Dz.U. 2003 nr 162 poz. 1568

1568 USTAWA z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Rozdział 1 Przepisy ogólne Art.

1. Ustawa określa przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków oraz opieki nad nimi, zasady tworze nia krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz finansowania prac konserwator skich, restauratorskich i robót budowlanych przy za bytkach, a także organizację organów ochrony zabyt ków. Art.

2.

1. Ustawa nie narusza w szczególności prze pisów o muzeach, o bibliotekach, o języku polskim, Prawa ochrony środowiska, o ochronie przyrody, o go spodarce nieruchomościami, o planowaniu i zagospo Dziennik Ustaw Nr 162 — 11146 — Poz. 1568 darowaniu przestrzennym, Prawa budowlanego, o ochronie danych osobowych i o ochronie informacji niejawnych.

2. Ochronę materiałów archiwalnych wchodzących w skład narodowego zasobu archiwalnego regulują odrębne przepisy. Art.

3. Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) zabytek — nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świa dectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których za chowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową;

2) zabytek nieruchomy — nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości, o których mowa w pkt 1;

3) zabytek ruchomy — rzecz ruchomą, jej część lub ze spół rzeczy ruchomych, o których mowa w pkt 1;

4) zabytek archeologiczny — zabytek nieruchomy, bę dący powierzchniową, podziemną lub podwodną pozostałością egzystencji i działalności człowieka, złożoną z nawarstwień kulturowych i znajdujących się w nich wytworów bądź ich śladów albo zabytek ruchomy, będący tym wytworem;

5) instytucja kultury wyspecjalizowana w opiece nad zabytkami — instytucję kultury w rozumieniu prze pisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, której celem statutowym jest sprawo wanie opieki nad zabytkami;

6) prace konserwatorskie — działania mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, za hamowanie procesów jego destrukcji oraz doku mentowanie tych działań;

7) prace restauratorskie — działania mające na celu wyeksponowanie wartości artystycznych i este tycznych zabytku, w tym, jeżeli istnieje taka potrze ba, uzupełnienie lub odtworzenie jego części, oraz dokumentowanie tych działań;

8) roboty budowlane — roboty budowlane w rozu mieniu przepisów Prawa budowlanego, podejmo wane przy zabytku lub w otoczeniu zabytku;

9) badania konserwatorskie — działania mające na celu rozpoznanie historii i funkcji zabytku, ustale nie użytych do jego wykonania materiałów i zasto sowanych technologii, określenie stanu zachowa nia tego zabytku oraz opracowanie diagnozy, pro jektu i programu prac konserwatorskich, a jeżeli ist nieje taka potrzeba, również programu prac restau ratorskich;

10) badania architektoniczne — działania ingerujące w substancję zabytku, mające na celu rozpoznanie i udokumentowanie pierwotnej formy obiektu bu dowlanego oraz ustalenie zakresu jego kolejnych przekształceń; 1

1) badania archeologiczne — działania mające na ce lu odkrycie, rozpoznanie, udokumentowanie i za bezpieczenie zabytku archeologicznego; 1

2) historyczny układ urbanistyczny lub ruralistyczny — przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, za wierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościo wych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg; 1

3) historyczny zespół budowlany — powiązaną prze strzennie grupę budynków wyodrębnioną ze względu na formę architektoniczną, styl, zastoso wane materiały, funkcję, czas powstania lub zwią zek z wydarzeniami historycznymi; 1

4) krajobraz kulturowy — przestrzeń historycznie ukształtowaną w wyniku działalności człowieka, za wierającą wytwory cywilizacji oraz elementy przy rodnicze; 1

5) otoczenie — teren wokół lub przy zabytku wyzna czony w decyzji o wpisie tego terenu do rejestru za bytków w celu ochrony wartości widokowych za bytku oraz jego ochrony przed szkodliwym oddzia ływaniem czynników zewnętrznych. Art.

4. Ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicz nej działań mających na celu:

1) zapewnienie warunków prawnych, organizacyj nych i finansowych umożliwiających trwałe zacho wanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie;

2) zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodo wać uszczerbek dla wartości zabytków;

3) udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzysta nia z zabytków;

4) przeciwdziałanie kradzieży, zaginięciu lub nielegal nemu wywozowi zabytków za granicę;

5) kontrolę stanu zachowania i przeznaczenia zabyt ków;

6) uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska. Art.

5. Opieka nad zabytkiem sprawowana przez je go właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków:

1) naukowego badania i dokumentowania zabytku;

2) prowadzenia prac konserwatorskich, restaurator skich i robót budowlanych przy zabytku;

3) zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego oto czenia w jak najlepszym stanie;

4) korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwa łe zachowanie jego wartości; Dziennik Ustaw Nr 162 — 11147 — Poz. 1568

5) popularyzowania i upowszechniania wiedzy o za bytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury. Art.

6.

1. Ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania:

1) zabytki nieruchome będące, w szczególności: a) krajobrazami kulturowymi, b) układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i ze społami budowlanymi, c) dziełami architektury i budownictwa, d) dziełami budownictwa obronnego, e) obiektami techniki, a zwłaszcza kopalniami, hu tami, elektrowniami i innymi zakładami przemy słowymi, f) cmentarzami, g) parkami, ogrodami i innymi formami zaprojek towanej zieleni, h) miejscami upamiętniającymi wydarzenia histo ryczne bądź działalność wybitnych osobistości lub instytucji;

2) zabytki ruchome będące, w szczególności: a) dziełami sztuk plastycznych, rzemiosła artystycz nego i sztuki użytkowej, b) kolekcjami stanowiącymi zbiory przedmiotów zgromadzonych i uporządkowanych według koncepcji osób, które tworzyły te kolekcje, c) numizmatami oraz pamiątkami historycznymi, a zwłaszcza militariami, sztandarami, pieczęcia mi, odznakami, medalami i orderami, d) wytworami techniki, a zwłaszcza urządzeniami, środkami transportu oraz maszynami i narzę dziami świadczącymi o kulturze materialnej, charakterystycznymi dla dawnych i nowych form gospodarki, dokumentującymi poziom na uki i rozwoju cywilizacyjnego, e) materiałami bibliotecznymi, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o biblio tekach (Dz. U. Nr 85, poz. 539, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 2001 r. Nr 129, poz. 1440 oraz z 2002 r. Nr 113, poz. 984), f) instrumentami muzycznymi, g) wytworami sztuki ludowej i rękodzieła oraz inny mi obiektami etnograficznymi, h) przedmiotami upamiętniającymi wydarzenia hi storyczne bądź działalność wybitnych osobisto ści lub instytucji;

3) zabytki archeologiczne będące, w szczególności: a) pozostałościami terenowymi pradziejowego i hi storycznego osadnictwa, b) cmentarzyskami, c) kurhanami, d) reliktami działalności gospodarczej, religijnej i artystycznej.

2. Ochronie mogą podlegać nazwy geograficzne, historyczne lub tradycyjne nazwy obiektu budowlane go, placu, ulicy lub jednostki osadniczej. Rozdział 2 Formy i sposób ochrony zabytków Art.

7. Formami ochrony zabytków są:

1) wpis do rejestru zabytków;

2) uznanie za pomnik historii;

3) utworzenie parku kulturowego;

4) ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospo darowania przestrzennego. Art.

8. Rejestr zabytków, zwany dalej „rejestrem”, dla zabytków znajdujących się na terenie województwa prowadzi wojewódzki konserwator zabytków. Art.

9.

1. Do rejestru wpisuje się zabytek nierucho my na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkie go konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy.

2. W trybie określonym w ust. 1, do rejestru może być również wpisane otoczenie zabytku wpisanego do rejestru, a także nazwa geograficzna, historyczna lub tradycyjna tego zabytku.

3. Wpis do rejestru historycznego układu urbani stycznego, ruralistycznego lub historycznego zespołu budowlanego nie wyłącza możliwości wydania decyzji o wpisie do rejestru wchodzących w skład tych ukła dów lub zespołu zabytków nieruchomych.

4. Wpisanie zabytku nieruchomego do rejestru ujawnia się w księdze wieczystej danej nieruchomości na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków, na podstawie decyzji o wpisie do rejestru tego zabytku.

5. Decyzja o wpisie zabytku nieruchomego do reje stru, na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabyt ków, stanowi podstawę wpisu w katastrze nierucho mości.

6. Na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabyt ków informację o wpisie zabytku nieruchomego do re jestru ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędo wym.

7. Wpisy, o których mowa w ust. 4 i 5, są wolne od opłat. Art.

10.

1. Do rejestru wpisuje się zabytek ruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego Dziennik Ustaw Nr 162 — 11148 — Poz. 1568 konserwatora zabytków na wniosek właściciela tego zabytku.

2. Wojewódzki konserwator zabytków może wydać z urzędu decyzję o wpisie zabytku ruchomego do reje stru w przypadku uzasadnionej obawy zniszczenia, uszkodzenia lub nielegalnego wywiezienia zabytku za granicę. Art. 1

1. Do rejestru nie wpisuje się zabytku wpisa nego do inwentarza muzeum lub wchodzącego w skład narodowego zasobu bibliotecznego. Art. 1

2.

1. Starosta, w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, może umieszczać na zabyt ku nieruchomym wpisanym do rejestru znak informu jący o tym, iż zabytek ten podlega ochronie.

2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporzą dzenia, wzór i wymiary znaku, o którym mowa w ust. 1.

3. Rozporządzenie powinno określić formę graficz ną znaku, wyróżniającą się wśród innych znaków, z uwzględnieniem dotychczas używanego wzoru, a tak że pisemną informację, że dany obiekt jest zabytkiem i podlega ochronie. Art. 1

3.

1. Zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego war tości historycznej, artystycznej lub naukowej albo któ rego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpi sie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru.

2. Przepis ust. 1 stosuje się do skreślenia z rejestru części zabytku.

3. Z rejestru skreśla się otoczenie zabytku, w przy padku skreślenia z rejestru tego zabytku.

4. Z rejestru skreśla się również zabytek, który:

1) został wywieziony na stałe za granicę zgodnie z obowiązującymi przepisami;

2) został wpisany do inwentarza muzeum;

3) wszedł w skład narodowego zasobu biblioteczne go.

5. Skreślenie z rejestru następuje na podstawie de cyzji ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

6. Postępowanie w sprawie skreślenia zabytku z re jestru wszczyna się z urzędu bądź na wniosek właści ciela zabytku lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy. Art. 1

4.

1. Na podstawie decyzji o skreśleniu zabyt ku nieruchomego z rejestru, wojewódzki konserwator zabytków występuje z wnioskiem o wykreślenie z księ gi wieczystej wpisu, o którym mowa w art. 9 ust. 4.

2. Na podstawie decyzji o skreśleniu zabytku nieru chomego z rejestru, wojewódzki konserwator zabyt ków występuje z wnioskiem o wykreślenie z katastru nieruchomości wpisu, o którym mowa w art. 9 ust. 5.

3. Na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabyt ków informację o skreśleniu zabytku nieruchomego z rejestru ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzę dowym.

4. Wykreślenia, o których mowa w ust. 1 i 2, są wol ne od opłat. Art. 1

5.

1. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek ministra właściwego do spraw kultury i ochro ny dziedzictwa narodowego, w drodze rozporządzenia, może uznać za pomnik historii zabytek nieruchomy wpisany do rejestru lub park kulturowy o szczególnej wartości dla kultury, określając jego granice.

2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może złożyć wniosek, o któ rym mowa w ust. 1, po uzyskaniu opinii Rady Ochrony Zabytków.

3. Cofnięcie uznania zabytku nieruchomego za po mnik historii następuje w trybie przewidzianym dla je go uznania.

4. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może przedstawić Komiteto wi Dziedzictwa Âwiatowego wniosek o wpis pomnika historii na „Listę dziedzictwa światowego” w celu ob jęcia tego pomnika ochroną na podstawie Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kultural nego i naturalnego, przyjętej w Paryżu dnia 16 listopa da 1972 r. (Dz. U. z 1976 r. Nr 32, poz. 190 i 191). Art. 1

6.

1. Rada gminy, po zasięgnięciu opinii woje wódzkiego konserwatora zabytków, na podstawie uchwały, może utworzyć park kulturowy w celu ochro ny krajobrazu kulturowego oraz zachowania wyróżnia jących się krajobrazowo terenów z zabytkami nieru chomymi charakterystycznymi dla miejscowej tradycji budowlanej i osadniczej.

2. Uchwała określa nazwę parku kulturowego, jego granice, sposób ochrony, a także zakazy i ograniczenia, o których mowa w art. 17 ust. 1.

3. Wójt (burmistrz, prezydent miasta), w uzgodnie niu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, sporzą dza plan ochrony parku kulturowego, który wymaga zatwierdzenia przez radę gminy.

4. W celu realizacji zadań związanych z ochroną parku kulturowego rada gminy może utworzyć jed nostkę organizacyjną do zarządzania parkiem.

5. Park kulturowy przekraczający granice gminy może być utworzony i zarządzany na podstawie zgod nych uchwał rad gmin (związku gmin), na terenie któ rych ten park ma być utworzony. Dziennik Ustaw Nr 162 — 11149 — Poz. 1568

6. Dla obszarów, na których utworzono park kultu rowy, sporządza się obowiązkowo miejscowy plan za gospodarowania przestrzennego. Art. 1

7.

1. Na terenie parku kulturowego lub jego części mogą być ustanowione zakazy i ograniczenia dotyczące:

1) prowadzenia robót budowlanych oraz działalności przemysłowej, rolniczej, hodowlanej, handlowej lub usługowej;

2) zmiany sposobu korzystania z zabytków nierucho mych;

3) umieszczania tablic, napisów, ogłoszeń reklamo wych i innych znaków niezwiązanych z ochroną parku kulturowego, z wyjątkiem znaków drogo wych i znaków związanych z ochroną porządku i bezpieczeństwa publicznego, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1;

4) składowania lub magazynowania odpadów.

2. W razie ograniczenia sposobu korzystania z nie ruchomości na skutek ustanowienia zakazów i ograni czeń, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowied nio przepisy art. 131—134 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 i Nr 115, poz. 1229, z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 233, poz. 1957 oraz z 2003 r. Nr 46, poz. 392 i Nr 80, poz. 717 i 721). Art. 1

8.

1. Ochronę zabytków i opiekę nad zabytka mi uwzględnia się przy sporządzaniu i aktualizacji kon cepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, stra tegii rozwoju województw, planów zagospodarowa nia przestrzennego województw, analiz i studiów z za kresu zagospodarowania przestrzennego powiatu, strategii rozwoju gmin, studiów uwarunkowań i kie runków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzen nego.

2. W koncepcji, strategiach, analizach, planach i studiach, o których mowa w ust. 1, w szczególności:

1) uwzględnia się krajowy program ochrony zabyt ków i opieki nad zabytkami;

2) określa się rozwiązania niezbędne do zapobiegania zagrożeniom dla zabytków, zapewnienia im ochro ny przy realizacji inwestycji oraz przywracania za bytków do jak najlepszego stanu;

3) ustala się przeznaczenie i zasady zagospodarowa nia terenu uwzględniające opiekę nad zabytkami. Art. 1

9.

1. W studium uwarunkowań i kierunków za gospodarowania przestrzennego gminy oraz w miej scowym planie zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się, w szczególności ochronę:

1) zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru i ich otoczenia;

2) innych zabytków nieruchomych, znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków;

3) parków kulturowych.

2. W przypadku gdy gmina posiada gminny pro gram opieki nad zabytkami, ustalenia tego programu uwzględnia się w studium i planie, o których mowa w ust. 1.

3. W studium i planie, o których mowa w ust. 1, ustala się, w zależności od potrzeb, strefy ochrony kon serwatorskiej obejmujące obszary, na których obowią zują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków. Art.

20. Projekty i zmiany planu zagospodarowania przestrzennego województwa oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlegają uzgod nieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Art. 2

1. Ewidencja zabytków jest podstawą do spo rządzania programów opieki nad zabytkami przez wo jewództwa, powiaty i gminy. Art. 2

2.

1. Generalny Konserwator Zabytków pro wadzi krajową ewidencję zabytków w formie zbioru kart ewidencyjnych zabytków znajdujących się w woje wódzkich ewidencjach zabytków.

2. Wojewódzki konserwator zabytków prowadzi wojewódzką ewidencję zabytków w formie kart ewi dencyjnych zabytków znajdujących się na terenie wo jewództwa.

3. Włączenie karty ewidencyjnej zabytku ruchome go niewpisanego do rejestru do wojewódzkiej ewiden cji zabytków może nastąpić za zgodą właściciela tego zabytku.

4. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adre sowych zabytków nieruchomych z terenu gminy, obję tych wojewódzką ewidencją zabytków. Art. 2

3.

1. Generalny Konserwator Zabytków pro wadzi, w formie zbioru kart informacyjnych, krajowy wykaz zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem.

2. Wojewódzki konserwator zabytków, organy Poli cji, Straży Granicznej i administracji celnej są obowią zane niezwłocznie przekazywać, w celu ujęcia w wyka zie, Generalnemu Konserwatorowi Zabytków informa cje o zabytku skradzionym lub wywiezionym za grani cę niezgodnie z prawem. Art. 2

4.

1. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia rejestru zabyt ków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji za bytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzio nych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z pra wem. Dziennik Ustaw Nr 162 — 11150 — Poz. 1568

2. Rejestr zabytków prowadzi się w formie odręb nych ksiąg dla poszczególnych rodzajów zabytków.

3. W rozporządzeniu należy określić, jakie dane po winny być ujęte w poszczególnych księgach rejestru, w karcie ewidencyjnej i adresowej zabytku oraz w kar cie informacyjnej, a także sposób gromadzenia doku mentów dotyczących zabytku.

4. Rozporządzenie powinno wskazywać przesłanki, od których spełnienia jest uzależnione włączenie kart ewidencyjnych i adresowych do ewidencji, a także ich wyłączenie z tych ewidencji. Rozdział 3 Zagospodarowanie zabytków, prowadzenie badań, prac i robót oraz podejmowanie innych działań przy zabytkach Art. 2

5.

1. Zagospodarowanie na cele użytkowe za bytku nieruchomego wpisanego do rejestru wymaga posiadania przez jego właściciela lub posiadacza:

1) dokumentacji konserwatorskiej określającej stan zachowania zabytku nieruchomego i możliwości jego adaptacji, z uwzględnieniem historycznej funkcji i wartości tego zabytku;

2) uzgodnionego z wojewódzkim konserwatorem za bytków programu prac konserwatorskich przy za bytku nieruchomym, określającego zakres i sposób ich prowadzenia oraz wskazującego niezbędne do zastosowania materiały i technologie;

3) uzgodnionego z wojewódzkim konserwatorem za bytków programu zagospodarowania zabytku nie ruchomego wraz z otoczeniem oraz dalszego ko rzystania z tego zabytku, z uwzględnieniem wyeks ponowania jego wartości.

2. W celu spełnienia wymagań, o których mowa w ust. 1, wojewódzki konserwator zabytków jest obo wiązany nieodpłatnie udostępnić do wglądu właścicie lowi lub posiadaczowi zabytku nieruchomego posiada ną przez siebie dokumentację tego zabytku oraz umoż liwić dokonywanie niezbędnych odpisów z tej doku mentacji. Art. 2

6.

1. W umowie sprzedaży, zamiany, darowi zny lub dzierżawy zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru, stanowiącego własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy określa niu sposobu korzystania z tego zabytku należy nałożyć, jeżeli stan zachowania zabytku tego wymaga, na na bywcę lub dzierżawcę obowiązek przeprowadzenia w określonym terminie niezbędnych prac konserwa torskich przy tym zabytku.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do decy zji o oddaniu w trwały zarząd zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru. Art. 2

7. Na wniosek właściciela lub posiadacza za bytku wojewódzki konserwator zabytków przedstawia, w formie pisemnej, zalecenia konserwatorskie, okre ślające sposób korzystania z zabytku, jego zabezpiecze nia i wykonania prac konserwatorskich, a także zakres dopuszczalnych zmian, które mogą być wprowadzone w tym zabytku. Art. 2

8. Niezależnie od obowiązków wynikających z opieki nad zabytkami, określonych w art. 5, właściciel lub posiadacz zabytku wpisanego do rejestru lub za bytku znajdującego się w wojewódzkiej ewidencji za bytków zawiadamia wojewódzkiego konserwatora za bytków o:

1) uszkodzeniu, zniszczeniu, zaginięciu lub kradzieży zabytku, niezwłocznie po powzięciu wiadomości o wystąpieniu zdarzenia;

2) zagrożeniu dla zabytku, niezwłocznie po powzięciu wiadomości o wystąpieniu zagrożenia;

3) zmianie miejsca przechowania zabytku ruchomego w terminie miesiąca od dnia nastąpienia tej zmia ny;

4) zmianach dotyczących stanu prawnego zabytku, nie później niż w terminie miesiąca od dnia ich wy stąpienia lub powzięcia o nich wiadomości. Art. 2

9.

1. Organy ochrony zabytków w czasie uzgodnionym z właścicielem lub posiadaczem przed miotu będącego zabytkiem lub posiadającego cechy zabytku mogą prowadzić badania tego przedmiotu w miejscu, w którym przedmiot ten się znajduje.

2. W przypadku odmowy udostępnienia przedmio tu, o którym mowa w ust. 1, wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą jego udo stępnienie na czas niezbędny do wykonania badań, jednak nie dłuższy niż 3 miesiące od dnia, w którym de cyzja stała się ostateczna.

3. Za szkody wyrządzone w związku z badaniami, o których mowa w ust. 1 lub 2, przysługuje odszkodo wanie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Art. 30.

1. Właściciel lub posiadacz zabytku nieru chomego bądź nieruchomości o cechach zabytku jest obowiązany udostępnić ten zabytek bądź nierucho mość wykonawcy badań w celu ich przeprowadzenia.

2. W przypadku odmowy udostępnienia zabytku nieruchomego bądź nieruchomości, o których mowa w ust. 1, wojewódzki konserwator zabytków może wy dać decyzję nakazującą właścicielowi lub posiadaczo wi udostępnienie tego zabytku bądź nieruchomości, na czas niezbędny do przeprowadzenia badań, jednak nie dłuższy niż 3 miesiące od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

3. Za szkody wyrządzone w związku z badaniami, o których mowa w ust. 1 lub 2, przysługuje odszkodo wanie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Art. 3

1.

