczas postoju, instalowania oraz w warunkach użytkowania określonych przez producenta, przy uwzględnieniu, tam gdzie jest to konieczne, warunków atmosferycznych oraz sił wywoływanych przez osoby.

2. Wymagania, o których mowa w ust. 1, powinny być również spełnione podczas transportu, montażu i demontażu maszyny.

3. Maszyna i zawiesia powinny być zaprojektowane i wykonane:

1) w sposób zapobiegający awariom spowodowanym zmęczeniem materiału lub zużyciem części, biorąc pod uwagę ich użytkowanie zgodnie z przeznacze niem,

2) w taki sposób, aby mogły wytrzymać przeciążenie podczas prób statycznych, nie wykazując trwałych odkształceń lub innych uszkodzeń.

4. Stosowane materiały powinny być dobrane sto sownie do środowiska pracy maszyny, przewidywane go przez producenta, ze szczególnym uwzględnieniem korozji, ścierania, udarów, kruchości na zimno i starze nia.

5. W celu zapewnienia odpowiedniego bezpieczeń stwa, w obliczeniach wytrzymałościowych maszyny należy uwzględniać wartości współczynnika przeciąże nia dla prób statycznych.

6. Dla współczynnika, o którym mowa w ust. 5, przyjmuje się następujące wartości:

1) dla ręcznie obsługiwanych maszyn i zawiesi — 1,5,

2) dla innych maszyn — 1,25. § 8

9.

1. Maszyna powinna być tak zaprojektowana i wykonywana, aby mogła być poddana bez uszkodze nia próbom dynamicznym pod obciążeniem równym udźwigowi pomnożonemu przez współczynnik prze ciążenia dla prób dynamicznych. Współczynnik ten do biera się w celu zapewnienia właściwego poziomu bez pieczeństwa, a jego wartość przyjmuje się zazwyczaj jako 1,1.

2. Próby dynamiczne, o których mowa w ust. 1, po winny być przeprowadzone na maszynach przygoto wanych do użytkowania w normalnych warunkach. Próby te przeprowadza się przy prędkościach nominal nych ustalonych przez producenta.

3. Jeżeli obwód sterowania maszyny pozwala na kilka jednoczesnych ruchów, takich jak: obrót i prze mieszczanie ładunku, próby dynamiczne powinny być przeprowadzone w najmniej sprzyjających warunkach, zwykle przy kojarzeniu odpowiednich ruchów. § 90.

1. Krążki, bębny i koła powinny mieć średnicę odpowiednią do wymiarów liny lub łańcucha, z który mi współpracują.

2. Bębny i koła, o których mowa w ust. 1, powinny być zaprojektowane, wykonane i zainstalowane w taki sposób, aby współpracujące z nimi liny lub łańcuchy mogły się na nie nawijać nie spadając.

3. Liny używane bezpośrednio do podnoszenia lub podtrzymywania ładunków nie powinny mieć zaple ceń, poza końcówkami, z wyjątkiem instalacji zaprojek towanych do regularnej adaptacji w zależności od po trzeb. Całe liny i końcówki powinny mieć współczynnik bezpieczeństwa dobrany tak, aby zapewnić odpowied ni poziom bezpieczeństwa. Wartość tego współczynni ka wynosi zazwyczaj 5.

4. Zaplecenia, o których mowa w ust. 3, są dopusz czalne w instalacjach zaprojektowanych do regularnej adaptacji w zależności od potrzeb.

5. ¸ańcuchy do podnoszenia ładunku powinny mieć współczynnik bezpieczeństwa dobrany tak, aby zapewnić odpowiedni poziom bezpieczeństwa; war tość tego współczynnika wynosi zazwyczaj 4.

6. Aby zweryfikować dobór odpowiedniego współ czynnika, o którym mowa w ust. 3 i 5, producent lub je Dziennik Ustaw Nr 127 — 9895 — Poz. 1391 go upoważniony przedstawiciel powinien, dla każdego typu łańcucha i liny zastosowanej bezpośrednio do podnoszenia ładunku, jak również dla końcówek lin, przeprowadzić odpowiednie badania lub zlecić ich przeprowadzenie. § 9

1.

1. Wymiary zawiesia powinny być dobrane z należytym uwzględnieniem procesów zmęczenia i starzenia się materiału w określonej liczbie dni cykli roboczych, odpowiadającej oczekiwanemu okresowi eksploatacji, określonemu w warunkach pracy dla da nego zastosowania, przy czym:

1) współczynnik bezpieczeństwa lin stalowych z koń cówkami powinien być dobrany tak, aby zapewnić odpowiedni poziom bezpieczeństwa; wartość współczynnika wynosi zazwyczaj 5; połączenia splatane lub pętle mogą wystąpić wyłącznie w koń cówkach lin,

2) jeżeli używa się łańcuchów o ogniwach spawanych lub zgrzewanych, powinny być to łańcuchy o ogni wach krótkich; współczynnik bezpieczeństwa dla tych łańcuchów dobiera się tak, aby zapewnić od powiedni poziom bezpieczeństwa; wartość współ czynnika wynosi zazwyczaj 4,

3) współczynnik bezpieczeństwa dla włókiennych lin lub zawiesi zależy od ich materiału, metody wyko nania, wymiarów i zastosowania; współczynnik ten dobiera się tak, aby zapewnić odpowiedni po ziom bezpieczeństwa; wartość współczynnika wy nosi zazwyczaj 7, pod warunkiem ż e użyte materia ły są wysokiej jakości, a metoda produkcji jest od powiednia do zamierzonego stosowania,

4) jeżeli materiały, o których mowa w pkt 3, nie są wy sokiej jakości i metoda produkcji nie jest odpo wiednia, to wartość współczynnika, o którym mo wa w pkt 3, jest zwiększana, aby zapewnić równo ważny poziom bezpieczeństwa,

5) wszystkie elementy metalowe stanowiące część za wiesi cięgnowych lub stosowane wraz z zawiesia mi cięgnowymi powinny mieć współczynnik bez pieczeństwa tak dobrany, aby zapewnić odpowied ni poziom bezpieczeństwa; wartość współczynnika wynosi zazwyczaj 4,

6) maksymalny udźwig zawiesia wielocięgnowego określany jest na podstawie współczynnika bezpie czeństwa najsłabszego cięgna oraz liczby cięgien i współczynnika zmniejszającego, który zależy od układu zawiesia cięgnowego.

