Dz.U. 2002 nr 94 poz. 838

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6106 — Poz. 838 838 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 12 czerwca 2002 r. w sprawie ratownictwa górniczego. Na podstawie art. 78 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. — Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96, z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 88, poz. 554, Nr 111, poz. 726 i Nr 133, poz. 885, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229 i Nr 154, poz. 1800) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne

§1. Rozporządzenie określa:

1) organizację, szczegółowe zadania służb ratownic twa górniczego przedsiębiorcy oraz podmiotów za wodowo trudniących się ratownictwem górni czym, w tym Centralnej Stacji Ratownictwa Górni czego,

2) wymagania w zakresie wyposażenia technicznego służb, o których mowa w pkt 1,

3) szczegółowe zasady tworzenia i zatwierdzania pla nu ratownictwa górniczego,

4) wymagane kwalifikacje zawodowe, zdrowotne i wiekowe członków drużyn ratowniczych,

5) szczegółowe zasady szkolenia z zakresu ratownic twa górniczego,

6) zasady prowadzenia akcji ratowniczych w zależno ści od rodzaju zagrożeń naturalnych, występują cych w zakładach górniczych.

§2.

1. Ratownictwo górnicze tworzą służby:

1) ratownictwa górniczego przedsiębiorcy,

2) Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego lub inne go podmiotu zawodowo trudniącego się wykony waniem czynności w zakresie ratownictwa górni czego, zwane dalej „jednostkami ratownictwa”.

2. Zadaniem służb, o których mowa w ust. 1, jest niezwłoczne niesienie pomocy w razie zagrożenia ż ycia lub zdrowia pracowników zakładu górniczego oraz in nych osób znajdujących się w zakładzie górniczym, a także w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego powstałego w szczególności wsku tek: pożaru, wybuchu gazów lub pyłu węglowego, wy rzutu gazów lub skał, wdarcia się wody do wyrobisk, zawału, tąpnięcia, otwierania wyrobisk izolowanych, penetracji nieczynnych wyrobisk, erupcji płynu złożo wego, wydzielania się siarkowodoru i awarii energo mechanicznej, a także zagrożenia bezpieczeństwa po wszechnego.

3. Do zadań służb, o których mowa w ust. 1, należy także wykonywanie prac profilaktycznych; pracami profilaktycznymi są prace mające na celu zapobieganie bezpośredniemu zagrożeniu bezpieczeństwa pracow ników lub ruchu zakładu górniczego.

§3.

1. Obowiązek wynikający z art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. — Prawo geologiczne i górnicze, zwanej dalej „ustawą”, przedsiębiorca mo że spełnić poprzez:

1) utrzymywanie własnych służb ratownictwa górni czego,

2) stałą zorganizowaną współpracę służb ratownic twa przedsiębiorców,

3) powierzenie tego obowiązku w całości lub w części jednostkom ratownictwa.

2. Spełniając obowiązek w sposób, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, przedsiębiorca powinien jednocześnie Dziennik Ustaw Nr 94 — 6107 — Poz. 838 spełniać wymagania przewidziane dla jednostki ratow nictwa, określone w rozdziale 3.

3. Przedsiębiorca organizuje współpracę służb ra townictwa, o której mowa w ust. 1 pkt 2, zasięgając opi nii organizacji związków zawodowych.

§4.

1. Powierzenie wykonywania czynności w za kresie ratownictwa górniczego jednostkom ratownic twa odbywa się na podstawie umowy, po uzyskaniu zgody, o której mowa w art. 75 ust. 2 ustawy.

2. Umowa zawarta między przedsiębiorcą a jed nostką ratownictwa, zwaną dalej „właściwą jednostką ratownictwa”, powinna w szczególności określać:

1) zakres obowiązków i harmonogram delegowania przez przedsiębiorcę ratowników do zastępów dy żurujących w jednostce ratownictwa lub sposób zapewnienia gotowości zastępów ratowniczych w jednostce utrzymującej tylko zawodowe pogoto wie specjalistyczne,

2) zasady współpracy dotyczącej możliwości korzy stania ze sprzętu i wyposażenia,

3) wysokość opłaty przysługującej jednostce ratow nictwa od przedsiębiorcy za świadczone usługi przez tę jednostkę.

3. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do wyko nywania obowiązku, o którym mowa w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy.

§5.

1. Dla każdego zakładu górniczego sporządza się plan ratownictwa, który w szczególności powinien określać sposób prowadzenia akcji ratowniczej w przy padku zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub ruchu za kładu górniczego spowodowanego: pożarem, tąpnię ciem, wybuchem gazów lub pyłu węglowego, wyrzu tem gazów i skał, zawałem wyrobiska, wdarciem się wody do wyrobisk górniczych, otwieraniem wyrobisk izolowanych, penetracją nieczynnych wyrobisk, erup cją płynu złożowego, wydzielaniem się siarkowodoru, osuwisk w odkrywkowych zakładach górniczych oraz awarią energomechaniczną.

2. Plan, o którym mowa w ust. 1, powinien określać sposób wykonania obowiązków w zakresie ratownic twa górniczego, a w szczególności:

1) organizację służb ratownictwa i służb pogotowia w zakładzie górniczym, z uwzględnieniem: a) adresów i numerów telefonów osób kierownic twa i dozoru ruchu przewidzianych do kierowa nia pracami ratowniczymi i pomocniczymi pod czas prowadzenia akcji ratowniczej oraz kolejno ści ich powiadamiania, b) obsady kopalnianej stacji ratownictwa górnicze go, liczby zastępów i sposobów powiadamiania ratowników, c) lokalizacji i wyposażenia pomieszczeń niezbęd nych do prowadzenia akcji ratowniczej, d) systemów łączności, e) adresów i numerów telefonów organów admini stracji publicznej i instytucji, które powiadamia się o powstałym zagrożeniu,

2) służby obowiązane do współpracy ze służbą ratow nictwa w zakładzie górniczym, ze wskazaniem ustalonego zakresu współpracy,

3) możliwość stałego udziału w akcji ratowniczej za wodowych specjalistycznych służb jednostek ra townictwa,

4) niezbędne wyposażenie w sprzęt ratowniczy, ze wskazaniem: miejsc składowania, sposobu trans portu i osób odpowiedzialnych za terminowe wy posażenie w ten sprzęt,

5) organizację pomocy medycznej podczas akcji ra towniczej, z uwzględnieniem: a) nazwisk, miejsc pracy i zamieszkania oraz nume rów telefonów personelu medycznego, b) sposobu organizowania pomocy medycznej i doboru właściwych środków w zależności od rodzajów zagrożeń,

6) koordynację, o której mowa w § 8, przez jednostkę ratownictwa oraz plan wzajemnej pomocy zakła dów górniczych,

7) dokumentację prowadzenia akcji ratowniczej,

8) sposób zwalczania zagrożenia pożarowego z uwzględ nieniem: a) wykazu miejsc szczególnie zagrożonych powsta niem pożaru, b) sposobu wycofania ludzi ze strefy zagrożenia, c) parametrów wentylacyjnych, map i schematów niezbędnych przy prowadzeniu akcji pożaro wej.

3. Kierownik ruchu zakładu górniczego zatwierdza plan ratownictwa.

4. Zmiany w planie ratownictwa przeprowadza się w trybie przewidzianym dla zatwierdzania planu ratow nictwa, z zastrzeżeniem ust. 5.

5. Plan ratownictwa powinien być na bieżąco aktu alizowany; zakres aktualizacji planu ratownictwa usta la kierownik ruchu zakładu górniczego.

6. Z treścią planu ratownictwa powinny być zapo znane osoby wymienione w planie, odpowiedzialne za wykonywanie określonych zadań podczas prowadze nia akcji ratowniczej.

§6.

1. W zakładzie górniczym i w jednostce ratow nictwa powinna być prowadzona dokumentacja w za kresie ratownictwa górniczego.

2. Rodzaje dokumentacji, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

3. Dokumentację, o której mowa w ust. 1, prowadzi się na podstawie wzorów określonych przez właściwą jednostkę ratownictwa.

§7. Kierownik ruchu zakładu górniczego odpowia da za stan ratownictwa górniczego w zakładzie górni czym.

§8. Jednostki ratownictwa koordynują działania służb ratownictwa górniczego przedsiębiorcy w spo Dziennik Ustaw Nr 94 — 6108 — Poz. 838 sób określony w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1. Rozdział 2 Zadania, organizacja i wyposażenie służb ratownic twa w zakładzie górniczym

§9.

1. Przepisy niniejszego rozdziału określają wy magania, jakim powinny odpowiadać służby ratownic twa w podziemnych zakładach górniczych i w zakła dach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi.

2. Wymagania, jakim powinna odpowiadać służba ratownictwa w odkrywkowych zakładach górniczych, określa plan ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.

3. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpo wiednio do:

1) odkrywkowych zakładów górniczych, jeżeli w za kładach tych utrzymywane są podziemne wyrobi ska górnicze lub istnieje możliwość powstania at mosfery niezdatnej do oddychania,

2) zakładów wykonujących roboty geologiczne,

3) bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz do składowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

§10. W zakładzie górniczym powinna być zorgani zowana drużyna ratownicza oraz odpowiednio wypo sażona kopalniana stacja ratownictwa górniczego. § 1

1.

1. W zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi obowiązek posiada nia kopalnianej stacji ratownictwa górniczego może zostać spełniony przez utrzymywanie zakładowej stacji ratownictwa górniczego.

2. Do zakładowej stacji ratownictwa górniczego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kopalnia nej stacji ratownictwa górniczego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. § 1

2. W skład drużyny ratowniczej zakładu górni czego wchodzą:

1) kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górnicze go,

2) zastępcy kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego,

3) ratownicy górniczy,

4) mechanicy sprzętu ratowniczego,

5) osoby posiadające wymagane kwalifikacje w zakre sie zwalczania zagrożeń górniczych i prowadzenia akcji ratowniczych, wyznaczone przez kierownika ruchu zakładu górniczego, po uzyskaniu ich zgody; osoby te wchodzą w skład drużyny ratowniczej za kładu górniczego jako specjaliści. § 1

3.

1. W drużynie ratowniczej zakładu górniczego powinny być wydzielone zastępy ratownicze.

2. W skład zastępu ratowniczego wchodzi:

1) zastępowy,

2) czterech ratowników, z których jeden pełni dodat kowo funkcję zastępcy zastępowego.

3. Zastępowych wyznacza kierownik ruchu zakładu górniczego na wniosek kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego; zastępowy kieruje pracą za stępu.

4. Liczba zastępowych w drużynie ratowniczej po winna być odpowiednio większa od liczby zastępów tworzących drużynę ratowniczą. § 1

4. W przypadkach uzasadnionych potrzebą za pewnienia bezpieczeństwa pracy w drużynie ratowni czej powinny być utrzymywane specjalistyczne zastę py ratownicze do wykonywania, podczas akcji ratowni czej, prac, które wymagają szczególnych umiejętności, zwłaszcza w zakresie obsługi specjalistycznych urzą dzeń. § 1

5.

1. Drużyną ratowniczą zakładu górniczego kie ruje kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górnicze go.

2. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górni czego powinien mieć co najmniej dwóch zastępców.

3. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górni czego lub co najmniej jeden z jego zastępców powinien być ratownikiem górniczym. § 1

6.

1. Kierownik ruchu zakładu górniczego wyzna cza kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górni czego i jego zastępców, spośród osób kierownictwa lub wyższego dozoru ruchu tego zakładu.

2. W zakładach górniczych innych niż podziemne zakłady górnicze można, w odniesieniu do kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego, odstąpić od wymagań określonych w ust. 1 oraz obowiązku wyzna czania więcej niż jednego zastępcy kierownika kopal nianej stacji ratownictwa górniczego. § 1

7.

1. Do zadań kierownika kopalnianej stacji ra townictwa górniczego należy w szczególności:

1) zapewnienie wymaganego wyposażenia i wyszko lenia drużyny ratowniczej oraz wyposażenia kopal nianej stacji ratownictwa górniczego,

2) dbanie o stałą gotowość drużyny ratowniczej, od powiedni stan pomieszczeń i właściwe zatrudnie nie zastępów dyżurujących oraz sprawne działanie sprzętu stanowiącego wyposażenie kopalnianej stacji ratownictwa górniczego,

3) prowadzenie, zgodnie z harmonogramem, ćwiczeń ratowniczych oraz terminowe kierowanie ratowni ków na badania lekarskie i wymagane szkolenia,

4) kontrolowanie pracy mechaników sprzętu ratowni czego oraz prowadzenie przeszkolenia załóg w za kresie użytkowania sprzętu oczyszczającego ucieczkowego i aparatów regeneracyjnych uciecz kowych (powietrznych butlowych), Dziennik Ustaw Nr 94 — 6109 — Poz. 838

5) przeprowadzanie kontroli, co najmniej raz w mie siącu, stanu aparatów regeneracyjnych (powietrz nych butlowych) i pozostałego sprzętu ratownicze go oraz przedstawianie jej wyników co najmniej raz na kwartał kierownikowi ruchu zakładu górnicze go, który powinien udokumentować zapoznanie się z tymi wynikami,

6) prowadzenie ewidencji członków drużyny ratowni czej i udokumentowanie w niej badań lekarskich, ćwiczeń, dyżurów, szkoleń oraz udziału w akcjach ratowniczych,

7) prowadzenie ewidencji osób przeszkolonych w za kresie ratownictwa, niebędących ratownikami.

2. W zakładach górniczych wydobywających kopa liny otworami wiertniczymi sposób przeprowadzania kontroli, o których mowa w ust. 1 pkt 5, ustala kierow nik ruchu zakładu górniczego. § 1

8. W przypadku zawarcia przez przedsiębiorcę z jednostką ratownictwa umowy, o której mowa w § 4 ust. 1, kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górni czego:

1) wyznacza ratowników do pełnienia dyżurów w dy żurujących zastępach utrzymywanych przez tę jed nostkę dla grup zakładów górniczych,

2) opracowuje, z odpowiednim wyprzedzeniem w cza sie, harmonogram ćwiczeń dla zastępów ratowni czych w uzgodnieniu z jednostką ratownictwa,

3) opracowuje, dla zakładów poszukujących ropę naf tową i gaz ziemny oraz dla zakładów górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi, harmonogram dyżuru ratowników będących w pracy i wyznaczonych do zapewnienia gotowo ści do akcji ratowniczej, o której mowa w § 4 ust. 2 pkt 1. § 1

9.

1. Przynależność do ratownictwa górniczego jest dobrowolna.

2. Ratownik górniczy powinien uczestniczyć w po gotowiu ratowniczym, brać udział w ćwiczeniach i ak cjach ratowniczych.

3. Ratownik górniczy powinien, raz na 5 lat, odbyć kurs okresowy dla ratowników górniczych.

4. W przypadku niewywiązywania się ratownika z obowiązków, z przyczyn przez niego zawinionych, nie powinien on przez okres do 14 dni wykonywać czynno ści członka drużyny ratowniczej.

5. W przypadku gdy w wyznaczonym terminie nie ustąpi przyczyna niedopuszczenia ratownika do wyko nywania czynności członka drużyny ratowniczej, kie rownik ruchu zakładu górniczego powinien pozbawić ratownika wykonywania czynności w drużynie ratow niczej.

§20. Ratownik górniczy, w przypadku wezwania, powinien niezwłocznie zgłosić się do kopalnianej stacji ratownictwa górniczego lub do wyznaczonego miej sca, w sposób określony w planie ratownictwa, o któ rym mowa w § 5 ust. 1. § 2

1.

1. Kierownik ruchu zakładu górniczego, na wniosek kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego, wyznacza mechaników sprzętu ratowni czego.

2. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górni czego wyznacza, spośród podległych mu mechaników, pierwszego mechanika, który sprawuje nadzór nad po zostałymi mechanikami.

3. Mechanik sprzętu ratowniczego powinien, raz na 5 lat, odbyć kurs okresowy dla mechaników sprzętu ra towniczego. § 2

2. Do zadań mechanika sprzętu ratowniczego należy w szczególności:

1) utrzymywanie, na swojej zmianie, w stałej gotowo ści aparatów regeneracyjnych (powietrznych bu tlowych) i pozostałego sprzętu,

2) kontrola, naprawa, konserwacja i dezynfekcja apa ratów regeneracyjnych (powietrznych butlowych) oraz pozostałego sprzętu ratowniczego, stanowią cego wyposażenie kopalnianej stacji ratownictwa, i prowadzenie odpowiednich książek kontroli,

3) zaopatrywanie wszystkich urządzeń ratowniczych w numery i znaki własności stosowane w zakładzie górniczym,

4) przedkładanie kierownikowi kopalnianej stacji ra townictwa górniczego, raz w miesiącu, do wglądu i potwierdzenia, prowadzonych książek ewidencyj no-kontrolnych,

5) zapewnienie, aby w pomieszczeniach przeznaczo nych do przechowywania aparatów regeneracyj nych (powietrznych butlowych) i pozostałego sprzętu ratowniczego znajdował się wyłącznie sprzęt sprawny i przygotowany do przeprowadza nia akcji,

6) zgłaszanie dyspozytorowi ruchu zakładu górnicze go miejsca pobytu dyżurujących na dole zastępów ratowniczych, z podaniem sposobu ich alarmowa nia,

7) ułożenie kart wezwań ratowników według stanu za trudnienia, na podstawie wykazów markowni. § 2

3.

1. W zakładzie górniczym powinien być stoso wany wyłącznie sprzęt ratowniczy do ochrony układu oddechowego, dopuszczony do stosowania na podsta wie odrębnych przepisów.

2. Stan sprzętu, o którym mowa w ust. 1, a także in nych urządzeń niezbędnych do prowadzenia akcji ra towniczej powinien w szczególności zapewnić:

1) skuteczne prowadzenie prac ratowniczych,

2) bezpieczeństwo ludzi podczas likwidacji zagroże nia, zwłaszcza podczas wykonywania prac niebez piecznych wymagających użycia sprzętu specjali stycznego.

3. Kopalniana stacja ratownictwa górniczego i służ by ratownictwa w zakładzie górniczym powinny być wyposażone w:

1) sprzęt ochrony układu oddechowego, Dziennik Ustaw Nr 94 — 6110 — Poz. 838

2) przyrządy pomiarowe i kontrolne,

3) sprzęt ratowniczy i pomocniczy,

4) sprzęt medyczny,

5) sprzęt ochrony indywidualnej i odzież ochronną,

6) oświetlenie osobiste ratowników określone przez właściwą jednostkę ratownictwa.

4. Szczegółowe wymagania w zakresie wyposaże nia kopalnianej stacji ratownictwa górniczego i służby ratownictwa określa plan ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1; wymagania te powinny uwzględniać ro dzaj zagrożeń występujących w zakładzie górniczym, a w podziemnym zakładzie górniczym także liczbę pra cowników zatrudnionych w ciągu doby pod ziemią. § 2

4.

1. W celu zapewnienia możliwości natychmia stowego użycia sprzętu ratowniczego powinien być on przechowywany i konserwowany, w sposób określony w instrukcji producenta sprzętu ratowniczego.

2. Aparaty regeneracyjne (powietrzne butlowe) oraz sprzęt ochrony układu oddechowego przystoso wany do ewakuacji poszkodowanych powinny być przechowywane w kopalnianych stacjach (punktach) ratownictwa górniczego.

3. Aparaty, o których mowa w ust. 2, mogą być wy dawane wyłącznie przez mechaników sprzętu ratowni czego, na polecenie kierownika kopalnianej stacji ra townictwa górniczego, jego zastępców albo kierowni ka akcji ratowniczej.

4. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górni czego powinien powiadomić kierownika ruchu zakładu górniczego o każdym przypadku użycia aparatów, o których mowa w ust. 2, a także o wypadku zaistnia łym podczas ich użycia.

5. W razie zaistnienia wypadku, o którym mowa w ust. 4, kierownik kopalnianej stacji ratownictwa gór niczego zapewnia, w przypadku użycia aparatu regene racyjnego, zabezpieczenie 3 sztuk nieużywanych i za plombowanych pochłaniaczy CO2 tej samej partii, serii i daty produkcji, jakich użyto w aparacie, w którym zda rzył się wypadek. § 2

5.

1. Konserwację sprzętu ratowniczego przepro wadza się po każdorazowym jego użyciu, a także z czę stotliwością określoną w instrukcji, o której mowa w § 24 ust. 1.

2. Konserwację, kontrolę i naprawy sprzętu ratow niczego powinni wykonywać mechanicy sprzętu ra towniczego. § 2

6.

1. Sprzęt i przyrządy, o których mowa w § 23 ust. 3 pkt 1 i 2, powinny być oznakowane symbolem za kładu górniczego i kolejnym numerem zgodnym z nu merem zamieszczonym w ewidencji sprzętu ratowni czego, a także innymi oznaczeniami, jeżeli obowiązek taki wynika z odrębnych przepisów.

2. W celu ewidencji sprzętu ratowniczego prowadzi się dokumentację, w której powinny być odnotowane informacje o użyciu sprzętu, przeprowadzonej kontroli jego sprawności i wykonywanych naprawach. § 2

7. Pomieszczenia, w których jest przechowywa ny sprzęt ratowniczy powinny być zabezpieczone przed dostępem osób niepowołanych. § 2

8. Ratownikiem górniczym może być osoba, któ ra:

1) ukończyła 21 lat,

2) przepracowała co najmniej 12 miesięcy w zakładzie górniczym w danej specjalności,

3) ma odpowiedni stan zdrowia oraz odpowiednie predyspozycje psychologiczne, potwierdzone spe cjalistycznymi badaniami,

4) ukończyła kurs podstawowy dla kandydatów na ra towników górniczych i zdała egzamin z wynikiem pozytywnym. § 2

9. Mechanikiem sprzętu ratowniczego może być ratownik górniczy lub były ratownik górniczy, który:

1) ukończył co najmniej zasadniczą szkołę zawodową,

2) ma staż ratowniczy nie krótszy niż 5 lat, a w zakła dach poszukujących ropy naftowej i gazu ziem nego oraz zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi nie krótszy niż 3 lata,

3) ukończył kurs podstawowy dla kandydatów na me chaników sprzętu ratowniczego i zdał egzamin z wynikiem pozytywnym. § 30.

1. Przy jednostce ratownictwa, która organizu je i prowadzi kursy podstawowe dla kandydatów na ra towników górniczych i mechaników sprzętu ratowni czego, kierownik jednostki powołuje komisję egzami nacyjną.

2. Zadaniem komisji egzaminacyjnej jest przepro wadzanie egzaminów dla kandydatów na ratowników górniczych i mechaników sprzętu ratowniczego.

3. W skład komisji egzaminacyjnej wchodzą prze wodniczący, sekretarz oraz członkowie, z których przy najmniej jeden powinien posiadać stwierdzone kwali fikacje, wymagane od osób kierownictwa lub wyższe go dozoru ruchu zakładu górniczego.

4. Komisja egzaminacyjna przeprowadza egzamin w zespołach egzaminacyjnych, których skład ustala przewodniczący komisji spośród jej członków.

5. Przewodniczący komisji egzaminacyjnej powia damia właściwy organ nadzoru górniczego o terminie i miejscu egzaminu. Przedstawiciel właściwego organu nadzoru górniczego może uczestniczyć w egzaminie.

6. O wyniku egzaminu zespół egzaminacyjny decy duje większością głosów, ustalając go jako „pozytyw ny” lub „negatywny”.

7. Członkowie zespołu egzaminacyjnego podpisują protokół z przebiegu egzaminu.

8. Przewodniczący komisji egzaminacyjnej przed kłada protokół z przebiegu egzaminu wraz z dokumen tami kandydata kierownikowi jednostki, o której mowa w ust. 1. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6111 — Poz. 838

9. Kierownik jednostki wystawia kandydatowi, któ ry złożył egzamin z wynikiem pozytywnym, zaświad czenie o ukończeniu kursu. § 3

1. Kierownik właściwej jednostki ratownictwa zatwierdza programy kursów podstawowych, wyma ganych dla kandydatów na ratowników górniczych i mechaników sprzętu ratowniczego. § 3

2.

1. Kierownik ruchu zakładu górniczego jest odpowiedzialny za stan wyszkolenia w zakresie ratow nictwa górniczego w zakładzie górniczym.

2. Szkolenie z zakresu ratownictwa górniczego po winny odbyć osoby:

1) kierownictwa akcji ratowniczych,

2) kierownictwa drużyn ratowniczych oraz pozostali członkowie drużyny ratowniczej,

3) kierownictwa i dozoru ruchu zakładu górniczego, niewchodzące w skład drużyny ratowniczej.

3. Szkolenie, o którym mowa w ust. 2, powinno być prowadzone w formie kursów, seminariów i ćwiczeń ratowniczych.

4. Właściwa jednostka ratownictwa opracowuje programy szkoleń, o których mowa w ust. 2, zgodnie ze szczegółowymi zasadami szkolenia określonymi w za łączniku nr 2 do rozporządzenia.

5. Szkolenie powinno być prowadzone z uwzględ nieniem danej specjalności, wynikającej z rodzaju ro bót wykonywanych w poszczególnych zakładach gór niczych.

6. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górni czego powinien co roku opracować harmonogramy odbywania kursów i ćwiczeń ratowniczych, planowa nych w następnym roku, i przedstawić je do zatwier dzenia kierownikowi ruchu zakładu górniczego.

7. Kierownik ruchu zakładu górniczego, jego za stępcy oraz dyspozytorzy ruchu zakładu górniczego powinni, raz na 2 lata, uczestniczyć w seminariach o te matyce dotyczącej zwalczania zagrożeń w zakładach górniczych oraz prowadzenia akcji ratowniczych, orga nizowanych przez jednostki ratownictwa górniczego.

8. Kierownik akcji ratowniczej na dole (w obiekcie), kierownik bazy ratowniczej oraz osoby kierownictwa i dozoru ruchu zakładu górniczego, które nie wchodzą w skład drużyny ratowniczej, powinny ukończyć odpo wiednie kursy specjalistyczne i powtarzać je raz na 5 lat.

9. W przypadku nieodbycia odpowiedniego kursu lub wymaganych ćwiczeń przez osobę uprawnioną do kierowania bazą lub akcją ratowniczą na dole, kierow nik ruchu zakładu górniczego powinien pozbawić tę osobę pełnienia danej funkcji.

10. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górni czego oraz jego zastępcy powinni, raz na 5 lat, powta rzać kurs okresowy dla kierowników tych stacji. 1

1. W zakładach poszukujących ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w zakładach górniczych wydoby wających kopaliny otworami wiertniczymi, szkolenie osób kierownictwa i dozoru ruchu o specjalności wiert niczej powinno dodatkowo uwzględniać tematykę z za kresu opanowywania erupcji płynu złożowego. Szkole nie z zakresu opanowywania erupcji płynu złożowego powinno być powtarzane co 2 lata. 1

2. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górni czego powinien organizować seminaria dla zastępo wych. Seminaria powinny odbywać się co najmniej raz w roku w wymiarze nie mniejszym niż 6 godzin. 1

3. Zastępowi kopalnianych drużyn ratowniczych powinni uczestniczyć w seminariach dla zastępowych oraz ukończyć szkolenia z zakresu udzielania pomocy przedmedycznej; szkolenia powinny być powtarzane co 2 lata. 1

4. Specjaliści wchodzący w skład drużyny ratow niczej powinni uczestniczyć w seminariach o tematyce dotyczącej zwalczania zagrożeń w zakładach górni czych oraz prowadzenia akcji ratowniczych, co naj mniej raz w okresie 5 lat. 1

5. Szkolenia powinny być prowadzone przez oso by posiadające wymagane kwalifikacje. 1

6. Osoby odbywające szkolenia są zwolnione z obowiązku wykonywania pracy. § 3

3.

1. Ratownik biorący udział w ćwiczeniach po winien mieć aktualne świadectwo lekarskie stwierdza jące jego zdolność do pełnienia obowiązków ratowni ka górniczego oraz posiadać aktualne świadectwo ukończenia kursu ratowniczego.