1. Osoba fizyczna lub jednostka organiza cyjna, która zamierza finansować roboty budowlane przy zabytku nieruchomym wpisanym do rejestru lub Dziennik Ustaw Nr 162 — 11151 — Poz. 1568 objętym ochroną konserwatorską na podstawie usta leń miejscowego planu zagospodarowania przestrzen nego, jest obowiązana pokryć koszty badań archeolo gicznych oraz ich dokumentacji, jeżeli przeprowadze nie tych badań jest niezbędne dla ochrony zabytków archeologicznych.

2. Szczegółowy zakres i rodzaj niezbędnych badań archeologicznych przy zabytku nieruchomym, o któ rym mowa w ust. 1, wojewódzki konserwator zabyt ków ustala w drodze decyzji.

3. Egzemplarz dokumentacji badań, o których mo wa w ust. 1, podlega po ich zakończeniu nieodpłatne mu przekazaniu wojewódzkiemu konserwatorowi za bytków. Art. 3

2.

1. Kto, w trakcie prowadzenia robót budow lanych lub ziemnych, odkrył przedmiot, co do którego istnieje przypuszczenie, iż jest on zabytkiem, jest obo wiązany:

1) wstrzymać wszelkie roboty mogące uszkodzić lub zniszczyć odkryty przedmiot;

2) zabezpieczyć, przy użyciu dostępnych środków, ten przedmiot i miejsce jego odkrycia;

3) niezwłocznie zawiadomić o tym właściwego woje wódzkiego konserwatora zabytków, a jeśli nie jest to możliwe, właściwego wójta (burmistrza, prezy denta miasta).

2. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest obowią zany niezwłocznie, nie dłużej niż w terminie 3 dni, prze kazać wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków przy jęte zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 3.

3. Wojewódzki konserwator zabytków jest obowią zany w terminie 5 dni od dnia przyjęcia zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i ust. 2, dokonać oględzin odkrytego przedmiotu.

4. Jeżeli w terminie, określonym w ust. 3, woje wódzki konserwator zabytków nie dokona oględzin od krytego przedmiotu, przerwane roboty mogą być kon tynuowane.

5. Po dokonaniu oględzin odkrytego przedmiotu wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję:

1) pozwalającą na kontynuację przerwanych robót, je żeli odkryty przedmiot nie jest zabytkiem;

2) pozwalającą na kontynuację przerwanych robót, je żeli odkryty przedmiot jest zabytkiem, a kontynu acja robót nie doprowadzi do jego zniszczenia lub uszkodzenia;

3) nakazującą dalsze wstrzymanie robót i przeprowa dzenie, na koszt osoby fizycznej lub jednostki orga nizacyjnej finansującej te roboty, badań archeolo gicznych w niezbędnym zakresie.

6. Roboty nie mogą być wstrzymane na okres dłuż szy niż miesiąc od dnia doręczenia decyzji, o której mo wa w ust. 5 pkt 3.

7. Jeżeli w trakcie badań archeologicznych zostanie odkryty zabytek posiadający wyjątkową wartość, woje wódzki konserwator zabytków może wydać decyzję o przedłużeniu okresu wstrzymania robót. Okres wstrzymania robót nie może być jednak dłuższy niż 6 miesięcy od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 5 pkt 3.

8. Po zakończeniu badań archeologicznych, o któ rych mowa w ust. 5 pkt 3, wojewódzki konserwator za bytków wydaje decyzję pozwalającą na kontynuację przerwanych robót.

9. W przypadku odkrycia przedmiotu, o którym mo wa w ust. 1, z wyłączeniem zabytków archeologicz nych, w sprawach własności i wynagrodzenia dla zna lazcy tego przedmiotu stosuje się odpowiednio art. 189 Kodeksu cywilnego. Art. 3

3.

1. Kto przypadkowo znalazł przedmiot, co do którego istnieje przypuszczenie, iż jest on zabytkiem archeologicznym, jest obowiązany, przy użyciu dostęp nych środków, zabezpieczyć ten przedmiot i oznako wać miejsce jego znalezienia oraz niezwłocznie zawia domić o znalezieniu tego przedmiotu właściwego wo jewódzkiego konserwatora zabytków, a jeśli nie jest to możliwe, właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

2. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest obowią zany niezwłocznie, nie dłużej niż w terminie 3 dni, prze kazać wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków przy jęte zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1.

3. W terminie 3 dni od dnia przyjęcia zawiadomie nia, o którym mowa w ust. 1 i 2, wojewódzki konserwa tor zabytków jest obowiązany dokonać oględzin znale zionego przedmiotu i miejsca jego znalezienia oraz, w razie potrzeby, zorganizować badania archeologicz ne. Art. 3

4.

1. Osobom, które odkryły bądź przypadko wo znalazły zabytek archeologiczny, przysługuje na groda, jeżeli dopełniły one obowiązków określonych odpowiednio w art. 32 ust. 1 lub w art. 33 ust. 1.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do osób zajmują cych się zawodowo badaniami archeologicznymi lub zatrudnionych w grupach zorganizowanych w celu prowadzenia takich badań.

3. Warunki i tryb przyznawania nagród określi, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, ustalając rodzaje nagród, źródła ich finansowania i wysokość nagród pieniężnych. Art. 3

5.

1. Przedmioty będące zabytkami archeolo gicznymi odkrytymi, przypadkowo znalezionymi albo pozyskanymi w wyniku badań archeologicznych, sta nowią własność Skarbu Państwa.

2. Własność Skarbu Państwa stanowią również przedmioty będące zabytkami archeologicznymi, pozy Dziennik Ustaw Nr 162 — 11152 — Poz. 1568 skane w wyniku poszukiwań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 12.

3. Miejsce przechowywania zabytków archeolo gicznych odkrytych, przypadkowo znalezionych albo pozyskanych w wyniku badań archeologicznych bądź poszukiwań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 12, określa wojewódzki konserwator zabytków, przekazu jąc je, w drodze decyzji, w depozyt muzeum lub innej jednostce organizacyjnej, za jej zgodą.

4. Przekazanie zabytków archeologicznych mu zeum lub innej jednostce organizacyjnej może nastąpić w przypadku, gdy jednostka ta zapewni:

1) ich trwałe przechowanie;

2) przeprowadzenie inwentaryzacji i odpowiednich prac konserwatorskich;

3) udostępnianie tych zabytków w celach naukowych.

5. Wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję o cofnięciu oddania w depozyt zabytków ar cheologicznych, jeżeli muzeum lub inna jednostka or ganizacyjna nie zapewnia warunków, o których mowa w ust. 4.

6. Na wniosek dyrektora muzeum zabytki archeolo giczne, będące w depozycie tego muzeum, mogą być przekazane na jego własność na podstawie decyzji wo jewódzkiego konserwatora zabytków. Art. 3

6.

1. Pozwolenia wojewódzkiego konserwato ra zabytków wymaga:

1) prowadzenie prac konserwatorskich, restaurator skich lub robót budowlanych przy zabytku wpisa nym do rejestru;

2) wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu za bytku;

3) prowadzenie badań konserwatorskich zabytku wpi sanego do rejestru;

4) prowadzenie badań architektonicznych zabytku wpisanego do rejestru;

5) prowadzenie badań archeologicznych;

6) przemieszczanie zabytku nieruchomego wpisane go do rejestru;

7) trwałe przeniesienie zabytku ruchomego wpisane go do rejestru, z naruszeniem ustalonego tradycją wystroju wnętrza, w którym zabytek ten się znajdu je;

8) dokonywanie podziału zabytku nieruchomego wpi sanego do rejestru;

9) zmiana przeznaczenia zabytku wpisanego do reje stru lub sposobu korzystania z tego zabytku;

10) umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych, tablic, reklam oraz napi sów, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1; 1

1) podejmowanie innych działań, które mogłyby pro wadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglą du zabytku wpisanego do rejestru; 1

2) poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych, w tym zabytków archeologicznych, przy użyciu wszelkiego rodzaju urządzeń elektro nicznych i technicznych oraz sprzętu do nurkowa nia.

2. Na polskich obszarach morskich pozwolenie na podejmowanie działań, o których mowa w ust. 1 pkt 5 i 12, wydaje dyrektor urzędu morskiego w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków właściwym dla miejsca siedziby urzędu morskiego.

3. Pozwolenia, o których mowa w ust. 1, mogą określać warunki, które zapobiegną uszkodzeniu lub zniszczeniu zabytku.

4. Wojewódzki konserwator zabytków może uzależ nić wydanie pozwolenia na podejmowanie działań, o których mowa w ust. 1 pkt 6, 9 i 11, od przeprowadze nia, na koszt wnioskodawcy, niezbędnych badań kon serwatorskich, architektonicznych lub archeologicz nych. Egzemplarz dokumentacji badań jest przekazy wany nieodpłatnie wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków.

5. Pozwolenia, o których mowa w ust. 1, wydaje się na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyj nej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ogra niczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiąza niowego.

6. Pozwolenie na prowadzenie badań archeologicz nych wydaje się na wniosek osoby fizycznej lub jed nostki organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do ko rzystania z nieruchomości, wynikający z prawa wła sności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu al bo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zo bowiązaniowego.

7. Pozwolenie na prowadzenie badań konserwator skich i architektonicznych przy zabytku wpisanym do rejestru albo badań archeologicznych lub poszukiwań ukrytych bądź porzuconych zabytków ruchomych, w tym zabytków archeologicznych, wydaje się również na wniosek osób fizycznych albo jednostek organiza cyjnych zamierzających prowadzić te badania lub po szukiwania. W przypadku nieuzyskania zgody właści ciela lub posiadacza nieruchomości na przeprowadze nie tych badań lub poszukiwań przepisy art. 30 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

8. Uzyskanie pozwolenia wojewódzkiego konser watora zabytków na podjęcie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, w przypadkach określonych przepisami Prawa budow lanego. Dziennik Ustaw Nr 162 — 11153 — Poz. 1568 Art. 3

7.

1. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia:

1) tryb i sposób wydawania pozwoleń na prowadze nie prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych oraz badań konserwatorskich i archi tektonicznych, a także innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6—12, przy zabytku wpi sanym do rejestru oraz badań archeologicznych;

2) kwalifikacje osób uprawnionych do prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, badań konserwatorskich i architektonicznych przy zabyt ku wpisanym do rejestru oraz badań archeologicz nych;

3) dodatkowe wymagania dla osób wykonujących sa modzielne funkcje techniczne w budownictwie przy zabytkach nieruchomych wpisanych do reje stru;

4) sposób potwierdzania posiadanych kwalifikacji i dodatkowych wymagań, o których mowa w pkt 2 i 3;

5) standardy, jakim powinna odpowiadać dokumenta cja prowadzonych prac konserwatorskich i restau ratorskich przy zabytku ruchomym wpisanym do rejestru i badań archeologicznych.

2. W rozporządzeniu należy określić szczegółowe wymagania, jakim powinien odpowiadać wniosek i po zwolenie na prowadzenie prac, robót, badań i działań, o których mowa w ust. 1 pkt 1, oraz dokumentację nie zbędną do rozpatrzenia tego wniosku.