2. Włókienne liny i zawiesia cięgnowe nie powinny mieć węzłów, połączeń i zaplotów poza końcówkami. Wyjątek stanowią zawiesia cięgnowe tworzące za mkniętą pętlę bez końca.

3. W celu zweryfikowania doboru właściwego współczynnika bezpieczeństwa producent lub jego upoważniony przedstawiciel powinien dla każdego ty pu elementów, o których mowa w ust. 1 pkt 1—5 i ust. 2, przeprowadzić odpowiednie badania lub zlecić ich przeprowadzenie. § 9

2.

1. Urządzenia sterujące ruchami powinny działać w taki sposób, aby maszyny, na których są one zainstalowane, były bezpieczne.

2. Maszyna powinna być tak zaprojektowana lub wyposażona w odpowiednie urządzenia, aby amplitu da ruchu elementów maszyny nie przekraczała okre ślonych granic. W odpowiednich przypadkach zadzia łanie takiego urządzenia powinno być poprzedzone ostrzeżeniem.

3. W przypadku gdy można manewrować jednocze śnie w tym samym miejscu kilkoma maszynami stacjo narnymi lub na szynach, co może stwarzać ryzyko koli zji, maszyny takie należy projektować i wykonywać w sposób umożliwiający zabudowanie układów zapo biegających takiemu zagrożeniu.

4. Mechanizmy maszyny powinny być zaprojekto wane i wykonane tak, aby ładunki nie mogły przesu wać się w sposób stwarzający niebezpieczeństwo lub nieoczekiwanie spadać, nawet w przypadku częścio wego albo całkowitego odcięcia zasilania energią lub kiedy operator przestaje kierować maszyną.

5. W normalnych warunkach pracy maszyny nie powinno być możliwe opuszczenie ładunku wyłącznie przy pomocy hamulca ciernego, z wyjątkiem tych ma szyn, których funkcja wymaga takiego sposobu działa nia.

6. Urządzenia chwytające powinny być zaprojekto wane i wykonane w taki sposób, aby uniknąć przypad kowego opuszczenia ładunku. § 9

3.

1. Stanowisko kierowcy maszyny powinno być usytuowane w sposób zapewniający możliwie jak najszerszy widok trajektorii poruszających się części, w celu uniknięcia kolizji z osobami i sprzętem lub inny mi maszynami, które mogą pracować jednocześnie i stwarzać potencjalne zagrożenie.

2. Maszyna stacjonarna o ładunku prowadzonym powinna być tak zaprojektowana, wykonana i prowa dzona, aby ochronić osoby narażone przed uderze niem ładunkiem lub przeciwwagą. § 9

4. Maszyna, która wymaga ochrony przed skut kami wyładowań atmosferycznych, podczas jej użytko wania, powinna być wyposażona w układ odprowa dzający powstałe ładunki do ziemi. § 9

5. Przepisy § 63 i 64 stosuje się do maszyn nie przemieszczających się, które stwarzają zagrożenie związane z podnoszeniem. § 9

6.

1. Elementy sterujące ruchem maszyny lub osprzętu maszyny powinny powracać do swojego po łożenia neutralnego, jeżeli tylko zostaną zwolnione przez operatora.

2. W przypadku wykonywania niepełnych lub cał kowitych ruchów, przy których nie występuje ryzyko związane z możliwością kolizji ładunku lub maszyny, urządzenia, o których mowa w ust. 1, mogą być zastą Dziennik Ustaw Nr 127 — 9896 — Poz. 1391 pione elementami umożliwiającymi automatyczne za trzymanie na wybranych poziomach, bez stałego od działywania na element sterowniczy umożliwiający ruch. § 9

7. Maszyna o maksymalnym udźwigu nie mniej szym niż 1 000 kilogramów lub o momencie wywraca jącym nie mniejszym niż 40 000 Nm powinna być wy posażona w urządzenia ostrzegające kierowcę i zapo biegające niebezpiecznym ruchom ładunku, w przy padku:

1) przeciążenia maszyny spowodowanego przekro czeniem dopuszczalnego udźwigu lub

2) przeciążenia maszyny spowodowanego przekro czeniem dopuszczalnego momentu, na skutek ob ciążenia,

3) przekroczenia momentu mogącego doprowadzić do wywrócenia w wyniku podnoszenia ładunku. § 9

8. W instalacjach transportu linowego, liny no śne, liny napędne i liny nośno-napędne powinny być podtrzymywane przez obciążnik lub przez urządzenie pozwalające na nieprzerwaną kontrolę naciągu. § 9

9.

1. Maszyna o ładunku prowadzonym i maszy na, której podstawy ładunkowe przemieszczają się wzdłuż ściśle określonych torów, powinna być wypo sażona w urządzenia zapobiegające wszelkim zagroże niom osób narażonych.

2. Maszyna obsługująca określone poziomy, z któ rych operator może dostać się do podstawy ładunko wej, aby ułożyć lub zabezpieczyć ładunek, powinna być zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby zapo biec niekontrolowanym ruchom podstawy ładunko wej, zwłaszcza podczas załadunku i rozładunku maszy ny. § 100.

