Dz.U. 2002 nr 241 poz. 2076

2076 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie środków przymusu bezpośredniego stosowanych przez funkcjonariuszy celnych. Na podstawie art. 27725 § 2 ustawy z dnia 9 stycz nia 1997 r. — Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802, z późn. zm.1)) zarządza się, co następuje: ———————

1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 89, poz. 972, Nr 110, poz. 1189, Nr 125, poz. 1368 i Nr 128, poz. 1403 oraz z 2002 r. nr 41, poz. 365, Nr 89, poz. 804, Nr 112, poz. 974, Nr 141, poz. 1178, Nr 169, poz. 1387 i Nr 188, poz. 1572. Dziennik Ustaw Nr 241 — 15782 — Poz. 2076 Rozdział 1 Przepisy ogólne

§1. Rozporządzenie określa rodzaje środków przy musu bezpośredniego, do których stosowania upraw nieni są funkcjonariusze celni, szczegółowe warunki i sposoby ich użycia, a także tryb wyposażania funkcjo nariuszy celnych w te środki.

§2.

1. Ârodki przymusu bezpośredniego, zwane da lej „środkami przymusu”, powinny być stosowane przez funkcjonariuszy celnych, zwanych dalej „funkcjo nariuszami”, w taki sposób, aby osiągnięcie podpo rządkowania się poleceniom wydanym na podstawie prawa albo skuteczne odparcie bezpośredniego i bez prawnego zamachu na funkcjonariusza powodowało możliwie najmniejszą dolegliwość.

2. Można stosować jednocześnie więcej niż jeden środek przymusu, o których mowa w § 5 ust. 1, jeżeli jest to konieczne do osiągnięcia podporządkowania się wydanym poleceniom albo do skutecznego odparcia bezpośredniego i bezprawnego zamachu na funkcjo nariusza.

3. Odstępuje się od stosowania środków przymu su, gdy osoba, wobec której zastosowano te środki, podporządkowała się wydanym poleceniom.

§3.

1. Jeżeli następstwem zastosowania środka przymusu jest zranienie lub innego rodzaju zagrożenie dla życia lub zdrowia człowieka, funkcjonariusze są obowiązani udzielić poszkodowanemu pierwszej po mocy, a w razie potrzeby zapewnić pomoc lekarską.

2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, oraz gdy w wyniku zastosowania środka przymusu nastąpi ła śmierć człowieka lub szkoda w mieniu, funkcjonariu sze są obowiązani:

1) zabezpieczyć ślady na miejscu zdarzenia i nie dopu ścić osób postronnych na to miejsce;

2) ustalić świadków zdarzenia, jeżeli jest to możliwe w zaistniałych okolicznościach;

3) niezwłocznie powiadomić przełożonego, dyżurne go najbliższej jednostki Policji, a w przypadku dzia łań w strefie nadgranicznej — również Straż Gra niczną.

3. Pomoc lekarską zapewnia się zawsze kobiecie ciężarnej, wobec której zastosowano środek przymu su.

§4.

1. O każdym przypadku użycia środka przymu su funkcjonariusz jest obowiązany niezwłocznie po wiadomić właściwy organ celny, w formie notatki służ bowej, za pośrednictwem bezpośredniego przełożone go.

2. Notatka, o której mowa w ust. 1, powinna zawie rać w szczególności:

1) wskazanie stanowiska służbowego, stopnia, imie nia i nazwiska funkcjonariusza oraz jednostki, w której pełni służbę;

2) określenie czasu i miejsca użycia środka przymusu;

3) opis sytuacji poprzedzającej użycie środka przymu su i sposobu postępowania przy użyciu środka przymusu;

4) dane indentyfikacyjne osoby, wobec której użyto środka przymusu, określenie skutków użycia środ ka przymusu oraz sposobu udzielenia pomocy w przypadku zranienia człowieka lub powstania in nego rodzaju zagrożenia dla ż ycia lub zdrowia ludz kiego;

5) dane identyfikacyjne ustalonych świadków zdarze nia.

3. Do obowiązków organu celnego, o którym mowa w ust. 1, należy:

1) ustalenie, czy użycie środka przymusu nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami;

2) podjęcie działań mających na celu wdrożenie po stępowania dyscyplinarnego w przypadku ustale nia, że użycie środka przymusu było niezgodne z obowiązującymi przepisami;

3) powiadomienie prokuratora, jeżeli zachodzi uza sadnione podejrzenie, że w wyniku użycia środka przymusu zostało popełnione przestępstwo, oraz w każdym przypadku śmierci człowieka lub dozna nia obrażeń ciała. Rozdział 2 Rodzaje oraz szczegółowe warunki i sposoby zasto sowania środków przymusu

§5.