3. Przy określaniu kwalifikacji i dodatkowych wy magań osób uprawnionych do prowadzenia prac, ro bót i badań, o których mowa w ust. 1 pkt 1, niezbędne jest wskazanie wykształcenia oraz wymaganej praktyki zawodowej, które powinny posiadać te osoby.

4. Standardy, o których mowa w ust. 1 pkt 5, ustala się tak, aby poszczególne etapy prowadzonych prac konserwatorskich i restauratorskich przy zabytkach ru chomych i badań archeologicznych były odpowiednio udokumentowane. Rozdział 4 Nadzór konserwatorski Art. 3

8.

1. Wojewódzki konserwator zabytków lub działający z jego upoważnienia pracownicy wojewódz kiego urzędu ochrony zabytków prowadzą kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

2. W upoważnieniu, o którym mowa w ust. 1, okre śla się osobę lub osoby upoważnione do przeprowa dzenia kontroli, kontrolowaną osobę fizyczną lub jed nostkę organizacyjną, miejsce i zakres kontroli oraz podstawę prawną do jej przeprowadzenia.

3. Przy wykonywaniu kontroli wojewódzki konser wator zabytków lub osoby, o których mowa w ust. 1, są uprawnione do:

1) wstępu na teren nieruchomości, jeżeli istnieje uza sadnione podejrzenie zniszczenia lub uszkodzenia zabytku;

2) oceny stanu zachowania, warunków przechowywa nia i zabezpieczenia zabytków wpisanych do reje stru, a także zabytków znajdujących się w muzeach, bibliotekach oraz w zbiorach lub zasobach innych państwowych jednostek organizacyjnych i jedno stek samorządu terytorialnego, w terminie uzgod nionym z ich właścicielem lub posiadaczem;

3) sprawdzania zgodności wszelkich działań podej mowanych przy zabytkach wpisanych do rejestru oraz prowadzonych badań archeologicznych z za kresem lub warunkami określonymi w pozwoleniu i zatwierdzoną dokumentacją;

4) żądania ustnych lub pisemnych informacji w zakre sie niezbędnym dla ustalenia stanu faktycznego dotyczącego zakresu kontroli;

5) żądania okazania dokumentów i udostępnienia wszelkich danych mających związek z zakresem kontroli;

6) dokonania wpisu w dzienniku budowy w zakresie określonym przepisami Prawa budowlanego.

4. Czynności kontrolne przeprowadza się w obec ności kontrolowanej osoby fizycznej albo kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub upoważ nionej przez niego osoby, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych.

5. Czynności kontrolne dotyczące zabytków nieru chomych wpisanych do rejestru, które są w zarządzie państw obcych albo są użytkowane przez przedstawi cieli dyplomatycznych i konsularnych tych państw lub przez inne osoby zrównane z nimi na podstawie ustaw, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów mię dzynarodowych, mogą być wykonywane za zgodą tych przedstawicieli lub osób. Art. 3

9.

1. Z czynności kontrolnych kontrolujący sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kontrolowanej osobie fizycznej lub kierownikowi kon trolowanej jednostki organizacyjnej.

2. Protokół kontroli zawiera opis stanu faktycznego stwierdzonego w toku kontroli, w tym ustalonych nie prawidłowości, z uwzględnieniem przyczyn powsta nia, zakresu i skutków tych nieprawidłowości oraz osób za nie odpowiedzialnych.

3. Protokół podpisują kontrolujący i kontrolowana osoba fizyczna albo kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub upoważniona przez niego osoba, którzy mogą wnieść do protokołu umotywowane za strzeżenia i uwagi. Dziennik Ustaw Nr 162 — 11154 — Poz. 1568

4. W razie odmowy podpisania protokołu przez kontrolowaną osobę fizyczną albo kierownika kontro lowanej jednostki organizacyjnej lub upoważnioną przez niego osobę, kontrolujący czyni o tym wzmiankę w protokole, a odmawiający podpisu może w terminie 7 dni przedstawić swoje pisemne uwagi wojewódzkie mu konserwatorowi zabytków. Art. 40.

1. Na podstawie ustaleń wynikających z kontroli wojewódzki konserwator zabytków może wy dać zalecenia pokontrolne kontrolowanej osobie fi zycznej lub kierownikowi kontrolowanej jednostki or ganizacyjnej.

2. Wojewódzki konserwator zabytków może odstą pić od wydania zaleceń pokontrolnych i wydać decyzję, o której mowa w art. 43, art. 44 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 46 ust. 1, art. 49 ust. 1 lub art. 50 ust. 1.

3. W przypadku kontroli jednostki organizacyjnej wojewódzki konserwator zabytków może zażądać prze prowadzenia postępowania służbowego lub innego przewidzianego prawem przeciwko osobom winnym dopuszczenia do powstania uchybień i poinformowa nia go w określonym terminie o podjętych działaniach zmierzających do usunięcia tych uchybień. Art. 4

1. W razie stwierdzenia, że działanie lub za niechanie kontrolowanej osoby fizycznej albo kierow nika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub jej pracownika narusza przepisy art. 108—118 ustawy, wojewódzki konserwator zabytków kieruje odpowied nio do Policji, prokuratury albo sądu zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia. Art. 4

2. Generalny Konserwator Zabytków może podejmować czynności, o których mowa w art. 38 ust. 3, art. 39, art. 40 ust. 1 i 3 oraz art. 41, jeżeli jest to konieczne ze względu na szczególną wagę sprawy. Przepisy art. 38 ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio. Art. 4

3. Wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o wstrzymaniu wykonywanych bez jego po zwolenia lub w sposób odbiegający od zakresu i wa runków określonych w pozwoleniu:

1) prac konserwatorskich, restauratorskich, badań konserwatorskich lub architektonicznych przy za bytku wpisanym do rejestru;

2) robót budowlanych przy zabytku wpisanym do re jestru lub w jego otoczeniu;

3) badań archeologicznych;

4) innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6—8 i 10—12. Art. 4

4.

1. Decyzja, o której mowa w art. 43, wyga sa po upływie 2 miesięcy od dnia jej doręczenia, jeżeli w tym terminie wojewódzki konserwator zabytków nie wyda decyzji:

1) nakazującej przywrócenie zabytku do poprzednie go stanu lub uporządkowanie terenu, z określe niem terminu wykonania tych czynności, albo

2) zobowiązującej do uzyskania pozwolenia woje wódzkiego konserwatora zabytków na prowadze nie wstrzymanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku, albo

3) nakładającej obowiązek podjęcia określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku do zgodności z zakresem i warunkami określonymi w pozwoleniu, wskazując termin wykonania tych czynności.

2. W przypadku nieuzyskania pozwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, albo niewykonania obowiązku określonego w ust. 1 pkt 3, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję nakazującą przywrócenie za bytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie te renu, z określeniem terminu wykonania tych czynno ści.

3. Po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, wojewódzki konserwator zabytków wy daje pozwolenie na wznowienie wstrzymanych badań, prac, robót lub innych działań przy zabytku.

4. Osoba, która dopuściła się naruszenia przepisów o zabytkach lub naruszyła zakres i warunki określone w pozwoleniu, jest obowiązana na swój koszt wykonać czynności nakazane w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i 3 oraz w ust. 2. Art. 4

5.

1. W przypadku gdy bez wymaganego po zwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określo nych w pozwoleniu wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru prace konserwatorskie, restauratorskie, ro boty budowlane, badania konserwatorskie, architekto niczne lub podjęto inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6—8 i 10—12, wojewódzki konser wator zabytków wydaje decyzję:

1) nakazującą przywrócenie zabytku do poprzednie go stanu lub uporządkowanie terenu, określając termin wykonania tych czynności, albo

2) zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w okre ślonym terminie.

2. Przepis art. 44 ust. 4 stosuje się odpowiednio. Art. 4

6.

1. Wojewódzki konserwator zabytków mo że wydać decyzję o wstrzymaniu prac konserwator skich, restauratorskich lub robót budowlanych przy za bytku niewpisanym do rejestru, jeżeli zabytek ten speł nia warunki uzasadniające dokonanie wpisu do reje stru.

2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, wygasa, jeżeli w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia nie nastąpi wszczęcie postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru.

3. Wstrzymane prace konserwatorskie, restaurator skie lub roboty budowlane przy zabytku mogą być pod Dziennik Ustaw Nr 162 — 11155 — Poz. 1568 jęte, jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 1, wojewódzki konserwa tor zabytków nie wpisze tego zabytku do rejestru. Art. 4

7. Wojewódzki konserwator zabytków może wznowić postępowanie w sprawie wydanego pozwo lenia, o którym mowa w art. 36 ust. 1, a następnie zmie nić je lub cofnąć, w drodze decyzji, jeżeli w trakcie wy konywania badań, prac, robót lub innych działań okre ślonych w pozwoleniu wystąpiły nowe fakty i okolicz ności, mogące doprowadzić do uszkodzenia lub znisz czenia zabytku. Art. 4

8. Dyrektor urzędu morskiego, w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków właściwym dla miejsca siedziby urzędu morskiego, może, w dro dze decyzji:

1) wstrzymać prowadzone bez pozwolenia, o którym mowa w art. 36 ust. 2, badania lub poszukiwania albo

2) zmienić lub cofnąć, w wyniku wznowienia postę powania, wydane pozwolenie, o którym mowa w art. 36 ust. 2, jeżeli wystąpiły nowe fakty i oko liczności, mogące doprowadzić do uszkodzenia lub zniszczenia zabytku, albo

3) cofnąć wydane pozwolenie, o którym mowa w art. 36 ust. 2, jeżeli badania lub poszukiwania są prowadzone niezgodnie z zakresem i warunkami określonymi w tym pozwoleniu. Art. 4

9.

1. Wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zo bowiązaniowego, przeprowadzenie prac konserwator skich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku.

2. Wykonanie decyzji nakazującej przeprowadzenie prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy za bytku nieruchomym nie zwalnia z obowiązku uzyska nia pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, w przypad kach określonych przepisami Prawa budowlanego.

3. W przypadku wykonania zastępczego prac kon serwatorskich lub robót budowlanych przy zabytku nieruchomym wojewódzki konserwator zabytków wy daje decyzję określającą wysokość wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu wykonania zastępczego tych prac lub robót, ich zakres oraz termin wymagalności tej wierzytelności.

4. Wierzytelność Skarbu Państwa z tytułu wykona nia zastępczego prac konserwatorskich lub robót bu dowlanych przy zabytku nieruchomym podlega zabez pieczeniu hipoteką przymusową na tej nieruchomości, na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków, na podstawie decyzji, o której mowa w ust.

3. Jeżeli nieruchomość nie posiada księgi wieczystej, zabezpie czenie może być dokonane przez złożenie wniosku i de cyzji do zbioru dokumentów.