1. Producent lub jego upoważniony przedsta wiciel, w stosunku do maszyny, która po raz pierwszy wprowadzana jest do obrotu lub po raz pierwszy odda wana do użytku, powinien przez podjęcie odpowied nich środków bezpieczeństwa lub zlecenie ich podjęcia zapewnić, że zawiesia i maszyny w stanie gotowym do użytku, zarówno obsługiwane ręcznie, jak i napędzane, mogą spełniać swoje funkcje w sposób bezpieczny.

2. Ârodki, o których mowa w ust. 1, powinny uwzględniać statyczne i dynamiczne właściwości ma szyny.

3. Jeżeli maszyna nie może być zmontowana w za kładzie producenta lub jego upoważnionego przedsta wiciela, należy podjąć odpowiednie środki bezpieczeń stwa w miejscu jej montowania. W pozostałych przy padkach środki bezpieczeństwa mogą być podjęte bądź u producenta, bądź w miejscu montowania ma szyny. § 10

1.

1. Każdy odcinek łańcucha, liny lub pasa nie będący częścią zespołu powinien być oznakowany w sposób umożliwiający jego identyfikację; jeżeli nie jest to możliwe, powinien mieć zamocowaną na stałe tabliczkę lub pierścień z podaną nazwą i adresem produ centa lub jego upoważnionego przedstawiciela oraz oznaczenia identyfikacyjne odpowiedniego świadectwa.

2. Âwiadectwo, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać informacje określone w normach zharmoni zowanych lub, jeżeli takie normy nie istnieją, powinno zawierać co najmniej:

1) nazwę i adres producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela,

2) opis łańcucha lub liny, zawierający: a) wymiary nominalne, b) rodzaj konstrukcji, c) materiały użyte do wykonania oraz wszelkie spe cjalne procesy obróbki metalurgicznej, jakim materiały te zostały poddane,

3) powołanie norm, na podstawie których przeprowa dzono badania, jeżeli zostały one przeprowadzone,

4) informacje o maksymalnym obciążeniu eksploata cyjnym łańcucha lub liny; w stosunku do różnych zastosowań może być podany szereg odpowied nich wartości. § 10

2.

1. Zawiesie powinno być oznakowane zna kiem identyfikacyjnym producenta, oznakowaniem CE oraz zawierać informacje dotyczące udźwigu oraz oznaczenia materiału — według klasyfikacji międzyna rodowej, w przypadku gdy informacja taka jest po trzebna w celu osiągnięcia porównywalności wymia rowej.

2. W przypadku zawiesia wyposażonego w części składowe, takie jak liny lub linki, na których niemożli we jest umieszczenie oznakowania, informacje, o któ rych mowa w ust. 1, powinny być podane na tabliczce lub w inny sposób i trwale przymocowane do zawiesia.

3. Informacje, o których mowa w ust. 1, powinny być czytelne i umieszczone w taki sposób, aby nie mo gły ulec zniszczeniu wskutek używania zawiesia, ście rania ani też obniżyć wytrzymałości tego urządzenia. § 10

3.

1. Na maszynie, oprócz danych, o których mowa w § 49 i 50, powinny być podane, w sposób czy telny i nieusuwalny, dane dotyczące obciążenia nomi nalnego:

1) wyrażone w formie niezakodowanej i umieszczone w widocznym miejscu, w przypadku urządzeń, dla których przewidziano tylko jedną dopuszczalną wartość obciążenia,

2) jeżeli obciążenie nominalne zależy od układu ma szyny, każde stanowisko kierowcy powinno być za opatrzone w tablicę obciążeń określającą nominal ne obciążenie dla każdego układu maszyny; wska zane jest stosowanie formy wykresu lub tabeli.

2. Maszyna zaopatrzona w podstawę ładunkową, umożliwiającą dostęp osobom i stwarzającą zagroże Dziennik Ustaw Nr 127 — 9897 — Poz. 1391 nie spadnięciem, powinna być wyposażona w czytelne i nieusuwalne ostrzeżenia zabraniające podnoszenia osób. Ostrzeżenia te powinny być widoczne z każdego miejsca, z którego możliwy jest dostęp. § 10

4. Każdy element zawiesia lub każda niepo dzielna jego część powinny być zaopatrzone w instruk cję obsługi zawierającą co najmniej informacje doty czące:

1) normalnych warunków ich użytkowania,

2) zasad obsługi, montażu i konserwacji,

3) ograniczeń w stosowaniu, zwłaszcza w przypadku urządzeń chwytających, które nie spełniają wyma gań, o których mowa w § 92 ust. 6. § 10

5. Instrukcja obsługi maszyny stwarzającej za grożenie związane z podnoszeniem, oprócz informacji, o których mowa w § 51 ust. 1, powinna zawierać:

1) charakterystykę techniczną maszyny, a zwłaszcza: a) tablicę obciążeń, o której mowa w § 103 ust. 1 pkt 2, jeżeli jest ona stosowana, b) reakcje na podporach lub zakotwiczeniach oraz charakterystykę torów, c) określenie obciążenia balastowego, jeżeli jest za stosowane, i sposób jego mocowania,

2) zawartość dziennika eksploatacji, jeżeli nie jest do starczony wraz z maszyną,

3) wskazówki dotyczące użytkowania maszyny, zwłaszcza przypadków, w których operator maszy ny nie może bezpośrednio widzieć podnoszonego ładunku,

4) niezbędne zalecenia dotyczące przeprowadzenia prób przed pierwszym oddaniem maszyny do użyt kowania, która nie jest montowana w zakładzie producenta. Rozdział 6 Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dotyczące maszyn przeznaczonych do pracy pod ziemią § 10

6. Maszyna przeznaczona do prac pod ziemią powinna być zaprojektowana i wykonana zgodnie z wymaganiami określonymi w niniejszym rozdziale. § 10

7.