2. Ratownik, który odbywa ćwiczenia, nie może być zatrudniony na zmianie poprzedzającej ćwiczenia i na stępującej po ćwiczeniach.

3. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górni czego ustala każdorazowo liczbę osób biorących udział w ćwiczeniach; w podziemnym zakładzie górniczym liczba osób biorących udział w ćwiczeniach wynosi od 10 do 20. § 3

4.

1. Przedsiębiorca powinien zapewnić ratowni kom górniczym i kandydatom na ratowników górni czych przeprowadzanie badań lekarskich w celu stwier dzenia ich przydatności do służby w ratownictwie gór niczym.

2. Rodzaje badań, zakres, metodykę i przebieg oraz częstotliwość ich przeprowadzania określają zasady oceny medycznej zdolności do pracy w ratownictwie górniczym, opracowane przez właściwą jednostkę ra townictwa.

3. Dla każdego ratownika górniczego prowadzi się dokumentację lekarską zawierającą dane o jego stanie zdrowia, wynikające z badań, o których mowa w ust. 1. § 3

5. Ratownikom górniczym powinna być zapew niona opieka lekarska obejmująca:

1) badania lekarskie przed każdorazowym rozpoczę ciem dyżurów w jednostce ratownictwa, Dziennik Ustaw Nr 94 — 6112 — Poz. 838

2) pomoc ambulatoryjną podczas pełnienia dyżurów w jednostce ratownictwa,

3) pomoc lekarską podczas akcji ratowniczych,

4) sprawdzanie stanu zdrowia bezpośrednio przed i po zakończeniu udziału w akcji ratowniczej. § 3

6. Organizację pomocy lekarskiej podczas pro wadzenia akcji ratowniczej określa plan ratownictwa zakładu górniczego, o którym mowa w § 5 ust. 1. § 3

7.

1. Kopalniana stacja ratownictwa górniczego w podziemnym zakładzie górniczym powinna posia dać pomieszczenia przeznaczone do przechowywania, konserwacji i naprawy sprzętu ratowniczego, przepro wadzania szkolenia teoretycznego i praktycznego ra towników oraz grupowania ratowników zmobilizowa nych do akcji ratowniczej.

2. Stacja, o której mowa w ust. 1, powinna posia dać komorę ćwiczeń ratowniczych do prowadzenia praktycznych ćwiczeń ratowniczych oraz szkolenia pra cowników tego zakładu w posługiwaniu się sprzętem ochrony układu oddechowego.

3. W punkcie ratownictwa górniczego powinien znajdować się zespół pomieszczeń przeznaczonych do przechowywania i konserwacji sprzętu ratowniczego. Pomieszczenia te powinny odpowiadać wymaganiom przewidzianym dla tego rodzaju pomieszczeń w stacji, o której mowa w ust. 1.

4. W podziemnych zakładach górniczych wydoby wających kopaliny niepalne, obowiązkowe ćwiczenia ratownicze mogą się odbywać w komorze ćwiczeń wła ściwej jednostki ratownictwa. § 3

8.

1. Stacja, o której mowa w § 37 ust. 1, powin na być usytuowana w pobliżu szybu zjazdowego.

2. W podziemnym zakładzie górniczym, w którym prowadzone są roboty górnicze i zjazd pracowników odbywa się w kilku rejonach znacznie oddalonych od siebie, oprócz kopalnianej stacji ratownictwa górnicze go powinien być utrzymywany także punkt (punkty) ra townictwa górniczego.

3. Kierownik ruchu podziemnego zakładu górnicze go, w uzgodnieniu z właściwą jednostką ratownictwa, decyduje o utworzeniu punktu ratownictwa górnicze go i jego lokalizacji. § 3

9. Projekt budowy (przebudowy) kopalnianej stacji ratownictwa górniczego w podziemnym zakła dzie górniczym powinien odpowiadać wymaganiom określonym w Polskiej Normie. § 40.

1. Kierownik ruchu podziemnego zakładu gór niczego, w uzgodnieniu z właściwą jednostką ratow nictwa, ustala wyposażenie punktu ratownictwa górni czego w aparaty regeneracyjne (powietrzne butlowe), sprzęt ochrony układu oddechowego przystosowany do ewakuacji poszkodowanych, materiały i sprzęt do prowadzenia akcji, kontroli, konserwacji i napraw oraz ustala rodzaje niezbędnych pomieszczeń w punkcie ra townictwa.

2. Punkt ratownictwa górniczego powinien być wy posażony co najmniej w 10 aparatów regeneracyjnych lub aparatów powietrznych butlowych. § 4

1.

1. Kierownik ruchu podziemnego zakładu gór niczego ustala liczbę osób wchodzących w skład dru żyny ratowniczej i jej skład, uwzględniając zagrożenia występujące w zakładzie górniczym.

2. Liczba ratowników w drużynie ratowniczej pod ziemnego zakładu górniczego jest zależna od liczby pracowników zatrudnionych w ciągu doby pod ziemią i powinna wynosić co najmniej:

1) 15 ratowników górniczych — przy liczbie pracowni ków nieprzekraczającej 500,

2) 50 ratowników górniczych — przy liczbie pracowni ków od 501 do 2000,

3) 80 ratowników górniczych — przy liczbie pracowni ków przekraczającej 2000. § 4

2. Kierownikiem kopalnianej stacji ratownictwa górniczego w podziemnym zakładzie górniczym oraz jego zastępcami mogą być osoby, które:

1) posiadają co najmniej pięcioletni staż ratownika górniczego,

2) ukończyły kurs dla kandydatów na kierowników ko palnianych stacji ratownictwa górniczego,

3) odbywają, raz na 5 lat, kurs okresowy dla kierowni ków kopalnianych stacji ratownictwa górniczego. § 4

3. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa gór niczego, w podziemnych zakładach górniczych wydo bywających kopaliny palne, nie powinien równocze śnie pełnić innych funkcji w kierownictwie lub dozorze ruchu zakładu górniczego. § 4

4. Funkcje zastępowego może pełnić ratownik górniczy posiadający co najmniej pięcioletni staż pra cy w ratownictwie górniczym. § 4

5.

1. Znaczki ratowników górniczych w markow ni podziemnego zakładu górniczego powinny odróż niać się od znaczków innych pracowników dołowych.

2. W przypadku stosowania ewidencji komputero wej zatrudnionych pracowników, identyfikatory ratow ników górniczych powinny odróżniać się od identyfika torów pozostałych pracowników. § 4

6.

1. Mechanicy sprzętu ratowniczego w pod ziemnym zakładzie górniczym powinni być zatrudnieni w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego na wszystkich zmianach, zarówno w dniach roboczych, jak i w dniach wolnych od pracy.

2. Oprócz mechaników stale zatrudnionych w ko palnianej stacji (punkcie) ratownictwa górniczego w podziemnym zakładzie górniczym powinni być za trudnieni, co najmniej dwaj, mechanicy rezerwowi.

3. Mechanicy rezerwowi, o których mowa w ust. 2, powinni, raz na kwartał, pełnić przez 5 dni dyżur w ko palnianej stacji ratownictwa górniczego na zmianie, na której jest zatrudniony pierwszy mechanik. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6113 — Poz. 838

4. W podziemnym zakładzie górniczym wydobywa jącym kopaliny niepalne kierownik ruchu zakładu gór niczego decyduje o zatrudnianiu mechanika w kopal nianej stacji ratownictwa górniczego w dni wolne od pracy. § 4

7.

1. W wyrobiskach podziemnych zakładów górniczych wydobywających kopaliny palne powinny być utrzymywane zastępy ratownicze dyżurujące stale na wszystkich zmianach w dniach pracy oraz w dniach wolnych od pracy, z tym że w dniach pracy na każdej zmianie powinny być utrzymywane w wyrobiskach co najmniej dwa zastępy.

2. W podziemnym zakładzie górniczym innym niż wymieniony w ust. 1 utrzymywanie dyżurujących za stępów ratowniczych jest wymagane, jeżeli wynika to z planu ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1. § 4

8.

1. W uzasadnionych przypadkach, w dni wol ne od pracy, dla dwóch lub więcej podziemnych zakła dów górniczych mogą być utrzymywane dyżury co naj mniej dwóch zastępów ratowniczych oraz dodatkowo mechanika sprzętu ratowniczego i osoby dozoru ruchu będącej ratownikiem górniczym, na warunkach ustalo nych w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust.

1. O powyższych ustaleniach powiadamia się wła ściwy organ nadzoru górniczego.

2. Zastępy dyżurujące dla dwóch lub więcej pod ziemnych zakładów górniczych powinny przebywać w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego lub w jej pobliżu; zastępy dyżurujące powinny mieć zapewnioną opiekę lekarską.

3. Do dyspozycji zastępów dyżurujących zabezpie czających dwa lub więcej podziemnych zakładów gór niczych powinien być utrzymywany, przez okres dyżu ru, środek transportu wraz z kierowcą, przystosowany do przewozu ludzi i sprzętu ratowniczego.

4. W przypadku gdy w jednym z podziemnych za kładów górniczych są utrzymywane zastępy, o których mowa w ust. 1, w pozostałych podziemnych zakładach górniczych powinien być zatrudniony na każdej zmia nie co najmniej jeden ratownik górniczy (przewodnik) posiadający znajomość zakładu górniczego, a w szcze gólności układu wyrobisk. § 4

9.

1. Zastępy dyżurujące w podziemnych zakła dach górniczych powinny być zatrudniane przede wszystkim przy wykonywaniu prac profilaktycznych w wyrobiskach, z których mają zapewniony szybki transport do innych rejonów zakładu górniczego.

2. Rodzaj, miejsce pracy i zadania wykonywane przez zastępy dyżurujące zatrudnione w warunkach, o których mowa w ust. 1, określa kierownik działu wentylacji zakła du górniczego, który ustalenia te, przed podjęciem pra cy zastępu dyżurującego, odnotowuje w „Dzienniku ko palnianej stacji ratownictwa górniczego”.

3. Zmiana zastępów dyżurujących odbywa się, w razie potrzeby, w miejscu pracy lub na wyznaczonej drodze dojścia do kopalnianej stacji ratownictwa gór niczego. § 50.

1. Zastęp dyżurujący w podziemnym zakła dzie górniczym powinien mieć bezpośrednią łączność z centralą telefoniczną zakładu górniczego.

2. Zastępowy zastępu dyżurującego, o którym mo wa w ust. 1, powinien powiadomić o miejscu pracy za stępu, zakresie wykonywanych prac i numerze telefo nu:

1) kopalnianą stację ratownictwa górniczego,

2) dyspozytora ruchu zakładu górniczego.

3. Powiadomienia, o których mowa w ust. 2, powin ny być odpowiednio udokumentowane przez dyspozy tora ruchu zakładu górniczego oraz udokumentowane w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego.

4. Zastępowy zastępu, o którym mowa w ust. 2, po winien powiadomić centralę telefoniczną zakładu gór niczego o miejscu pracy zastępu i numerze telefonu w tym miejscu.

5. Mechanik sprzętu ratowniczego, dyżurujący w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego podziem nego zakładu górniczego, powinien sprawdzić łącz ność z zastępem dyżurującym przynajmniej 2 razy pod czas zmiany.

6. Zastępowy zastępu dyżurującego, o którym mo wa w ust. 1, udającego się do miejsca pracy na dole lub powracającego z tego miejsca po ukończeniu pracy, w drodze do szybu powinien zgłaszać się telefonicznie do kopalnianej stacji ratownictwa górniczego.

7. Podział zastępu dyżurującego na mniejsze jed nostki podczas wykonywania prac jest niedopuszczal ny. § 5

1.

1. Zastęp dyżurujący w podziemnym zakładzie górniczym składa się z ratowników górniczych o róż nych specjalnościach.

2. Ratownicy zastępu dyżurującego powinni być za poznani z układem wyrobisk podziemnego zakładu górniczego.

3. Imienny skład zastępu dyżurującego ustala kie rownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego, z uwzględnieniem postanowień ust. 1.

4. Mechanik sprzętu ratowniczego wpisuje do „Dziennika kopalnianej stacji (punktu) ratownictwa górniczego”, o którym mowa w § 49 ust. 2, nazwiska ratowników i numery aparatów regeneracyjnych lub powietrznych butlowych. § 5

2.

1. Zastęp dyżurujący w podziemnym zakładzie górniczym wyposaża się w odpowiedni sprzęt określo ny w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1, w szczególności:

1) tlenomierz o pomiarze ciągłym i sygnalizacji zada nego progu zawartości tlenu,

2) przyrządy do ciągłego pomiaru zawartości gazów, a w szczególności CO, CO2, CH4,

3) przyrządy do pomiaru wilgotności i temperatury. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6114 — Poz. 838

2. Wyposażenie, o którym mowa w ust. 1, powinno być przechowywane jak najbliżej miejsca pracy dyżu rującego zastępu ratowniczego.

3. W przypadku gdy dyżurujący zastęp ratowniczy jest zatrudniony przez dłuższy czas w tym samym rejo nie podziemnego zakładu górniczego, wyposażenie te go zastępu można pozostawić w wyrobisku podziem nym. Aparaty regeneracyjne i aparaty powietrzne bu tlowe wywozi się na powierzchnię co najmniej raz na 24 godziny, celem przeprowadzenia ich kontroli przez mechanika sprzętu ratowniczego, a pozostały sprzęt ratowniczy powinien być wywieziony na powierzchnię, w okresach określonych w instrukcjach kontroli i kon serwacji tego sprzętu.

4. Wyposażenie, o którym mowa w ust. 3, powinno być przekazywane w podziemnych wyrobiskach mię dzy zastępowymi zastępów kończących i podejmują cych pracę. § 5

3. Plan ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1, w podziemnym zakładzie górniczym określa:

1) liczbę zastępów dyżurujących, dostosowaną do ilo ści załogi zatrudnionej w zakładzie górniczym, któ re są utrzymywane na poszczególnych zmianach w dniach pracy oraz w dniach wolnych od pracy, przy spełnieniu wymogów określonych odpowied nio w § 47 i 48,

2) organizację dyżurów zastępów ratowniczych, w przypadku utrzymywania ich dla dwóch lub wię cej zakładów górniczych. § 5

4. W zakładach górniczych wydobywających ro pę naftową i gaz ziemny powinny być utrzymywane co najmniej:

1) w granicach lądu stałego: a) 4 zastępy ratownicze — w przypadku występo wania zagrożenia siarkowodorowego, b) 2 zastępy ratownicze — w przypadku niewystę powania zagrożenia siarkowodorowego,

2) w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej — 2 zastępy ratownicze w każdym z obiek tów wydobywczych zakładu. § 5

5. W zakładach górniczych wydobywających siarkę otworami wiertniczymi metodą wytapiania po winny być utrzymywane co najmniej:

1) 2 zastępy — w przypadku zatrudnienia do 100 pra cowników,

2) 4 zastępy — w przypadku zatrudnienia od 101 do 500 pracowników,

3) 8 zastępów — w przypadku zatrudnienia powyżej 500 pracowników. § 5

6. W zakładach poszukujących ropy naftowej i gazu ziemnego, gdy roboty wykonywane są w grani cach:

1) lądu stałego, powinny być utrzymywane co naj mniej: a) 4 zastępy ratownicze — w przypadku występo wania zagrożenia siarkowodorowego, b) 2 zastępy ratownicze — w przypadku niewystę powania zagrożenia siarkowodorowego,

2) obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej, po winny być utrzymywane 2 zastępy ratownicze dla każdego z obiektów (platformy wiertniczej). § 5

7. W przypadkach innych niż określone w § 38—56, organizacja służby ratownictwa górnicze go powinna spełniać wymagania określone w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1. § 5

8.

1. Kierownikiem kopalnianej (zakładowej) sta cji ratownictwa górniczego w zakładach poszukujących ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w zakładach gór niczych wydobywających kopaliny otworami wiertni czymi może być osoba kierownictwa lub:

1) wyższego dozoru ruchu zakładu górniczego posia dająca doświadczenie w zakresie opanowywania zagrożeń w danej specjalności albo

2) dozoru ruchu zakładu górniczego, będąca ratowni kiem albo byłym ratownikiem górniczym, posiada jąca staż w ratownictwie nie krótszy niż 3 lata.

2. Osoby, o których mowa w ust. 1, powinny ukoń czyć z wynikiem pozytywnym szkolenie, o którym mo wa w § 66 ust. 3 pkt 1, i co 5 lat odbywać ponowne szko lenie (kurs). § 5

9.

1. Miejsca pracy ratowników wykonujących pracę na danej zmianie oraz ratowników innych, pozo stających w gotowości do udziału w akcji ratowniczej, podlegają zgłoszeniu do dyspozytora zakładu górni czego lub w miejscu określonym w planie ratownic twa, o którym mowa w § 5 ust. 1.

2. W szczególnych przypadkach kierownik ruchu zakładu górniczego może nakazać pełnienie stałego dyżuru zastępu ratowniczego w określonym miejscu i czasie. Rozdział 3 Zadania, organizacja oraz wyposażenie jednostki ra townictwa § 60.

1. Jednostka ratownictwa powinna spełniać wymagania niezbędne do wykonywania czynności w zakresie ratownictwa górniczego, w szczególności dysponować zastępami ratowniczymi i pogotowiami specjalistycznymi oraz dysponować sprzętem niezbęd nym do realizowania jej zadań.

2. Do zadań jednostki ratownictwa należy w szcze gólności:

1) niesienie pomocy, o której mowa w § 2 ust. 2 i 3,

2) organizowanie i prowadzenie kursów szkolenio wych z zakresu ratownictwa górniczego,

3) przeprowadzanie ćwiczeń z zakresu ratownictwa górniczego,

4) organizowanie przeprowadzania badań lekarskich ratowników górniczych w specjalistycznym ośrod ku badań lekarskich,

5) badanie i opiniowanie sprzętu ratowniczego,

6) wykonywanie specjalistycznych analiz chemicz nych prób powietrza. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6115 — Poz. 838

3. W przypadku powierzenia przez przedsiębiorcę jednostce ratownictwa czynności w zakresie ratownic twa górniczego, w umowie, o której mowa w § 4 ust. 1, mogą być zawarte dodatkowe postanowienia określa jące zadania dla jednostki ratownictwa; zadania mogą obejmować w szczególności udzielanie pomocy tech nicznej przy organizowaniu i wyposażeniu ratownic twa górniczego w zakładzie górniczym. § 6

1.

1. Jednostka ratownictwa może wykonywać swoje zadania przy pomocy:

1) dyżurujących zawodowych zastępów ratowni czych,

2) zawodowych pogotowi specjalistycznych,

3) dyżurujących zastępów dla grup zakładów górni czych.

2. Zawodowymi ratownikami górniczymi, tworzą cymi drużynę ratowniczą jednostki ratownictwa, są:

1) ratownicy górniczy, wchodzący w skład zawodo wych zastępów ratowniczych,

2) ratownicy górniczy oraz pracownicy jednostki ra townictwa, wchodzący w skład zawodowych pogo towi specjalistycznych.

3. W skład drużyny ratowniczej jednostki ratownic twa wchodzą także, w charakterze specjalistów, osoby posiadające kwalifikacje w zakresie zwalczania zagro żeń górniczych i prowadzenia akcji ratowniczych; spe cjalistów tych wyznacza, za ich zgodą, kierownik jed nostki ratownictwa.

4. Jednostka ratownictwa może, w zależności od potrzeb, tworzyć oddziały terenowe lub okręgowe sta cje ratownictwa górniczego. § 6

2.

1. W umowie, o której mowa w § 4 ust. 1, przedsiębiorca i jednostka ratownictwa mogą postano wić, że w:

1) skład dyżurujących zawodowych zastępów ratow niczych i zawodowych pogotowi specjalistycz nych, o których mowa w § 61 ust. 1 pkt 1 i 2, mogą wchodzić ratownicy delegowani z zakładu górni czego przedsiębiorcy,

2) skład dyżurujących zastępów ratowniczych, o któ rych mowa w § 61 ust. 1 pkt 3, mogą wchodzić ra townicy delegowani z zakładu górniczego przed siębiorcy na okres nieprzekraczający 15 dni,

3) zakładach poszukujących ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w zakładach górniczych wydoby wających kopaliny otworami wiertniczymi, w skład dyżurujących zawodowych pogotowi specjali stycznych, o których mowa w § 61 ust. 1 pkt 2, mo gą wchodzić ratownicy będący w pracy i wyznacze ni do alarmowej gotowości do akcji ratowniczej.

2. Ratownicy górniczy, o których mowa w ust. 1, za chowują, w okresie delegowania z zakładu górniczego, uprawnienia przysługujące ratownikom górniczym w zakładach górniczych. § 6

3. W jednostce ratownictwa powinien być spo rządzony regulamin określający zadania wykonywane przez zastępy ratownicze oraz pogotowia specjalistycz ne, w tym sposób szkolenia i odbywania ćwiczeń ra towniczych przez osoby wchodzące w skład tych ze społów i pogotowi; regulamin zatwierdza kierownik jednostki ratownictwa. § 6

4.

1. Dyżurujące zawodowe zastępy ratownicze, zawodowe pogotowia specjalistyczne oraz zastępy ra townicze dla grup zakładów górniczych powinny być utrzymywane w stałej gotowości, umożliwiającej na tychmiastowy wyjazd na wezwanie z zakładu górnicze go, w którym wystąpiło zagrożenie.

2. W przypadku wyjazdu zastępów do akcji ratow niczych lub prac profilaktycznych, o których mowa w ust. 1, jednostka ratownictwa utrzymuje stałą goto wość, w celu niezwłocznego przystąpienia do akcji ra towniczej.

3. Zastępy, o których mowa w ust. 1, powinny prze bywać w odpowiednio przygotowanych pomieszcze niach umożliwiających pełnienie całodobowego dyżu ru, w szczególności zapewniających niezawodną łącz ność i utrzymywanie stałej gotowości do niezwłoczne go przystąpienia do akcji ratowniczej.

4. Sposób pełnienia dyżurów i utrzymywania stałej gotowości dla jednostek ratownictwa zakładów poszu kujących ropy naftowej i gazu ziemnego oraz zakładów górniczych wydobywających kopaliny otworami wiert niczymi ustala kierownik tej jednostki. § 6

5. W jednostce ratownictwa powinna być zorga nizowana całodobowa służba dyspozytorska, dyżuru jąca w dniach pracy i dniach wolnych od pracy. § 6

6.

1. Szkolenie z zakresu ratownictwa górnicze go w jednostce ratownictwa powinno być prowadzone w formie kursów, seminariów i ćwiczeń ratowniczych, zgodnie z szczegółowymi zasadami szkolenia określo nymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

2. Właściwa jednostka ratownictwa, na podstawie szczegółowych zasad szkolenia, określonych w załącz niku nr 2 do rozporządzenia, opracowuje programy szkolenia, o których mowa w ust. 1; programy te za twierdza kierownik jednostki.

3. Szkolenie, o którym mowa w ust. 1, powinno obejmować:

1) kurs podstawowy i okresowy dla kierowników ko palnianych stacji ratownictwa górniczego, ratow ników górniczych i mechaników sprzętu ratowni czego,

2) kurs dla kierowników akcji na dole lub w obiekcie na powierzchni oraz kierowników baz ratowni czych,

3) seminarium dla kierowników ruchu zakładów gór niczych oraz dyspozytorów ruchu w podziemnych zakładach górniczych,

4) inne kursy z zakresu ratownictwa górniczego, w za leżności od potrzeb.

4. Oprócz kursów, o których mowa w ust. 3, w jed nostce ratownictwa powinny być prowadzone kursy: Dziennik Ustaw Nr 94 — 6116 — Poz. 838

1) okresowe — dla osób kierownictwa i dozoru ruchu podziemnego zakładu górniczego, niewchodzą cych w skład drużyny ratowniczej,

2) z zakresu opanowania erupcji płynu złożowego — dla osób dozoru górniczego w zakładzie poszuku jącym ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w zakła dzie górniczym wydobywającym kopaliny otwora mi wiertniczymi.

5. Osoby prowadzące szkolenia, o których mowa w ust. 1, 3 i 4, powinny posiadać odpowiednią wiedzę i doświadczenie zawodowe w zakresie ratownictwa górniczego oraz zapobiegania zagrożeniom występu jącym w zakładach górniczych i opanowywania tych zagrożeń. § 6

7.

1. W jednostce ratownictwa powinny być przeprowadzane okresowe ćwiczenia sprawdzające wiadomości nabyte na kursach dla ratowników górni czych.

2. åwiczenia, o których mowa w ust. 1, powinny być przeprowadzane odrębnie dla zastępów specjali stycznych. § 6

8.

1. W jednostce ratownictwa powinna być zor ganizowana służba medyczna ratownictwa górnicze go, której organizację określa kierownik tej jednostki.

2. Lekarze wchodzący w skład służby medycznej, o której mowa w ust. 1, powinni posiadać specjalizacje określone przez kierownika jednostki ratownictwa oraz odbyć odpowiednie przeszkolenie w jednostce.

3. Jednostka ratownictwa powinna zapewnić, aby podczas akcji ratowniczej z udziałem swoich zastępów ratowniczych, obecny był lekarz spełniający wymaga nia określone w ust. 2. § 6

9. Jednostka ratownictwa powinna dysponować środkami transportu do przewozu zastępów ratowni czych oraz pogotowi specjalistycznych, wraz z niezbęd nym wyposażeniem do prowadzenia akcji ratowniczej w zakładzie górniczym. § 70. Jednostka ratownictwa powinna utrzymywać odpowiednie służby do wykonywania zadań, o których mowa w § 60 ust. 2. § 7

1.

1. Jednostka ratownictwa powinna być wypo sażona w:

1) sprzęt ochrony układu oddechowego,

2) przyrządy pomiarowe i kontrolne,

3) sprzęt ratowniczy, specjalistyczny i pomocniczy, w tym lampy osobiste dla ratowników,

4) sprzęt medyczny,

5) sprzęt ochrony indywidualnej i odzież ochronną,

6) wóz bojowy dyżurujących zastępów ratowniczych (pogotowi specjalistycznych).

2. Kierownik jednostki ratownictwa określa szcze gółowe wyposażenie jednostki ratownictwa i wozu bo jowego w urządzenia, sprzęt i materiały, w zależności od rodzaju zagrożeń występujących w zakładach gór niczych. § 7

2. Właściwa jednostka ratownictwa opracowuje kryteria określające:

1) metodykę badań lekarskich i oceny zdolności do pracy w ratownictwie górniczym,

2) niezbędny zestaw środków i sprzętu medycznego do dyspozycji lekarza biorącego udział w akcji ra towniczej,

3) sposób przeprowadzania badań lekarskich ratow ników przed wyjściem z bazy ratowniczej do strefy zagrożenia. § 7

3.

1. Jednostka ratownictwa dla podziemnych zakładów górniczych powinna utrzymywać na każdej zmianie roboczej, w dniach pracy, jak i dniach wolnych od pracy, co najmniej dwa dyżurujące zastępy ratowni cze, o których mowa w § 61 ust. 1 pkt 1 lub pkt 3.

2. W jednostce ratownictwa dla podziemnych za kładów górniczych w skład dyżurujących zawodowych zastępów ratowniczych, o których mowa w § 61 ust. 1 pkt 1, na każdej zmianie roboczej powinni wchodzić:

1) kierownik zawodowych zastępów ratowniczych,

2) 2 zastępowych,

3) 9 zawodowych ratowników górniczych,

4) mechanik sprzętu ratowniczego.

3. Funkcję kierownika dyżurujących zawodowych zastępów ratowniczych, o których mowa w ust. 2, po winien pełnić specjalista jednostki ratownictwa, będą cy zawodowym ratownikiem górniczym, posiadający kwalifikacje do prowadzenia prac ratowniczych w za kładzie górniczym, określone przez jednostkę ratow nictwa.