1. Funkcjonariusze są upoważnieni do stosowa nia następujących rodzajów środków przymusu:

1) siły fizycznej w postaci chwytów obezwładniają cych oraz podobnych technik obrony lub ataku;

2) indywidualnych technicznych środków i urządzeń, przeznaczonych do obezwładniania i konwojowa nia, w postaci kajdanek i siatek obezwładniających;

3) indywidualnych chemicznych środków, przezna czonych do obezwładniania osób, w postaci ręcz nych miotaczy gazowych;

4) technicznych środków i urządzeń, przeznaczonych do zatrzymywania oraz unieruchamiania pojazdów mechanicznych i innych środków przewozowych, w postaci kolczatek drogowych, pojazdów służbo wych lub przedmiotów ustawionych jako oznako wane przeszkody oraz urządzeń służących do unie ruchomienia kół pojazdów, zwanych dalej „bloka dami”.

2. Wobec kobiet o widocznej ciąży, starców, osób o widocznym kalectwie oraz osób, których wygląd wskazuje na wiek poniżej 13 lat, można stosować wy łącznie siłę fizyczną w postaci chwytów obezwładnia jących.

§6.

1. Przed użyciem środka przymusu, jeżeli oko liczności faktyczne to umożliwiają, funkcjonariusz jest obowiązany podjąć próbę osiągnięcia podporządko wania się wydanym poleceniom przez stanowczą per swazję słowną lub demonstrację możliwości użycia te go środka. Dziennik Ustaw Nr 241 — 15783 — Poz. 2076

2. Bezpośrednio przed zastosowaniem środka przy musu należy wezwać osobę niepodporządkowującą się wydanym poleceniom do zachowania zgodnego z prawem oraz uprzedzić o zamiarze użycia środka przymusu.

3. Jeżeli w ocenie funkcjonariusza zwłoka w zasto sowaniu środka przymusu groziłaby niebezpieczeń stwem dla ż ycia lub zdrowia ludzkiego, należy odstąpić od podejmowania próby, o której mowa w ust. 1, oraz od czynności określonych w ust. 2.

4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, wzywa się do zachowania się zgodnego z prawem w trakcie stosowania odpowiedniego do sytuacji środka przy musu.

§7.

1. Siłę fizyczną stosuje się w celu obezwładnie nia osoby, odparcia czynnej napaści albo zmuszenia do wykonania polecenia, o którym mowa w § 2 ust. 1.

2. Używając siły fizycznej, nie wolno zadawać ude rzeń, chyba ż e funkcjonariusz działa w obronie koniecz nej albo w celu odparcia zamachu na ż ycie lub zdrowie ludzkie.

§8.

1. Kajdanki można stosować w celu udaremnie nia ucieczki osoby albo zapobieżenia czynnej napaści lub czynnemu oporowi.

2. Nie stosuje się kajdanek wobec osób, których wygląd wskazuje na wiek poniżej 17 lat.

3. Kajdanki zakłada się na ręce trzymane z przodu, a osobie zachowującej się agresywnie — z tyłu.

4. Kajdanki zdejmuje się niezwłocznie, jeżeli ustały przyczyny, dla których ten środek został zastosowany.

§9.

1. Siatkę obezwładniającą stosuje się wobec osoby, która swoim zachowaniem stwarza niebezpie czeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także mie nia, jeżeli zastosowanie innych środków przymusu jest niemożliwe albo okazało się nieskuteczne.

2. Siatkę obezwładniającą można stosować także w pościgu za osobą podejrzaną o popełnienie prze stępstwa oraz w celu udaremnienia ucieczki tej osoby.

§10.

1. Ręczne miotacze gazowe można stosować w przypadkach odpierania czynnej napaści i pokony wania czynnego oporu oraz w celu udaremnienia ucieczki osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa albo w pościgu za tą osobą.

2. Przy stosowaniu środków, o których mowa w ust. 1, należy uwzględnić ich właściwości, mogące stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzkiego. § 1

1.

1. Kolczatka drogowa i inne przeszkody umoż liwiające zatrzymanie pojazdu mechanicznego lub in nych środków przewozowych mogą być zastosowane, jeżeli:

1) osoba prowadząca pojazd nie zatrzymała się pomi mo sygnału zatrzymania wydanego w sposób zro zumiały i widoczny dla kierowcy zatrzymywanego pojazdu przez umundurowanego funkcjonariusza znajdującego się w pobliżu oznakowanego pojazdu Służby Celnej;

2) istnieje uzasadnione podejrzenie, że w pojeździe znajdują się towary wprowadzone na polski obszar celny, przewożone przez ten obszar lub wywożone za granicę w sposób niezgodny z prawem, lub w in nych przypadkach określonych przepisami prawa.