1. Obudowy zmechanizowane kroczące po winny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby poruszając się utrzymywały określony kierunek ru chu i nie ulegały poślizgowi przed obciążeniem, pod czas obciążenia ani po usunięciu obciążenia.

2. Obudowy zmechanizowane, o których mowa w ust. 1, powinny być zaopatrzone w zakotwiczenia płyt górnych poszczególnych stojaków hydraulicznych oraz powinny pozwalać na swobodne poruszanie się osób narażonych. § 10

8. Przepisu § 13 ust. 3 w zakresie oświetlenia nie stosuje się do maszyn przeznaczonych do pracy pod ziemią. § 10

9.

1. Elementy sterujące przyspieszeniem i ha mowaniem maszyn poruszających się po szynach po winny być obsługiwane ręcznie, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Urządzenie czuwakowe może być obsługiwane nogą.

3. Urządzenia sterujące zmechanizowaną obudową kroczącą powinny być zaprojektowane i zainstalowane w taki sposób, aby w czasie przemieszczania się obu dowy operator znajdował się pod osłoną nieruchome go segmentu obudowy.

4. Urządzenia, o których mowa w ust. 3, powinny być zabezpieczone przed ich przypadkowym zwolnie niem. § 1

10. Maszyna samobieżna poruszająca się po szy nach, przeznaczona do pracy pod ziemią, powinna być wyposażona w urządzenia czuwakowe działające na obwód sterujący ruchem maszyny. § 11

1.

1. Przepis § 80 stosuje się do urządzeń posia dających części łatwo palne.

2. System hamulcowy maszyny przeznaczonej do wykonywania prac pod ziemią powinien być tak zapro jektowany i wykonany, aby nie powodował iskrzenia i nie wywoływał pożarów.

3. Maszyna przeznaczona do wykonywania prac pod ziemią zaopatrzona w silniki cieplne powinna po siadać silniki spalinowe na paliwo o niskiej prężności pary, w których nie jest możliwe wytworzenie się iskier pochodzenia elektrycznego.

4. Gazy wylotowe z silników spalinowych maszyn przeznaczonych do wykonywania prac pod ziemią nie mogą być odprowadzane w górę. Rozdział 7 Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dotyczące szczególnych zagrożeń wynikających z podnoszenia i przenoszenia osób § 11

2. Maszyna powodująca zagrożenia wynikają ce z podnoszenia i przenoszenia osób powinna być za projektowana i wykonana zgodnie z wymaganiami określonymi w niniejszym rozdziale. § 11

3.

1. Wartości współczynników bezpieczeń stwa, o których mowa w § 91 ust. 1, są nieodpowied nie dla maszyn przeznaczonych do podnoszenia i prze noszenia osób. W stosunku do maszyn przeznaczo nych do podnoszenia i przenoszenia osób, współczyn niki te należy podwoić.

2. Podłoga środka przenoszenia powinna być za projektowana i wykonana w taki sposób, aby zapewnić wytrzymałość i przestrzeń odpowiadające maksymal Dziennik Ustaw Nr 127 — 9898 — Poz. 1391 nej liczbie osób i udźwigowi określonym przez produ centa.

3. Wymagania, o których mowa w § 97, stosuje się do urządzeń z napędem ręcznym, przeznaczonych do podnoszenia i przenoszenia osób, bez względu na wiel kość udźwigu.

4. Wymagań, o których mowa w § 97, nie stosuje się do maszyn, o których mowa w ust. 3, w stosunku do których producent może wykazać, że nie istnieje ry zyko przeciążenia lub wywrócenia się. § 11

4.

1. Ârodek przenoszenia powinien być zapro jektowany i wykonany w taki sposób, aby osoby znaj dujące się w jego wnętrzu miały możliwość sterowania ruchem w górę lub w dół oraz poruszania środkiem przenoszenia w kierunku poziomym w stosunku do maszyny.

2. W czasie działania maszyny, urządzenia sterują ce, o których mowa w ust. 1, powinny być nadrzędne w stosunku do wszystkich innych urządzeń sterujących tymi samymi ruchami, z wyjątkiem wyłącznika awaryj nego.

3. Urządzenia sterujące tymi samymi ruchami po winny wymagać ciągłego oddziaływania na nie, z wy jątkiem maszyn obsługujących określone poziomy. § 11

5.

1. Jeżeli maszyna przeznaczona do podno szenia i przenoszenia osób będzie przemieszczana na inne miejsce w czasie, gdy środek przenoszenia jest w pozycji innej niż spoczynkowa, powinna być ona za projektowana i wykonana w taki sposób, aby osoba lub osoby znajdujące się w tym środku przenoszenia mia ły możliwość zapobiegania zagrożeniom wywołanym ruchem maszyny.

2. Maszyna przeznaczona do podnoszenia i przeno szenia osób powinna być zaprojektowana, wykonana i wyposażona w taki sposób, aby nadmierna prędkość środka przenoszenia nie powodowała zagrożenia.

3. Jeżeli środki, o których mowa w § 42 ust. 2, nie są wystarczające, środki przenoszenia powinny być wyposażone w taką ilość punktów zaczepienia, aby wy starczyły do zamocowania środków ochrony indywi dualnej zapobiegających wypadnięciu wszystkich osób mogących korzystać ze środka przenoszenia.

4. Klapy w podłodze lub suficie oraz wszystkie drzwi powinny otwierać się w kierunku uniemożliwia jącym wypadnięcie osób, w razie nagłego ich otwarcia. § 11

6.

1. Maszyna podnosząca i przenosząca po winna być zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby nie było możliwe przechylenie się podłogi środka przenoszenia w stopniu grożącym wypadnięciem prze wożonych osób, również w trakcie ruchu urządzenia.