4. W skład dyżurujących zastępów ratowniczych, o których mowa w § 61 ust. 1 pkt 3, dla grup podziem nych zakładów górniczych powinni wchodzić:

1) kierownik zastępów ratowniczych,

2) 2 zastępowych,

3) 9 ratowników górniczych,

4) mechanik sprzętu ratowniczego,

5) specjalista jednostki ratownictwa, posiadający kwalifikacje do prowadzenia prac ratowniczych.

5. Kierownikiem dyżurujących zastępów ratowni czych dla grup podziemnych zakładów górniczych po winna być osoba posiadająca kwalifikacje kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego. W uzasad nionych przypadkach funkcję kierownika zastępów może pełnić osoba dozoru wyższego będąca ratowni kiem górniczym.

6. Osoby, o których mowa w ust. 4, pełnią dyżur nieprzerwanie przez całą dobę.

7. Ratownicy górniczy oraz mechanicy sprzętu ra towniczego jednostki ratownictwa powinni spełniać wymagania przewidziane dla ratowników górniczych oraz mechaników sprzętu ratowniczego, określone od powiednio w § 28 i 29. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6117 — Poz. 838 § 7

4.

1. Do wykonania prac ratowniczych, w pod ziemnych zakładach górniczych, wymagających zasto sowania specjalnych technik ratowniczych, w jednost ce ratownictwa powinny być utrzymywane następują ce pogotowia specjalistyczne:

1) pomiarowe — do pomiaru parametrów fizykoche micznych powietrza i gazów pożarowych oraz oce ny stopnia wybuchowości mieszanin gazowych,

2) do inertyzacji powietrza kopalnianego,

3) przeciwpożarowe — do wykonywania prac ratow niczych, przy zwalczaniu pożarów podziemnych, wymagających zastosowania sprzętu i urządzeń do podawania pian gaśniczych oraz izolacji wyrobisk, górotworu i zrobów,

4) górniczo-techniczne — do prowadzenia prac ra towniczych związanych z ratowaniem ludzi uwię zionych pod zawałem lub odciętych od czynnych wyrobisk wskutek tąpnięcia lub zawału,

5) wodne — do usuwania skutków wdarcia się lub niekontrolowanego dopływu do wyrobisk wody al bo wody z luźnym materiałem,

6) przewoźnych wyciągów ratowniczych — do ewaku acji pracowników lub prowadzenia innych prac ra towniczych w szybach lub otworach wiertniczych wielkośrednicowych oraz prowadzenia prac awa ryjno-rewizyjnych i kontrolnych, zarówno w szy bach, jak i w otworach wielkośrednicowych.

2. Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do jednostek ratownictwa górniczego utrzymujących pogotowia dla podziemnych zakładów górniczych wydobywających kopaliny niepalne.

3. W zależności od potrzeb, w jednostce ratownic twa można utworzyć pogotowia specjalistyczne inne niż określone w ust. 1.

4. Pogotowia specjalistyczne powinny być zorgani zowane w zastępy lub grupy specjalistyczne, utrzymy wane w gotowości w dniach pracy i w dniach wolnych od pracy. § 7

5. Lekarze zabezpieczający pomoc medyczną w jednostce ratownictwa dla podziemnych zakładów górniczych powinni:

1) uczestniczyć w akcjach ratowniczych,

2) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym,

3) uzgadniać z kierownictwem akcji ratowniczej zakres dopuszczalnych fizycznych i termicznych obciążeń ratowników wykonujących prace ratownicze,

4) sprawować opiekę, o której mowa w § 35, i przepro wadzać szkolenia medyczne ratowników górni czych. § 7

6.

1. W skład pogotowia ratowniczego w jedno stce ratownictwa dla zakładów górniczych wydobywa jących kopaliny otworami wiertniczymi powinni wcho dzić:

1) kierownik zastępów ratowniczych,

2) 5 ratowników górniczych,

3) 1 mechanik sprzętu ratowniczego.

2. Kierownikiem zastępów ratowniczych powinna być osoba posiadająca kwalifikacje kierownika kopal nianej stacji ratownictwa górniczego; w uzasadnio nych przypadkach funkcję kierownika zastępów ratow niczych może pełnić osoba dozoru, będąca ratowni kiem górniczym.

3. Ratownicy górniczy oraz mechanicy sprzętu ra towniczego jednostki ratownictwa powinni odpowia dać wymaganiom przewidzianym dla ratowników gór niczych oraz mechaników sprzętu ratowniczego, będą cych członkami kopalnianej drużyny ratowniczej w za kładzie górniczym wydobywającym kopaliny otwora mi wiertniczymi.

4. W jednostce ratownictwa utrzymującej tylko za wodowe pogotowie specjalistyczne, zadania pogoto wia ratowniczego mogą wykonywać, będący w pracy, ratownicy górniczy tworzący drużynę ratowniczą. § 7

7. Jednostka ratownictwa dla zakładów górni czych wydobywających kopaliny otworami wiertniczy mi może tworzyć pogotowia specjalistyczne, w zależ ności od rodzaju występujących zagrożeń. § 7

8. W jednostce ratownictwa dla zakładów górni czych wydobywających kopaliny otworami wiertniczy mi, służba medyczna ratownictwa górniczego, o której mowa w § 68 ust. 1, może być zorganizowana w poro zumieniu ze służbą medyczną zakładu górniczego lub z inną jednostką opieki zdrowotnej. § 7

9. Przepisy § 76—78 stosuje się odpowiednio do jednostek ratownictwa dla zakładów wykonujących ro boty geologiczne oraz dla zakładów prowadzących bezzbiornikowe magazynowanie substancji lub skła dowanie odpadów w górotworze. § 80. Jednostka ratownictwa powinna przeprowa dzać praktyczne i teoretyczne szkolenia ratowników górniczych, pełniących dyżur w pogotowiu ratowni czym, w sposób określony w regulaminie, o którym mowa w § 63. Rozdział 4 Prowadzenie akcji ratowniczych i prac profilaktycz nych § 8

1.

1. W przypadku wystąpienia zagrożenia życia i zdrowia pracowników zakładu górniczego, bezpie czeństwa ruchu zakładu górniczego lub zagrożenia bezpieczeństwa powszechnego, w związku z ruchem zakładu górniczego niezwłocznie podejmuje się i pro wadzi akcję ratowniczą.

2. Przepisy rozporządzenia stosuje się odpowied nio do osób niebędących ratownikami, a uczestniczą cych w akcji ratowniczej. § 8

2.

1. Akcję ratowniczą prowadzi kierownik ruchu zakładu górniczego, a do czasu jego przybycia — naj wyższa funkcyjnie osoba kierownictwa albo dozoru ru chu obecna w zakładzie górniczym.

2. Do czasu objęcia prowadzenia akcji ratowniczej przez najwyższą funkcyjnie osobę kierownictwa albo Dziennik Ustaw Nr 94 — 6118 — Poz. 838 dozoru ruchu, o której mowa w ust. 1, akcję prowadzi dyspozytor ruchu zakładu górniczego przeszkolony w zakresie prowadzenia akcji ratowniczej i posiadający odpowiednie uprawnienia potwierdzone zaświadcze niem wystawionym przez właściwą jednostkę ratow nictwa górniczego.

3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się w zakładach górni czych wydobywających kopaliny otworami wiertniczy mi, w zakładach wykonujących roboty geologiczne oraz w zakładach prowadzących bezzbiornikowe ma gazynowanie substancji lub składowanie odpadów w górotworze. § 8

3.

1. Podczas akcji ratowniczej decyzje dotyczą ce jej prowadzenia podejmuje jednoosobowo kierow nik akcji ratowniczej.

2. Każda akcja ratownicza powinna być prowadzo na zgodnie z planem ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1, oraz wymogami określonymi w rozporzą dzeniu. § 8

4. Kto spostrzeże stan zagrożenia, o którym mo wa w § 81 ust. 1, powinien:

1) niezwłocznie ostrzec osoby zagrożone, podjąć dzia łania mające na celu usunięcie niebezpieczeństwa oraz zawiadomić o niebezpieczeństwie dyspozyto ra ruchu zakładu górniczego lub najbliższą osobę kierownictwa albo dozoru ruchu,

2) wspólnie z innymi osobami zorganizować, przy najbliższym aparacie telefonicznym lub innym środku łączności, punkt łączności z dyspozytorem ruchu zakładu górniczego, w celu stałego utrzymy wania z nim kontaktu i pośredniczenia w porozu mieniu się osób kierujących akcją ratowniczą z pra cownikami przebywającymi w miejscu zagrożenia lub w jego sąsiedztwie,

3) podporządkować się ściśle poleceniom dyspozyto ra ruchu i osób kierownictwa lub dozoru ruchu. § 8

5.

1. Dyspozytor ruchu w podziemnym zakładzie górniczym po otrzymaniu wiadomości o zagrożeniu i wpisaniu jej w książce raportowej:

1) uruchamia telefon alarmowy z zapisem magneto fonowym,

2) powiadamia o niebezpieczeństwie osobę kierow nictwa lub dozoru ruchu, przebywającą najbliżej miejsca zagrożenia, z jednoczesnym skierowaniem jej do tego miejsca, w celu zorganizowania akcji za bezpieczenia ludzi i likwidacji zagrożenia,

3) powiadamia o niebezpieczeństwie, wszelkimi do stępnymi środkami, ludzi znajdujących się w wyro biskach zagrożonych i wskazuje im miejsca, do któ rych powinni się wycofać ze strefy zagrożonej, oraz kieruje do udziału w akcji ratowniczej dyżurujące zastępy ratownicze,

4) powiadamia o zagrożeniu kierownika ruchu zakła du górniczego lub jego zastępcę, osobę kierownic twa lub dozoru ruchu odpowiedzialną za pracę w zakładzie górniczym na danej zmianie roboczej, kopalnianą stację ratownictwa górniczego oraz in ne osoby i instytucje, zgodnie z ustaleniami planu ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.

2. Osoba kierownictwa lub dozoru ruchu zakładu górniczego powiadomiona o powstaniu zagrożenia niezwłocznie:

1) przejmuje kierownictwo akcji ratowniczej,

2) wstrzymuje ruch na zagrożonych stanowiskach pracy i wycofuje ludzi w bezpieczne miejsce,

3) dokonuje oceny stanu zagrożenia oraz podejmuje niezbędne działania mające na celu likwidację za grożenia i maksymalne ograniczenie strat,

4) przekazuje dokładne informacje o stanie zagrożenia oraz podjętych działaniach kierownikowi ruchu za kładu górniczego, po przejęciu przez niego kierow nictwa akcji. § 8

6. W przypadku powstania zagrożenia i rozpo częcia prowadzenia akcji ratowniczej powiadamia się wszystkie osoby i instytucje, przewidziane w planie ra townictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1. § 8

7.

1. Szczegółowe zasady prowadzenia akcji ra towniczej w zakładzie górniczym, w zależności od wy stępującego zagrożenia, określa załącznik nr 3 do roz porządzenia.

2. W przypadkach gdy niebezpieczne wydarzenie spowodowało zagrożenie zdrowia i życia ludzi lub możliwość wystąpienia atmosfery niezdatnej do oddy chania i trudnych warunków mikroklimatu, akcję ra towniczą prowadzi się z udziałem podmiotów, o któ rych mowa w § 2 ust. 1. § 8

8.

1. Pracami profilaktycznymi są prace związa ne z zapobieganiem zagrożeniom określonym w § 2 ust. 2, w szczególności z:

1) likwidacją stanu zagrożenia pożarowego, gdy 10≤Vco<20 l/min przy C0≤0,0026%,

2) wykonywaniem przebić do nieczynnych wyrobisk i zrobów,

3) budową tam izolacyjnych przeciwwybuchowych,

4) uszczelnianiem tam i zrobów,

5) dowiercaniem poziomów zbiornikowych zaliczo nych do I — III kategorii zagrożenia siarkowodoro wego, niezależnie od klasy zagrożenia erupcyjne go,

6) usuwaniem płynu z odwiertu przy przewidywanym występowaniu niebezpiecznych stężeń siarkowo doru,

7) oczyszczaniem odwiertu i testami produkcyjnymi oraz opróbowaniem poziomu za pomocą rurowe go próbnika złoża, w warunkach występowania za grożenia siarkowodorowego,

8) pracami rekonstrukcyjnymi w otworach zaliczo nych do klasy A zagrożenia erupcyjnego lub I — III kategorii zagrożenia siarkowodorowego,

9) pracami wymagającymi użycia specjalistycznego wyposażenia jednostki ratownictwa, Dziennik Ustaw Nr 94 — 6119 — Poz. 838

10) wymianą zagłowiczenia odwiertu lub jego elemen tów, przy istnieniu potencjalnego zagrożenia erup cyjnego i siarkowodorowego, 1

1) wymianą armatury na rurociągach przesyłających media technologiczne, w kopalniach otworowych siarki, 1

2) prowadzeniem prac zabezpieczających ciąg tech nologiczny z użyciem technik alpinistycznych i nur kowych.

2. Decyzję o podjęciu prac profilaktycznych i ich za kończeniu podejmuje kierownik ruchu zakładu górni czego.

3. Sposób prowadzenia i zabezpieczenia ratowni czego prac profilaktycznych w zakładach poszukują cych ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiert niczymi wymaga uzgodnienia z właściwą jednostką ra townictwa.

4. Prace profilaktyczne prowadzi się na tych sa mych zasadach jak ruch zakładu górniczego, zgodnie z dokumentacją prac profilaktycznych zatwierdzoną przez kierownika ruchu zakładu górniczego.

5. Dokumentacja, o której mowa w ust. 4, powinna zawierać:

1) określenie miejsc i zakresu prac profilaktycznych,

2) ustalenia dotyczące organizacji i nadzoru nad pra cami profilaktycznymi,

3) ustalenia dotyczące środków technicznych nie zbędnych do prowadzenia prac profilaktycznych,

4) niezbędne instrukcje.

6. Przebieg prac profilaktycznych dokumentuje się w książce tych prac oraz na kartach udziału zastępu ra towniczego w pracach profilaktycznych. § 8

9.

1. Kierownik akcji ratowniczej powinien:

1) dokonać oceny stanu zagrożenia załogi, ruchu za kładu górniczego oraz zagrożenia bezpieczeństwa powszechnego, w związku z ruchem zakładu górni czego,

2) wyznaczyć strefę zagrożenia (skażenia), obejmują cą wyrobiska lub rejony zakładu górniczego, w któ rych przejawiają się lub mogą się przejawiać skut ki niebezpiecznego zdarzenia, zagrażające bezpie czeństwu ludzi lub ruchu zakładu górniczego, oraz ustalić sposób zabezpieczenia tej strefy,

3) wycofać ludzi ze strefy zagrożenia,

4) powołać kierownika akcji na dole (w obiekcie) i kie rownika bazy ratowniczej,

5) powołać sztab doradczy kierownika akcji ratowni czej, zwany dalej „sztabem akcji”, spośród służb zakładu górniczego, oraz wyznaczyć kierownika sztabu akcji,

6) ustalić lokalizację bazy ratowniczej i sposób jej za bezpieczenia przed skutkami zagrożenia,

7) wyznaczyć, w razie potrzeby, miejsca pomocni czych baz ratowniczych oraz określić ich zakres działania i sposób organizacji,

8) ustalić miejsca, z których prowadzona będzie kon trola stanu zagrożenia, w szczególności kontrola parametrów fizykochemicznych powietrza i gazów pożarowych, a także warunków mikroklimatu (tem peratury i wilgotności względnej),

9) opracować plan likwidacji zagrożenia, który powi nien być aktualizowany na bieżąco,

10) określić liczbę zastępów ratowniczych oraz liczbę innych pracowników zakładu górniczego potrzeb nych do likwidacji zagrożenia oraz ustalić sposób koordynacji wykonywania tych prac, 1

1) ustalić rodzaje, ilości urządzeń i sprzętu, koniecz nych do realizacji planu likwidacji zagrożenia, 1

2) ustalić sposób i częstotliwość kontroli stanu zagro żenia podczas trwania akcji ratowniczej oraz spo sób kontroli miejsca zagrożenia po zakończeniu ak cji, 1

3) ustalić, w zależności od potrzeb, zakres udziału w akcji służb ratownictwa górniczego zakładu gór niczego oraz innych podmiotów przewidzianych planem ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1, 1

4) współpracować z osobami wchodzącymi w skład sztabu akcji, tak aby sztab ten był w pełni zoriento wany co do zakresu prac, jakie w ramach akcji wy konują poszczególne służby zakładu górniczego oraz inne podmioty, 1

5) dopilnować prowadzenia odpowiedniej dokumen tacji obrazującej przebieg zagrożenia oraz działań zmierzających do jego likwidacji.

2. Podczas prowadzenia akcji ratowniczej, w przy padkach szczególnych, ze względu na bezpieczeństwo załogi lub zakładu górniczego, kierownik akcji może odstąpić od wymagań określonych w przepisach ni niejszego rozporządzenia i przepisów wydanych na podstawie art. 78 ust. 1 i 2 ustawy, pod warunkiem po stępowania zgodnego z obowiązującymi zasadami techniki górniczej. Każdy taki przypadek powinien być odnotowany w „Książce prowadzenia akcji ratowni czej”. § 90. Kierownik akcji ratowniczej powinien mieć do dyspozycji odrębne pomieszczenie w pobliżu sztabu akcji, w którym znajdują się środki łączności umożli wiające bezpośrednie połączenie ze sztabem akcji, ba zą ratowniczą oraz osobami i służbami określonymi w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1. § 9

1.

1. W pomieszczeniach sztabu akcji ratowniczej powinny być zainstalowane urządzenia umożliwiające nasłuch rozmów prowadzonych przez kierownika akcji ratowniczej z kierownikiem akcji na dole, kierownikiem bazy lub innymi osobami przebywającymi w bazie ra towniczej lub w strefie zagrożenia.

2. W podziemnych zakładach górniczych rozmowy telefoniczne prowadzone przez osobę kierującą akcją ratowniczą powinny być rejestrowane z podaniem cza su ich przeprowadzania. § 9

2. W pomieszczeniu kierownika akcji ratowniczej przebywać mogą jedynie: Dziennik Ustaw Nr 94 — 6120 — Poz. 838

1) sekretarz techniczny kierownika akcji,

2) osoba odpowiedzialna za stan wentylacji w pod ziemnym zakładzie górniczym,

3) kierownik jednostki ratownictwa,

4) inne osoby wezwane przez kierownika akcji ratow niczej. § 9

3.

1. Sekretarz techniczny kierownika akcji ra towniczej powinien prowadzić „Książkę prowadzenia akcji ratowniczej”, obrazującą przebieg prac oraz dzia łań zmierzających do likwidacji zagrożenia.

2. Książka prowadzenia akcji ratowniczej powinna zawierać w szczególności:

1) nazwę zakładu górniczego (obiektu), datę i godzinę rozpoczęcia akcji ratowniczej,

2) nazwisko i imię oraz stanowisko służbowe kierow nika akcji ratowniczej,

3) polecenia kierownika akcji, osoby odpowiedzialne za wykonanie poleceń, termin wykonania, adnota cje o wykonaniu poleceń,

4) ustalenia dotyczące likwidacji zagrożenia,

5) zapisy przebiegu akcji ratowniczej. § 9

4.

1. W sztabie akcji ratowniczej powinni przeby wać przedstawiciele jednostki ratownictwa. W zależno ści od potrzeb kierownik akcji ratowniczej może zapro sić do prac w sztabie akcji:

1) przedstawicieli jednostek naukowych,

2) innych specjalistów.

2. Kierownik akcji ratowniczej powinien konsulto wać ze sztabem akcji decyzje dotyczące w szczególno ści:

1) zasięgu strefy zagrożenia (skażenia) i sposobu jej zabezpieczenia,

2) lokalizacji bazy ratowniczej i sposobu jej zabezpie czenia,

3) liczby ratowników jednocześnie zatrudnionych w strefie zagrożenia (skażenia) i sposobu ich zabez pieczenia. § 9

5. Sztab akcji ratowniczej, działając w porozu mieniu z kierownikiem akcji ratowniczej, powinien w szczególności dopilnować:

1) prawidłowego rozliczenia liczby pracowników za kładu górniczego, znajdujących się w strefie zagro żenia i sposobu wycofania tych pracowników,

2) bieżącego śledzenia przebiegu akcji ratowniczej oraz analizowania skuteczności działań podejmo wanych w ramach realizacji planu akcji ratowni czej,

3) powiadomienia rodzin pracowników zagrożonych lub poszkodowanych o powstałych wypadkach,

4) zorganizowania specjalistycznej opieki lekarskiej dla poszkodowanych i zorganizowania transportu poszkodowanych do szpitali,

5) opracowania projektów decyzji dotyczących likwi dacji zagrożenia, dostosowanych do aktualnej sy tuacji, i przekazywania na piśmie uwag kierowniko wi akcji ratowniczej,

6) skuteczności działań podejmowanych w ramach re alizacji planu akcji i przekazywania wniosków kie rownikowi akcji,

7) prawidłowej realizacji poleceń wydanych przez kie rownika akcji służbom pomocniczym w zakładzie górniczym oraz innym służbom spoza zakładu,

8) zapewnienia właściwej liczby ratowników i pracow ników pomocniczych do realizacji planu akcji ra towniczej na każdej zmianie roboczej,

9) zapewnienia niezbędnego sprzętu i materiałów do wyposażenia ratowników zatrudnionych w akcji oraz do prac wykonywanych przez pomocnicze służby w zakładzie górniczym,

10) sporządzania niezbędnych dokumentów dla kie rownictwa akcji ratowniczej oraz dla osób kontro lujących przebieg akcji. § 9

6.

1. Funkcję kierownika akcji ratowniczej na do le (w obiekcie) powinna pełnić wyznaczona osoba kie rownictwa lub dozoru ruchu zakładu górniczego, która odbyła odpowiednie szkolenie z zakresu ratownictwa górniczego.

2. W zakładzie górniczym wydobywającym kopali ny otworami wiertniczymi kierownik akcji ratowniczej, w zależności od potrzeby, powołuje kierownika akcji w obiekcie.

3. Kierownik akcji ratowniczej na dole (w obiekcie) jest jedyną osobą uprawnioną do wydawania poleceń zastępom ratowniczym i innym pracownikom zatrud nionym w akcji ratowniczej; kierownik akcji na dole (w obiekcie) podlega kierownikowi akcji ratowniczej.

4. Kierownik akcji ratowniczej na dole (w obiekcie) powinien niezwłocznie:

1) realizować plan akcji ustalony przez kierownika ak cji ratowniczej,

2) wykonywać tylko polecenia kierownika akcji ratow niczej; w przypadku wystąpienia nagłego niebez pieczeństwa może podejmować samodzielne de cyzje, o których powinien powiadomić kierownika akcji ratowniczej,

3) współpracować z kierownikiem bazy ratowniczej oraz osobami dozoru zatrudnionymi w akcji i przy pracach związanych z likwidacją zagrożenia,

4) dopilnować sprawnego wyprowadzania ludzi ze strefy zagrożenia,

5) dopilnować prawidłowego zabezpieczenia dojść do strefy zagrożenia,

6) organizować łączność między bazą ratowniczą a pomieszczeniem kierownika akcji ratowniczej oraz zastępami ratowniczymi udającymi się do strefy zagrożenia,

7) określać zadania dla zastępów ratowniczych udają cych się do strefy zagrożenia,

8) przyjmować meldunki od zastępów ratowniczych przebywających w strefie zagrożenia oraz powra cających z niej po wykonaniu zadania, Dziennik Ustaw Nr 94 — 6121 — Poz. 838

9) przekazywać kierownikowi akcji ratowniczej mel dunki o sytuacji i realizacji planu akcji,

10) dopilnować, aby w rejonie bezpośredniego zagro żenia znajdowała się jednocześnie tylko taka liczba osób, jaka jest niezbędna do sprawnego prowadze nia prac ratowniczych, 1

1) organizować, we współpracy z lekarzem znajdują cym się w bazie ratowniczej, przeglądy lekarskie ra towników przed ich wyjściem z bazy ratowniczej do strefy zagrożenia oraz udzielać niezbędnej pomocy medycznej, 1

2) dokonywać zmiany ze swoim zmiennikiem wyłącz nie w bazie ratowniczej.

5. W podziemnym zakładzie górniczym kierownik akcji na dole oprócz zadań wymienionych w ust. 4, po winien:

1) dokonywać wyboru miejsca (miejsc), w którym urządzona będzie baza ratownicza (bazy ratowni cze),

2) dopilnować bieżącego rozpoznania stanu zagroże nia i sytuacji wentylacyjnej w strefie zagrożenia i w jej sąsiedztwie,

3) zorganizować pomiary kontrolne w strefie zagroże nia i innych miejscach wyznaczonych przez kierow nika akcji ratowniczej,

4) dopilnować prowadzenia książki meldunków i po leceń, w której odnotowuje się otrzymane polece nia i meldunki przekazywane kierownikowi akcji ra towniczej oraz informacje otrzymane od ratowni ków i pracowników zatrudnionych w akcji. § 9

7.

1. W celu zgrupowania w jednym miejscu ra towników górniczych i innych osób oraz środków ma teriałowo-technicznych niezbędnych do wykonywania prac ratowniczych, prawidłowego wykorzystania tych środków, a także zapewnienia ciągłości kierowania pracami ratowniczymi i ich nadzorowania oraz zapew nienia możliwie największego bezpieczeństwa zespo łom ratowniczym wykonującym prace ratownicze, po winna być każdorazowo założona i odpowiednio wy posażona baza ratownicza.

2. W przypadku gdy prace ratownicze są prowadzo ne w kilku miejscach równocześnie, kierownik akcji ra towniczej powinien rozważyć potrzebę założenia kilku baz, przy czym ta, w której przebywa kierownik akcji na dole (w obiekcie), jest bazą główną, a pozostałe są ba zami pomocniczymi. § 9

8.

1. W podziemnym zakładzie górniczym baza ratownicza powinna być zlokalizowana w miejscu po łożonym jak najbliżej wykonywanych prac; miejsce to powinno:

1) być położone poza strefą zagrożenia, a jeżeli jest w polach metanowych lub rejonie, w którym może wystąpić zagrożenie wybuchem, miejsce to powin no być oddzielone od miejsca zagrożenia co naj mniej dwoma załamaniami wyrobisk,

2) znajdować się w ustabilizowanym, opływowym prądzie powietrza,

3) zapewniać odpowiednie warunki dla przebywają cych w niej osób oraz odpowiednie warunki do prawidłowego składowania środków i urządzeń potrzebnych do prowadzenia prac ratowniczych.

2. W podziemnym zakładzie górniczym wydobywa jącym kopaliny palne baza ratownicza powinna być zlokalizowana w miejscu oddzielonym od strefy zagro żenia pożarowego zaporą przeciwwybuchową.

3. W przypadku braku zabezpieczenia, o którym mowa w ust. 2, zabezpieczenie powinno się wykonać w pierwszej fazie akcji przeciwpożarowej; do czasu wy konania tego zabezpieczenia bazę ratowniczą zakłada się w odpowiednio zwiększonej odległości od strefy za grożenia. § 9

9.

1. W bazie ratowniczej powinny być przygoto wane i urządzone miejsca do:

1) pracy kierownika akcji na dole (w obiekcie), kierow nika bazy ratowniczej i innych osób kierujących pracami ratowniczymi lub nadzorujących ich wy konanie,

2) pracy mechanika sprzętu ratowniczego,

3) pracy lekarza,

4) wypoczynku ratowników po wykonaniu prac ratow niczych lub oczekujących na wykonanie tych prac oraz dla zastępu (zastępów) ubezpieczającego,

5) składowania urządzeń, sprzętu i materiałów przy gotowanych do użycia w akcji ratowniczej,

6) składowania urządzeń, sprzętu i materiałów nie sprawnych lub zużytych podczas wykonywania prac ratowniczych.

2. Miejsca składowania sprzętu ratowniczego prze znaczonego do użycia w akcji ratowniczej oraz sprzętu użytego i wymagającego wymiany, kontroli i naprawy powinny być wyraźnie oznaczone.