5. Przepisu ust. 4 nie stosuje się do zabytków nieru chomych stanowiących własność Skarbu Państwa.

6. Wierzytelność Skarbu Państwa z tytułu wykona nia zastępczego prac konserwatorskich lub robót bu dowlanych przy zabytku nieruchomym wojewoda, w porozumieniu z Generalnym Konserwatorem Zabyt ków, może, w drodze decyzji, umorzyć w całości albo w części lub rozłożyć na raty — jeżeli stwierdzono nie ściągalność wierzytelności lub jej ściągnięcie spowo duje znaczny uszczerbek dla sytuacji materialnej osoby lub jednostki, o których mowa w ust. 1.

7. Wykreślenie hipoteki przymusowej z księgi wie czystej następuje na wniosek wojewody na podstawie decyzji, o której mowa w ust.

6. Jeżeli nieruchomość nie posiada księgi wieczystej, wniosek i decyzję składa się do zbioru dokumentów. Art. 50.

1. W przypadku wystąpienia zagrożenia dla zabytku ruchomego wpisanego do rejestru, polegające go na możliwości jego zniszczenia, uszkodzenia, kradzie ży, zaginięcia lub nielegalnego wywiezienia za granicę, wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję o zabezpieczeniu tego zabytku w formie ustanowienia czasowego zajęcia do czasu usunięcia zagrożenia.

2. Czasowe zajęcie zabytku ruchomego polega na przekazaniu go, w zależności od rodzaju zabytku, do muzeum, archiwum lub biblioteki.

3. W przypadku wystąpienia zagrożenia dla zabyt ku nieruchomego wpisanego do rejestru, polegające go na możliwości jego zniszczenia lub uszkodzenia, starosta, na wniosek wojewódzkiego konserwatora za bytków, może wydać decyzję o zabezpieczeniu tego za bytku w formie ustanowienia czasowego zajęcia do czasu usunięcia zagrożenia. Przepisy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio.

4. Jeżeli nie jest możliwe usunięcie zagrożenia, o którym mowa w ust. 1 lub 3:

1) zabytek ruchomy może być przejęty przez woje wódzkiego konserwatora zabytków, w drodze de cyzji, na własność Skarbu Państwa, z przeznacze niem na cele kultury, oświaty lub turystyki, za od szkodowaniem odpowiadającym wartości rynko wej tego zabytku;

2) zabytek nieruchomy może być na wniosek woje wódzkiego konserwatora zabytków wywłaszczony przez starostę na rzecz Skarbu Państwa lub gminy właściwej ze względu na miejsce położenia tego zabytku, w trybie i na zasadach przewidzianych w przepisach o gospodarce nieruchomościami. Rozdział 5 Wywóz zabytków za granicę Art. 5

1.

1. Zabytki mogą być wywożone za granicę na stałe, jeżeli ich wywóz nie spowoduje uszczerbku dla dziedzictwa kulturowego. Dziennik Ustaw Nr 162 — 11156 — Poz. 1568

2. Zabytki mogą być czasowo wywożone za grani cę, jeżeli pozwala na to ich stan zachowania, a osoba fi zyczna lub jednostka organizacyjna, w której posiada niu znajduje się zabytek, daje rękojmię, że nie ulegnie on zniszczeniu lub uszkodzeniu i zostanie przywieziony do kraju przed upływem terminu ważności pozwolenia.

3. Wywóz zabytków za granicę może nastąpić na podstawie:

1) jednorazowego pozwolenia na stały wywóz zabyt ku za granicę;

2) jednorazowego pozwolenia na czasowy wywóz za bytku za granicę;

3) wielokrotnego pozwolenia indywidualnego na cza sowy wywóz zabytku za granicę;

4) wielokrotnego pozwolenia ogólnego na czasowy wywóz zabytków za granicę. Art. 5

2.

1. Jednorazowe pozwolenie na stały wy wóz zabytku za granicę wydaje minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, po zasięgnięciu opinii komisji złożonej ze specjalistów w określonych dziedzinach ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

2. Osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna, w której posiadaniu znajduje się zabytek, składa wnio sek o wydanie jednorazowego pozwolenia na stały wy wóz zabytku za granicę, za pośrednictwem wojewódz kiego konserwatora zabytków.

3. Jeżeli wywóz przedmiotu nie wymaga jednora zowego pozwolenia na stały wywóz za granicę, woje wódzki konserwator zabytków wydaje zaświadczenie, o którym mowa w art. 59 ust. 3.

4. Wywóz zabytku za granicę na podstawie pozwo lenia, o którym mowa w ust. 1, może nastąpić nie póź niej niż w terminie 12 miesięcy od dnia wydania tego pozwolenia. Art. 5

3.

1. Jednorazowe pozwolenie na czasowy wywóz zabytku za granicę wydaje wojewódzki konser wator zabytków na wniosek osoby fizycznej lub jed nostki organizacyjnej, w której posiadaniu znajduje się zabytek, mającej zamiar jednorazowo wywieźć za gra nicę ten zabytek w celach użytkowych lub wystawien niczych albo dla przeprowadzenia prac konserwator skich.

2. Termin ważności pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie może być dłuższy niż 12 miesięcy od dnia wydania tego pozwolenia. Art. 5

4.

1. Wielokrotne pozwolenie indywidualne na czasowy wywóz zabytku za granicę wydaje woje wódzki konserwator zabytków na wniosek osoby fi zycznej lub jednostki organizacyjnej, w której posiada niu znajduje się zabytek, mającej zamiar wielokrotnie wywozić za granicę ten zabytek w celach użytkowych lub wystawienniczych.

2. Termin ważności pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie może być dłuższy niż 3 lata od dnia wyda nia tego pozwolenia. Art. 5

5.

1. Wielokrotne pozwolenie ogólne na cza sowy wywóz zabytków za granicę wydaje wojewódzki konserwator zabytków na wniosek muzeum lub innej instytucji kultury, która w związku z prowadzoną dzia łalnością zamierza wielokrotnie wywozić za granicę swoje zbiory, w całości lub w części, w celach wysta wienniczych.

2. Termin ważności pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie może być dłuższy niż 5 lat od dnia wyda nia tego pozwolenia. Art. 5

6.

1. Wojewódzki konserwator zabytków mo że cofnąć pozwolenie, o którym mowa w art. 51 ust. 3 pkt 2—4, w drodze decyzji.

2. Cofnięcie pozwolenia może nastąpić, jeżeli stan zachowania zabytku uległ pogorszeniu lub wyszły na jaw nowe fakty i okoliczności świadczące, że wniosko dawca nie daje rękojmi, o której mowa w art. 51 ust. 2.

3. O cofnięciu pozwolenia wojewódzki konserwator zabytków zawiadamia niezwłocznie organ administra cji celnej. Art. 5

7.

1. Osoba fizyczna lub jednostka organiza cyjna, która otrzymała pozwolenie, o którym mowa w art. 51 ust. 3 pkt 2—4, jest obowiązana po wykorzy staniu tego pozwolenia powiadomić wojewódzkiego konserwatora zabytków o przywiezieniu zabytku do kraju w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia jego przywozu.

2. Na wezwanie wojewódzkiego konserwatora za bytków osoba lub jednostka organizacyjna, o której mowa w ust. 1, jest obowiązana udostępnić zabytek w celu dokonania oględzin.

3. W przypadku nieprzywiezienia zabytku do kraju w okresie ważności pozwolenia, organ administracji celnej zawiadamia o tym niezwłocznie wojewódzkiego konserwatora zabytków. Art. 5

8. W odniesieniu do materiałów bibliotecz nych powstałych przed dniem 1 stycznia 1949 r. pozwo lenia, o których mowa w art. 51 ust. 3, wydaje Dyrektor Biblioteki Narodowej. Przepisy art. 51 ust. 1 i 2, art. 52 ust. 1 i 4 oraz art. 53—57 stosuje się odpowiednio. Art. 5

9.

1. Pozwolenia na wywóz za granicę nie wy magają:

1) zabytki niewpisane do rejestru mające nie więcej niż 55 lat;

2) zabytki, będące obiektami techniki, niewpisane do rejestru, mające nie więcej niż 25 lat;

3) zabytki przywiezione z zagranicy, które są objęte procedurą odprawy czasowej w rozumieniu prze pisów Kodeksu celnego; Dziennik Ustaw Nr 162 — 11157 — Poz. 1568

4) zabytki przywiezione z zagranicy przez osoby ko rzystające z przywilejów lub immunitetów dyplo matycznych, w tym przywiezione w celu urządze nia wnętrz przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych;

5) dzieła twórców żyjących;

6) materiały biblioteczne powstałe po dniu 31 grud nia 1948 r.;

7) inne przedmioty o cechach zabytków, niebędące za bytkami.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do zabytków wpi sanych do inwentarza muzeum lub wchodzących w skład narodowego zasobu bibliotecznego.

3. Zaświadczenie stwierdzające, że przedmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 1—5 i 7, nie wymagają po zwolenia na wywóz za granicę, wydaje wnioskodawcy wojewódzki konserwator zabytków.

4. Nie wymagają zaświadczenia na wywóz za gra nicę materiały biblioteczne powstałe po dniu 31 grud nia 1948 r., jeżeli nie ma wątpliwości co do czasu ich powstania.

5. Jeżeli osoba fizyczna lub jednostka organizacyj na zamierzająca wywieźć za granicę materiały, o któ rych mowa w ust. 4, ma wątpliwości co do czasu ich powstania, zwraca się do Dyrektora Biblioteki Narodo wej o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, ż e zgło szony przedmiot powstał po dniu 31 grudnia 1948 r. Art. 60. Wojewódzki konserwator zabytków przy rozpatrywaniu wniosków w sprawach wywozu zabyt ków lub innych przedmiotów za granicę może zasięgać opinii instytucji kultury wyspecjalizowanych w opiece nad zabytkami. Art. 6

1.

1. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia, tryb składania wniosków i wydawania jednorazowego pozwolenia na stały wywóz zabytku za granicę oraz jednorazowego i wielokrotnych pozwoleń na czasowy wywóz zabytku za granicę, a także zaświad czeń w odniesieniu do zabytków i przedmiotów o ce chach zabytków niewymagających pozwolenia.

2. W rozporządzeniu należy wskazać wymagania, jakim powinien odpowiadać wniosek oraz pozwolenia i zaświadczenie, o których mowa w ust. 1, a także tryb rozpatrywania tych wniosków, w tym dokonywania oględzin przedmiotów zgłoszonych do wywozu za gra nicę. Rozdział 6 Restytucja zabytków wywiezionych niezgodnie z prawem z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej Art. 6

2.

1. Restytucja zabytków polega na podejmo waniu czynności przez właściwe organy państwa członkowskiego Unii Europejskiej, na wniosek innego państwa członkowskiego, z terytorium którego wywie ziono niezgodnie z prawem zabytek, mających na celu odnalezienie, zabezpieczenie i umożliwienie odzyska nia tego zabytku.

2. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do zabyt ków wywiezionych niezgodnie z prawem z terytorium państwa członkowskiego po dniu 31 grudnia 1992 r. Art. 6

3. Za niezgodny z prawem wywóz zabytku uznaje się taki wywóz zabytku z terytorium państwa członkowskiego, który nastąpił z naruszeniem obowią zujących w tym państwie lub w Unii Europejskiej prze pisów w zakresie ochrony zabytków. Art. 6

4.