2. Podłoga środka przenoszenia powinna być po kryta materiałem przeciwpoślizgowym.

3. Maszyna podnosząca i przenosząca osoby po winna być zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby nie był możliwy spadek bądź wywrócenie się środ ka przenoszenia.

4. Przyspieszenie i hamowanie środka przenosze nia lub pojazdu transportowego, zarówno sterowane przez operatora, jak i wywołane działaniem urządzenia zabezpieczającego, w warunkach maksymalnego ob ciążenia i prędkości, określonych przez producenta, nie powinny narażać przewożonych osób na niebezpie czeństwo.

5. W przypadku konieczności zapewnienia bezpie czeństwa, na środku przenoszenia należy umieścić od powiednie informacje. Rozdział 8 Procedury oceny zgodności § 11

7.

1. Wykonywanie czynności związanych z de klarowaniem zgodności WE jest procedurą, przez któ rą producent lub jego upoważniony przedstawiciel stwierdza, że maszyna i element bezpieczeństwa, wprowadzone do obrotu, spełniają zasadnicze wyma gania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, które ich dotyczą.

2. Producent lub jego upoważniony przedstawiciel powinien sporządzić dla każdej wyprodukowanej ma szyny i elementu bezpieczeństwa odpowiednią dekla rację zgodności WE albo deklarację producenta lub je go upoważnionego przedstawiciela, w celu potwier dzenia zgodności maszyny i elementu bezpieczeństwa z przepisami rozporządzenia.

3. Podpisanie deklaracji zgodności WE uprawnia producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela do umieszczania na maszynie i elemencie bezpieczeństwa oznakowania CE, o którym mowa w § 49 ust. 1 pkt 2.

4. Przed sporządzeniem deklaracji zgodności WE producent lub jego upoważniony przedstawiciel powi nien sporządzić dokumentację techniczno-konstrukcyj ną, o której mowa w ust. 5, oraz zagwarantować, ż e bę dzie ona dostępna w jego siedzibie do celów kontrol nych.

5. Dokumentacja techniczno-konstrukcyjna zawiera:

1) rysunek zestawieniowy maszyny i elementu bez pieczeństwa wraz ze schematami obwodów stero wania,

2) rysunki szczegółowe wraz z dołączonymi oblicze niami i wynikami badań, niezbędne w celu spraw dzenia zgodności maszyny i elementu bezpieczeń stwa z zasadniczymi wymaganiami w zakresie bez pieczeństwa i ochrony zdrowia,

3) wykaz: a) zasadniczych wymagań określonych w rozpo rządzeniu, Dziennik Ustaw Nr 127 — 9899 — Poz. 1391 b) norm i specyfikacji technicznych, zastosowa nych podczas projektowania maszyny i elemen tu bezpieczeństwa,

4) opis metod zastosowanych do wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez maszynę,

5) sprawozdania techniczne zawierające wyniki wszystkich badań przeprowadzonych zgodnie z wyborem producenta przez samego producenta albo jednostkę kompetentną lub kompetentne la boratorium, jeżeli producent deklaruje zgodność maszyny i elementu bezpieczeństwa z normą zhar monizowaną, w której zawarto takie wymagania.

6. Dokumentacja, o której mowa w ust. 5, może za wierać także raporty techniczne lub świadectwa prze kazane przez kompetentne jednostki lub laboratoria.

7. Do dokumentacji, o której mowa w ust. 5, należy załączyć egzemplarz instrukcji maszyny i elementu bezpieczeństwa, o której mowa w § 51 ust. 1.

8. W przypadku produkcji seryjnej maszyny i ele mentu bezpieczeństwa do dokumentacji, o której mo wa w ust. 5, producent załącza opis czynności podję tych w celu zapewnienia, ż e maszyna i element bezpie czeństwa pozostaną zgodne z wymaganiami określo nymi w rozporządzeniu.

9. Dokumentacja, o której mowa w ust. 5, powinna być sporządzona w języku polskim lub może być także sporządzona w jednym z języków państw członkow skich Unii Europejskiej. § 11

8. Producent powinien przeprowadzić odpo wiednie badania i próby elementów składowych osprzętu lub gotowych maszyn, do których stosuje się procedurę, o której mowa w § 117 ust. 1, aby stwier dzić, że ich konstrukcja albo wykonanie zezwalają na bezpieczny montaż i oddanie maszyny do eksploatacji. § 11

9.

1. Nieprzedłożenie dokumentacji, o której mowa w § 117 ust. 5, na żądanie właściwych organów może stanowić podstawę do uznania, ż e maszyna i ele ment bezpieczeństwa, wprowadzone do obrotu, są nie zgodne z wymaganiami określonymi w rozporządze niu.

2. Nie jest wymagane, aby dokumentacja, o której mowa w § 117 ust. 5, materialnie istniała, ale powinno być możliwe jej utworzenie i udostępnienie w czasie proporcjonalnym do stopnia jej znaczenia. Nie są wy magane szczegółowe rysunki i informacje o podzespo łach użytych do produkcji maszyny i elementu bezpie czeństwa, o ile takie informacje nie są niezbędne przy weryfikacji ich zgodności z zasadniczymi wymagania mi bezpieczeństwa.

3. W przypadku produkcji seryjnej maszyny i ele mentu bezpieczeństwa, dokumentacja, o której mowa w § 117 ust. 5, powinna być przechowywana i udostęp niana do wglądu właściwym organom co najmniej przez 10 lat od daty produkcji maszyny i elementu bez pieczeństwa albo od daty produkcji ich ostatniego eg zemplarza. § 1

20.