3. W podziemnym zakładzie górniczym, w przypad ku zdalnego pobierania prób powietrza i wykonywania analizy tych prób za pomocą chromatografu lub innych urządzeń, wydziela się część bazy ratowniczej niezbęd nej do zainstalowania odpowiedniego sprzętu oraz do pracy osób obsługujących ten sprzęt lub wyznacza się inne miejsce do jego zainstalowania, odpowiadające wymaganiom określonym w § 98. § 100. Baza ratownicza powinna mieć stałą łącz ność telefoniczną lub radiową z pomieszczeniem kie rownika akcji i zastępami wykonującymi prace ratow nicze. § 10

1.

1. Bazę ratowniczą wyposaża się stosownie do rozmiarów i rodzajów prowadzonej akcji ratowni czej.

2. W podziemnym zakładzie górniczym bazę ratow niczą wyposaża się w sprzęt:

1) zasadniczy oraz urządzenia i środki do wykonywa nia prac ratowniczych,

2) uzupełniający (specjalistyczny sprzęt ratowniczy), zależny od rodzaju prowadzonej akcji ratowniczej, ustalany przez kierownika akcji ratowniczej, Dziennik Ustaw Nr 94 — 6122 — Poz. 838

3) pomocniczy, ułatwiający działalność bazy lub ko nieczny do prawidłowego jej funkcjonowania, ustalany przez kierownika akcji na dole w porozu mieniu z kierownikiem bazy ratowniczej.

3. W zakładzie górniczym wydobywającym kopali ny otworami wiertniczymi wyposażenie bazy ratowni czej w sprzęt ratowniczy oraz urządzenia i środki do wykonywania prac ratowniczych, w zależności od ro dzaju zagrożenia, określa kierownik akcji w porozumie niu z kierownikiem bazy.

4. Wyposażenie bazy ratowniczej w podziemnym zakładzie górniczym określa plan ratownictwa, o któ rym mowa w § 5 ust.1. § 10

2. Sprzęt i urządzenia, które nie posiadają do puszczenia do stosowania w wyrobiskach podziem nych zakładów górniczych, a dopuszczenie jest wyma gane, można używać do wykonywania prac ratowni czych tylko na podstawie decyzji kierownika akcji ra towniczej. § 10

3.

1. Do pełnienia funkcji kierownika bazy ra towniczej mogą być wyznaczone tylko te osoby kie rownictwa lub dozoru ruchu zakładu górniczego, które odbyły odpowiednie szkolenie w zakresie ratownictwa górniczego.

2. Kierownik bazy ratowniczej powinien:

1) przygotować odpowiednie stanowiska dla sprzętu ratowniczego i pomocniczego znajdującego się w bazie,

2) odpowiednio rozlokować sprzęt w bazie,

3) zorganizować miejsca wyczekiwania i wypoczynku dla ratowników uczestniczących w akcji ratowni czej,

4) dopilnować wyposażenia bazy w wymagany sprzęt,

5) zorganizować w bazie miejsce pracy dla lekarza,

6) dopilnować właściwego wyposażenia ratowników udających się do wykonywania prac ratowniczych w strefie zagrożenia,

7) dopilnować właściwego rozmieszczenia sprzętu kontrolno-pomiarowego obsługiwanego z bazy,

8) bieżąco aktualizować mapę rejonu wykonywania prac ratowniczych znajdującą się w bazie,

9) dopilnować, aby właściwie przeprowadzona była kontrola sprzętu stanowiącego wyposażenie zastę pu ratowniczego, przez mechanika sprzętu ratow niczego oraz przez ratowników i zastępowych,

10) dopilnować przeprowadzenia przez lekarza badań kontrolnych ratowników wchodzących do strefy zagrożenia i z niej wracających, w przypadku pro wadzenia prac w szczególnie trudnych warunkach, 1

1) dopilnować udzielania pomocy medycznej oso bom poszkodowanym w wypadku, 1

2) dopilnować dostawy do bazy napojów i żywności, 1

3) ewidencjonować osoby przybywające do bazy i znajdujące się w rejonie prowadzenia prac ratow niczych, 1

4) dokumentować przebieg akcji ratowniczej, związa nej z daną bazą, 1

5) rejestrować czas wyjścia zastępów ratowniczych z bazy do strefy zagrożenia oraz czas powrotu za stępów do bazy ratowniczej, 1

6) w razie wypadku ratownika w aparacie regenera cyjnym (powietrznym butlowym) zapewnić odczy tanie w aparacie, w którym zdarzył się wypadek, za pasu tlenu (powietrza) na manometrze, a następ nie zapewnić zamknięcie zaworu butli i zabezpie czenie aparatu wraz z przykręconą do niego maską używaną podczas wypadku, do dalszych badań, 1

7) stale przebywać w bazie ratowniczej.

3. Kierownik bazy ratowniczej podlega kierowniko wi akcji ratowniczej na dole (w obiekcie). § 10

4.

1. Osoby przybywające do bazy ratowniczej powinny zgłosić się do kierownika bazy ratowniczej.

2. Zastępowi zastępów ratowniczych i kierownicy innych zespołów ratowniczych przybywających do ba zy ratowniczej oraz osoby dozoru zgłaszające się w ba zie powinni przedstawić kierownikowi bazy ratowni czej imienny wykaz podległych im osób i kartę udziału zastępu ratowniczego w akcji ratowniczej.

3. Każda osoba przybyła do bazy może opuścić ba zę po uzyskaniu zezwolenia kierownika bazy ratowni czej. § 10

5.

1. Podczas akcji ratowniczej w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego powinien być stale obecny kierownik kopalnianej stacji ratownictwa gór niczego lub jego zastępca.

2. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa pod czas akcji ratowniczej powinien zapewnić:

1) przygotowanie odpowiedniej ilości sprawnego sprzętu ratowniczego i pomocniczego, potrzebne go do prowadzenia akcji,

2) przygotowanie odpowiedniej liczby zastępów ra towniczych na poszczególnych zmianach robo czych oraz obecność w tych zastępach odpowied nich specjalistów,

3) prowadzenie ścisłej ewidencji ratowników wła snych i obcych,

4) przygotowanie odpowiedniej ilości dodatkowej odzieży ochronnej i innych środków,

5) dostawę napojów i żywności,

6) niezbędne środki transportu do przewozu sprzętu i ratowników we współdziałaniu z innymi służbami zakładu górniczego,

7) dodatkową obsadę mechaników sprzętu ratowni czego, przewidzianych do pracy w kopalnianej sta cji ratownictwa, jak i w bazie ratowniczej. § 10

6. Kierownik akcji ratowniczej zapewnia nie zbędne zabezpieczenie medyczne podczas akcji ratow niczej oraz określa liczbę lekarzy przebywających na zmianie roboczej, konieczną do medycznego zabezpie czenia akcji ratowniczej. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6123 — Poz. 838 § 10

7.

1. W podziemnych zakładach górniczych, podczas akcji ratowniczych związanych z ratowaniem zagrożonych lub poszkodowanych ludzi, akcji ratowni czych prowadzonych w trudnych warunkach mikrokli matu oraz prowadzonych w atmosferze niezdatnej do oddychania, w bazie ratowniczej powinien przebywać lekarz.

2. Lekarz powinien posiadać do dyspozycji środki i sprzęt medyczny, niezbędne do udzielania pomocy poszkodowanym i do określania tych parametrów fi zjologicznych ratowników, które są istotne dla oceny stopnia obciążenia organizmów ratowników w związku z warunkami prowadzonej akcji ratowniczej, a także do udzielania pomocy lekarskiej związanej z zagrożenia mi, jakie może stwarzać praca ratowników w takich wa runkach.

3. W przypadku innych akcji, niż wymienione w ust. 1, o potrzebie obecności lekarza w bazie ratow niczej decyduje kierownik akcji ratowniczej. § 10

8. Miejscem pracy lekarza podczas akcji ratow niczej jest baza ratownicza, w której powinien być przy gotowany sprzęt do udzielania pomocy poszkodowa nym oraz, w razie potrzeby, sprzęt do przeprowadzania badań kontrolnych ratowników udających się do wyko nywania prac ratowniczych lub wracających ze strefy zagrożenia po wykonaniu tych prac. § 10

9. Podczas akcji ratowniczych prowadzonych w atmosferze zawierającej gazy szkodliwe lub niedo stateczną zawartość tlenu, w szczególności: przy poża rach, wybuchach gazów i pyłu węglowego, wyrzutach gazów i skał, nagłych wypływach gazów do wyrobisk, w trudnych warunkach mikroklimatu i w trudnych wa runkach cieplnych oraz podczas erupcji płynu złożowe go w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi, lekarza nie kieruje się do stre fy zagrożenia. § 1

10. Uczestniczący w akcjach ratowniczych le karz, w uzgodnieniu z kierownikiem akcji, może udzie lić pomocy poszkodowanym przebywającym jeszcze w strefie zagrożenia, jeżeli stwierdzi, że może praco wać w warunkach istniejącego zagrożenia. § 11

1.

1. W przypadku powierzenia przez przedsię biorcę jednostce ratownictwa czynności w zakresie ra townictwa górniczego, o potrzebie wezwania do akcji służb ratowniczych tej jednostki decyduje kierownik akcji ratowniczej.

2. Przedstawiciel jednostki ratownictwa, będący za wodowym ratownikiem górniczym i biorący udział w akcji ratowniczej w wyrobiskach podziemnych (w obiekcie), powinien współpracować z kierownikiem akcji na dole (w obiekcie), w szczególności w zakresie:

1) wyposażenia bazy w sprzęt ratowniczy oraz wypo sażenia w sprzęt niezbędny do realizacji zadania przewidzianego do wykonania na danej zmianie roboczej,

2) pracy kierownika bazy, lekarza oraz mechanika sprzętu ratowniczego zatrudnionego w bazie,

3) przygotowania zastępów ratowniczych przed ich wyjściem z bazy do wykonania prac ratowniczych,

4) kontroli przestrzegania czasu pracy zastępów ra towniczych w strefie zagrożenia,

5) kontroli pracy pozostałych specjalistów z jednostki ratownictwa, zatrudnionych przy pracach pomia rowych i innych.

3. Pracujący w sztabie akcji ratowniczej przedstawi ciel jednostki ratownictwa w szczególności powinien:

1) ściśle współpracować z kierownikiem akcji ratow niczej i członkami sztabu akcji, w zakresie sposobu jej organizacji,

2) doradzać w zakresie zabezpieczenia medycznego akcji ratowniczej,

3) koordynować pracę pracowników jednostki ratow nictwa biorących udział w akcji ratowniczej. § 11

2. O potrzebie wezwania do akcji ratowniczej zastępów ratowniczych innych przedsiębiorców decy duje kierownik akcji ratowniczej. § 11

3. W podziemnym zakładzie górniczym w przy padku powstania zagrożenia i konieczności podjęcia akcji ratowniczej:

1) zastęp dyżurujący lub zastępy zabezpieczające kilka zakładów górniczych powinny niezwłocznie udać się do miejsca wskazanego przez dyspozytora ru chu zakładu górniczego lub osobę kierującą akcją ratowniczą,

2) zastępowy zastępu dyżurującego w drodze do miej sca akcji ratowniczej powinien utrzymywać łącz ność z dyspozytorem ruchu zakładu górnicze go,

3) po przybyciu na wskazane miejsce zastęp dyżurują cy powinien zgłosić się do kierownika akcji ratow niczej, a następnie przystąpić do wykonywania prac ratowniczych zgodnie z jego poleceniem,

4) w razie utrzymywania tylko jednego zastępu dyżu rującego, wymagane przepisami ubezpieczenie te go zastępu do wykonania prac ratowniczych stano wią zastępy znajdujące się w drodze do bazy ratow niczej. § 11

4.

1. Liczba osób uczestniczących w akcji ratow niczej powinna być ograniczona tylko do pracowników zatrudnionych przy wykonywaniu i nadzorowaniu prac ratowniczych i pomocniczych.

2. Kierownik akcji ratowniczej określa zakres prac ratowniczych przewidzianych do wykonywania przez ratowników górniczych oraz zakres prac wykonywa nych przez osoby niebędące ratownikami górniczymi.

3. W przypadku prac ratowniczych wykonywanych w związku z powstałym zagrożeniem, w wyniku które go w strefie zagrożenia powstała lub może powstać at mosfera niezdatna do oddychania, w strefie tej powin no się zatrudniać wyłącznie ratowników górniczych. § 11

5.

1. Podczas akcji ratowniczych dzielenie za stępu ratowniczego jest niedozwolone. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6124 — Poz. 838

2. Podczas akcji ratowniczej pracą zastępu ratowni czego kieruje zastępowy.

3. W przypadku gdy podczas prac ratowniczych za stępowy nie może dalej pełnić funkcji, obowiązki zastę powego powinien przejąć jego zastępca. § 11

6.

1. Podczas akcji ratowniczej zastępowy za stępu ratowniczego jest odpowiedzialny za:

1) wyznaczenie swojego zastępcy,

2) dopilnowanie przeprowadzania kontroli aparatów regeneracyjnych (powietrznych butlowych) przez ratowników podległego mu zastępu, przed wyj ściem z bazy,

3) ustalenie miejsca nałożenia masek twarzowych, je żeli okoliczności nie wymagają ich nałożenia przy wyjściu z bazy,

4) wykonanie czynności kontrolnych przewidzianych dla zastępowego po nałożeniu masek twarzowych przez ratowników podległego mu zastępu,

5) pobranie z bazy, przez zastęp, wyposażenia nie zbędnego do wykonania zleconych prac ratowni czych,

6) dokonanie okresowej (co 15 minut) kontroli zapasu tlenu (powietrza) w aparatach regeneracyjnych (powietrznych butlowych),

7) przeprowadzenie ponownej kontroli szczelnego za łożenia masek twarzowych i stanu aparatów rege neracyjnych (powietrznych butlowych), a zwłasz cza węży, po przejściu trudnego odcinka drogi,

8) dopilnowanie, aby w warunkach słabej widoczno ści ratownicy zastępu byli połączeni linką ratowni czą,

9) organizację pracy w zastępie oraz właściwe wyko nanie zadań przekazanych do wykonania przez kie rownika akcji ratowniczej na dole,

10) utrzymywanie łączności z bazą oraz dokonywanie pomiarów składu atmosfery — jej wilgotności i temperatury w miejscu pracy zastępu.

2. Z zastrzeżeniem § 129 ust. 2 pkt 2, podczas doj ścia do miejsca wykonywania prac ratowniczych i po wrotu do bazy zastęp idzie w następującej kolejności: zastępca zastępowego, ratownicy, zastępowy.

3. W drodze do miejsca wykonywania prac ratow niczych zastępowy powinien prowadzić obserwację oraz czynności kontrolno-pomiarowe, określone przez kierownika akcji ratowniczej na dole, a także informo wać go o dokonanych spostrzeżeniach i pomiarach.

4. Zastępowy powinien stale czuwać nad pracą swego zastępu podczas wykonywania prac ratowni czych; zastępowy może wykonywać prace w ramach zadań zleconych zastępowi ratowniczemu, jeżeli nie spowodują ograniczenia możliwości czuwania nad bezpieczeństwem ratowników w zastępie.

5. Po przybyciu do bazy zastępowy zgłasza kierow nikowi akcji ratowniczej na dole powrót zastępu, spo sób wykonania zadania i swoje spostrzeżenia. § 11

7.

1. W podziemnym zakładzie górniczym, w ce lu przeprowadzenia prac ratowniczych z udziałem ra towników, kierownik akcji ratowniczej powinien dys ponować co najmniej dwoma zastępami ratowniczy mi, z których jeden jest zatrudniony w strefie zagroże nia, a drugi ubezpiecza go, przebywając w bazie ratow niczej.

2. W przypadku konieczności ratowania ludzi prze pisu ust. 1 można nie stosować pod warunkiem, ż e dru gi zastęp ratowniczy pełniący rolę ubezpieczającego znajduje się w drodze do bazy ratowniczej.

3. W zakładzie górniczym wydobywającym kopali ny otworami wiertniczymi sposób ubezpieczenia ra towników wykonujących prace ratownicze ustala kie rownik akcji ratowniczej. § 11

8.

1. Zastęp ratowniczy kierowany do prac w strefie zagrożenia powinien być poinformowany o rodzaju zagrożenia i warunkach panujących w strefie zagrożenia, drodze (drogach) dojścia do strefy zagroże nia i do miejsca pracy w tej strefie oraz o zadaniach, ja kie ma wykonać.

2. Zastęp ratowniczy kierowany do prac w strefie zagrożenia powinien być wyposażony w sprzęt ratow niczy, stosownie do rodzaju zagrożenia.

3. Kierowanie do prac w strefie zagrożenia odbywa się na podstawie polecenia wydanego zastępowemu; w poleceniu powinien być podany dokładny czas wyj ścia z bazy ratowniczej oraz planowany czas powrotu po wykonaniu zadania.

4. Wyjście zastępu z bazy ratowniczej do strefy za grożenia może nastąpić tylko po zgłoszeniu kierowni kowi bazy. § 11

9.

1. Podczas przeprowadzania rozpoznania za grożenia, w składzie zastępu (zastępów) wysyłanego z bazy ratowniczej do strefy zagrożenia powinien być ratownik znający rejon, w którym jest przeprowadzana akcja ratownicza.

2. Zastępy ratownicze, którym zlecono zadanie ewakuacji osób zagrożonych, udzielenia pierwszej po mocy poszkodowanym oraz przetransportowania ich do bazy, powinny być wyposażone w sprzęt do udzie lania pierwszej pomocy i transportu poszkodowanych (nosze) oraz w przypadku występowania atmosfery niezdatnej do oddychania — w sprzęt ochrony układu oddechowego przystosowany do ewakuacji poszkodo wanego.

3. Zastęp ratowniczy w drodze do miejsca wykony wania prac ratowniczych w strefie zagrożenia, podczas ich wykonywania oraz w drodze powrotnej, powinien przez cały czas utrzymywać łączność telefoniczną lub radiową z bazą ratowniczą.

4. W przypadku gdy łączność, o której mowa w ust. 3, zostanie przerwana, zastęp ratowniczy powi nien wycofać się do bazy; podczas wycofywania powi nien dążyć do nawiązania łączności za pomocą sygna łów. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6125 — Poz. 838

5. W podziemnych zakładach górniczych stosuje się następujące sygnały akustyczne lub świetlne po przedzone nadaniem kilku po sobie następujących sy gnałów:

1) sygnały bazy: a) 2 sygnały — „czy wszystko w porządku”, b) 3 sygnały — „pomoc idzie”, c) 4 sygnały — „wracać”,

2) sygnały zastępu do bazy: a) 2 sygnały — „wszystko w porządku”, b) 3 sygnały — „żądamy pomocy”, c) 4 sygnały — „wracamy”,

3) sygnały zastępu do odciętej załogi: a) 1 sygnał — „rozkręcić rurociąg”, b) 3 sygnały — „podać liczbę ludzi”, c) 2 + 2 sygnały — „puszczamy powietrze”,

4) sygnały odciętej załogi do zastępu: a) 1 sygnał — „rurociąg rozkręcony”, b) 2 sygnały — „rurociągu nie można rozkręcić”, c) 2+2 sygnały — „brak nam powietrza”, d) 3 sygnały — „podaję liczbę ludzi + tyle sygna łów, ilu jest ludzi”,

5) sygnały nadawane lampą górniczą przy prowadze niu transportu podczas akcji ratowniczych: a) „stój” — zataczanie światłem okręgu, b) „jedź do mnie” — poruszanie światłem w linii poziomej, c) „jedź ode mnie” — poruszanie światłem w linii pionowej,

6) sygnały określające kierunek wycofania załogi w przypadku pożaru: a) szereg krótkich sygnałów + 4 długie — „pod prąd powietrza”, b) szereg krótkich sygnałów + 6 długich — „z prą dem powietrza”. § 1

20.

1. Podczas wykonywania prac ratowniczych każdy ratownik powinien uważnie obserwować miej sca wykonywania tych prac. W przypadku stwierdzenia zagrożenia powinien ostrzec pozostałych ratowników i powiadomić zastępowego.

2. Niedopuszczalne jest samowolne oddalanie się ratowników z miejsca pracy zastępu ratowniczego lub wykonywanie jakichkolwiek prac bez ich uprzedniego uzgodnienia z zastępowym. § 12

1.

1. Powtórne skierowanie zastępu do prac ra towniczych w strefie zagrożenia może nastąpić po od powiednim wypoczynku, który nie powinien być krót szy od czasu pracy zastępu.

2. Zdolność ratowników do dalszego wykonywania prac ratowniczych oraz niezbędny czas na regenerację sił określa lekarz.

3. W przypadku gdy kierownik akcji ratowniczej nie przewiduje dalszego zatrudnienia zastępu ratownicze go, opuszczenie bazy może nastąpić tylko po uzyskaniu zgody kierownika bazy.

4. Przepisu ust. 2 nie stosuje się w zakładach poszu kujących ropy naftowej i gazu ziemnego oraz zakła dach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi. § 12

2.

1. W przypadku gdy w akcji ratowniczej ra townik zasłabnie lub ulegnie wypadkowi, pozostali członkowie zastępu natychmiast powiadamiają kie rownika akcji na dole, wycofują się ze strefy zagrożo nej, wyprowadzając lub wynosząc poszkodowanego, o ile nie stwarza to dla nich zagrożenia.

2. O zasłabnięciu lub wypadku podczas akcji ratow niczej niezwłocznie powiadomia się właściwy organ nadzoru górniczego. § 12

3.

1. W przypadku gdy w akcji ratowniczej uczestniczą również zastępy obce, do czasu dokładne go rozpoznania rejonu wykonywania prac ratowni czych przydziela się tym zastępom przewodników.

2. Przewodnicy, o których mowa w ust. 1, mogą sta nowić każdorazowo szóstą osobę w zastępie i powinni towarzyszyć zastępowi ratowniczemu.

3. Jeżeli prace ratownicze są prowadzone w warun kach atmosfery niezdatnej do oddychania, przewodnik powinien być ratownikiem górniczym. § 12

4. Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego powinien zapewnić przybyłym zastępom ratowniczym pomoc podczas transportu sprzętu i urzą dzeń ratowniczych na terenie zakładu górniczego oraz w drodze do bazy ratowniczej. § 12

5. Za akcję ratowniczą w atmosferze niezdatnej do oddychania uważa się wszelkie prace prowadzone przez ratowników w atmosferze, w której w wyniku na gromadzenia się wody, pożaru, wybuchu gazów lub pyłów, wyrzutu gazów i skał, wypływu gazów z góro tworu lub zrobów, braku przepływu powietrza, erupcji płynu złożowego, awarii instalacji technologicznej, wy stępuje przekroczenie dopuszczalnych stężeń gazów lub par szkodliwych albo niedostateczna zawartość tle nu. § 12

6.

1. Prace ratownicze w atmosferze niezdatnej do oddychania powinni wykonywać wyłącznie ratow nicy górniczy używający aparatów regeneracyjnych (powietrznych butlowych).

2. Zastęp ratowniczy powinien być wyposażony w aparaty regeneracyjne (powietrzne butlowe) tego samego typu oraz o jednakowym czasie ochronnego działania.

3. W zakładzie górniczym wydobywającym kopali ny otworami wiertniczymi kierownik akcji ratowniczej może ustalić sprzęt ochrony układu oddechowego sto sowany podczas wykonywania prac ratowniczych, in ny niż wymieniony w ust. 1, spełniający wymagania określone w § 23 ust. 1. § 12

7.

1. Ratownicy przed wyjściem z bazy do stre fy zagrożenia powinni skontrolować sprawność apara tów regeneracyjnych (powietrznych butlowych), zgod nie z instrukcją użycia tych aparatów. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6126 — Poz. 838

2. Po wykonaniu czynności, o której mowa w ust. 1, zastępowy osobiście kontroluje prawidłowość założe nia i działania aparatu regeneracyjnego (powietrznego butlowego) każdego ratownika, zgodnie z instrukcją je go użycia; kontrolę prawidłowego założenia i działania aparatu zastępowego wykonuje jego zastępca.

3. Zakładanie aparatów regeneracyjnych (powietrz nych butlowych) przez ratowników i związane z tym czynności kontrolne wykonuje się tylko na polecenie zastępowego i pod jego nadzorem. § 12

8.

1. W podziemnym zakładzie górniczym za stęp wyruszający z bazy do miejsca wykonywania prac ratowniczych w atmosferze niezdatnej do oddychania powinien być wyposażony w:

1) aparaty regeneracyjne (powietrzne butlowe),

2) butlę zapasową z tlenem lub powietrzem o ciśnie niu określonym w instrukcji użycia aparatu oraz urządzenie do podawania tlenu pod maskę,

3) przyrządy do wykrywania i pomiarów gazów, usta lone przez kierownika akcji ratowniczej, w szcze gólności tlenomierz o pomiarze ciągłym i sygnali zacji zadanego progu zawartości tlenu, przyrządy do ciągłego pomiaru zawartości CO, CO2, CH4 oraz przyrządy do pomiaru wilgotności i temperatury,

4) urządzenie do łączności z bazą ratowniczą, komplet kluczy do posiadanego typu aparatu regeneracyj nego (powietrznego butlowego) oraz inny dodat kowy sprzęt, ustalony przez kierownika akcji ratow niczej.

2. W zakładach górniczych wydobywających kopa liny otworami wiertniczymi zastęp wyruszający z bazy do miejsca wykonywania prac ratowniczych w apara tach powietrznych butlowych lub aparatach regenera cyjnych powinien być wyposażony także w odzież ochronną, sprzęt kontrolno-pomiarowy, narzędzia i in ne środki potrzebne do wykonania zadania, ustalone przez kierownika akcji ratowniczej. § 12

9.

1. W przypadku gdy baza ratownicza znajdu je się blisko strefy zagrożenia, zastępowy poleca zało żenie aparatów regeneracyjnych (powietrznych butlo wych), otwarcie tlenu (powietrza) i nałożenie masek twarzowych już w bazie ratowniczej.

2. Jeżeli nie zachodzi przypadek, o którym mowa w ust. 1, postępuje się w następujący sposób:

1) ratownicy wychodzą z bazy do miejsca ustalonego przez kierownika akcji z założonymi aparatami re generacyjnymi (powietrznymi butlowymi) i przy kręconymi do nich maskami twarzowymi, przy otwartym dopływie tlenu (powietrza); w uzasad nionych przypadkach kierownik akcji może odstą pić od wymogu otwarcia dopływu tlenu (powie trza) w bazie,

2) w drodze z bazy do miejsca wykonywania prac ra towniczych zastępowy idzie na czele zastępu i prze prowadza doraźne kontrole składu atmosfery pod ręcznymi przyrządami do wykrywania i pomiaru gazów, w okresach ustalonych przez kierownika ak cji; w przypadku stwierdzenia dymów lub niebez piecznych stężeń gazów szkodliwych, zastępowy zatrzymuje zastęp, nakazuje otworzenie dopływu tlenu (powietrza) i nałożenie masek twarzowych oraz kontroluje prawidłowość nałożenia i szczelno ści masek twarzowych, a także kontroluje zapas tle nu (powietrza) i otworzenie dopływu tlenu (powie trza) w aparacie regeneracyjnym (powietrznym bu tlowym) każdego ratownika; nałożenie maski twa rzowej i otworzenie dopływu tlenu (powietrza) apa ratu zastępowego kontroluje jego zastępca,

3) po stwierdzeniu prawidłowego nałożenia masek twarzowych i stanu aparatów zastęp wyrusza do strefy zagrożenia według kolejności określonej w § 116 ust. 2. § 130.

1. Przed wejściem do strefy zagrożenia za stęp porusza się w szyku zwartym (w razie zadymienia ratownicy powinni być połączeni linką ratowniczą), w kolejności określonej w § 116 ust. 2; w tym samym porządku odbywa się powrót zastępu do bazy.