2. Kolczatki drogowej nie stosuje się do zatrzyma nia pojazdów jednośladowych.

3. O zamiarze zastosowania kolczatki drogowej al bo innej przeszkody umożliwiającej zatrzymanie pojaz du mechanicznego lub innego środka przewozowego należy zawiadomić najbliższą jednostkę Policji, a w przypadku działań w strefie nadgranicznej — Straż Graniczną.

4. Zastosowanie kolczatki drogowej lub innej prze szkody należy poprzedzić wstrzymaniem ruchu drogo wego w obu kierunkach na odległość nie mniejszą niż 100 m od kolczatki lub innej przeszkody oraz sygnałem zatrzymania, podanym przez umundurowanego funk cjonariusza znajdującego się w pobliżu oznakowanego pojazdu Służby Celnej.

5. Jeżeli ze względu na okoliczności faktyczne za chodzi potrzeba natychmiastowego zatrzymania pojaz du mechanicznego lub innego środka przewozowego, a zawiadomienie, o którym mowa w ust. 3, jest niemoż liwe, należy:

1) stosować tryb postępowania określony w ust. 4;

2) niezwłocznie po ustąpieniu przyczyny zawiadomić organy wymienione w ust. 3.

6. W przypadku blokowania przejazdu oznakowa nym pojazdem służbowym Służby Celnej można od stąpić od wstrzymania ruchu drogowego. § 1

2.

1. Blokady mogą być stosowane w przypad kach, gdy:

1) istnieje uzasadnione podejrzenie, ż e w pozostawio nym pojeździe mogą znajdować się towary wpro wadzone na polski obszar celny, przewożone przez ten obszar lub przeznaczone do wywozu za granicę w sposób niezgodny z prawem;

2) wobec osób lub towarów znajdujących się w pojeź dzie podjęto czynności kontrolne, a ze względu na okoliczności faktyczne zachodzi obawa ucieczki kontrolowanym pojazdem przed zakończeniem tych czynności.

2. Blokada powinna być założona na przednim ko le pojazdu mechanicznego po stronie kierującego oraz trwale oznakowana przez umieszczenie na niej w wi docznym miejscu:

1) nazwy organu zakładającego blokadę;

2) numeru ewidencyjnego blokady;

3) adresu, gdzie należy się zgłosić w celu jej zdjęcia.

3. Na pojeździe w widocznym miejscu umieszcza się informację o założeniu blokady, której wzór określa załącznik do rozporządzenia. Dziennik Ustaw Nr 241 — 15784 — Poz. 2076 Rozdział 3 Tryb wyposażania funkcjonariuszy w środki przymusu § 1

3. W zakresie wydawania funkcjonariuszom technicznych środków przymusu, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 2—4, stosuje się następujący tryb po stępowania:

1) o wyposażeniu w środki przymusu decyduje wła ściwy organ celny, pod warunkiem uprzedniego przeszkolenia funkcjonariusza oraz przeprowadze nia z wynikiem pozytywnym sprawdzenia znajo mości przepisów i zasad dotyczących użycia tych środków, zgodnie z programem zatwierdzonym przez Szefa Służby Celnej;

2) środki przymusu są wydawane funkcjonariuszom na czas wykonywania zadań służbowych, a po upływie tego czasu powinny być niezwłocznie zwrócone do miejsca przechowywania. § 1

4. Funkcjonariusz jest obowiązany dokonać zwrotu środków przymusu będących na jego wyposa żeniu, w przypadku:

1) ustania stosunku służbowego;

2) zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiąz ków służbowych;

3) stwierdzenia nieprzestrzegania obowiązujących za sad przechowywania środka przymusu;

4) podejrzenia użycia środka przymusu w sposób nie zgodny z obowiązującymi przepisami;

5) na każde żądanie przełożonego. § 1

5. W zakresie wydawania i użytkowania środków przymusu organy celne są obowiązane prowadzić ewi dencję. Rozdział 4 Przepis końcowy § 1

6. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Prezes Rady Ministrów: L. Miller Dziennik Ustaw Nr 241 — 15785 — Poz. 2076 Załącznik do rozporządzenia Rady Mini strów z dnia 23 grudnia 2002 r. (poz. 2076) WZÓR INFORMACJI O ZA¸O˚ENIU BLOKADY UNIERUCHAMIAJÑCEJ KO¸A POJAZDÓW

Status prawny: uz. za uchylony
Data ogłoszenia: 2002-12-31
Data wydania: 2002-12-23
Data wejścia w życie: 2003-01-15
Data obowiązywania: 2003-01-15
Data uchylenia: 2005-01-01
Organ wydający: RADA MIN.
Dziennik Ustaw: Dz.U. 2002 nr 241 poz. 2076