1. Deklaracja zgodności WE, o której mowa w § 117 ust. 2, dotycząca maszyny powinna zawierać:

1) nazwę przedsiębiorcy i adres producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela,

2) opis maszyny — markę, typ, numer fabryczny, jeże li maszyna numer taki posiada,

3) wyszczególnienie aktów prawnych, których wyma gania spełnia maszyna,

4) nazwę i adres jednostki notyfikowanej oraz numer świadectwa badania typu WE, o którym mowa w § 123 ust. 2, wydanego przez tę jednostkę,

5) nazwę i adres jednostki notyfikowanej, do której przesłano dokumentację, o której mowa w § 121 ust. 2 pkt 2 lit. a),

6) nazwę i adres jednostki notyfikowanej, która doko nała weryfikacji maszyny, o której mowa w § 121 ust. 2 pkt 2 lit. b),

7) powołanie zastosowanych norm zharmonizowa nych,

8) informację o zastosowanych krajowych normach technicznych i specyfikacjach,

9) imię i nazwisko osoby upoważnionej do składania podpisu w imieniu producenta lub jego upoważ nionego przedstawiciela.

2. Deklaracja zgodności WE, o której mowa w § 117 ust. 2, dotycząca elementów bezpieczeństwa wprowa dzanych do obrotu oddzielnie, powinna zawierać na stępujące informacje:

1) nazwę i adres producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela,

2) opis elementu bezpieczeństwa — nazwę firmową, typ, numer fabryczny, jeżeli element bezpieczeń stwa numer taki posiada,

3) funkcję bezpieczeństwa pełnioną przez element bezpieczeństwa, jeżeli nie wynika ona z opisu ele mentu,

4) nazwę i adres jednostki notyfikowanej oraz numer świadectwa badania typu WE, o którym mowa w § 123 ust. 2, wydanego przez tę jednostkę,

5) nazwę i adres jednostki notyfikowanej, do której przesłano dokumentację, o której mowa w § 121 ust. 2 pkt 2 lit. a),

6) nazwę i adres jednostki notyfikowanej, która doko nała weryfikacji, o której mowa w § 121 ust. 2 pkt 2 lit. b),

7) powołanie zastosowanych norm zharmonizowa nych, Dziennik Ustaw Nr 127 — 9900 — Poz. 1391

8) informacje o zastosowanych krajowych normach technicznych i specyfikacjach,

9) imię i nazwisko osoby upoważnionej do składania podpisu w imieniu producenta lub jego upoważ nionego przedstawiciela.

3. Deklaracja zgodności WE, o której mowa w § 117 ust. 2, powinna być sporządzona w języku polskim oraz przetłumaczona na jeden z języków urzędowych obowią zujących w kraju, w którym maszyna będzie użytkowana.

4. Producent lub jego upoważniony przedstawiciel powinien umieścić na maszynie, dla której sporządził deklarację zgodności, o której mowa w ust. 2, oznako wanie CE, o którym mowa w § 49 ust. 1 pkt 2. § 12

1.

1. Maszyny i elementy bezpieczeństwa, dla których jest wymagany udział jednostki notyfikowanej, w trakcie przeprowadzania procedury oceny zgodno ści, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

2. Jeżeli maszyna jest wymieniona w załączniku nr 2 do rozporządzenia, producent lub jego upoważnio ny przedstawiciel powinien przed wprowadzeniem maszyny do obrotu:

1) przedstawić przykładowy egzemplarz maszyny do przeprowadzenia badania typu WE, o którym mo wa w § 122 ust. 1, jeżeli nie deklaruje zgodności z normami krajowymi wdrażającymi normy zhar monizowane lub deklaruje częściową zgodność z tymi normami albo normy takie nie istnieją,

2) jeżeli maszyna jest produkowana zgodnie z norma mi krajowymi wdrażającymi normy zharmonizo wane: a) sporządzić dokumentację, o której mowa w § 122 ust. 3 pkt 3, i przekazać ją jednostce notyfikowa nej, która niezwłocznie potwierdzi otrzymanie dokumentacji i będzie ją przechowywała, lub b) przekazać dokumentację, o której mowa w § 122 ust. 3 pkt 3, jednostce notyfikowanej, która skon troluje, czy normy zharmonizowane zostały wła ściwie zastosowane, i wystawi świadectwo odpowiedniości dla tej dokumentacji, lub c) przedłożyć egzemplarz maszyny do badania ty pu WE.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a), stosuje się przepisy § 123 ust. 5, 6 i 9.

4. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lit. b), stosuje się przepisy § 123 ust. 5—9.

5. Jeżeli maszyna nie jest wymieniona w załączni ku nr 2 do rozporządzenia lub mają zastosowanie prze pisy ust. 2 pkt 2 lit. a) lub b), deklaracja zgodności WE, o której mowa w § 117 ust. 2, powinna stwierdzać zgodność maszyny z zasadniczymi wymaganiami.

6. W przypadku gdy mają zastosowanie przepisy ust. 2 pkt 1 i pkt 2 lit. c), deklaracja zgodności WE, o któ rej mowa w § 117 ust. 2, powinna stwierdzać zgodność z egzemplarzem poddanym badaniu typu WE.

7. Element bezpieczeństwa powinien być poddany procedurze certyfikacyjnej, która ma zastosowanie do maszyn, zgodnie z ust. 2—

6. Podczas badania typu WE jednostka notyfikowana powinna potwierdzić zdolność elementu bezpieczeństwa do spełniania funkcji bezpie czeństwa, zadeklarowanych przez producenta.

8. W przypadku gdy dana maszyna podlega także przepisom innych rozporządzeń wydanych na podsta wie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2000 r. o sys temie oceny zgodności, akredytacji oraz zmianie nie których ustaw, które przewidują naniesienie oznako wania CE, o którym mowa w § 49 ust. 1 pkt 2, oznako wanie to może być naniesione pod warunkiem, że ma szyna spełnia także wymagania tych przepisów.