2. W przypadku gdy zastępowy i ratownicy jego za stępu nie znają rejonu zakładu górniczego, w którym są wykonywane prace ratownicze, na czele zastępu powi nien iść ratownik-przewodnik, o którym mowa w § 123.

3. Zastępowy powinien przestrzegać zasady, ż e każ dy ratownik powinien posiadać zapas tlenu (powietrza) w ilości dwukrotnie większej od tej, jaką zużył na dro gę z bazy do miejsca docelowego, powiększony o 1 Mpa, w ilości zabezpieczającej powrót do bazy. § 13

1.

1. W przypadku jakiejkolwiek niedyspozycji ratownika lub niewłaściwego działania aparatu rege neracyjnego lub aparatu powietrznego butlowego, za stępowy powinien natychmiast zgłosić o niedyspozycji ratownika kierownikowi akcji na dole i wycofać cały za stęp do bazy.

2. Ratownik wykonujący pracę w atmosferze nie zdatnej do oddychania nie może zdejmować ani zry wać maski twarzowej.

3. W przypadku zerwania maski twarzowej przez ra townika zastępowy powinien ponownie nałożyć ratow nikowi maskę twarzową, dodać tlenu zaworem dodaw czym (powietrza w aparacie powietrznym), powiado mić kierownika akcji na dole i natychmiast wycofać za stęp do atmosfery zdatnej do oddychania.

4. Każde użycie zaworu dodawczego w aparacie re generacyjnym bądź dodatkowe dodanie powietrza w aparacie powietrznym butlowym ratownik powinien zgłosić zastępowemu, który powinien skontrolować zapas tlenu (powietrza) w aparacie ratownika. § 13

2.

1. Ratownik zdejmuje maskę twarzową do piero na polecenie zastępowego, gdy zastępowy upewni się, że zastęp jest już w atmosferze nieszkodli wej dla zdrowia.

2. Czas pracy ratownika w aparacie regeneracyj nym powinien być ograniczony do 2 godzin. Ratownik może pracować w aparacie dłużej niż 2 godziny w przy padku ratowania ludzi lub wykonywania ważnych czynności na polecenie kierownika akcji ratowniczej. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6127 — Poz. 838

3. Czas pracy ratownika używającego aparatu po wietrznego butlowego powinien być dostosowany do czasu ochronnego działania aparatu, z uwzględnie niem zasady, o której mowa w § 130 ust. 3.

4. Czas przepracowany z użyciem aparatu w ak cjach ratowniczych dokumentuje się, dokonując odpo wiedniego wpisu w karcie ewidencyjnej każdego z ra towników. § 13

3. W przypadku wielokrotnego używania apa ratów regeneracyjnych (powietrznych butlowych) w wyrobiskach, jeden z mechaników sprzętu ratowni czego zakładu górniczego powinien znajdować się w bazie ratowniczej. § 13

4. Wykonywanie czynności kontrolnych w stre fie zagrożenia, w której występuje atmosfera niezdatna do oddychania, jest dozwolone wyłącznie przez osoby będące ratownikami górniczymi, udające się do tej strefy wraz z zastępem ratowniczym, zgodnie z wyma ganiami określonymi w § 126. § 13

5. W przypadku gdy wypadkowi uległ ratownik używający aparatu regeneracyjnego (powietrznego butlowego):

1) zastępowy, po wyjściu zastępu ze strefy zagrożenia i po zdjęciu maski twarzowej poszkodowanemu, powinien odczytać wskazanie manometru, za mknąć dopływ tlenu (powietrza) w aparacie po szkodowanego oraz oddać poszkodowanego pod opiekę lekarską,

2) kierownik bazy ratowniczej powinien zabezpieczyć i przekazać do kopalnianej stacji ratownictwa gór niczego aparat regeneracyjny (powietrzny butlo wy) poszkodowanego, wraz z przykręconą do nie go maską twarzową używaną podczas wypadku,

3) aparat, wraz z maską twarzową, a w przypadku apa ratu regeneracyjnego również z pochłaniaczem CO2, do czasu przekazania specjalistycznej jednost ce, powinien być zabezpieczony przez kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego w za mkniętym pomieszczeniu. Rozdział 5 Organizacja specjalistycznej służby ratownictwa do wykonywania prac podwodnych w podziemnych wy robiskach górniczych § 13

6.

1. Do wykonywania prac podwodnych w podziemnych wyrobiskach górniczych może być po wołana specjalistyczna służba ratownicza, którą stano wią:

1) co najmniej dwa zastępy ratownicze specjalistycz ne do wykonywania prac podwodnych, zwane da lej „zastępami nurkowymi”,

2) mechanicy nurkowego sprzętu ratowniczego,

3) kierownicy prac podwodnych,

4) lekarze przygotowani do współdziałania z zastępa mi nurkowymi.

2. Specjalistyczna służba ratownicza, o której mo wa w ust.1, może być powołana w ramach służby ra townictwa w zakładzie górniczym lub w jednostce ra townictwa. § 13

7.

1. Zastęp nurkowy stanowi najmniejszą jed nostkę organizacyjną, która może samodzielnie wyko nywać prace podwodne podczas prowadzenia akcji ra towniczych lub prac profilaktycznych, wykonywanych w zakładach górniczych.

2. Zastęp nurkowy składa się z:

1) zastępowego,

2) chronometrażysty,

3) nurka operacyjnego,

4) nurka ubezpieczającego,

5) sygnalisty.

3. Członkiem zastępu nurkowego może być tylko ratownik górniczy.

4. Zastępowym zastępu nurkowego może być oso ba, która przepracowała co najmniej 6 lat pod ziemią oraz posiada 3-letni staż pracy w charakterze ratowni ka górniczego nurka.

5. Ratownikiem górniczym nurkiem może być oso ba, która:

1) ma książeczkę nurka lub płetwonurka,

2) ukończyła kurs podstawowy dla ratowników górni czych nurków i zdała egzamin z wynikiem pozytyw nym,

3) posiada aktualne świadectwo zdrowia wydane przez specjalistyczny ośrodek badań lekarskich w zakresie fizjopatologii nurkowania,

4) uczestniczy w przewidzianych przepisami ćwicze niach ratowniczych i zgrupowaniach szkolenio wych.

6. Ratownik górniczy nurek powinien:

1) brać udział w akcjach ratowniczych i pracach profi laktycznych, związanych ze zwalczaniem zagroże nia wodnego,

2) poddawać się okresowym badaniom lekarskim oraz badaniom kontrolnym po każdej przerwie w nurkowaniu trwającej dłużej niż 3 miesiące lub badaniom po każdej przebytej chorobie trwającej dłużej niż 14 dni,

3) odbywać wymagane ćwiczenia ratownicze, w tym specjalistyczne ćwiczenia ratownicze, i uczestni czyć w zgrupowaniach szkoleniowych. § 13

8.

1. Mechanikiem nurkowego sprzętu ratowni czego może być osoba, która:

1) jest mechanikiem sprzętu ratowniczego drużyny ra towniczej,

2) jest czynnym lub byłym ratownikiem górniczym nurkiem,

3) ukończyła z wynikiem pozytywnym kurs podstawo wy dla mechaników nurkowego sprzętu ratowni czego,

4) uczestniczy w wymaganych ćwiczeniach ratowni czych i zgrupowaniach szkoleniowych. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6128 — Poz. 838

2. Mechanik nurkowego sprzętu ratowniczego po winien:

1) dbać o należyty stan techniczny sprzętu nurkowego i urządzeń znajdujących się w wyposażeniu zastę pu nurkowego,

2) uczestniczyć w akcjach ratowniczych i pracach pro filaktycznych w zakładach górniczych,

3) uczestniczyć w specjalistycznych ćwiczeniach ra towniczych i zgrupowaniach szkoleniowych. § 13

9.

1. Kierownikiem prac podwodnych może być osoba, która:

1) jest osobą dozoru co najmniej średniego lub zawo dowym ratownikiem górniczym i posiada kwalifi kacje do prowadzenia prac ratowniczych pod zie mią,

2) ukończyła kurs kierowników akcji na dole lub kie rowników baz ratowniczych,

3) ukończyła kurs podstawowy dla kierowników prac podwodnych,

4) uczestniczy w ćwiczeniach.

2. Kierownik prac podwodnych powinien:

1) uzgadniać z kierownikiem akcji ratowniczej decyzje dotyczące wykonania prac podwodnych,

2) określać możliwości wykonywania zadań zastępów nurkowych w akcjach ratowniczych i pracach pro filaktycznych oraz decydować w sprawach organi zacji prac podwodnych,

3) nadzorować prace wykonywane przez zastępy nur kowe i czuwać nad przestrzeganiem zasad bezpie czeństwa pracy zastępów nurkowych, w szczegól ności w zakresie dopuszczalnej głębokości nurko wania,

4) uczestniczyć w specjalistycznych ćwiczeniach ra towniczych i zgrupowaniach szkoleniowych. § 140.

1. Obowiązki lekarza przygotowanego do współdziałania z zastępami nurkowymi może pełnić le karz, który został przeszkolony w zakresie fizjopatologii nurkowania i hiperbarii medycznej.

2. Lekarz przygotowany do współdziałania z zastę pami nurkowymi powinien:

1) przeprowadzać badania lekarskie przewidziane dla ratowników górniczych nurków,

2) uczestniczyć w akcjach ratowniczych i pracach pro filaktycznych, przeprowadzanych z udziałem zastę pów nurkowych,

3) dokonywać oceny stanu zdrowia ratowników gór niczych nurków przed zanurzeniem i po wyjściu z wody oraz sprawować opiekę lekarską nad ratow nikami górniczymi nurkami, którzy ulegli wypadko wi podczas wykonywania prac podwodnych,

4) zapewniać odpowiednią opiekę medyczną ratowni kom górniczym nurkom podczas ćwiczeń i zgrupo wań szkoleniowych organizowanych dla zastępów nurkowych. § 14

1. Jednostka ratownictwa lub kopalniana stacja ratownictwa górniczego utrzymująca zastępy nurkowe powinna prowadzić:

1) ewidencję członków zastępów nurkowych,

2) kartotekę indywidualnych ratowników górniczych nurków, zawierającą dane dotyczące przebiegu pracy w zastępach nurkowych,

3) dziennik zastępów nurkowych,

4) książkę czynności nurkowych,

5) książkę zawierającą informacje o: pracy sprężarki, sprężeniach w komorze dekompresyjnej, kontro lach aparatów nurkowych, skafandrów i innego sprzętu, w które wyposażone są zastępy nurkowe. Rozdział 6 Przepisy przejściowe i końcowe § 14

2. Zachowują moc uprawnienia ratownika gór niczego i uprawnienia mechanika sprzętu ratownicze go uzyskane przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. § 14

3. Traci moc rozporządzenie Ministra Przemy słu i Handlu z dnia 8 lutego 1995 r. w sprawie organiza cji, zadań i wyposażenia ratownictwa górniczego przed siębiorcy i podmiotu zawodowo trudniącego się ratow nictwem górniczym oraz prowadzenia akcji ratowni czych (Dz. U. Nr 33, poz. 162 i z 2000 r. Nr 2, poz. 24). § 14

4. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2002 r. Minister Gospodarki: J. Piechota Załączniki do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 12 czerwca 2002 r. (poz. 838) Załącznik nr 1 RODZAJE DOKUMENTACJI Z ZAKRESU RATOWNICTWA GÓRNICZEGO

1. Dziennik kopalnianej stacji ratownictwa górnicze go.

2. Ewidencja członków drużyny ratowniczej.

3. Dziennik zastępów specjalistycznych ratowników górniczych nurków.

4. Ewidencja osób dozoru ruchu nienależących do drużyny ratowniczej. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6129 — Poz. 838

5. Księga kontroli aparatów regeneracyjnych.

6. Księga kontroli aparatów powietrznych butlowych.

7. Księga kontroli aparatów regeneracyjnych uciecz kowych i sprzętu ochrony układu oddechowego przystosowanego do ewakuacji poszkodowanego.

8. Księga kontroli aparatów nurkowych.

9. Księga kontroli masek twarzowych do aparatów re generacyjnych.

10. Księga kontroli masek twarzowych do aparatów powietrznych butlowych. 1

1. Księga kontroli sprzętu oczyszczającego ucieczko wego. 1

2. Księga kontroli aparatów regeneracyjnych uciecz kowych z tlenem chemicznie związanym. 1

3. Księga ewidencji i kontroli aparatów regeneracyj nych ucieczkowych. 1

4. Księga kontroli sprzętu ratowniczego. 1

5. Księga pracy przetłaczarki tlenu. 1

6. Ewidencja butli na gazy sprężone. 1

7. Księga ewidencji atestów tlenu. 1

8. Książka sprężeń w komorze dekompresyjnej. 1

9. Książka czynności nurkowych.

20. Książka pracy sprężarki. 2

1. Książka prowadzenia akcji ratowniczej. 2

2. Książka prowadzenia prac profilaktycznych. 2

3. Karta udziału zastępu w akcji ratowniczej. 2

4. Karta udziału zastępu w pracach profilaktycznych. 2

5. Karta ratownika górniczego. 2

6. Książeczka ratownika górniczego. 2

7. Zobowiązanie kandydata na ratownika. 2

8. Karta wezwania ratownika górniczego. 2

9. Badania okresowe. 30. Karta zdrowia ratownika górniczego. 3

1. Wyciąg z karty choroby ratownika (kandydata na ratownika). 3

2. Zaświadczenie badania lekarskiego. 3

3. Wyciąg z karty zdrowia ratownika górniczego. 3

4. Wykaz analiz prób gazowych. 3

5. Wyniki analiz powietrza kopalnianego. 3

6. Przebieg analizy objętościowej z 100 części prób ki. 3

7. Przebieg analizy objętościowej z 80 części próbki. 3

8. Przebieg analizy objętościowej z 10 części próbki. 3

9. Księga kontroli benzynowych lamp wskaźniko wych. 40. Księga kontroli lamp akumulatorowych. Rodzaje dokumentów określone w pkt 1, 3 i 4, 8, 17—22, 28 i w pkt 35—39 nie dotyczą jednostki ratow nictwa. Załącznik nr 2 SZCZEGÓ¸OWE ZASADY SZKOLENIA Z ZAKRESU RATOWNICTWA

1. Szkolenie osób kierownictwa akcji i drużyn ratow niczych. 1.

1. Kierownik akcji ratowniczej na dole lub w obiekcie na powierzchni oraz kierownik bazy ratowniczej, między kursami, o których mowa w § 32 ust. 8 rozporządzenia, powinni uczestni czyć, odpowiednio do rodzaju zakładu górni czego, w rozłożonych równomiernie w czasie ćwiczeniach praktycznych obejmujących te matykę:

1) prowadzenia akcji ratowniczej w podziem nych wyrobiskach zakładu górniczego — trzech ćwiczeniach,

2) likwidacji zagrożeń w zakładach górniczych wydobywających siarkę metodą otworową — dwóch ćwiczeniach,

3) likwidacji zagrożeń występujących w zakła dach górniczych wydobywających inne niż siarka kopaliny otworami wiertniczymi — jednym ćwiczeniu. 1.

2. Osoby, o których mowa w pkt 1.1, powinny od bywać ćwiczenia praktyczne we właściwych jednostkach ratownictwa. 1.

3. Kursy wymienione w § 32 ust. 8 i 10 rozporzą dzenia powinny składać się z części teoretycz nej oraz praktycznej i powinny być zakończone egzaminem sprawdzającym. 1.3.

1. W programach kursów uwzględnia się w szczególności zagadnienia dotyczące:

1) organizacji służb ratownictwa górnicze go,

2) przepisów z zakresu ratownictwa górni czego,

3) obowiązków i uprawnień osoby pełnią cej określoną funkcję po ukończeniu kursu,

4) organizacji i zarządzania akcją ratowni czą,

5) zagrożeń naturalnych i technicznych,

6) sprzętu ochrony układu oddechowego, służącego do określania parametrów fi zykochemicznych powietrza, łączności i oświetleniowego oraz sprzętu specjali stycznego w zależności od rodzaju kur su,

7) udzielania pierwszej pomocy poszkodo wanym,

8) psychologii zachowań ratowników i osób kierujących akcjami. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6130 — Poz. 838 1.3.

2. W części praktycznej kursów przeprowadza się ćwiczenia w zakresie posługiwania się, w warunkach zbliżonych do warunków pro wadzenia akcji (w szczególności w komorze ćwiczeń), sprzętem stosowanym w akcjach ratowniczych. 1.3.

3. Uczestnicy szkolenia powinni samodzielnie wykonywać określone czynności lub opera cje.

2. Szkolenie członków drużyny ratowniczej w ramach kwalifikacji podstawowych. 2.

1. Szkolenie podstawowe członków drużyn ra towniczych powinno obejmować:

1) znajomość podstawowych zjawisk towarzy szących zagrożeniom występującym w za kładzie górniczym,

2) umiejętność posługiwania się sprzętem ochrony układu oddechowego oraz pozosta łym sprzętem ratowniczym, stanowiącym wyposażenie kopalnianej stacji ratownictwa górniczego,

3) zasady udzielania pomocy poszkodowanym. 2.

2. Szkolenie ratowników wchodzących w skład drużyny ratowniczej w podziemnych zakła dach górniczych powinno obejmować oprócz wymagań określonych w pkt 2.1:

1) wykonywanie wszelkiego rodzaju obudowy górniczej, szczególnie w warunkach wyro bisk zarabowanych,

2) likwidację wyrobisk techniką zawałową oraz przez podsadzanie różnego typu materiała mi izolacyjnymi,

3) budowę wszystkich typów tam izolacyjnych pożarowych, tymczasowych i ostatecznych,

4) montaż i demontaż instalacji rurociągów wodnych i wykorzystywanych do transportu substancji izolacyjnych,

5) posługiwanie się przyrządami do pomiarów parametrów fizykochemicznych powietrza kopalnianego,

6) posługiwanie się sprzętem do zwalczania za grożeń zawałowych. 2.

3. Szkolenie ratowników wchodzących w skład drużyny ratowniczej w zakładach poszukują cych ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w za kładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi powinno obejmować oprócz wymagań określonych w pkt 2.1:

1) montaż i demontaż urządzeń przeciwerup cyjnych, wchodzących w skład uzbrojenia wylotu otworu wiertniczego oraz głowic otworów eksploatacyjnych,

2) wykonywanie podstawowych czynności związanych z obsługą wiertnic oraz czynno ści wykonywanych podczas opanowywania erupcji płynu złożowego,

3) wymianę elementów uzbrojenia wylotu otworu wiertniczego pod ciśnieniem,

4) wykonywanie prac ratunkowych w ubra niach ochronnych w warunkach zagrożeń technicznych i toksycznych,

5) posługiwanie się sprzętem specjalistycznym stosowanym przy opanowywaniu erupcji, w tym przyrządami kontrolno-pomiarowy mi. 2.

4. Szkolenie ratowników wchodzących w skład drużyny ratowniczej w zakładach górniczych wydobywających siarkę metodą otworową po winno obejmować oprócz wymagań określo nych w pkt 2.1:

1) montaż i demontaż głowicy stanowiącej uzbrojenie otworu eksploatacyjnego,

2) montaż i demontaż instalacji rurociągów,

3) wykonywanie prac ratowniczych w ubra niach gazoszczelnych i kwasoodpornych przy zagrożeniach występujących w kopal niach siarki,

4) posługiwanie się podstawowymi przyrząda mi do pomiarów parametrów fizykochemicz nych powietrza kopalnianego,

5) posługiwanie się sprzętem ratownictwa technicznego oraz zapoznanie z podstawo wymi zjawiskami towarzyszącymi erupcji, a także innymi zagrożeniami występującymi w kopalni otworowej. 2.

5. W celu nabycia podstawowych kwalifikacji przez kandydatów do drużyn ratowniczych, a także utrzymania tych kwalifikacji przez członków kopalnianych drużyn ratowniczych, powinni oni uczestniczyć w szczególności w:

1) kursie podstawowym i okresowym dla ra towników,

2) kursie podstawowym i okresowym dla me chaników sprzętu ratowniczego,

3) ćwiczeniach ratowniczych i seminariach dla zastępowych,

4) wykonywaniu określonych prac związanych z prowadzeniem prac profilaktycznych lub akcji ratowniczych. 2.

6. Kursy, o których mowa w pkt 2.5, powinny składać się z części teoretycznej i praktycznej oraz kończyć się egzaminem sprawdzającym. 2.6.

1. W programach kursów uwzględnia się w szczególności tematykę z zakresu:

1) organizacji służb ratownictwa górni czego,

2) przepisów z zakresu ratownictwa gór niczego,

3) organizacji akcji ratowniczych,

4) zagrożeń naturalnych i technicznych,

5) sprzętu ochrony układu oddechowe go,

6) sprzętu ratowniczego,

7) udzielania pierwszej pomocy poszko dowanym,

8) psychologii zachowań ratowników i osób kierujących akcjami. 2.6.

2. W części praktycznej kursów przeprowa dza się ćwiczenia w zakresie posługiwa nia się aparatami regeneracyjnymi (po wietrznymi butlowymi) i ucieczkowym Dziennik Ustaw Nr 94 — 6131 — Poz. 838 sprzętem ochrony układu oddechowe go, w szczególności praktycznego prze prowadzania kontroli aparatu regenera cyjnego (powietrznego butlowego) przez ratowników i zastępowego, mon tażu i demontażu zasadniczych zespo łów aparatu oraz wymiany butli i pochła niacza w aparacie. Wymagane jest także wykonywanie ćwiczeń w zakresie posłu giwania się podstawowym i specjali stycznym sprzętem ratowniczym. 2.6.

3. W zależności od rodzaju kursu część za jęć praktycznych powinna być prowa dzona w warunkach zbliżonych do wa runków występujących podczas prowa dzenia akcji ratowniczej, przy pozorowa nym zagrożeniu, w szczególności w ko morze ćwiczeń. 2.6.

4. W części praktycznej kursu dla mechani ków sprzętu ratowniczego przeprowa dza się ćwiczenia w zakresie demontażu, montażu oraz prawidłowości działania i sprawdzania parametrów sprzętu ochrony układu oddechowego różnych typów, prawidłowej obsługi oraz de montażu, montażu, konserwacji i na praw sprzętu ratowniczego, stosowane go w akcjach ratowniczych. 2.

7. Ratownik, członek kopalnianej drużyny ratow niczej, w podziemnych zakładach górniczych, odkrywkowych zakładach górniczych, jeżeli w zakładach tych utrzymywane są podziemne wyrobiska górnicze lub istnieje możliwość po wstania atmosfery niezdatnej do oddychania, oraz w zakładach górniczych wydobywających siarkę metodą otworową powinien brać udział w sześciu ćwiczeniach w ciągu roku w około dwumiesięcznych odstępach czasu, z czego w trzech ćwiczeniach sprawdzających w jedno stce ratownictwa. Pozostałe trzy ćwiczenia po winny odbywać się w zakładzie górniczym, z tego dwa ćwiczenia na dole (obiekcie), a je dno w kopalnianej stacji ratownictwa górnicze go. 2.7.

1. W zakładach poszukujących ropy nafto wej i gazu ziemnego oraz w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi każdy ratownik powinien odbywać cztery ćwiczenia w jednostce ratownictwa. 2.7.

2. Na każde ćwiczenie powinna być prze znaczona pełna dniówka robocza. 2.

8. W uzasadnionych przypadkach ćwiczenia prze widziane w kopalnianej stacji ratownictwa gór niczego mogą być przeprowadzane w jednost ce ratownictwa. 2.

9. Ratownik biorący udział w ćwiczeniach powi nien posiadać aktualne świadectwo lekarskie, stwierdzające jego zdolność do pełnienia obo wiązków ratownika górniczego oraz aktualne świadectwo ukończenia kursu ratowniczego. 2.

10. åwiczenia w zakładzie górniczym prowadzi kie rownik kopalnianej stacji ratownictwa górni czego, a w przypadku jego nieobecności za stępca kierownika kopalnianej stacji ratownic twa górniczego. W razie potrzeby do prowadze nia zajęć teoretycznych powinny być angażo wane osoby kierownictwa ruchu zakładu górni czego oraz specjaliści spoza zakładu górnicze go. åwiczenia prowadzi się na pierwszej zmia nie. 2.1

1. W dniu ćwiczeń ratownik jest zwolniony od wy konywania pracy. Za dopilnowanie, aby ratow nik nie odbywał ćwiczeń po przepracowanej dniówce, a także nie był zatrudniony bezpo średnio po ćwiczeniach, jest odpowiedzialny prowadzący ćwiczenia. 2.1

2. Liczbę osób biorących udział w ćwiczeniach ustala każdorazowo kierownik kopalnianej sta cji ratownictwa górniczego. 2.1

3. åwiczenia prowadzi się na podstawie szczegó łowych programów opracowanych przez kie rownika kopalnianej stacji ratownictwa górni czego lub w jednostce ratownictwa górniczego. 2.1

4. Program ćwiczeń powinien obejmować część teoretyczną oraz zajęcia praktyczne w komorze ćwiczeń i na dole zakładu górniczego lub w za kładach górniczych wydobywających ropę naf tową i gaz ziemny na wiertni szkoleniowej, a w zakładach górniczych wydobywających siarkę metodą otworową na otworze ćwiczeb nym lub w zakładzie górniczym. 2.1

5. Tematyka prowadzonych zajęć teoretycznych i praktycznych podczas ćwiczeń ratowniczych powinna być dostosowana do rodzaju zakła dów górniczych i występujących w nich zagro żeń. 2.1

6. Zakres merytoryczny seminariów, o których mowa w § 32 ust. 12 rozporządzenia, powinien uwzględniać tematykę z zakresu:

1) zasad postępowania i obowiązków zastępo wego podczas akcji ratowniczej,

2) nowoczesnego sprzętu,

3) przyrządów pomiarowych, urządzeń i sprzę tu, wprowadzonego do stosowania w ratow nictwie górniczym,

4) charakterystycznych elementów akcji ratow niczych przeprowadzanych w ostatnim cza sie. 2.1

7. Właściwa jednostka ratownictwa powinna or ganizować i prowadzić szkolenia dla zastępo wych z zakresu udzielania pomocy przedme dycznej.

3. Szkolenia zastępów specjalistycznych w podziem nych zakładach górniczych. 3.

1. Wyszkolenie specjalistyczne stanowi uzupeł nienie podstawowych kwalifikacji ratowni czych. 3.

2. W przypadku utrzymania w kopalnianej druży nie ratowniczej zastępów specjalistycznych, te matyka ćwiczeń powinna być dostosowana do rodzaju prac prowadzonych w akcji ratowni czej. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6132 — Poz. 838

1. Akcje ratownicze w przypadku pożarów podziem nych. Akcje ratownicze w polach niemetanowych 1.

1. Za akcję ratowniczą przeciwpożarową, zwaną da lej „akcją przeciwpożarową”, uznaje się wszelkie prace prowadzone w celu:

1) ratowania ludzi zagrożonych w wyniku pożaru podziemnego,

2) ograniczenia rozwoju pożaru,

3) zlikwidowania pożaru,

4) otamowania wyrobisk, w których rejonie po wstał pożar,

5) zacieśnienia lub likwidacji pola pożarowego,

6) usuwania skutków pożaru powstałego w wyni ku wybuchu metanu, pyłu węglowego lub ga zów pożarowych. 1.

2. Kierownik akcji ratowniczej po zlokalizowaniu miejsca pożaru powinien w szczególności okre ślić strefę zagrożenia pożarowego, liczbę zagro żonych ludzi oraz podjąć działania zmierzające do ich wycofania ze strefy, uwzględniając zaistniałą sytuację wentylacyjną i zagrożenie pożarowe. 1.

3. Prace ratownicze, prowadzone w celu ratowania załogi, jak i likwidacji pożaru, powinny być wyko nywane na podstawie planu akcji przeciwpożaro wej, wpisanego do książki prowadzenia akcji ra towniczej; książka ta powinna znajdować się u kierownika akcji. 1.3.