1. Postępowanie dotyczące restytucji zabyt ku może być prowadzone w odniesieniu do zabytku za liczanego do jednej z następujących kategorii:

1) zabytków archeologicznych, które mają więcej niż 100 lat, wchodzą w skład zbiorów archeologicz nych lub zostały pozyskane w wyniku badań arche ologicznych bądź przypadkowych odkryć;

2) elementów stanowiących integralną część zabyt ków architektury, wystroju wnętrz, pomników, po sągów i dzieł rzemiosła artystycznego, które mają więcej niż 100 lat;

3) oryginalnych dzieł malarstwa, nieobjętych katego riami wskazanymi w pkt 4 i 5, wykonanych dowol ną techniką i na dowolnym materiale, które mają więcej niż 50 lat, ich wartość jest wyższa niż 150 000 euro i są dziełami twórców nieżyjących;

4) oryginalnych akwareli, gwaszy i pasteli wykona nych na dowolnym materiale, które mają więcej niż 50 lat, ich wartość jest wyższa niż 30 000 euro i są dziełami twórców nieżyjących;

5) oryginalnych mozaik, nieobjętych kategoriami wskazanymi w pkt 1 i 2, oraz oryginalnych rysun ków wykonanych dowolną techniką i na dowol nym materiale, które mają więcej niż 50 lat, ich wartość jest wyższa niż 15 000 euro i są dziełami twórców nieżyjących;

6) oryginalnych dzieł grafiki i matryc do ich wykona nia oraz oryginalnych plakatów, które mają więcej niż 50 lat, ich wartość jest wyższa niż 15 000 euro i są dziełami twórców nieżyjących;

7) oryginalnych rzeźb, posągów lub ich kopii wykona nych tą samą techniką co oryginał, nieobjętych ka tegorią wskazaną w pkt 1, które mają więcej niż 50 lat, ich wartość jest wyższa niż 50 000 euro i są dziełami twórców nieżyjących;

8) fotografii, filmów oraz ich negatywów, które mają więcej niż 50 lat, ich wartość jest wyższa niż 15 000 euro i są dziełami twórców nieżyjących;

9) pojedynczych lub znajdujących się w zbiorach in kunabułów i manuskryptów oraz liczących więcej niż 50 lat map i partytur muzycznych; Dziennik Ustaw Nr 162 — 11158 — Poz. 1568

10) pojedynczych lub znajdujących się w zbiorach książek, które mają więcej niż 100 lat i ich wartość jest wyższa niż 50 000 euro; 1

1) map drukowanych, które mają więcej niż 200 lat; 1

2) zbiorów o znaczeniu historycznym, etnograficz nym lub numizmatycznym, których wartość jest wyższa niż 50 000 euro; 1

3) środków transportu, które mają więcej niż 75 lat i ich wartość jest wyższa niż 50 000 euro; 1

4) innych kategorii, niewymienionych w pkt 1—13, obejmujących zabytki, które mają więcej niż 50 lat i ich wartość jest wyższa niż 50 000 euro.

2. Postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, podle gają również zabytki:

1) wpisane do rejestru;

2) wchodzące w skład zbiorów publicznych, które sta nowią własność Skarbu Państwa, jednostek samo rządu terytorialnego oraz innych jednostek organi zacyjnych zaliczanych do sektora finansów pu blicznych;

3) znajdujące się w inwentarzach muzeów lub naro dowym zasobie bibliotecznym;

4) znajdujące się w inwentarzach kościelnych.

3. Zabytki, o których mowa w ust. 1 lub 2, podlega ją restytucji, jeżeli państwo członkowskie, z terytorium którego zostały wywiezione niezgodnie z prawem, uznało je, przed lub po dokonaniu wywozu, za zabytki o szczególnym znaczeniu dla dziedzictwa kulturowego. Art. 6

5.

1. Organem uprawnionym do prowadzenia postępowania dotyczącego restytucji zabytku wywie zionego niezgodnie z prawem z terytorium państwa członkowskiego jest minister właściwy do spraw kultu ry i ochrony dziedzictwa narodowego, działający w tym zakresie, we współpracy z innymi ministrami, kierownikami urzędów centralnych, wojewodami i jed nostkami samorządu terytorialnego.

2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego współdziała oraz prowadzi konsultacje z właściwymi krajowymi władzami państw członkowskich, a w szczególności:

1) na wniosek państwa członkowskiego, ubiegającego się o restytucję zabytku, organizuje poszukiwania zabytku kultury narodowej, który został wywieziony niezgodnie z prawem z jego terytorium, ustalając tożsamość obecnego właściciela lub posiadacza;

2) zawiadamia państwa członkowskie o znalezieniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedmio tu, co do którego istnieje podejrzenie, iż jest on za bytkiem wywiezionym niezgodnie z prawem z te rytorium innego państwa członkowskiego;

3) umożliwia właściwym władzom państwa człon kowskiego, ubiegającego się o restytucję zabytku kultury narodowej, przeprowadzenie oględzin w celu stwierdzenia, czy dany przedmiot jest po szukiwanym zabytkiem, w terminie 2 miesięcy od dnia powiadomienia zainteresowanego państwa członkowskiego o jego znalezieniu;

4) podejmuje niezbędne działania mające na celu za bezpieczenie znalezionego zabytku;

5) zapobiega działaniom uniemożliwiającym restytu cję zabytku państwu członkowskiemu, ubiegające mu się o restytucję tego zabytku;

6) pośredniczy pomiędzy obecnym właścicielem lub posiadaczem zabytku a państwem członkowskim ubiegającym się o restytucję zabytku.

3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, powi nien zawierać informacje umożliwiające znalezienie za bytku, ze wskazaniem aktualnego lub przypuszczalne go miejsca jego przechowywania.

4. Przepisów ust. 2 pkt 4 i 5 nie stosuje się w przy padku niedochowania przez właściwe władze zaintere sowanego państwa członkowskiego terminu przepro wadzenia oględzin, o których mowa w ust. 2 pkt 3. Art. 6

6.

1. Postępowanie dotyczące restytucji za bytku wywiezionego niezgodnie z prawem z teryto rium państwa członkowskiego może być prowadzone, jeżeli państwo członkowskie ubiegające się o jego re stytucję wystąpi z wnioskiem, o którym mowa w art.65 ust. 2 pkt 1, nie później niż w okresie 12 miesięcy od dnia powzięcia informacji o miejscu przechowywania tego zabytku i tożsamości jego właściciela lub posiada cza.

2. Postępowanie dotyczące restytucji zabytku nie może być podjęte, jeżeli upłynęło 30 lat od dnia nie zgodnego z prawem wywozu tego zabytku z terytorium państwa członkowskiego ubiegającego się o jego re stytucję. Przepisu nie stosuje się do zabytków wymie nionych w art. 64 ust. 2.

3. Nie wszczyna się postępowania dotyczącego re stytucji zabytku, jeżeli wywóz tego zabytku z teryto rium państwa członkowskiego ubiegającego się o jego restytucję przestał być niezgodny z prawem przed dniem wszczęcia takiego postępowania. Art. 6

7.

1. Państwo członkowskie ubiegające się o restytucję zabytku może wytoczyć powództwo o zwrot tego zabytku przeciw jego obecnemu właści cielowi lub posiadaczowi przed sąd cywilny miejsca, w którym znajduje się zabytek.

2. Pozew powinien zawierać, w szczególności, opis zabytku, potwierdzenie, iż jest on objęty wnioskiem o restytucję i oświadczenie, złożone przez właściwe władze państwa członkowskiego występującego z po wództwem, o niezgodnym z prawem wywozie tego za bytku z jego terytorium.

3. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego informuje właściwe władze Dziennik Ustaw Nr 162 — 11159 — Poz. 1568 pozostałych państw członkowskich o wszczęciu postę powania sądowego. Art. 6

8.

1. W wyroku orzekającym o zwrocie zabyt ku państwu członkowskiemu, z terytorium którego ten zabytek został niezgodnie z prawem wywieziony, sąd przyznaje odszkodowanie osobie, która udowodni, że nabyła go w dobrej wierze.

2. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypła ca państwo członkowskie ubiegające się o restytucję zabytku przy przekazywaniu zabytku temu państwu.

3. Osoba, która otrzymała objęty pozwem zabytek w drodze spadku lub darowizny, nie może w stosunku do tego zabytku znaleźć się w korzystniejszej sytuacji prawnej niż spadkodawca lub darczyńca. Art. 6

9. W sprawach nieuregulowanych w art. 67 ust. 1 i 2 oraz art. 68 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego. Art. 70.

1. Państwo członkowskie ubiegające się o restytucję zabytku wywiezionego niezgodnie z pra wem z jego terytorium obciążają koszty związane z po szukiwaniem i zabezpieczeniem tego zabytku oraz koszty wynikające z wykonania orzeczenia sądu o jego zwrocie.

2. Państwo członkowskie ubiegające się o restytu cję zabytku zachowuje prawo do dochodzenia kosztów, o których mowa w ust. 1, od osoby odpowiedzialnej za niezgodne z prawem wywiezienie tego zabytku z jego terytorium.

3. Prawo własności do zabytku zwróconego pań stwu członkowskiemu regulują przepisy tego państwa. Rozdział 7 Zasady finansowania opieki nad zabytkami Art. 7

1.

1. W zakresie sprawowania opieki nad za bytkami osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna posiadająca tytuł prawny do zabytku wynikający z pra wa własności, użytkowania wieczystego, trwałego za rządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosun ku zobowiązaniowego finansuje prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowla nych przy tym zabytku.

2. Sprawowanie opieki nad zabytkami, w tym finan sowanie prac konserwatorskich, restauratorskich i ro bót budowlanych przy zabytku, do którego tytuł praw ny, określony w ust. 1, posiada jednostka samorządu terytorialnego, jest zadaniem własnym tej jednostki. Art. 7

2. Na zasadach i w trybie określonych odręb nymi przepisami, prace konserwatorskie, restaurator skie i roboty budowlane przy zabytkach będących w po siadaniu jednostek organizacyjnych, zaliczanych do sektora finansów publicznych, są finansowane ze środ ków finansowych przyznanych odpowiednio przez dys ponentów części budżetowych bądź jednostki samorzą du terytorialnego, którym podlegają te jednostki. Art. 7

3. Osoba fizyczna, jednostka samorządu tery torialnego lub inna jednostka organizacyjna, będąca właścicielem bądź posiadaczem zabytku wpisanego do rejestru albo posiadająca taki zabytek w trwałym zarzą dzie, może ubiegać się o udzielenie dotacji celowej z budżetu państwa na dofinansowanie prac konserwa torskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku. Art. 7

4. Dotacja na dofinansowanie prac konserwa torskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru może być udzielona przez:

1) ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego ze środków finansowych z części budżetu państwa „Kultura i Ochrona Dzie dzictwa Narodowego”;

2) wojewódzkiego konserwatora zabytków ze środ ków finansowych z budżetu państwa w części, któ rej dysponentem jest wojewoda. Art. 7

5. Minister właściwy do spraw kultury i ochro ny dziedzictwa narodowego lub wojewódzki konser wator zabytków może udzielić dotacji osobom bądź jednostkom, o których mowa w art. 73, na podstawie umowy zawartej z tymi osobami lub jednostkami. Art. 7

6.