9. Jeżeli przepisy co najmniej jednego z rozporzą dzeń, o którym mowa w ust. 8, pozwalają producento wi na wybór przyjętych wymagań, oznakowanie CE, o którym mowa w § 49 ust. 1 pkt 2, powinno wskazy wać zgodność tych wymagań z przepisami rozporzą dzeń zastosowanych przez producenta. W takim przy padku producent powinien podać szczegółowe dane o zastosowanych przepisach w dokumentacji, ostrze żeniach lub instrukcjach, wymaganych przez te przepi sy.

10. W przypadku gdy ani producent, ani jego upo ważniony przedstawiciel nie spełnią wymagań, o któ rych mowa w ust. 1—9, osoba, która wprowadza ma szynę i element bezpieczeństwa do obrotu, jest obo wiązana spełnić te wymagania. 1

1. Przepis ust. 10 stosuje się do osoby, która doko nuje montażu maszyny lub jej części albo elementu bezpieczeństwa, pochodzących z różnych źródeł, lub konstruującej maszynę albo element bezpieczeństwa na swój własny użytek. 1

2. Wymagań, o których mowa w ust. 10, nie sto suje się do osób montujących do maszyny lub ciągni ka wymienne wyposażenie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 lit. c), o ile części te są wzajemnie dostosowane, a każdy z elementów składowych złożonej maszyny posiada oznakowanie CE, o którym mowa w § 49 ust. 1 pkt 2, i jest dołączona deklaracja zgodności WE. § 12

2.

1. Badanie typu WE jest procedurą, przez któ rą jednostka notyfikowana upewnia się i poświadcza, że przedłożony egzemplarz maszyny spełnia wymaga nia, określone w rozporządzeniu, dotyczące tej maszy ny.

2. Producent lub jego upoważniony przedstawiciel składa w jednostce notyfikowanej wniosek o przepro wadzenie badania typu WE przykładowego egzempla rza danej maszyny.

3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, powinien za wierać: Dziennik Ustaw Nr 127 — 9901 — Poz. 1391

1) nazwę i adres producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela,

2) miejsce wyprodukowania maszyny,

3) dokumentację techniczną zawierającą co najmniej: a) rysunek zestawieniowy maszyny wraz ze sche matami obwodów sterowania, b) rysunki szczegółowe wraz z dołączonymi obli czeniami i wynikami badań oraz inne informacje niezbędne w celu sprawdzenia zgodności ma szyny z zasadniczymi wymaganiami w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, c) opis metod zastosowanych do wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez maszynę, d) wykaz zastosowanych norm, e) w przypadku produkcji seryjnej maszyny — opis czynności podjętych w celu zapewnienia, ż e ma szyna pozostanie zgodna z wymaganiami okre ślonymi w rozporządzeniu.

4. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, należy za łączyć egzemplarz typowej maszyny reprezentatywnej dla planowanej produkcji lub informacje o miejscu je go udostępnienia, w celu przeprowadzenia badań, oraz instrukcję, o której mowa w § 51 ust. 1.

5. W dokumentacji technicznej, o której mowa w ust. 3 pkt 3, nie jest wymagane zamieszczanie szcze gółowych rysunków lub innych szczegółowych infor macji o podzespołach użytych do produkcji maszyny, o ile informacje te nie są niezbędne przy weryfikacji zgodności maszyny z zasadniczymi wymaganiami bez pieczeństwa. § 12

3.

1. Jednostka notyfikowana przeprowadza badanie typu WE, o którym mowa w § 122 ust. 1, w na stępujący sposób:

1) sprawdza dokumentację techniczno-konstrukcyjną w celu stwierdzenia, czy dokumentacja ta jest wła ściwa, oraz bada dostarczoną lub udostępnioną maszynę,

2) podczas badania, o którym mowa w pkt 1: a) upewnia się, że maszyna została wyprodukowa na zgodnie z dokumentacją techniczno-kon strukcyjną i może być bezpiecznie użytkowana w przewidywanych dla tej maszyny warunkach pracy, b) sprawdza, czy normy zostały właściwie zastoso wane, c) przeprowadza odpowiednie badania i próby w celu sprawdzenia, czy maszyna spełnia odno szące się do niej zasadnicze wymagania w zakre sie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.

2. Jeżeli dany egzemplarz maszyny spełnia odno szące się do niego zasadnicze wymagania określone w rozporządzeniu, jednostka notyfikowana powinna sporządzić świadectwo badania typu WE i przesłać je producentowi lub jego upoważnionemu przedstawi cielowi, o których mowa w § 122 ust. 2.

3. Âwiadectwo, o którym mowa w ust. 2, powinno zawierać wnioski z badań oraz informacje dotyczące jego wydania. Do świadectwa należy załączyć opisy i rysunki niezbędne do identyfikacji zatwierdzonego egzemplarza maszyny.

4. Jednostki notyfikowane mogą otrzymać kopię świadectwa badania typu WE od jednostki, o której mowa w ust. 1, oraz — na uzasadniony wniosek — do kumentację techniczno-konstrukcyjną i sprawozdania z przeprowadzonych badań i prób.

5. Producent lub jego upoważniony przedstawiciel powinien informować jednostkę notyfikowaną nawet o niewielkich modyfikacjach, które zostały wprowa dzone lub które planuje wprowadzić do maszyny, któ rej egzemplarz przebadano.

6. Jednostka notyfikowana powinna sprawdzić mo dyfikacje, o których mowa w ust. 5, i poinformować producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela, czy świadectwo badania typu WE pozostaje ważne.

7. Jednostka notyfikowana, która odmówi wydania świadectwa badania typu WE, powinna powiadomić o tym pozostałe jednostki notyfikowane.

8. Jeżeli jednostka notyfikowana wycofa świadec two badania typu WE, powinna poinformować o tym ministra właściwego, który jednostkę tę notyfikował.