1. Plan akcji przeciwpożarowej zawiera:

1) ustalenie granic strefy zagrożenia pożarowe go i sposobu wycofania z niej ludzi,

2) zakres robót, jaki należy wykonać w celu likwi dacji zagrożenia pożarowego,

3) ustalenia dotyczące środków technicznych niezbędnych do prowadzenia akcji przeciw pożarowej oraz sposób jej organizacji,

4) liczbę osób zaangażowanych w kierowaniu akcją przeciwpożarową i liczbę zastępów ra towniczych do wykonania zaplanowanych ro bót,

5) sposób kontroli zaplanowanych zadań,

6) przypuszczalny czas realizacji zadań. 1.3.

2. Plan akcji przeciwpożarowej powinien być na bieżąco korygowany i uwzględniać zmiany mo gące powstać podczas jej trwania. 1.

4. Kierownik akcji ratowniczej powinien niezwłocz nie zorganizować kontrolę parametrów fizyko chemicznych powietrza i gazów pożarowych (skład chemiczny, temperatura, wilgotność, pręd kość, ilość) w celu bieżącego rozpoznania stanu pożaru oraz występujących w strefie zagrożenia przemian gazowych, a także oceny zagrożenia wybuchowego. 1.

5. Do pomiarów składu chemicznego powietrza i gazów pożarowych powinny być przede wszyst kim wykorzystane urządzenia do zdalnego pobie rania prób, współpracujące z chromatografem gazowym lub innymi analizatorami gazów. 1.

6. Kontrolę składu chemicznego powietrza i gazów pożarowych prowadzi się także przy użyciu:

1) prób pipetowych,

2) rurek wskaźnikowych,

3) przenośnych analizatorów gazów,

4) nowoczesnej aparatury kontrolno-pomiarowej. 1.

7. Kontrolę temperatury powietrza i gazów poża rowych oraz górotworu prowadzi się przy uży ciu:

1) odpowiednich urządzeń zainstalowanych w miejscach określonych przez kierownika ak cji, zapewniających pomiary zdalne,

2) przyrządów przenośnych (termometrów, piro metrów, kamer termowizyjnych) w miejscach prowadzenia prac przez zastępy ratownicze. 1.

8. Kierownik akcji wyznacza miejsca, w których po winny być wykonywane między innymi pomiary: prędkości, ilości, temperatury, wilgotności i ci śnienia powietrza, oraz zakres pomiarów umożli wiający pełną ocenę zmian przebiegu pożaru. 1.

9. Dojścia do strefy zagrożenia pożarowego powin ny być zabezpieczone w sposób trwały lub przez obserwatorów we wszystkich wyrobiskach, sta nowiących połączenie tej strefy z rejonami nieza grożonymi zakładu górniczego, dostępnymi dla ludzi. 1.

10. Podczas akcji przeciwpożarowej sieć wentylacyj na zakładu górniczego powinna być zabezpieczo na przed przypadkowym otwarciem lub zamknię ciem tam i śluz wentylacyjnych, mających wpływ na zmiany potencjałów aerodynamicznych w są siedztwie strefy zagrożonej, oraz przed przypad kowymi zmianami parametrów wentylatorów głównych. 1.1

1. W razie występowania wysokiej temperatury dy mów i gazów pożarowych ustala się miejsca za grożone powstaniem wtórnych ognisk pożaro wych oraz sposób przeciwdziałania temu zagro żeniu. 1.1

2. Podczas akcji przeciwpożarowej powinny być po dejmowane działania zmierzające do aktywnego ugaszenia ognia, z zachowaniem warunków bez pieczeństwa ratowników. Kierownik akcji po ak tywnym ugaszeniu pożaru powinien ustalić spo sób i częstotliwość kontroli miejsca pożaru. 1.1

3. Jeżeli aktywna likwidacja pożaru nie jest możli wa, przystępuje się do izolacji rejonu pożaru od czynnych wyrobisk zakładu górniczego. 1.1

4. W razie konieczności stosowania do likwidacji pożaru metod pasywnych, po zamknięciu rejonu Załącznik nr 3 SZCZEGÓ¸OWE ZASADY PROWADZENIA AKCJI RATOWNICZYCH W ZAK¸ADACH GÓRNICZYCH Dziennik Ustaw Nr 94 — 6133 — Poz. 838 pożaru podejmuje się działania umożliwiające dokładne uszczelnienie wszystkich tam izolacyj nych i pożarowych w wyrobiskach wlotowych do tego rejonu i wylotowych z niego. 1.1

5. Podczas akcji przeciwpożarowej powinny być po dejmowane działania zmierzające do wyrówny wania potencjału aerodynamicznego wokół pola pożarowego. 1.1

6. Tamy pożarowe w rejonach zagrożonych tąpa niami powinny być budowane w miejscach, gdzie prawdopodobieństwo ich uszkodzenia jest najmniejsze. 1.1

7. Wszystkie prace ratownicze w strefie zagrożenia pożarowego powinny być wykonywane przez za stępy ratownicze. W strefie zagrożenia przeby wać może tylko taka liczba zastępów, jaka jest niezbędna do sprawnego wykonania zadania. Wszyscy ratownicy zatrudnieni w strefie zagroże nia pożarowego powinni być ubrani w odpo wiednią odzież i posiadać środki ochrony indywi dualnej. Akcje ratownicze w polach metanowych 1.1

8. Podczas prowadzenia akcji ratowniczej przeciw pożarowej w polu metanowym stosuje się szcze gółowe zasady określone dla akcji ratowniczej w polu niemetanowym, a także szczegółowe za sady, których celem jest niedopuszczenie do wy buchu metanu i gazów pożarowych. 1.1

9. Podczas wyznaczania strefy zagrożenia pożaro wego powinno się uwzględniać możliwość i za sięg skutków ewentualnego wybuchu metanu, poszerzając odpowiednio tę strefę. 1.

20. Podejmując decyzję o ograniczeniu ilości powie trza dopływającego do miejsca pożaru, uwzględ nia się możliwość:

1) wzrostu koncentracji metanu w prądzie wloto wym,

2) zwiększenia ilości wydzielającego się metanu do prądów powietrza w strefie zagrożenia po żarowego,

3) dodatkowego wydzielania się metanu ze zro bów lub wyrobisk zbędnych,

4) zaburzenia funkcjonowania systemu odmeta nowania. 1.2

1. W rejonie pożaru powinna być prowadzona sys tematyczna kontrola prędkości i ilości powietrza oraz jego składu, biorąc pod uwagę możliwość powstania wybuchowej koncentracji gazów. 1.2

2. Pomiary parametrów gazowych w miejscach za grożonych skutkami wybuchu metanu lub gazów pożarowych prowadzi się z zastosowaniem urzą dzeń do zdalnego pobierania prób gazów i szyb kiego oznaczania ich składu. Lokalizację miejsc i częstotliwość pomiarów ustala kierownik akcji przeciwpożarowej w zależności od warunków lo kalnych oraz stopnia zagrożenia wybuchem me tanu lub gazów pożarowych. 1.2

3. W celu przeciwdziałania powstaniu zagrożenia wybuchowego w rejonie pożaru powinno się uwzględniać możliwość:

1) rozrzedzenia mieszanin gazowych przez zwięk szenie ilości przepływającego powietrza,

2) ograniczenia przepływu powietrza przez ogni ska pożaru,

3) ograniczenia zawartości tlenu w gazach poża rowych przez zastosowanie inertyzacji atmos fery wszelkimi dostępnymi środkami. 1.2

4. W przypadku utworzenia się wybuchowych na gromadzeń metanu lub gazów pożarowych w re jonie pożaru, powinny być niezwłocznie wycofa ne ze strefy zagrożenia pożarowego wszystkie osoby zatrudnione w akcji przeciwpożarowej oraz podjęte środki dla usunięcia tego zagroże nia. 1.2

5. Podczas akcji pożarowej powinna być prowadzo na kontrola stanu tam i urządzeń wentylacyjnych w celu niedopuszczenia do przypadkowych zmian w stanie przewietrzania wyrobisk i zrobów w strefie zagrożenia pożarowego. 1.2

6. Podczas prowadzenia akcji pożarowej nie przery wa się odmetanowania górotworu. Proces odme tanowania w strefie zagrożenia pożarowego po winien być kontrolowany poprzez wykonywanie pomiarów ilości i temperatury odsysanego gazu oraz zawartości w nim metanu i tlenku węgla w rurociągach:

1) metanowych, przechodzących przez zaognio ne wyrobiska,

2) odprowadzających metan z tych ujęć, w któ rych zakłócenie procesu odmetanowania mo że spowodować wzrost zawartości metanu w wyrobiskach objętych pożarem, w wyrobi skach z prądami powietrza kierowanymi do ogniska pożaru lub w wyrobiskach odprowa dzających gorące gazy pożarowe. 1.2

7. W przypadku stwierdzenia uszkodzenia rurocią gu przechodzącego przez rejon pożaru i zmniej szenia w nim zawartości metanu, rurociąg powi nien być zamknięty od strony stacji odmetano wania i w miarę możliwości od strony ujęć meta nu. 1.2

8. Podczas akcji przeciwpożarowej powinno się wy korzystać wszystkie dostępne środki do aktywne go gaszenia ognia. Decyzja o aktywnym gaszeniu ognia w polach metanowych powinna być szcze gółowo przeanalizowana, tak aby nie spowodo wać dodatkowego zagrożenia osób zatrudnio nych w akcji. Równocześnie z gaszeniem pożaru środkami aktywnymi wyznacza się miejsce na budowę tam pożarowych i transportuje materia ły do ich budowy. 1.2

9. Aktywne gaszenie ognia jest niedopuszczalne w warunkach:

1) powstania pożaru w bezpośrednim sąsiedz twie zrobów, w których mogą być nagroma dzone znaczne ilości metanu,

2) dużej metanowości bezwzględnej w rejonie pożaru, szczególnie w przypadkach ograniczo nego przepływu powietrza. 1.30. W przypadku gdy aktywne gaszenie pożaru nie jest możliwe, przystępuje się do odizolowania Dziennik Ustaw Nr 94 — 6134 — Poz. 838 pożaru od czynnych wyrobisk tamami izolacyjny mi o odpowiedniej konstrukcji. 1.3

1. W polach metanowych oraz w przypadku wystę powania mieszaniny gazów wybuchowych, rejon pożaru powinien być izolowany przeciwwybu chowymi tamami izolacyjnymi. Szczegółowe zasady i warunki budowy tam izolacyj nych przeciwwybuchowych 1.31.

1. Przeciwwybuchowe tamy izolacyjne powinno się wykorzystywać do zabezpieczenia przed przeniesieniem się wybuchu od strony zrobów, zbędnych wyrobisk oraz pól pożarowych, w których mogą wystąpić wybuchowe miesza niny gazów palnych. 1.31.

2. Przeciwwybuchowe tamy izolacyjne mogą być wykonane w postaci:

1) korków podsadzkowych,

2) korków wodnych,

3) korków podsadzkowych na bazie tamy orga nowej z dwustronnymi rozporami,

4) tamy z worków wypełnionych materiałami niepalnymi,

5) tamy ze spoiw szybkowiążących,

6) tamy przeciwwybuchowej o innej konstruk cji odpowiednio udokumentowanej i pozy tywnie zaopiniowanej przez jednostkę ra townictwa górniczego. 1.31.

3. Kierownik akcji, podczas akcji ratowniczej, ustala sposób zabezpieczenia przeciwwybu chowego wyrobisk. W ramach profilaktyki po żarowej decyzję w tym zakresie podejmuje kie rownik ruchu zakładu górniczego. Lokalizacja tam przeciwwybuchowych, warunki ich doboru oraz kontroli 1.31.

4. Kierownik akcji, podczas akcji ratowniczej, po zasięgnięciu opinii specjalistów w sztabie akcji, wyznacza wyrobiska, w których powinny być budowane tamy przeciwwybuchowe. 1.31.

5. Kierownik akcji na dole, podczas akcji ratowni czej, wyznacza miejsca budowy tam w wyrobi skach, o których mowa w pkt 1.31.4, uwzględ niając między innymi:

1) warunki naturalne i techniczne w wyrobisku, a w szczególności stan górotworu i obudowy wyrobiska,

2) możliwość zastosowania do gaszenia pożaru urządzeń do inertyzacji atmosfery,

3) konieczność lokalizacji tamy, aby znajdowa ła się jak najbliżej ogniska pożaru,

4) konieczność takiej lokalizacji tamy, aby jej odległość od najbliższego skrzyżowania wy robisk umożliwiała wykonanie komory dla wyrównania ciśnień, jakie będą występować w izolowanym polu pożarowym. 1.31.

6. Tamy izolacyjne, o których mowa w pkt 1.31.2, powinno się wykonywać w sposób określony przez właściwą jednostkę ratownictwa. 1.31.

7. Podstawowe warunki doboru tam przeciwwy buchowych i przepustów tamowych. 1.31.7.

1. Kierownik akcji ratowniczej dobiera rodzaj tam przeciwwybuchowych i sposób ich wyko nania, biorąc pod uwagę możliwości tech niczne zakładu górniczego. 1.31.7.

2. W przypadku górotworu słabego i spękanego powinny być stosowane korki podsadzkowe o odpowiedniej długości lub, w zależności od warunków geologiczno-górniczych, korki wodne. 1.31.7.

3. Kierownik akcji ustala liczbę przepustów ta mowych instalowanych w tamie przeciwwy buchowej, w zależności od stanu zagrożenia wybuchowego w rejonie pożaru oraz od wa runków górniczych. 1.31.7.

4. Montaż obudowy przeciwwybuchowej prze pustu tamowego powinien być wykonany zgodnie z instrukcją producenta. 1.31.

8. Kontrola tam przeciwwybuchowych. 1.31.8.

1. Wykonaną tamę przeciwwybuchową, przed zamknięciem przepustów tamowych, powin no się szczegółowo skontrolować, uwzględ niając:

1) stan oryglowania i rozparcia tamy,

2) wypełnienie tamy materiałem podsadzko wym lub stopień zalania muldy wodą,

3) możliwość uzyskania należytej szczelności zamknięć przepustów tamowych,

4) stan wyposażenia tamy i stan podłączeń do przyrządów kontrolno-pomiarowych. 1.31.8.

2. Kontrole, o których mowa w pkt 1.31.8.1, przeprowadzają:

1) zastępowy zastępu ratowniczego,

2) osoby wyznaczone przez kierownika akcji ratowniczej,

3) przedstawiciel jednostki ratownictwa. 1.31.8.

3. Kontrolę tam przeciwwybuchowych, w strefie zagrożenia pożarowego, przeprowadzają wy łącznie osoby będące ratownikami górniczy mi. 1.31.8.

4. Kierownik akcji ratowniczej, przed podjęciem decyzji o zamknięciu przepustów tamowych zabudowanych w tamach przeciwwybucho wych, powinien mieć informacje o składzie chemicznym gazów, z charakterystycznych miejsc dla danej sytuacji oraz zza tam wloto wych i wylotowych z rejonu pożaru. 1.3

2. Przepusty w tamach przeciwwybuchowych w wlotowych i wylotowych prądach powietrza z rejonu pożaru powinny być zamykane jedno cześnie. 1.3

3. Przed przystąpieniem do zamykania tam (przepu stów w tamach) powinno się wycofać ze strefy zagrożenia pożarowego wszystkie osoby zatrud nione w akcji pożarowej, z wyjątkiem zastępów ratowniczych niezbędnych do zamknięcia tam (przepustów w tamach). 1.3

4. Podczas zamykania przepustów w tamach prze ciwwybuchowych w strefie zagrożenia nie po winny być wykonywane żadne inne prace; zastę Dziennik Ustaw Nr 94 — 6135 — Poz. 838 py ratownicze po wykonaniu zadania powinny być wycofane natychmiast do bazy ratowniczej. 1.3

5. Wejście do strefy zagrożenia pożarowego, po za mknięciu tam, jest dozwolone po obniżeniu za wartości tlenu w utworzonym polu pożarowym poniżej 8% lub po upływie czasu wyznaczonego, w zależności od objętości pola pożarowego i wy dzielania się metanu, przy czym czas wyznaczony nie powinien być krótszy od 12 godzin. Dwuna stogodzinny czas wyczekiwania nie musi być do trzymany, jeżeli wyniki pomiarów składu gazów w polu pożarowym wskazują, ż e nie istnieje moż liwość wybuchu tych gazów. 1.3

6. Po zamknięciu tam pożarowych powinno się pro wadzić zdalną kontrolę parametrów gazów w po lu pożarowym. Jeżeli wyniki analiz składu gazów w polu pożarowym, po jego zamknięciu, wskazu ją stężenie wybuchowe, w rejonie strefy zagrożo nej mogą być prowadzone wyłącznie prace zmie rzające do neutralizacji atmosfery, w trybie akcji przeciwpożarowej. 1.3

7. Otwieranie pola pożarowego (tam pożarowych) jest dopuszczalne tylko pod warunkiem stosowa nia zasad obowiązujących przy prowadzeniu ak cji pożarowej. 1.3

8. Plan akcji przeciwpożarowej, opracowany w celu otwarcia (zacieśnienia) pola pożarowego, określa w szczególności:

1) zasady kontroli parametrów gazów w polu po żarowym,

2) zasady kontroli temperatury i wilgotności po wietrza w polu pożarowym,

3) środki ochrony przed zagrożeniem wybuchu metanu i gazów pożarowych oraz przed działa niem podwyższonej temperatury powietrza. 1.3

9. Po otwarciu tam pożarowych (przepustów w tych tamach) i wznowieniu przewietrzania wyrobisk w polu pożarowym powinno się wycofać, poza strefę zagrożenia pożarowego, wszystkie osoby zatrudnione w akcji pożarowej oraz prowadzić zdalną kontrolę zawartości gazów w polu pożaro wym i ilości powietrza przepływającego przez to pole. Wejście do otwartego pola pożarowego, w którym wznowiono przewietrzanie, oraz do strefy zagrożenia pożarowego, wyznaczonej dla tego pola, może nastąpić po upływie czasu okre ślonego przez kierownika akcji ratowniczej. Akcja przeciwpożarowa w przypadku pożaru w śle pym wyrobisku z wentylacją lutniową 1.40. Po stwierdzeniu pożaru w ślepym wyrobisku przewietrzanym za pomocą wentylacji lutniowej powinny być natychmiast podjęte działania w ce lu wyprowadzenia ludzi do bezpiecznego rejonu. 1.4

1. Podczas gaszenia wodą pożaru w ślepym wyro bisku powinno się brać pod uwagę możliwość poparzenia osób wykonujących tę czynność. 1.4

2. Jeżeli niemożliwe jest aktywne ugaszenie ognia, podejmuje się działania zmierzające do jego izo lacji przez tamowanie wyrobiska. 1.4

3. Lokalizacja zabudowy tamy (tam) pożarowej po winna być tak dobrana, a prace przy jej wykona niu były zorganizowane w taki sposób, aby za trudnieni ratownicy nie byli narażeni na bezpo średnie skutki ewentualnego wybuchu gazów po żarowych. 1.4

4. Stan zagrożenia wybuchowego gazów pożaro wych powinien być w sposób systematyczny zdalnie kontrolowany. 1.4

5. W przypadku stwierdzenia w ślepym wyrobisku zagrożenia wybuchem gazów pożarowych, prace związane z likwidacją zagrożenia powinny być prowadzone z miejsc, które nie zostaną dotknięte skutkami ewentualnego wybuchu. 1.4

6. Jeżeli nie jest możliwe usunięcie zagrożenia wy buchowego, dokonuje się nowego wyboru miejsc tamowania wyrobisk w celu izolacji poża ru. 1.4

7. Górotwór w sąsiedztwie tamy (tam) izolującej za ognione wyrobisko od czynnych wyrobisk zakła du górniczego powinien być uszczelniony, w szczególności przez wtłaczanie substancji uszczelniających. 1.4

8. W celu izolacji pożaru w ślepym wyrobisku, w przypadku korzystnego układu niwelacyjnego w wyrobiskach, w sąsiedztwie ogniska pożaro wego powinny być zdalnie wykonane korki wod ne lub z podsadzki hydraulicznej. 1.4

9. Kierownik akcji ratowniczej, podczas trwania ak cji przeciwpożarowej, podejmuje wyłącznie decy zję o zatrzymaniu przewietrzania ślepego wyrobi ska w polu metanowym, ustalając jednocześnie sposób zabezpieczenia przed zagrożeniem wybu chem gazów pożarowych lub metanu. 1.50. Podczas prowadzenia prac zmierzających do li kwidacji pożaru w ślepym wyrobisku stosuje się odpowiednio wymagania określone w niniej szym załączniku. Wycofanie załogi ze strefy zagrożenia pożarowego 1.5

1. W przypadku stwierdzenia zagrożenia pożarowe go powinny być podjęte działania mające na ce lu ratowanie ludzi, nawet gdyby nastąpił rozwój pożaru, jeżeli ratowania ludzi i gaszenia pożaru nie można było prowadzić jednocześnie. 1.5

2. W warunkach silnie rozwiniętego pożaru, jeżeli zagrożeni ludzie są wyposażeni w aparaty rege neracyjne ucieczkowe (powietrzne butlowe), przy wycofywaniu ich ze strefy zagrożenia powinna być brana pod uwagę możliwość ograniczenia ilości powietrza dopływającego do ogniska poża ru pod warunkiem, ż e nie utrudni to ratowania lu dzi i nie spowoduje powstania wybuchowych na gromadzeń metanu lub gazów pożarowych. 1.5

3. W przypadku konieczności wycofywania się ludzi w dymach i gazach pożarowych wygasza się wszystkie lampy benzynowe. 1.5

4. Podczas wycofywania się ludzi w gazach i dy mach pożarowych powinno się unikać pośpie chu. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6136 — Poz. 838 1.5

5. Wycofując się w gęstych dymach, w których wi doczność jest bardzo ograniczona lub jej brak, powinny być wykorzystane jako drogowskazy ciągi urządzeń odstawczych, przewody energe tyczne lub telefoniczne. Powinno się przechodzić wzdłuż ociosu wyrobiska, po tej jego stronie, po której znajduje się skrzyżowanie z chodnikiem, w którym może być prąd powietrza płynący od strony szybu wdechowego. 1.5

6. Na skrzyżowaniu wyrobiska (wyrobisk) z prądem powietrza płynącym od strony szybu wdechowe go w wyrobisku zadymionym wykonuje się takie zabezpieczenia z lin, desek lub innych materia łów, aby ludzie wycofujący się w dymach trafiali do wyrobisk z prądem powietrza, o którym mowa w pkt 1.55, i nie zabłądzili. 1.5

7. Na każdym skrzyżowaniu wyrobisk ze strefą za dymioną, z której mogą wycofywać się ludzie, po winien być zorganizowany punkt pomocy, nato miast pracowników w nim zatrudnionych powin no się zobowiązać do ścisłego ewidencjonowa nia tych, którzy wyszli ze strefy zagrożonej. 1.5

8. W przypadku zagrożenia ludzi przez dymy lub ga zy pożarowe powinno się rozpatrzyć możliwość:

1) wykonania krótkiego spięcia wentylacyjnego, które pozwoliłoby odprowadzić dymy i gazy do szybu wentylacyjnego najkrótszą drogą, z po minięciem rejonu, w którym znajdują się ludzie,

2) wykonania rewersji wentylacji w celu skiero wania dymów do szybu wyrobiskami, w któ rych nie ma ludzi lub skąd wcześniej zostali oni wycofani,

3) skrócenia dróg zadymionych, przez zatrzyma nie ruchu wentylatora w jednym lub więcej szy bach. W planie akcji przeciwpożarowej zakładu górni czego powinno się przewidzieć różne warianty za bezpieczeń dla rejonów o wzmożonym zagroże niu pożarowym. 1.5

9. Rewersję wentylacji stosuje się wówczas, gdy ilość metanu lub gazów pożarowych w prądzie powietrza dopływającym do pożaru nie stwarza zagrożenia wybuchowego. 1.60. Podczas prowadzenia akcji przeciwpożarowej do odprowadzenia gazów pożarowych można wyko rzystać otwory wentylacyjne, ale powinna być również inna droga do odprowadzania tych ga zów. 1.6

1. W przypadku konieczności wycofania załogi z wy robiska przewietrzanego za pomocą wentylacji lutniowej, w którym powstał pożar, przy podej mowaniu decyzji co do dalszej pracy wentylatora lutniowego powinno się uwzględnić, czy załoga ma aparaty regeneracyjne ucieczkowe (powietrz ne butlowe), czy tylko sprzęt oczyszczający ucieczkowy, oraz jakie jest stężenie metanu w tym rejonie. 1.6

2. Decyzja o natychmiastowym zatrzymaniu wenty latora lutniowego w celu ograniczenia rozwoju pożaru może być podjęta, gdy wyrobisko nie znajduje się w granicach pola metanowego, i tyl ko wtedy, gdy załoga przebywająca w tym wyro bisku ma aparaty regeneracyjne ucieczkowe (po wietrzne butlowe). W przeciwnym razie przewie trzanie powinno być prowadzone w sposób cią gły. Szczegółowe zasady wykonywania pomiarów para metrów fizykochemicznych powietrza i gazów poża rowych 1.63.

1. Kierownik akcji ratowniczej podczas akcji prze ciwpożarowej wyznacza miejsca, w których systematycznie dokonuje się pomiarów para metrów fizykochemicznych powietrza i gazów pożarowych (skład chemiczny, temperaturę, wilgotność, prędkość i ilość), w sposób umożli wiający posiadanie bieżącej informacji o stanie pożaru oraz o przemianach gazowych, wystę pujących w strefie zagrożenia, a także o zagro żeniu wybuchem. 1.63.

2. W wyrobiskach podziemnych zakładów górni czych wydobywających kopaliny palne powin no się utrzymywać odpowiednio wyposażone stanowisko do wykonywania pomiarów para metrów fizykochemicznych powietrza i gazów pożarowych podczas akcji przeciwpożaro wych. 1.63.

3. Kierownik akcji ratowniczej ustala lokalizację stanowiska pomiarowego. 1.63.

4. Stanowisko pomiarowe powinno się lokalizo wać w miejscu dogodnym z ustabilizowanym prądem powietrza i poza strefą zagrożenia po żarowego. Zaleca się lokalizowanie stanowisk pomiarowych w bazie ratowniczej lub innym miejscu, zgodnie z wymaganiami określonymi w § 98 rozporządzenia. 1.63.

5. Stanowisko pomiarowe powinno się wyposa żyć w następującą aparaturę kontrolno-pomia rową:

1) zestaw chromatograficzny umożliwiający wykonanie analizy chemicznej gazów poża rowych lub zestaw analizatorów gazowych umożliwiających szybkie wykonanie analizy chemicznej gazów pożarowych,

2) urządzenie do zdalnego pobierania prób ga zowych, wraz z oprzyrządowaniem, zapew niające pobieranie prób gazowych z odległo ści co najmniej 1000 m,

3) urządzenie do zdalnego pomiaru temperatu ry, zapewniające pomiar na odległość co naj mniej 1000 m,

4) anemometr,

5) przyrząd do pomiaru wilgotności względnej powietrza,

6) przyrządy do ciągłego pomiaru zawartości O2, CO, CO2 i CH4. Zestawy analizatorów gazowych, umożli wiających natychmiastowe wykonanie ana lizy chemicznej gazów pożarowych, oraz ze staw chromatograficzny powinny posiadać parametry metrologiczne co najmniej takie, jak wymienione w tabelach 1 i 2. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6137 — Poz. 838 Tabela 1 Zestaw do szybkiej analizy gazów Składnik Zakres pomiaru (%) Dokładność pomiaru (%) Czas odpowiedzi(s) O2 0-25 0,2 10 O2 0-10 0,1 10 CO2 0-10 0,1 20 CH4 0-10 0,1 20 CH4 0-100 5 20 CO 0-0,05 0,001 20 CO 0-10 0,1 20 H2 0-5 0,05 15 Tabela 2 Zestaw chromatograficzny Składnik Zakres pomiaru (%) Dokładność pomiaru (%) Czas odpowiedzi (min) CH4 0—100 0,02 ¸ączny czas CO2 0—100 0,02 analizy C2H4 0—100 0,002 wszystkich C2H6 0—100 0,002 składników nie O2 0—100 0,02 może N2 0—100 0,02 przekroczyć 20 H2 0—100 0,05 minut 1.63.