1. Dotacja może być udzielona na dofinan sowanie:

1) nakładów koniecznych na wykonanie prac konser watorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, ustalonych na podstawie kosztorysu zatwierdzonego przez woje wódzkiego konserwatora zabytków, które zostaną przeprowadzone w roku złożenia przez wnioskodaw cę wniosku o udzielenie dotacji lub w roku następu jącym po roku złożenia tego wniosku;

2) nakładów koniecznych na wykonanie prac konser watorskich, restauratorskich lub robót budowla nych przy zabytku wpisanym do rejestru, które zo stały przeprowadzone w okresie trzech lat poprze dzających rok złożenia przez wnioskodawcę wnio sku o udzielenie dotacji.

2. Wniosek o udzielenie dotacji, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wnioskodawca może złożyć po przepro wadzeniu wszystkich prac lub robót przy zabytku wpi sanym do rejestru, określonych w pozwoleniu wyda nym przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Art. 7

7. Dotacja na prace konserwatorskie, restau ratorskie i roboty budowlane może obejmować nakła dy konieczne na:

1) sporządzenie ekspertyz technicznych i konserwa torskich;

2) przeprowadzenie badań konserwatorskich, archi tektonicznych lub archeologicznych; Dziennik Ustaw Nr 162 — 11160 — Poz. 1568

3) wykonanie dokumentacji konserwatorskiej;

4) opracowanie programu prac konserwatorskich i restauratorskich;

5) wykonanie projektu budowlanego zgodnie z prze pisami Prawa budowlanego;

6) sporządzenie projektu odtworzenia kompozycji wnętrz;

7) zabezpieczenie, zachowanie i utrwalenie substan cji zabytku;

8) stabilizację konstrukcyjną części składowych za bytku lub ich odtworzenie w zakresie niezbędnym dla zachowania tego zabytku;

9) odnowienie lub uzupełnienie tynków i okładzin ar chitektonicznych albo ich całkowite odtworzenie, z uwzględnieniem charakterystycznej dla tego za bytku kolorystyki;

10) odtworzenie zniszczonej przynależności zabytku, jeżeli odtworzenie to nie przekracza 50 % oryginal nej substancji tej przynależności; 1

1) odnowienie lub całkowite odtworzenie okien, w tym ościeżnic i okiennic, zewnętrznych odrzwi i drzwi, więźby dachowej, pokrycia dachowego, rynien i rur spustowych; 1

2) modernizację instalacji elektrycznej w zabytkach drewnianych lub w zabytkach, które posiadają ory ginalne, wykonane z drewna części składowe i przynależności; 1

3) wykonanie izolacji przeciwwilgociowej; 1

4) uzupełnianie narysów ziemnych dzieł architektury obronnej oraz zabytków archeologicznych nieru chomych o własnych formach krajobrazowych; 1

5) działania zmierzające do wyeksponowania istnie jących, oryginalnych elementów zabytkowego układu parku lub ogrodu; 1

6) zakup materiałów konserwatorskich i budowla nych, niezbędnych do wykonania prac i robót przy zabytku wpisanym do rejestru, o których mowa w pkt 7—15; 1

7) zakup i montaż instalacji przeciwwłamaniowej oraz przeciwpożarowej i odgromowej. Art. 7

8.

1. Dotacja może być udzielona w wysoko ści do 50 % nakładów koniecznych na wykonanie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowla nych przy zabytku wpisanym do rejestru.

2. Jeżeli zabytek, o którym mowa w ust. 1, posiada wyjątkową wartość historyczną, artystyczną lub na ukową albo wymaga przeprowadzenia złożonych pod względem technologicznym prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych, dotacja może być udzielona w wysokości do 100 % nakładów ko niecznych na wykonanie tych prac lub robót.

3. W przypadku, jeżeli stan zachowania zabytku, o którym mowa w ust. 1, wymaga niezwłocznego pod jęcia prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku, dotacja może być również udzielona do wysokości 100 % nakładów koniecznych na wykonanie tych prac lub robót.

4. ¸ ączna wysokość dotacji udzielonych przez mini stra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzic twa narodowego i wojewódzkiego konserwatora za bytków nie może przekraczać wysokości dofinansowa nia określonej w ust. 1—3. Art. 7

9. Dochodzenie przez organy, o których mo wa w art. 74, należności wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych z tytułu nie wykorzystania lub wykorzystania niezgodnego z prze znaczeniem udzielonej dotacji następuje w trybie prze pisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Art. 80.

1. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb udzielania dotacji celowej na prace konserwatorskie, restaurator skie i roboty budowlane przy zabytku wpisanym do re jestru oraz sposób prowadzenia dokumentacji w tym zakresie.

2. W rozporządzeniu, w szczególności, należy określić tryb postępowania z wnioskami o udzielenie dotacji celo wej oraz sposób jej rozliczania, a zwłaszcza rodzaj doku mentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku i rozlicze nia dotacji oraz wskazać, jakie postanowienia powinna zawierać umowa o udzielenie dotacji, a także sposób gro madzenia informacji o udzielonych dotacjach. Art. 8

1.

1. W trybie określonym odrębnymi przepi sami dotacja na prace konserwatorskie, restaurator skie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru może być udzielona przez organ stanowiący gminy lub powiatu, na zasadach określonych w podję tej przez ten organ uchwale.

2. Dotacja, w zakresie określonym w art. 77, może być udzielona w wysokości do 100 % nakładów ko niecznych na wykonanie przez wnioskodawcę prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowla nych przy zabytku wpisanym do rejestru. Art. 8

2.

1. ¸ ączna kwota dotacji na prace konserwa torskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy za bytku wpisanym do rejestru udzielonych przez mini stra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzic twa narodowego, wojewódzkiego konserwatora zabyt ków bądź organ stanowiący gminy lub powiatu nie może przekraczać wysokości 100 % nakładów koniecz nych na wykonanie tych prac lub robót.

2. Dofinansowanie prac konserwatorskich, restau ratorskich i robót budowlanych przy zabytkach wpisa nych do rejestru jest zadaniem z zakresu administracji publicznej.

3. W celu zapewnienia realizacji postanowień okre ślonych w ust. 1 organy uprawnione do udzielania do Dziennik Ustaw Nr 162 — 11161 — Poz. 1568 tacji prowadzą wykazy udzielonych dotacji oraz infor mują się wzajemnie o udzielonych dotacjach. Art. 8

3. Na zasadach określonych w przepisach o Komitecie Badań Naukowych, Przewodniczący Ko mitetu Badań Naukowych może przyznać środki finan sowe na badania konserwatorskie, architektoniczne, archeologiczne lub inne badania naukowe związane z prowadzeniem prac konserwatorskich i restaurator skich przy zabytkach. Rozdział 8 Krajowy program ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz ochrona zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych Art. 8

4. W celu stworzenia warunków niezbędnych do realizacji ochrony zabytków i opieki nad zabytkami minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzic twa narodowego inicjuje i opracowuje, przy pomocy Generalnego Konserwatora Zabytków, krajowy pro gram ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Art. 8

5.

1. W krajowym programie ochrony zabyt ków i opieki nad zabytkami określa się, w szczególno ści, cele i kierunki działań oraz zadania w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, warunki i sposób finansowania planowanych działań, a także harmonogram ich realizacji.

2. Krajowy program ochrony zabytków i opieki nad zabytkami opracowuje się na okres 4 lat. Art. 8

6.

1. Krajowy program ochrony zabytków i opieki nad zabytkami uchwala Rada Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw kultury i ochro ny dziedzictwa narodowego.

2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego przedstawia Radzie Mini strów, co 2 lata, sprawozdanie z realizacji zadań wyni kających z krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Art. 8

7.

1. Zarząd województwa, powiatu lub wójt (burmistrz, prezydent miasta) sporządza na okres 4 lat odpowiednio wojewódzki, powiatowy lub gminny pro gram opieki nad zabytkami.

2. Programy, o których mowa w ust. 1, mają na ce lu, w szczególności:

1) włączenie problemów ochrony zabytków do syste mu zadań strategicznych, wynikających z koncep cji przestrzennego zagospodarowania kraju;

2) uwzględnianie uwarunkowań ochrony zabytków, w tym krajobrazu kulturowego i dziedzictwa arche ologicznego, łącznie z uwarunkowaniami ochrony przyrody i równowagi ekologicznej;

3) zahamowanie procesów degradacji zabytków i do prowadzenie do poprawy stanu ich zachowania;

4) wyeksponowanie poszczególnych zabytków oraz walorów krajobrazu kulturowego;

5) podejmowanie działań zwiększających atrakcyj ność zabytków dla potrzeb społecznych, turystycz nych i edukacyjnych oraz wspieranie inicjatyw sprzyjających wzrostowi środków finansowych na opiekę nad zabytkami;

6) określenie warunków współpracy z właścicielami zabytków, eliminujących sytuacje konfliktowe związane z wykorzystaniem tych zabytków;

7) podejmowanie przedsięwzięć umożliwiających tworzenie miejsc pracy związanych z opieką nad zabytkami.

3. Wojewódzki, powiatowy i gminny program opie ki nad zabytkami przyjmuje odpowiednio sejmik woje wództwa, rada powiatu i rada gminy, po uzyskaniu opi nii wojewódzkiego konserwatora zabytków.

4. Programy, o których mowa w ust. 3, są ogłasza ne w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

5. Z realizacji programów zarząd województwa, po wiatu i wójt (burmistrz, prezydent miasta) sporządza, co 2 lata, sprawozdanie, które przedstawia się odpo wiednio sejmikowi województwa, radzie powiatu lub radzie gminy.

6. Sprawozdanie z realizacji wojewódzkiego pro gramu opieki nad zabytkami jest przekazywane Gene ralnemu Konserwatorowi Zabytków i właściwemu wo jewódzkiemu konserwatorowi zabytków w celu jego wykorzystania przy opracowywaniu, aktualizacji i reali zacji krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Art. 8

8.

1. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego opracowuje krajo wy plan ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbroj nego i sytuacji kryzysowych oraz koordynuje realizację zadań mających na celu zabezpieczenie zabytków przed skutkami zagrożeń wynikających z sytuacji kryzy sowych.

2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporzą dzenia, organizację i sposób ochrony zabytków na wy padek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych, z uwzględnieniem zadań administracji odpowiedniego stopnia i jednostek organizacyjnych posiadających za bytki, wskazując sposób prowadzenia prac zabezpie czających.

3. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego przedstawia Dyrektorowi Ge neralnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wychowania, Nauki i Kultury wniosek o wpis za bytku do „Międzynarodowego Rejestru Dóbr Kultural nych Objętych Ochroną Specjalną”, w celu objęcia te go zabytku ochroną na podstawie Konwencji o ochro nie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego, pod pisanej w Hadze w dniu 14 maja 1954 r. (Dz. U. z 1957 r. Nr 46, poz. 212). Dziennik Ustaw Nr 162 — 11162 — Poz. 1568

4. W celu koordynacji przedsięwzięć związanych z ochroną zabytków w razie konfliktu zbrojnego Rada Ministrów może utworzyć, w drodze rozporządzenia, Polski Komitet Doradczy, będący jej organem pomoc niczym.