9. Dokumenty i korespondencje odnoszące się do badania typu WE powinny być sporządzone w języku polskim lub w języku akceptowanym przez jednostkę notyfikowaną. § 12

4. Przepisy § 122 i 123 stosuje się do elemen tów bezpieczeństwa. Rozdział 9 Przepisy końcowe § 12

5.

1. Przepisy rozporządzenia dotyczące ozna kowania CE i posługiwania się tym oznakowaniem sto suje się od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, chyba że wcześniej stosowna umowa międzynarodowa zezwoli na umieszczanie oznakowania CE na wyrobach produko wanych przez polskich przedsiębiorców.

2. Przepis ust. 1 nie uchybia możliwości umieszcza nia na wyrobach i posługiwania się oznakowaniem CE na podstawie prawa państw obcych. § 12

6. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. Prezes Rady Ministrów: J. Buzek Dziennik Ustaw Nr 127 — 9902 — Poz. 1391 A. Maszyny

1. Pilarki tarczowe (jedno- i wielopiłowe) do drewna i podobnych materiałów lub do mięsa i podobnych mate riałów: 1.

1. pilarki z piłą pozostającą podczas obróbki w stałej pozycji, wyposażone w stały stół z ręcznym posuwem lub dostawnym mechanizmem posuwowym 1.

2. pilarki z piłą pozostającą podczas obróbki w stałej pozycji, wyposażone w poruszany ręcznie stół prze suwany 1.

3. pilarki z piłą pozostającą podczas obróbki w stałej pozycji, z wbudowanym mechanizmem posuwowym oraz ręcznym podawaniem lub odbieraniem 1.

4. pilarki z piłą przemieszczającą się podczas obróbki, z wbudowanym mechanizmem posuwowym oraz ręcznym podawaniem lub odbieraniem

2. Strugarki wyrówniarki do obróbki drewna z ręcznym posuwem

3. Jednostronne strugarki grubiarki do drewna z ręcznym podawaniem lub odbieraniem

4. Pilarki taśmowe do drewna i podobnych materiałów oraz do mięsa i podobnych materiałów, wyposażone w stały lub ruchomy stół lub wózek z ręcznym podawaniem lub odbieraniem

5. Maszyny złożone, stanowiące kombinację maszyn do drewna i podobnych materiałów, wymienionych w pkt 1—4 i 7

6. Wielowrzecionowe czopiarki do drewna z ręcznym posuwem

7. Frezarki z pionowym wrzecionem i posuwem ręcznym, do drewna i podobnych materiałów

8. Przenośne pilarki łańcuchowe do drewna

9. Prasy, w tym prasy krawędziowe, do obróbki metali na zimno, z ręcznym podawaniem lub odbieraniem, któ rych ruchome elementy robocze mogą mieć skok większy niż 6 mm i prędkość przekraczającą 30 mm/s Dziennik Ustaw Nr 127 — 9903 — Poz. 1391 Załącznik nr 2 WYKAZ MASZYN I ELEMENTÓW BEZPIECZE¡STWA, DLA KTÓRYCH JEST WYMAGANY UDZIA¸ JEDNOSTKI NOTYFIKOWANEJ W TRAKCIE PRZEPROWADZANIA PROCEDURY OCENY ZGODNOÂCI Załączniki do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 lipca 2001 r. (poz. 1391) Załącznik nr 1 WZÓR OZNAKOWANIA CE Oznakowanie CE składa się z liter o poniższych kształtach: W przypadku pomniejszenia lub powiększenia oznakowania CE należy zachować proporcje podane na powyż szym rysunku. Elementy oznakowania CE powinny mieć tę samą wysokość, która nie może być mniejsza niż 5 mm. W przypad ku maszyn o niewielkich rozmiarach dopuszcza się odstępstwo od tego warunku. Dziennik Ustaw Nr 127 — 9904 — Poz. 1391

10. Wtryskarki oraz prasy do tworzyw sztucznych, z ręcznym podawaniem lub odbieraniem 1

1. Wtryskarki oraz prasy do gumy, z ręcznym podawaniem lub odbieraniem 1

2. Maszyny do robót podziemnych następujących rodzajów: 12.

1. maszyny szynowe: lokomotywy i wózki hamulcowe 12.

2. hydrauliczne obudowy zmechanizowane 12.

3. silniki spalinowe przeznaczone do instalowania w maszynach do robót podziemnych 1

3. Ręcznie ładowane pojazdy asenizacyjne do odpadów z gospodarstw takich jak domowe, wyposażone w me chanizm prasujący 1

4. Osłony i odłączalne wały pędne z przegubami uniwersalnymi, o których mowa w § 77 rozporządzenia 1

5. Podnośniki do obsługi pojazdów 1

6. Urządzenia do podnoszenia osób, stwarzające ryzyko upadku z wysokości większej niż 3 metry 1

7. Maszyny do produkcji materiałów pirotechnicznych B. Elementy bezpieczeństwa

1. Elektroczułe urządzenia zaprojektowane specjalnie do wykrywania osób w celu zapewnienia im bezpieczeń stwa (bariery niematerialne, maty czułe na nacisk, detektory elektromagnetyczne itp.)

2. Układy logiczne zapewniające funkcje bezpieczeństwa przy oburęcznym sterowaniu

3. Automatyczne ochronne osłony ruchome do pras, wymienione w części A w pkt 9—11

4. Konstrukcje chroniące przed skutkami wywrócenia (ROPS)

5. Konstrukcje chroniące przed spadającymi przedmiotami (FOPS)

Status prawny: nieobowiązujący – uchylona podstawa prawna
Data wydania: 2001-07-03
Data wejścia w życie: 2003-01-01
Data obowiązywania: 2003-01-01
Data uchylenia: 2004-01-01
Organ wydający: RADA MIN.
Dziennik Ustaw: Dz.U. 2001 nr 127 poz. 1391