6. Stanowisko pomiarowe powinno być wyposa żone w indywidualne oświetlenie i łącze telefo niczne oraz powinno być zabezpieczone meta nomierzem o działaniu ciągłym, z ustawionym progiem alarmowania 1,5%; stanowisko to wy posaża się także w odpowiedniej wielkości i wy trzymałości stół do zainstalowania sprzętu po miarowego oraz zabezpieczenia osłonami płó ciennymi. 1.63.

7. Zakład górniczy może korzystać z pogotowia pomiarowego, utrzymywanego przez jednost kę ratownictwa górniczego. 1.63.

8. W przypadku pożaru, w opływowym prądzie powietrza, punkty zdalnego pobierania prób gazowych powinny być usytuowane:

1) w wyrobiskach z wypływającymi z ogniska gazami pożarowymi od strony najbliższego dojścia,

2) od strony dopływu powietrza do pożaru, możliwie jak najbliżej ogniska, przed zabudo waniem tam izolacyjnych, jeżeli w prądzie tym może pojawić się metan (zroby, sąsied nie wyrobiska). 1.63.

9. W przypadku pożaru w zrobach ścian punkty zdalnego pobierania prób gazowych powinny być zlokalizowane w:

1) wylotowym prądzie powietrza między ogni skiem pożaru a najbliższym dojściem do tego wyrobiska,

2) dostępnych miejscach przy zrobach ścian od strony dopływu powietrza do ogniska poża ru. 1.63.

10. W przypadku otamowania pożaru tamami izo lacyjnymi punkty pobierania prób gazowych rozmieszcza się za każdą tamą (wlotową i wy lotową). 1.63.1

1. Punkty próbobiorcze do zdalnego pobierania prób, o których mowa w pkt 1.63.8 i 1.63.9, po winno się lokalizować w wyrobiskach górni czych na wysokości około 2/3 wyrobiska, w odległości co najmniej 5—10 m od skrzyżo wania z dostępnym wyrobiskiem w kierunku wypływających gazów pożarowych. W przy padku lokalizowania punktów zdalnego pobie rania prób gazowych w szybach wentylacyj nych powinny być umiejscowione około 10 m poniżej wlotu kanału wentylacyjnego do szybu lub w dyfuzorze wentylatora. Sposób rozmieszczania punktów zdalnego pobierania prób określają rys. 1a—1d. 1.63.1

2. Z poszczególnych punktów pomiarowych pró by gazowe pobiera się do analizy za pomocą urządzenia do zdalnego pobierania prób gazo wych — linii wężowej oraz pompki próbobior czej, wraz z oprzyrządowaniem. 1.63.1

3. Kierownik akcji ratowniczej powinien na bie żąco analizować wyniki pomiarów składu ga zów z punktów pomiarowych, szczególnie pod względem zagrożenia wybuchowego. Przeka Dziennik Ustaw Nr 94 — 6138 — Poz. 838 zywane do sztabu akcji wyniki dokumentuje się. 1.63.1

4. Ocenę stanu zagrożenia wybuchowego po winno się przeprowadzać metodą opracowa ną przez jednostkę ratownictwa. 1.6

4. Akcje ratownicze i prace profilaktyczne prowa dzone z wykorzystaniem gazów inertnych prowa dzi się w sposób określony przez właściwą jed nostkę ratownictwa.

2. Akcje ratownicze prowadzone w trudnych warun kach mikroklimatu. Akcje ratownicze w trudnych warunkach mikrokli matu prowadzi się w sposób ustalony przez wła ściwą jednostkę ratownictwa.

3. Akcje ratownicze w przypadku wypływu gazów do wyrobisk, wybuchu gazów i pyłu węglowego oraz wyrzutu gazów i skał. 3.

1. W przypadku konieczności rozpoczęcia akcji ra towniczej z powodu wypływu gazu, wybuchu ga zów i pyłu węglowego lub wyrzutu gazów i skał, kierownik akcji ratowniczej ustala niezwłocznie:

1) miejsce zdarzenia,

2) stan zagrożenia załogi wynikający z tych zda rzeń oraz wtórnych zagrożeń,

3) skutki, jakie zdarzenia te spowodowały w sta nie: przewietrzania, obudowy, wyposażenia wyrobisk oraz urządzeń metanometrycznych i odmetanowania,

4) inne skutki niebezpieczne dla ruchu zakładu górniczego. 3.

2. Kierownik akcji ratowniczej po dokonaniu usta leń, o których mowa w pkt 3.1, wyznacza strefę za grożenia obejmującą:

1) wyrobiska i rejony, do których przedostały się lub którymi płyną gazy szkodliwe,

2) wyrobiska lub części wyrobisk zniszczone w wyniku tych zdarzeń,

3) wyrobiska wypełnione masą powyrzutową oraz kawerny powyrzutowe (w przypadku wy rzutu gazów i skał),

4) wyrobiska lub części wyrobisk, w których na skutek wypływu gazów, wybuchu lub wyrzu tu nastąpiło osłabienie struktury górotworu lub uszkodzenie konstrukcji obudowy wyro bisk,

5) rejony zakładu górniczego, w których zdarzenia te spowodowały zaburzenia w systemie prze wietrzania wyrobisk. 3.

3. W przypadku gdy w strefie zagrożenia znajdują się poszkodowani lub osoby, które nie zdążyły się wycofać, kierownik akcji ratowniczej wysyła do strefy zagrożonej zastępy ratownicze w celu skon trolowania wszystkich miejsc, w których mogą przebywać ludzie. 3.

4. Zastępy, o których mowa pkt 3.3, powinny być wyposażone w sprzęt ochrony układu oddecho wego przystosowany do ewakuacji poszkodowa nych oraz nosze i inny sprzęt, zgodnie z ustalenia mi kierownika akcji ratowniczej. 3.

5. Wszelkie działania związane z kontrolą wyrobisk w strefie zagrożenia powinno się prowadzić w szczególności od strony dopływu powietrza płynącego od strony szybu wdechowego. Kontro lowanie strefy zagrożenia przerywa się w przy padku stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia dla ratowników. 3.

6. Zastępy ratownicze, kontrolujące wyrobiska w strefie zagrożenia oraz wykonujące prace zwią zane z ratowaniem ludzi, powinny brać pod uwa gę specyfikę zachowania się poszkodowanych w wyniku działania tlenku węgla, dwutlenku wę gla lub innych gazów. 3.

7. W celu zlokalizowania osób, które zostały przysy pane masą powyrzutową w wyniku wyrzutu ga zów i skał, stosuje się specjalistyczne urządzenia do poszukiwania ludzi w wyrobiskach. 3.

8. Każda osoba, która uległa wypadkowi w wyniku wybuchu gazu i pyłu węglowego lub wyrzutu ga zów i skał, powinna być poddana specjalistyczne mu badaniu, związanemu z zatruciem gazami, niezależnie od braku objawów zewnętrznych. 3.

9. Podstawowymi działaniami w ramach akcji ra towniczej związanej z wypływem gazów, wybu chem lub wyrzutem, prowadzonych równocze śnie z poszukiwaniem i ratowaniem ludzi, jest wy konywanie prac zmierzających do zwiększenia ilości powietrza doprowadzanego do strefy za grożenia. 3.

10. W rejonie objętym skutkami wypływu metanu, wybuchów gazów i pyłu węglowego oraz wyrzu tu metanu i dwutlenku węgla, po powstaniu za grożenia powinien być wyłączony dopływ prądu elektrycznego w celu uniknięcia możliwości zaini cjowania wybuchu lub spowodowania zapalenia materiałów palnych przez uszkodzone przewody i urządzenia elektryczne. 3.1

1. W razie wyrzutu dwutlenku węgla powinna być uwzględniona możliwość wystąpienia zagroże nia na powierzchni zakładu górniczego, w rejonie szybu lub otworu wentylacyjnego, którym gaz ten będzie odprowadzany z wyrobisk. 3.1

2. W przypadku gdy w zakładzie górniczym, w stre fie objętej wybuchem lub wyrzutem, uszkodzeniu ulegną zabezpieczenia przeciw wybuchowi pyłu węglowego, w pierwszej fazie akcji ratowniczej powinny być podjęte działania mające na celu odbudowę tych zabezpieczeń oraz odpowiednie zabezpieczenie wyrobiska czynnego od strefy za grożenia. 3.1

3. W przypadku gdy w strefie wybuchu lub wyrzutu znajdują się izolowane pola pożarowe, zroby sta nowiące zbiornik metanu lub tamy zabezpieczają ce zbiorniki wodne, powinien być w pierwszej fa zie akcji ratowniczej szczegółowo skontrolowany stan tam i wyrobisk w tym rejonie. 3.1

4. Po zakończeniu prac związanych z ratowaniem ludzi zagrożonych w wyniku wypływu gazu, wy buchu lub wyrzutu, kierownik akcji ratowniczej ustala zakres pozostałych prac związanych z li kwidacją skutków zagrożenia, prowadzonych w ramach akcji ratowniczej. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6139 — Poz. 838 3.1

5. Prace, o których mowa w pkt 3.14, mogą doty czyć:

1) uzupełnienia uszkodzonej konstrukcji obudo wy wyrobisk,

2) usunięcia lub zabezpieczenia mas powyrzuto wych,

3) zabezpieczenia kawern powyrzutowych,

4) usunięcia uszkodzonego wyposażenia wyro bisk i zainstalowania nowego,

5) naprawy urządzeń wentylacyjnych.

4. Akcje ratownicze w przypadku tąpnięcia i zawału skał do wyrobisk. 4.

1. W przypadku zawału skał do wyrobisk kierownik akcji ratowniczej wyznacza zasięg strefy zagroże nia, która powstała na skutek zawału, oraz ustala, czy w strefie znajdują się ludzie. Strefa zagrożenia obejmuje następujące rejony zakładu górniczego:

1) wyrobiska, w których nastąpiło przemieszcze nie się skał,

2) części wyrobisk, w których na skutek powsta łego zjawiska nastąpiło osłabienie struktury górotworu lub uszkodzenie konstrukcji obu dowy wyrobiska w stopniu umożliwiającym dalsze grawitacyjne obrywanie się mas skal nych,

3) rejony, w których zawał skał spowodował za burzenia w systemie przewietrzania, powodu jące powstanie zagrożenia gazowego, wod nego lub pożarowego. 4.

2. Dojścia do strefy zagrożenia w wyrobiskach po winny być zabezpieczone w sposób trwały lub przez posterunki obserwacyjne, wyposażone w przyrządy do kontroli stanu przewietrzania, o ile jest taka potrzeba. 4.

3. W przypadku konieczności prowadzenia akcji ra towniczej związanej z zawałem skał spowodowa nym tąpnięciem, przed podjęciem prac ratowni czych powinny być wykonane analizy stanu za grożenia tąpaniami i od wyników tych analiz uza leżniona możliwość prowadzenia dalszych prac ratowniczych. 4.

4. Kierownik akcji na dole, przed przystąpieniem do prac ratowniczych bezpośrednio przy powstałym gruzowisku skalnym, ustala miejsce i sposób do datkowych wzmocnień konstrukcji obudowy wy robisk, aby uniemożliwić rozprzestrzenianie się zawału. 4.

5. Przed rozpoczęciem ratowania ludzi powinno się ustalić liczbę zagrożonych i ewentualne miejsce ich przebywania, wykorzystując między innymi informacje przekazane przez obecnych podczas zdarzenia, jak również dane uzyskane za pomocą urządzeń do lokalizacji ludzi. 4.

6. Pracownicy wykonujący prace pomocnicze i oso by kontrolujące przebieg akcji powinni przeby wać w miejscu ustalonym przez kierownika akcji na dole. 4.

7. Wszystkie urządzenia elektryczne, znajdujące się w rejonie wyrobisk objętych zawałem skał, po winny być odłączone od dopływu energii elek trycznej natychmiast po powstaniu zdarzenia. Ponowne włączenie energii elektrycznej może nastąpić z chwilą odzyskania dostępu do tych urządzeń i po sprawdzeniu ich stanu techniczne go. 4.

8. Podczas akcji ratowania ludzi znajdujących się w gruzowisku zawałowym lub odciętych od wy robisk czynnych, w każdym przypadku powinien być zwiększony przepływ powietrza przez zawał. Sposób zwiększenia przepływu powietrza przez zawał określa kierownik akcji ratowniczej, uwzględniając potrzebę wtłaczania tlenu lub sprężonego powietrza do gruzowiska zawałowe go. 4.

9. Prace ratownicze, w miarę możliwości, prowadzi się z kilku kierunków jednocześnie, pod warun kiem że ratujący nie będą przeszkadzali sobie wzajemnie oraz że swoimi działaniami nie zwięk szą zagrożenia dla ratowanych. 4.

10. W przypadku gdy w rejonie objętym zawałem ulegnie uszkodzeniu rurociąg odmetanowania powinien być on odcięty od strony dopływu me tanu i od strony stacji odmetanowania. 4.1

1. Po zakończeniu akcji ratowania ludzi zagrożo nych zawałem skał przystępuje się do prac zwią zanych z usuwaniem skutków zawału. Prac tych nie prowadzi się w trybie akcji ratowniczej. 4.1

2. W przypadku gdy bezpośrednio po zakończeniu akcji ratowania ludzi w zakładzie górniczym wy dobywającym kopaliny palne nie prowadzi się li kwidacji skutków zawału, kierownik akcji ratow niczej ustala sposób zabezpieczenia rejonu, w szczególności w zakresie przeciwpożarowym. 4.1

3. W przypadku konieczności prowadzenia akcji li kwidacji skutków zawału w warunkach wystąpie nia innych zagrożeń, w szczególności zagrożenia gazowego, pożarowego lub wodnego, stosuje się odpowiednio te ustalenia, które obowiązują przy prowadzeniu akcji ratowniczych związanych z ty mi zagrożeniami.

5. Akcje ratownicze w przypadku wdarcia się do wyro bisk wody tub wody z luźnym materiałem skalnym. 5.

1. W przypadku nagłego wdarcia się do wyrobisk wody lub wody z luźnym materiałem skalnym kie rownik akcji ratowniczej ustala:

1) miejsce, z którego nastąpił wypływ wody,

2) czy nie zagraża dalsze wdarcie wody,

3) rejon wyrobisk, do których przedostała się wo da i do których może się jeszcze przedostać,

4) wielkość wypływu, jaki miał miejsce lub jaki może jeszcze nastąpić,

5) charakter powstałych zniszczeń i ich wpływ na przewietrzanie zakładu górniczego,

6) stan zagrożenia dla ludzi, w szczególności: licz bę zagrożonych ludzi i miejsce ich przebywa nia. Na podstawie tych ustaleń kierownik akcji po winien wyznaczyć zasięg strefy zagrożenia, która powstała na skutek wdarcia się wody. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6140 — Poz. 838 5.

2. Strefa zagrożenia związana z wdarciem się wody do wyrobisk powinna obejmować następujące rejony zakładu górniczego:

1) wyrobiska zatopione całkowicie lub częścio wo,

2) wyrobiska lub części czynnych wyrobisk, w których nastąpiło osłabienie struktury góro tworu lub uszkodzenie obudowy w stopniu za grażającym zawałem skał albo w których wy stąpiło przemieszczenie się skał do wyrobiska,

3) rejony, w których wdarcie się wody spowodo wało zaburzenie w systemie przewietrzania, powodujące powstanie zagrożenia gazowego lub pożarowego, 5.

3. Dojścia do strefy zagrożenia związanej z wdar ciem się wody powinny być zabezpieczone w sposób uniemożliwiający przypadkowe wejście do niej osób nieupoważnionych. 5.

4. Prace związane z usuwaniem skutków wdarcia się wody prowadzi się w pierwszej kolejności w kie runku miejsca wypływu wody, tak aby zapobiec powtórzeniu lub rozszerzeniu się zagrożenia. 5.

5. Sposób prowadzenia prac ratowniczych związa nych z ratowaniem ludzi lub usuwaniem skutków wdarcia się wody ustala kierownik akcji ratowni czej. W przypadku ratowania ludzi prace te po winno się prowadzić przez:

1) wypompowanie wody z zatopionych wyro bisk,

2) rekonstrukcję wyrobisk objętych skutkami wdarcia się wody,

3) wykonanie wyrobisk ratunkowych w zniszczo nym wyrobisku, caliźnie lub zrobach, w bezpo średniej bliskości zniszczonego wyrobiska,

4) zastosowanie techniki wiertniczej — wykona nie wierceń ratowniczych z powierzchni lub z sąsiednich wyrobisk dołowych do miejsca, w którym mogą znajdować się zagrożeni lu dzie,

5) zastosowanie techniki nurkowej. 5.

6. Podczas wykonywania prac ratowniczych sposo bem rekonstrukcji wyrobisk lub drążenia wyro bisk ratunkowych powinny być przestrzegane od powiednie ustalenia obowiązujące w akcjach związanych z zawałem skał do wyrobisk, o któ rych mowa w pkt 4. 5.

7. Prace ratownicze związane z wdarciem się wody lub wody z luźnym materiałem prowadzi się rów nocześnie ze wszystkich możliwych kierunków, z zachowaniem bezpieczeństwa ratowanych i ra tujących. 5.

8. Przy zagrożeniu występującym ze strony wodo nośnego uskoku ustalenia dotyczące usuwania skutków zdarzenia powinny być szczególnie wni kliwie analizowane i powinny uwzględniać możli wość wznowienia wypływu wody. 5.

9. Rejon zagrożony wypływem wody z uskoku powi nien zostać zamknięty odpowiednio wytrzymały mi tamami lub korkami izolacyjnymi. 5.

10. W ramach akcji ratowniczej lub prac profilaktycz nych wykonywanie prac w sąsiedztwie wodono śnego uskoku jest dopuszczalne wtedy, gdy przy uskoku pozostawione są filary ochronne. 5.1

1. Podczas ratowania ludzi zagrożonych w wyniku wdarcia wody powinny być podjęte wszelkie działania w celu doprowadzenia jak największej ilości powietrza do miejsc, w których mogą znaj dować się ludzie. 5.1

2. Kierownik akcji ratowniczej określa potrzeby po dawania powietrza siecią rurociągów sprężone go powietrza lub za pomocą zainstalowanych ru rociągów i innych przewodów do miejsc, w któ rych znajdują się osoby zagrożone w wyniku wdarcia się wody. 5.1

3. Po stwierdzeniu, za pomocą łączności przewodo wej lub akustycznej, obecności ludzi w rejonie za grożonym powinny być podjęte działania zmie rzające do przewiercenia otworu kontaktowego, przez który podaje się specjalnymi pojemnikami żywność, wodę i lekarstwa, a w razie potrzeby otwory wykorzystać do podawania tlenu lub po wietrza. 5.1

4. Podczas analizowania możliwości prowadzenia akcji metodą wierceń ratunkowych powinny być wykonane analizy powstania dekompresji po duszki powietrznej w wyrobisku, w którym znaj dują się ludzie, oraz ewentualnie zatopienie tej części wyrobiska. 5.1

5. W przypadku gdy podczas wdarcia się wody wy stąpiły równocześnie zawały skał do wyrobisk, powodujące zagrożenie ludzi, w akcji ratowania ludzi stosuje się odpowiednio ustalenia określo ne w pkt 4. Zasady działania zastępów specjalistycznych nurków 5.16.

1. Specjalistyczne zastępy do wykonywania prac podwodnych podejmują działania podczas or ganizowanych w zakładzie górniczym podwod nych prac:

1) ratowniczych, prowadzonych w następstwie wystąpienia zagrożenia wodnego,

2) profilaktycznych, prowadzonych w celu nie dopuszczenia do powstania zagrożenia wod nego lub zaplanowanych w celu usunięcia tego zagrożenia. 5.16.

2. Przez podwodne prace ratownicze rozumie się działania zastępów nurkowych, z użyciem apa ratów nurkowych, w wyrobiskach górniczych lub w obiektach hydroinżynierskich, funkcjonu jących w ciągu technologiczno-produkcyjnym zakładu górniczego, objętych skutkami zagro żenia wodnego. 5.16.

3. Przez podwodne prace profilaktyczne rozumie się zaplanowane działania zastępów nurko wych z użyciem aparatów nurkowych, w zato pionych wyrobiskach górniczych lub obiektach hydroinżynierskich, prowadzone w celu utrzy mania ruchu zakładu górniczego, zapewnienia prawidłowego funkcjonowania urządzeń oraz w celu zapobieżenia awariom. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6141 — Poz. 838 5.16.

4. W przypadku prowadzenia podwodnych prac ratowniczych powinno się zatrudniać zastępy nurkowe, w szczególności w czasie wykonywa nia zadań związanych z:

1) poszukiwaniem w zatopionych wyrobiskach zagrożonych ludzi i nawiązywaniem kontak tu z zagrożonymi, którym woda odcięła dro gi ucieczkowe,

2) wyprowadzeniem ludzi z rejonów zagroże nia, z zastosowaniem ewakuacji podwodnej,

3) dostarczaniem, w drodze transportu pod wodnego, osobom odciętym w wyniku zato pienia wyrobisk środków niezbędnych do ż y cia do czasu ich ewakuowania. 5.16.

5. Jednostka ratownictwa lub kopalniana stacja ratownictwa górniczego przeprowadza mobili zację zastępów nurkowych w zakresie niezbęd nym do wykonania przewidywanych zadań w akcji ratowniczej. 5.16.

6. Użycie zastępów nurkowych do wykonywania podwodnych prac profilaktycznych każdorazo wo uzgadnia się z kierownikiem ruchu zakładu górniczego i kierownikiem jednostki ratownic twa. 5.16.

7. Działaniami zastępów nurkowych w podwod nych akcjach ratowniczych i pracach profilak tycznych kieruje bezpośrednio kierownik prac podwodnych. 5.16.

8. Podczas wykonywania podwodnych prac profi laktycznych na głębokości do 13 m w sprzyjają cych warunkach geologiczno-górniczych i nur kowych, a także w odpowiednio zabezpieczo nych obiektach hydroinżynierskich, kierownik prac podwodnych zleca zastępowemu zastępu nurkowego bezpośrednie kierowanie pracami podwodnymi. 5.16.

9. Ratownicy górniczy nurkowie, wchodzący w skład zastępu nurkowego, pełnią następują ce funkcje podczas akcji ratowniczej i prac pro filaktycznych:

1) zastępowy jest bezpośrednio przełożonym zastępu, odpowiedzialnym za właściwe i bezpieczne wykonanie zadań przez zastęp nurkowy,

2) nurek operacyjny wykonuje prace podwod ne w ramach zadań zleconych zastępowi,

3) chronometrażysta utrzymuje stałą łączność telefoniczną z nurkiem operacyjnym, prowa dzi chronometraż czynności podwodnych w okresie zgodnym z okresem bezpiecznego pobytu nurka (nurków) pod wodą, sporządza zapisy z przebiegu prac podwodnych, jest za stępcą zastępowego; w przypadku wykony wania specjalistycznych prac podwodnych dodatkowo obsługuje linę sygnalizacyjną nurka operacyjnego,

4) nurek ubezpieczający ubezpiecza nurka ope racyjnego wykonującego pracę pod wodą i powinien być w stanie gotowości do na tychmiastowego zejścia pod wodę; w razie wejścia nurka ubezpieczającego pod wodę jego linę asekuracyjną przejmuje zastępo wy,

5) sygnalista utrzymuje łączność z nurkiem operacyjnym za pomocą liny asekuracyjno -sygnałowej lub w przypadkach szczegól nych wykonuje inne czynności określone przez zastępowego. 5.16.

10. W przypadku gdy wykonanie zadania dla za stępu nurkowego wymaga wielokrotnego wejścia pod wodę, zastępowy zmienia, wy mienione w pkt 5.16.9, funkcje członków zastę pu, stosownie do wymagań fizjologii nurko wania. 5.16.1

1. Kierownik prac podwodnych współdziała w porozumieniu z kierownikiem akcji na dole i uzgadnia podejmowane decyzje dotyczące prac podwodnych wykonywanych przez ra towników górniczych nurków. 5.16.1

2. Kierownik prac podwodnych ocenia możli wość realizacji zadań przez zastępy nurkowe i decyduje w sprawach techniki i organizacji nurkowania. 5.16.1

3. Zakład górniczy, w którym prowadzone są podwodne akcje ratownicze lub prace profi laktyczne, zapewnia stałą dostawę sprzętu, materiałów i innych środków określonych przez kierownika prac podwodnych, niezbęd nych do wykonywania tych prac. 5.16.1

4. W celu prowadzenia podwodnych akcji ratow niczych kierownik akcji ratowniczej opracowu je plan działania zastępów nurkowych. 5.16.1

5. Stosownie do zadań nurkowych określonych w planie działania zastępów nurkowych kie rownik prac podwodnych ustala:

1) zasięg penetracji w wyrobiskach kopalnia nych i obiektach hydroinżynierskich,

2) sposób skutecznego ubezpieczenia podwod nego, w przypadku pokonywania załamań trasy penetracji podwodnej,

3) maksymalną, w danych warunkach, głębo kość nurkowania,

4) technologię wykonywania prac podwod nych z użyciem sprzętu do spawania i cięcia metalu, betonowania podwodnego lub usu wania przeszkód podwodnych z zastosowa niem wybuchu podwodnego,

5) czas i liczbę stacji dekompresji wynikających z warunków nurkowania. 5.16.1

6. Porozumiewanie się między sygnalistą a nur kiem operacyjnym, za pomocą liny asekura cyjno-sygnałowej, powinno się odbywać zgodnie z następującymi znakami:

1) jedno szarpnięcie liny przez sygnalistę — „pytanie o samopoczucie nurka”,

2) jedno szarpnięcie liny przez nurka — „odpo wiedź wszystko w porządku”,

3) dwa szarpnięcia liny przez sygnalistę — „kontynuuj pracę”,

4) dwa szarpnięcia liny przez nurka — „udaję się głębiej, dalej, kontynuuję pracę”, Dziennik Ustaw Nr 94 — 6142 — Poz. 838

5) trzy szarpnięcia liny przez sygnalistę — „we zwanie do wynurzenia się (seria szarp nięć)”,

6) trzy szarpnięcia liny przez nurka — „wynu rzam się”, „ wybieraj linę”, „wyciągaj (seria szarpnięć)”. 5.16.1

7. W przypadku gdy po trzech szarpnięciach, o których mowa w pkt 5.16.16, wynurzenie nurka operacyjnego jest utrudnione, do akcji powinno się włączyć nurka ubezpieczającego. 5.16.1

8. Porozumiewanie się nurków pod wodą odby wa się przy użyciu telefonu nurkowego; w ra zie awarii połączenia telefonicznego lub pod czas wykonywania zadań pod wodą bez łącz ności telefonicznej obowiązują sygnały mię dzynarodowego kodu nurkowego (CMAS), w tym wymienione w pkt 5.16.16. 5.16.1

9. Ratownik górniczy nurek wykonujący prace pod wodą w całkowicie zatopionych wyrobi skach kopalnianych powinien być wyposażo ny w pasy balastowe, zabezpieczone przed przypadkowym zrzuceniem. Prowadzenie penetracji podwodnej w wyrobiskach górniczych 5.16.

20. Penetracja podwodna może być przeprowa dzona w celu odszukania i nawiązania kontak tu z ludźmi odciętymi przez wodę oraz roze znania i oceny stanu zatopionych wyrobisk, obiektów lub urządzeń zakładu górniczego. 5.16.2

1. Kierownik prac podwodnych ustala zadania dla ratowników górniczych, nurków, stosow nie do sytuacji, a w szczególności:

1) nakazuje ubezpieczenie nurków łącznością telefoniczną lub liną asekuracyjną,

2) decyduje o potrzebie utrzymywania bezpo średniej asekuracji pod wodą, umożliwiają cej udzielenie wzajemnej pomocy któremu kolwiek z nurków, w razie wystąpienia za grożenia. 5.16.2

2. W przypadku gdy penetracji dokonuje jeden nurek, w bazie nurkowej powinien znajdować się nurek ubezpieczający w pełnej gotowości do natychmiastowego udzielenia pomocy nurkowi penetrującemu wyrobiska. 5.16.2

3. W przypadku penetracji krzyżujących się wy robisk dopuszcza się oddalenie nurka za dwa kolejne załamania trasy podwodnej, przy czym na każdym załamaniu trasy powinien znajdować się aparat nurkowy z podłączonym pierwszym stopniem redukcji. 5.16.2

4. W trakcie penetracji podwodnej, gdy zaistnie je potrzeba, nurkowie rozwijają wzdłuż trasy li nę kierunkową, w celu ułatwienia przeprowa dzenia ewakuacji podwodnej. Lina kierunko wa powinna być stabilizowana na załama niach trasy do trwałych elementów obudowy górniczej w taki sposób, aby po nadaniu jej na ciągu utrzymywała się w wodzie w zatopio nym wyrobisku. 5.16.2

5. Jeżeli odcinki proste trasy penetracji podwod nej przekraczają 50 m, w połowie każdego z nich jest dopuszczalne umieszczenie aparatu rezerwowego z podłączonym pierwszym stop niem redukcji. 5.16.2

6. W przypadku bardzo trudnych warunków nur kowania penetrację podwodną prowadzi się jedynie dla ratowania życia ludzkiego. W ta kich przypadkach nurek penetrujący wyrobi sko, w celu utrzymania założonego kierunku penetracji, powinien wykorzystać ciąg trwa łych elementów instalacji zabudowanych w wyrobisku (rurociągi, kable). W przypadku utraty kontaktu z elementami wyznaczającymi kierunek penetracji, kierunek położenia bazy ratowniczej wyznacza naciąg liny asekuracyj nej (telefonicznej). Warunki widoczności po winny pozwolić na odczytanie przyrządów kontrolnych przez nurka dokonującego pene tracji podwodnej. 5.16.2

7. W przypadku gdy liny kierunkowa i asekura cyjna stawiają zbyt duży opór, uniemożliwiają cy aktywne płynięcie w płetwach, nurek powi nien przejść na technikę kroczenia po spągu, w czym pomocne jest lekkie obciążenie ciężar kami stóp nurka. 5.16.2

8. Nurkową bazę ratowniczą lokalizuje się w ustabilizowanym opływowym prądzie po wietrza. 5.16.2

9. Nurkowa baza ratownicza powinna być wypo sażona w stałą łączność z kierownictwem akcji i ze stanowiskiem nurkowym. 5.16.30. W nurkowej bazie ratowniczej powinno być przygotowane miejsce do:

1) ubierania i rozbierania nurków,

2) pracy mechanika nurkowego sprzętu ratow niczego,

3) pracy lekarza,

4) składowania sprzętu stosowanego podczas akcji. 5.16.3

1. Poza podstawowym wyposażeniem bazy nur kowej kierownik prac podwodnych ustala do datkowe wyposażenie bazy w sprzęt, w szcze gólności ustala zabezpieczenie techniczno -medyczne akcji, stosownie do warunków pro wadzenia prac podwodnych. Nawiązywanie kontaktu z ludźmi zagrożonymi przez wodę i ich ewakuacja 5.16.3

2. Po dotarciu do miejsca niezatopionego, które może stanowić schronienie dla zagrożonych ludzi, nurek przed zdjęciem maski aparatu nur kowego upewnia się, czy skład powietrza w tym miejscu umożliwia oddychanie bez uży cia ucieczkowego sprzętu ochrony układu od dechowego. 5.16.3

3. Po nawiązaniu kontaktu z zagrożonymi ludźmi nurek przekazuje do bazy informację o liczbie i stanie fizycznym zagrożonych osób. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6143 — Poz. 838 5.16.3

4. W przypadku użycia przez zespół penetrujący liny kierunkowej jej koniec mocuje się w wyro bisku odciętym przez wodę. 5.16.3

5. Kierownik prac podwodnych wydaje polece nie o doprowadzeniu linii telefonicznej do od ciętego wyrobiska, dla utrzymania stałej łącz ności z bazą. 5.16.3

6. Lekarz przygotowany do współdziałania z za stępami nurkowymi w bazie przeprowadza wywiad medyczny, na podstawie którego de cyduje o możliwości i kolejności wykonania podwodnej ewakuacji zagrożonych ludzi. 5.16.3

7. Ewakuację podwodną przeprowadza się w ze społach, w składzie dwóch nurków na jedną ewakuowaną osobę. Do wykonania tej opera cji nurkowie powinni zabrać z bazy zapasowy aparat, maskę pełnotwarzową, a po dotarciu do odciętego wyrobiska oraz przeprowadze niu odpowiednich czynności przygotowaw czych powinni ubrać ewakuowaną osobę w sprzęt nurkowy i po jej zanurzeniu kontrol nym oraz adaptacji przystąpić do ewakuacji. 5.16.3

8. Ewakuowany powinien poruszać się wzdłuż li ny kierunkowej lub innego elementu wyzna czającego kierunek z odciętego przez wodę wyrobiska do bazy. Podczas ewakuacji nurko wie zajmują miejsca obok ratowanej osoby, oświetlając wyrobisko lampami, a jeżeli wa runki na to nie pozwalają, zajmują miejsce przed osobą ewakuowaną i za nią, asekurując ją podczas ewakuacji. 5.16.3

9. Jeżeli w odciętym przez wodę wyrobisku po wietrze było sprężone ciśnieniem hydrosta tycznym słupa wody, osobę po ewakuacji umieszcza się w komorze dekompresyjnej, gdzie przechodzić powinna stopniową dekom presję. 5.16.40. Stosownie do warunków, w jakich jest prowa dzona akcja ratownicza, kierownik prac pod wodnych zarządza ewakuację z zachowaniem ubezpieczenia wodnego lub też bez ubezpie czenia. 5.16.4

1. W sprzyjających warunkach (brak załamań tra sy, dobra widoczność, brak przeszkód wod nych, odległość nieprzekraczająca 50 m), do puszczalne jest przeprowadzanie ewakuacji techniką nurkowania swobodnego (bez lin asekuracyjnych). Decyzję w tej sprawie podej muje kierownik prac podwodnych na podsta wie rozpoznania warunków nurkowych po przeprowadzonej penetracji podwodnej. Prowadzenie specjalistycznych prac podwodnych 5.16.4

2. Specjalistyczne prace podwodne w zakresie spawania i cięcia podwodnego oraz usuwania elementów za pomocą wybuchów podwod nych powinny być wykonywane wyłącznie przez ratowników górniczych nurków, posia dających uprawnienia do przeprowadzania te go rodzaju prac.

6. Akcje ratownicze związane z awariami energome chanicznymi w wyrobiskach. 6.

1. Podczas kierowania akcjami ratowniczymi zwią zanymi z awariami energomechanicznymi przepi sy dotyczące kierownika akcji na dole, sztabu ak cji i organizacji bazy ratowniczej stosuje się odpo wiednio. 6.

2. Kierownik akcji ratowniczej powinien ustalić skład zespołów pracowniczych, które uczestni czyć będą w usuwaniu skutków awarii. 6.

3. W przypadku konieczności, w ramach akcji ratow niczej, pogotowie specjalistyczne przewoźnych wyciągów awaryjnych włącza się do wykonywa nia następujących prac:

1) ewakuacji ludzi w szybie podczas awarii urzą dzeń wyciągowych,

2) kontroli stanu szybu i jego wyposażenia, gdy wystąpi awaria urządzenia wyciągowego,

3) kontroli szybu, w którym brak jest urządzeń wy ciągowych,

4) naprawy urządzeń i wyposażenia szybu, gdy wystąpi awaria urządzenia wyciągowego w ra zie braku takiego urządzenia w szybie. 6.

4. Wszystkie prace związane z montażem i obsługą urządzeń pogotowia przewoźnych wyciągów ra towniczych wykonują specjaliści pogotowia. 6.

5. W rejonie wykonywania prac ratowniczych zwią zanych z awariami energomechanicznymi prze bywają wyłącznie pracownicy zatrudnieni przy wykonywaniu i kontroli tych prac. 6.

6. Miejsce, w którym prowadzone są prace ratowni cze, powinno być odpowiednio oświetlone. 6.

7. W przypadku konieczności prowadzenia prac ra towniczych, w wyrobiskach pionowych lub o du żym nachyleniu powinno się zatrudniać specjali styczne zastępy do wykonywania takich prac. 6.

8. W przypadku konieczności prowadzenia akcji li kwidacji skutków awarii energomechanicznych w warunkach wystąpienia innych zagrożeń: gazo wego, pożarowego, wodnego i zawału skał, sto suje się odpowiednio ustalenia, które obowiązują przy przeprowadzaniu akcji ratowniczych związa nych z tymi zagrożeniami.

7. Akcja ratownicza w zakładach górniczych wydoby wających kopaliny otworami wiertniczymi. Akcja ratownicza w trudnych warunkach cieplnych 7.

1. Za akcję ratowniczą w trudnych warunkach ciepl nych, z wyjątkiem pożarów, uznaje się prace prze prowadzane przez ratowników, w celu ratowania życia ludzkiego bądź likwidacji zagrożeń, gdy temperatura w miejscu akcji przekracza 40°C i wszelkie prace wykonywane są przez ra towników w izolujących kombinezonach gazosz czelnych i kwasoodpornych. 7.

2. Podczas wykonywania prac ratowniczych w trud nych warunkach cieplnych czas pracy zastępu w ak cji powinien być odpowiednio skrócony; czas ten określa kierownik akcji na podstawie wyników po miaru temperatury w miejscu prowadzonej akcji. 7.

3. Ratownicy powinni być zabezpieczeni w odpo wiednie ubrania izolujące, w zależności od tem peratury występującej w miejscu prowadzenia akcji ratowniczej. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6144 — Poz. 838 7.3.

1. W temperaturze do 60°C, w górnictwie otworo wym siarki, ratownik powinien być zabezpie czony ubraniem kwasoodpornym i gazoszczel nym oraz powinien być wyposażony w aparat powietrzny butlowy na ubranie lub zasilany po wietrzem z aparatu wężowego. 7.3.

2. W temperaturze powyżej 60°C ratownik powi nien być zabezpieczony ubraniem gazoszczel nym i kwasoodpornym oraz powinien być wy posażony w aparat powietrzny butlowy pod ubranie; o potrzebie zastosowania urządzenia klimatyzacyjnego decyduje kierownik akcji ra towniczej. 7.

4. Ratownicy podczas akcji przeprowadzanej w trudnych warunkach cieplnych powinni zgła szać zastępowemu każdy objaw przegrzania or ganizmu, w szczególności zawroty i bóle głowy, bóle kończyn, zaburzenia wzroku lub słuchu oraz mdłości. Po otrzymaniu takiego zgłoszenia od ra towników zastępowy natychmiast wycofuje cały zastęp do bazy. 7.

5. Dla ratowników powracających do bazy, po wyko naniu prac w trudnych warunkach cieplnych, po winny być przygotowane w bazie: odzież na wy mianę, koce i ciepłe napoje. 7.

6. W celu zwiększenia bezpieczeństwa pracy zastę pu w trudnych warunkach cieplnych powinno się wykorzystać wszelkie możliwe środki do obniże nia temperatury, a w razie bardzo silnego promie niowania cieplnego korzystać ze środków ochro ny, takich jak ekrany, tarcze osłonowe, ubrania ż a roodporne lub przeciwpłomienne. 7.

7. Ratownicy kierowani do prac w trudnych warun kach cieplnych, wyposażeni w ochronne kombi nezony gazoszczelne, powinni być każdorazowo pouczeni przez kierownika bazy o sposobie pracy w kombinezonie. Akcja ratownicza w przypadku zalania wodą, zatopie nia oraz powstania zapadlisk 7.

8. Za akcję ratowniczą uznaje się wszelkie prace wy konywane przez ratowników lub pracowników za kładu górniczego w celu ratowania ludzi, zabez pieczenia urządzeń i wyposażenia zakładu. 7.

9. Kierownik akcji wyznacza strefy zagrożenia wod nego. W strefie tej przebywają tylko osoby biorą ce udział bezpośrednio w akcji ratowniczej. 7.

10. W przypadku zatopienia obiektu w akcji ratowni czej biorą udział pracownicy zakładu oraz ratow nicy. Ratownicy powinni być zatrudnieni w szcze gólności przy obsłudze urządzeń i sprzętu spe cjalnie przygotowanego do usuwania skutków zatopienia. 7.1

1. Kierownik akcji powinien przeprowadzić rozezna nie co do niebezpieczeństwa dalszego zatopienia zakładu. Po ustaleniu, że nie istnieje takie niebez pieczeństwo, dokonuje on podziału na grupy osób biorących udział w akcji i rozdziela zadania między poszczególne grupy. 7.1

2. Akcję ratowniczą w przypadku zatopienia prowa dzi się wszelkimi dostępnymi środkami, a zwłasz cza z użyciem:

1) sprzętu i urządzeń do zatrzymywania dopływu wody i jej usuwania,

2) techniki nurkowania. 7.1

3. Przy stosowaniu techniki nurkowania podczas prowadzenia akcji ratowniczej wykorzystuje się specjalistyczne zastępy ratowników nurków. 7.1

4. Akcję ratowania ludzi rozpoczyna się od ustalenia miejsca, w którym znajdują się zagrożeni ludzie i prowadzi do czasu ich uwolnienia. 7.1

5. Jeżeli w wyniku zatopienia powstały gazy szko dliwe lub występuje przedostawanie się substan cji szkodliwych do atmosfery, prace w strefie za grożenia powinny być prowadzone wyłącznie przez ratowników, z użyciem aparatów regenera cyjnych lub powietrznych butlowych. 7.1

6. Przy zasypywaniu zapadlisk powstałych na polu otworowym lub przy przemieszczaniu mas pod sadzkowych w szczególności:

1) wyznacza się osoby prowadzące obserwację krawędzi zapadliska,

2) określa i zabezpiecza strefę wpływów i oddzia ływania zapadliska,

3) wyznacza drogi dojazdowe i miejsca, do któ rych można dojeżdżać ciężkim sprzętem,

4) podejmuje prace zabezpieczające zagrożony obiekt oraz prace likwidacyjne zapadliska, w zależności od występujących zagrożeń,

5) ustala zasady bezpiecznej pracy ludzi oraz spo sób ich ubezpieczania. Akcja ratownicza w przypadku wystąpienia erupcji płynu złożowego oraz pożaru przy poszukiwaniu i wydobywaniu ropy naftowej i gazu ziemnego 7.1

7. Podczas pracy ratowników powinny być prze strzegane następujące ogólne zasady:

1) prace w warunkach niskich temperatur, poniżej –15°C, powinno się ograniczyć do niezbędnego minimum,

2) kierownik akcji ratowniczej decyduje o użyciu ubrań gazoszczelnych podczas prac prowadzo nych w atmosferze zawierającej H2S,

3) jeżeli w miejscu pracy stężenie par i gazów palnych przekracza 20% dolnej granicy wybu chowości, eliminuje się urządzenia i sprzęt mogący powodować iskrzenie i podejmuje de cyzję dotyczącą ewentualnego wycofania za stępu,

4) prace pod strumieniem wypływającej z otworu ropy można prowadzić po wyposażeniu ratow ników w ubrania ochronne nieelektryzujące i olejowo odporne,

5) ratowników powinno się wyposażyć w ochron niki słuchu oraz określić dla nich dopuszczalny czas przebywania w strefie o dużym natężeniu hałasu,

6) w warunkach zagrożenia wybuchem zastęp po winien pracować w odzieży i obuwiu niepowo dujących iskrzenia,

7) w warunkach zagrożenia termicznego, pocho dzącego od wypływającej z otworu cieczy o wy sokiej temperaturze, ratowników wyposaża się w ubrania zabezpieczające przed działaniem Dziennik Ustaw Nr 94 — 6145 — Poz. 838 temperatury oraz ubrania ochronne wodosz czelne,

8) podczas pracy w trudnych warunkach czas od poczynku nie powinien być krótszy od czasu pracy,

9) przy znanym i kontrolowanym stężeniu gazów toksycznych dopuszcza się udział w akcji pra cowników niebędących ratownikami górniczy mi, zgodnie z zasadami określonymi przez kie rownika akcji ratowniczej. 7.1

8. Podczas erupcji otwartej gazu ziemnego, prowa dząc akcję ratowniczą, w szczególności:

1) wyznacza się strefę zagrożenia wybuchem,

2) określa się wielkość natężenia hałasu i wyzna cza ewentualną strefę natężenia niebezpiecz nego dla zdrowia,

3) zapewnia odpowiednią ilość środków zabez pieczających ratowników oraz służby pomoc nicze przed działaniem hałasu,

4) prowadzi się w obrębie stanowisk pracy ciągły pomiar stężeń wybuchowych i zawartości tle nu w powietrzu,

5) prowadzi się prace ratownicze z użyciem na rzędzi nieiskrzących,

6) powinien być obniżony stan zagrożenia wybu chem,

7) przygotowuje się urządzenia zabezpieczające wylot otworu oraz sprzęt do naprowadzenia go na strumień gazu,

8) przystępuje się do opanowania wypływu. 7.1

9. Podczas erupcji otwartej ropy naftowej (wody złożowej), prowadząc akcję ratowniczą, w szcze gólności:

1) wyznacza się strefę pożarową,

2) zabezpiecza istniejące cieki wodne przed prze dostaniem się do nich ropy (wody złożowej),

3) wykonuje obwałowania, wykorzystując istnie jące zagłębienia terenu,

4) organizuje środki do transportu ropy z miejsca jej gromadzenia,

5) przygotowuje się sprzęt i narzędzia służące do zamknięcia wylotu otworu,

6) podczas prowadzenia prac ratunkowych w ob rębie rozlewisk ropy naftowej, w obrębie miejsc pracy, powinna być położona piana ga śnicza,

7) prowadzi się ciągłą kontrolę wybuchowości. 7.

20. Podczas erupcji otwartej płynu złożowego z za wartością siarkowodoru:

1) wykonuje się zadania określone w pkt 7.18 lub 7.19,

2) określa się strefę zagrożenia i skażenia tok sycznego,

3) prace ratownicze prowadzi się z użyciem sprzętu ochrony układu oddechowego (nie stosuje się aparatów regeneracyjnych),

4) przeprowadza się stałą lub okresową ewaku ację okolicznej ludności, w zależności od po wstałych zagrożeń,

5) neutralizuje siarkowodór w płynie złożowym, w miejscach jego nagromadzeń. 7.2

1. Podczas zagrożenia pożarowego przy erupcji otwartej płynu złożowego kierownik akcji powi nien:

1) określić skład oraz objętość wypływającego płynu złożowego, rodzaj i kształt strugi oraz za grożenia mogące spowodować pożar,

2) podjąć działania zapobiegające pożarowi przez eliminowanie zagrożeń i obniżenie zapalności płynu złożowego wypływającego z otworu,

3) przygotować obiekt do prowadzenia akcji ga śniczej,

4) ustalić współdziałanie odpowiednich jedno stek na wypadek pożaru, zgodnie z planem ra townictwa oraz planem ochrony przeciwpoża rowej. 7.2

2. Jeżeli powstanie pożar, kierownik akcji ratowni czej powinien:

1) dokonać oceny zagrożenia oraz podjąć działa nia możliwe do wykonania w pierwszej fazie pożaru, obejmujące: a) ewakuację ludzi przebywających w zasięgu zagrożenia, b) podjęcie akcji gaśniczej środkami gaśniczy mi, dostępnymi w obiekcie, c) wyznaczenie strefy zagrożenia,

2) przygotować obiekt do właściwej akcji gaśni czej poprzez: a) oczyszczenie terenu pożaru z zabudowy po mocniczej, zniszczonych elementów kon strukcji, b) wykonanie w przypadku erupcji ropy nafto wej obwałowania obiektu i systemu jej do prowadzania, c) zabezpieczenie odpowiedniej ilości wody i innych środków gaśniczych, d) wezwanie odpowiednich jednostek wyspe cjalizowanych w gaszeniu pożarów,

3) ustalić podstawowe etapy gaszenia pożaru, obejmujące: a) wstępne ochładzanie terenu pożaru, gasze nie lokalnych ognisk pożaru oraz przygoto wanie do gaszenia właściwego, b) właściwe gaszenie płonącej strugi z dobo rem metody działania oraz zastosowanych środków gaśniczych, c) końcowe ochładzanie. 7.2

3. Podczas prowadzenia akcji ratowniczej powinny być przestrzegane następujące warunki:

1) współdziałanie służb biorących udział w akcji powinno przebiegać według ustalonego pla nu,

2) sprzęt użyty do działań ratowniczo-gaśniczych powinien mieć zapewnioną możliwość prze mieszczania,

3) przed każdą czynnością konieczne jest prze prowadzenie krótkiego instruktażu dla jej uczestników; operacje bardziej skomplikowa Dziennik Ustaw Nr 94 — 6146 — Poz. 838 ne lub szczególnie niebezpieczne powinny być wcześniej przećwiczone na innym terenie,

4) po ugaszeniu pożaru, do momentu obniżenia się natężenia promieniowania cieplnego do wartości 4 190 W/m2, nie powinny być wyko nywane żadne prace przy otworze ani w jego sąsiedztwie,

5) w zakresie ochrony przed promieniowaniem cieplnym: a) ratowników oraz strażaków pracujących w bezpośrednim sąsiedztwie pożaru wypo saża się w ubrania żaroodporne; osoby te oraz sprzęt i urządzenia dodatkowo powin ny być chronione przed działaniem żaru za pomocą tarcz odbijających z blachy alumi niowej, rozpylonego strumienia wody lub w inny sposób określony przez kierownika akcji, b) uczestników akcji znajdujących się blisko miejsca pożaru w jakiejkolwiek odzieży ochronnej powinno się zraszać wodą w spo sób ciągły i z dostateczną wydajnością, c) na aluminiowe powłoki ubrań żaroodpor nych niedopuszczalne jest nanoszenie żad nych znaków i napisów, d) kierownik akcji ustala strefę, w której mogą pracować osoby bez specjalnych osłon i odzieży żaroodpornej, e) czas jednorazowego pobytu w strefie działa nia wysokich temperatur nie może przekra czać 10 minut, po których powinien być za pewniony co najmniej 2-godzinny odpoczy nek, f) w strefie o natężeniu promieniowania ciepl nego powyżej 13 500 W/m2, nawet w ubra niach żaroodpornych zraszanych wodą, przebywać mogą jednorazowo tylko do 5 minut, g) osoby przewidziane do pracy w strefie wy sokich temperatur powinno się stopniowo przyzwyczajać do warunków cieplnych w niej panujących oraz osobom tym zapew nić dostawę odpowiednich napojów, h) grupa ratownicza, wchodząca w strefę dzia łania wysokich temperatur, nie może liczyć mniej niż 3 osoby; w każdym przypadku po winna być przewidziana grupa dodatkowa, przeznaczona do dokonania natychmiasto wej, awaryjnej zamiany grupy pracującej na terenie pożaru lub do udzielenia jej pomo cy, i) w przypadku odczuwania bólów i zawrotów głowy, ciążenia w nogach, duszności, po winno się powiadomić o tym dowódcę gru py, a sama grupa powinna natychmiast wy cofać się poza strefę zagrożenia,

6) pracownicy oraz ratownicy biorący udział w akcji powinni być wyposażeni w ochronniki słuchu oraz okulary chroniące przed poraże niem świetlnym,

7) w przypadku wystąpienia zagrożeń toksycz nych powinno się: a) dokonywać ciągłych pomiarów stężeń związków toksycznych wydobywających się z otworu w kierunkach ich rozprzestrzenia nia się, ustalić zasięg stref zagrożenia i od powiednio je oznakować, b) ustalić zasady ewakuacji ludzi z terenu akcji i ludności z okolicznych terenów w razie przewidywanego objęcia tych terenów za sięgiem skażenia toksycznego; powinny być zapewnione siły i środki do realizacji ewaku acji ludności. 7.2

4. Wymagania techniczne oraz szczegółowe zasady gaszenia pożarów otworów naftowych określa kierownik ruchu zakładu górniczego. 7.24.

1. W przypadku powstania erupcji kierownik obiektu powinien natychmiast powiadomić jednostkę straży pożarnej, zgodnie z planem ra townictwa górniczego. 7.24.

2. Przed przystąpieniem do akcji określa się:

1) rodzaj i charakterystykę erupcji (skład płynu złożowego, wielkość wypływu, kształt i ukie runkowanie strugi, ciśnienie złożowe),

2) rodzaj i wielkość zagrożeń,

3) zakres i sposób ochrony erupcji przed poża rem.

8. Prowadzenie akcji ratowniczej w przypadku współ występowania zagrożeń. 8.

1. Przez akcję ratowniczą prowadzoną w warunkach współwystępowania zagrożeń rozumie się pro wadzenie akcji ratowniczej w przypadku wystą pienia równocześnie co najmniej dwóch zagrożeń spośród, takich jak: tąpaniowe, zawałowe, poża rowe, metanowe, wyrzutu gazów i skał, przekro czenie dopuszczalnych stężeń gazów w przekro jach wyrobisk, wodne, wybuchu pyłu węglowe go, trudnych warunków mikroklimatu, erupcyjne, siarkowodorowe i innych. 8.

2. Kierownik akcji ratowniczej powinien dokonać ro zeznania, jakie zagrożenia równocześnie wystę pują lub mogą wystąpić i jakie są ich wzajemne oddziaływania oraz dostosować do występują cych zagrożeń prowadzenie akcji. 8.

3. W zależności od rodzaju zagrożeń, podczas pro wadzenia akcji ratowniczej powinno się zatrud niać zastępy jednostek ratownictwa górniczego, wyspecjalizowane w zwalczaniu danego zagroże nia. 8.

4. W przypadku ratowania ludzi, gdy miejsce lokali zacji bazy ratowniczej ze względów organizacyj nych i technicznych jest oddalone od miejsca pro wadzenia akcji, dopuszcza się założenie podbazy. 8.

5. Kierownik akcji ratowniczej, w konsultacji ze szta bem akcji, podejmuje decyzję o założeniu podba zy oraz jej obsadzie i wyposażeniu. 8.

6. Podbaza powinna być zlokalizowana w miejscu z ustabilizowanym prądem powietrza, zapewnia jącym możliwość wykonywania pomiarów stęże nia gazów, zapewniać warunki dla szybkiego wy cofania obsady podbazy i posiadać niezawodną łączność z bazą. Dziennik Ustaw Nr 94 — 6147 — Poz. 838 SPOSÓB ROZMIESZCZENIA PUNKTÓW ZDALNEGO POBIERANIA PRÓB GAZOWYCH ORAZ LOKALIZACJI STANOWISK POMIAROWYCH W KOPALNIACH W CZASIE PROWADZENIA AKCJI PO˚AROWEJ Rys. 1a. W czasie aktywnego gaszenia pożaru Rys. 1b. W otamowanym polu pożarowym Dziennik Ustaw Nr 94 — 6148 — Poz. 838 Rys. 1c. W czasie pracy urządzenia do podawania gazów inertnych Rys. 1d. Podczas zwalczania pożaru endogenicznego Objaśnienia: - - - — linia wężowa próbobiorcza I, II, III — punkty zdalnego pobierania prób gazowych St. p. — stanowisko pomiarowe — urządzenie do podawania gazów inertnych

Status prawny: obowiązujący
Data ogłoszenia: 2002-07-01
Data wydania: 2002-06-12
Data wejścia w życie: 2002-07-01
Data obowiązywania: 2002-07-01
Organ wydający: MIN. GOSPODARKI
Dziennik Ustaw: Dz.U. 2002 nr 94 poz. 838