5. W rozporządzeniu należy określić organizację Polskiego Komitetu Doradczego, zakres i tryb jego działania oraz sposób finansowania działalności Komi tetu, uwzględniając, w szczególności, wymagania związane z powoływaniem i odwoływaniem przewod niczącego, sekretarza i członków Komitetu, zadania Ko mitetu, sposób głosowania oraz jego obsługi admini stracyjnej. Rozdział 9 Organizacja organów ochrony zabytków Art. 8

9. Organami ochrony zabytków są:

1) minister właściwy do spraw kultury i ochrony dzie dzictwa narodowego, w imieniu którego zadania i kompetencje, w tym zakresie, wykonuje General ny Konserwator Zabytków;

2) wojewoda, w imieniu którego zadania i kompeten cje, w tym zakresie, wykonuje wojewódzki konser wator zabytków. Art. 90.

1. Generalny Konserwator Zabytków jest sekretarzem lub podsekretarzem stanu w urzędzie ob sługującym ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

2. Do zadań wykonywanych przez Generalnego Konserwatora Zabytków należy, w szczególności:

1) opracowywanie krajowego programu ochrony za bytków i opieki nad zabytkami;

2) realizacja zadań wynikających z krajowego progra mu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz z koncepcji polityki przestrzennego zagospodaro wania kraju;

3) podejmowanie działań związanych z wspieraniem rozwoju regionalnego i realizacją kontraktów wo jewódzkich w sprawach opieki nad zabytkami;

4) prowadzenie krajowej ewidencji zabytków i krajo wego wykazu zabytków skradzionych lub wywie zionych za granicę niezgodnie z prawem;

5) wydawanie decyzji, postanowień i zaświadczeń w sprawach określonych w ustawie oraz w przepi sach odrębnych;

6) organizowanie i prowadzenie kontroli w zakresie przestrzegania oraz stosowania przepisów doty czących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami;

7) sprawowanie nadzoru nad działalnością woje wódzkich konserwatorów zabytków;

8) promowanie badań naukowych w zakresie konser wacji zabytków;

9) organizowanie szkoleń dla służb konserwator skich;

10) organizowanie konkursów promujących opiekę nad zabytkami, w tym przyznawanie wyróżnień, nagród pieniężnych lub rzeczowych; 1

1) opiniowanie wniosków o nadanie odznaki „Za opiekę nad zabytkami”; 1

2) współpraca z organami administracji publicznej w sprawach ochrony zabytków; 1

3) organizowanie szkoleń w zakresie ochrony zabyt ków i opieki nad zabytkami; 1

4) podejmowanie działań dotyczących troski o zabyt ki związane z historią Polski, pozostające poza te rytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 9

1.

1. Wojewódzkiego konserwatora zabytków powołuje i odwołuje wojewoda, na wniosek General nego Konserwatora Zabytków lub za jego zgodą.

2. Wojewódzkim konserwatorem zabytków może zostać osoba, która:

1) jest obywatelem polskim;

2) posiada przynajmniej tytuł zawodowy magistra w jednej z dziedzin związanych z ochroną zabytków oraz co najmniej 5-letni staż pracy w tym zakresie;

3) posiada wiedzę w zakresie funkcjonowania admi nistracji publicznej oraz przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami;

4) nie była karana za przestępstwa popełnione z winy umyślnej.

3. Zastępcę wojewódzkiego konserwatora zabyt ków powołuje i odwołuje wojewoda, na wniosek woje wódzkiego konserwatora zabytków.

4. Do zadań wykonywanych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków należy w szczególności:

1) realizacja zadań wynikających z krajowego progra mu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami;

2) sporządzanie, w ramach przyznanych środków bu dżetowych, planów finansowania ochrony zabyt ków i opieki nad zabytkami;

3) prowadzenie rejestru i wojewódzkiej ewidencji za bytków oraz gromadzenie dokumentacji w tym za kresie;

4) wydawanie, zgodnie z właściwością, decyzji, po stanowień i zaświadczeń w sprawach określonych w ustawie oraz w przepisach odrębnych;

5) sprawowanie nadzoru nad prawidłowością prowa dzonych badań konserwatorskich, architektonicz nych, prac konserwatorskich, restauratorskich, ro bót budowlanych i innych działań przy zabytkach oraz badań archeologicznych; Dziennik Ustaw Nr 162 — 11163 — Poz. 1568

6) organizowanie i prowadzenie kontroli w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami;

7) opracowywanie wojewódzkich planów ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytu acji kryzysowych oraz koordynacja działań przy re alizacji tych planów;

8) upowszechnianie wiedzy o zabytkach;

9) współpraca z innymi organami administracji pu blicznej w sprawach ochrony zabytków. Art. 9

2.

1. Wojewódzki konserwator zabytków, wcho dzący w skład zespolonej administracji wojewódzkiej, kieruje wojewódzkim urzędem ochrony zabytków.

2. Wojewódzki urząd ochrony zabytków działa na podstawie regulaminu nadanego przez wojewodę na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków.

3. Wojewoda, na wniosek wojewódzkiego konser watora zabytków, po zasięgnięciu opinii Generalnego Konserwatora Zabytków, może tworzyć i likwidować delegatury wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków, określając w szczególności terytorialny zakres działa nia tych delegatur i ich siedziby.

4. Delegatura, o której mowa w ust. 3, wchodzi w skład wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków.

5. Delegaturą wojewódzkiego urzędu ochrony za bytków kieruje kierownik tej delegatury.

6. Kierownik delegatury, o którym mowa w ust. 5, z upoważnienia wojewódzkiego konserwatora zabyt ków, na terenie swojego działania prowadzi kontrole i sprawy, w tym, w szczególności, wydaje decyzje ad ministracyjne.

7. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporzą dzenia, organizację wojewódzkich urzędów ochrony zabytków, uwzględniając w szczególności stanowiska pracy, których utworzenie w poszczególnych urzędach jest obowiązkowe. Art. 9

3.

1. W sprawach określonych w ustawie i w odrębnych przepisach organem pierwszej instancji jest wojewódzki konserwator zabytków, a organem wyższego stopnia minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

2. W sprawach, o których mowa w art. 36 ust. 2 i art. 48, organem pierwszej instancji jest dyrektor urzędu morskiego, a organem wyższego stopnia mini ster właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

3. W sprawach o wydawanie pozwoleń, określo nych w art. 51 ust. 3, na wywóz materiałów bibliotecz nych powstałych przed dniem 1 stycznia 1949 r. za gra nicę i zaświadczenia, o którym mowa w art. 59 ust. 5, prowadzącym postępowanie w pierwszej instancji jest Dyrektor Biblioteki Narodowej, a organem wyższego stopnia minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

4. Zadania określone w art. 12 ust. 1, art. 16 ust. 1 i 3—5, art. 22 ust. 4, art. 32 ust. 2, art. 33 ust. 2, art. 50 ust. 3 i 4 pkt 2, art. 87 ust. 1 oraz art. 103 i 105 są zada niami własnymi organów i jednostek samorządu tery torialnego wskazanych w tych przepisach. Art. 9

4. W postępowaniach administracyjnych do tyczących historycznych układów urbanistycznych i ru ralistycznych, historycznych zespołów budowlanych oraz terenów, na których znajduje się znaczna ilość za bytków archeologicznych, strony tych postępowań mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynno ściach ministra właściwego do spraw kultury i ochro ny dziedzictwa narodowego lub wojewódzkiego kon serwatora zabytków przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób pu blicznego ogłaszania. Art. 9

5. Minister właściwy do spraw kultury i ochro ny dziedzictwa narodowego lub wojewódzki konser wator zabytków mogą w sprawach ochrony zabytków występować na prawach:

1) strony — w postępowaniu administracyjnym i cy wilnym;

2) oskarżyciela posiłkowego — w postępowaniu kar nym;

3) oskarżyciela publicznego — w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Art. 9

6.

1. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, na wniosek Gene ralnego Konserwatora Zabytków, może powierzyć pro wadzenie niektórych spraw z zakresu swojej właściwo ści, z wyjątkiem wydawania decyzji administracyjnych, kierownikom instytucji kultury wyspecjalizowanych w opiece nad zabytkami, dla których jest organizato rem.

2. Wojewoda, na wniosek wojewódzkiego konser watora zabytków, może powierzyć, w drodze porozu mienia, prowadzenie niektórych spraw z zakresu swo jej właściwości, w tym wydawanie decyzji administra cyjnych, gminom i powiatom, a także związkom gmin i powiatów, położonym na terenie województwa.

3. Wojewoda, na wniosek wojewódzkiego konser watora zabytków, może powierzyć, w drodze porozu mienia, prowadzenie niektórych spraw z zakresu swo jej właściwości, w tym wydawanie decyzji administra cyjnych, kierownikom instytucji kultury wyspecjalizo wanych w opiece nad zabytkami.

4. Przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się do spraw do tyczących prowadzenia rejestru i wojewódzkiej ewi dencji zabytków, a także wydawania w tym zakresie de cyzji administracyjnych.

5. Powierzenie spraw, w tym wydawania decyzji administracyjnych, kierownikom, o których mowa Dziennik Ustaw Nr 162 — 11164 — Poz. 1568 w ust. 3, może nastąpić za zgodą organizatora właści wego dla tych instytucji. Art. 9

7.

1. Przy ministrze właściwym do spraw kul tury i ochrony dziedzictwa narodowego działa Rada Ochrony Zabytków jako organ opiniodawczo-doradczy w sprawach realizacji polityki Rady Ministrów w zakre sie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

2. Do zadań Rady Ochrony Zabytków należy wyda wanie opinii w sprawach dotyczących w szczególności:

1) założeń do projektu krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami i projektu tego programu;

2) oceny realizacji zadań wynikających z koncepcji po lityki przestrzennego zagospodarowania kraju w odniesieniu do zabytków;

3) ochrony pomników historii;

4) projektów aktów prawnych dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

3. Członków Rady Ochrony Zabytków w liczbie od 10 do 20 powołuje na okres 4 lat minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego spo śród osób posiadających wybitne osiągnięcia i zasługi w ochronie zabytków lub w opiece nad zabytkami.

4. Rada Ochrony Zabytków działa na podstawie re gulaminu nadanego, w drodze zarządzenia, przez mini stra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzic twa narodowego.

5. W posiedzeniach Rady Ochrony Zabytków bierze udział Generalny Konserwator Zabytków.

6. Obsługę administracyjną i finansową Rady Ochrony Zabytków zapewnia urząd obsługujący mini stra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzic twa narodowego. Art. 9

8.

1. Przy Generalnym Konserwatorze Zabyt ków działa Główna Komisja Konserwatorska jako or gan opiniodawczy do spraw działań konserwatorskich podejmowanych przy zabytkach.

2. Główna Komisja Konserwatorska wydaje, w szczególności, opinie w sprawach:

1) stosowania metod, technologii i materiałów nie zbędnych dla ratowania zabytków;

2) prawidłowości i zasadności planowanych oraz przeprowadzonych prac konserwatorskich, restau ratorskich i robót budowlanych przy zabytkach oraz badań archeologicznych;

3) sposobu i zasad postępowania w przypadku wy stąpienia zagrożeń dla poszczególnych zabytków.

3. Członków Głównej Komisji Konserwatorskiej po wołuje i odwołuje Generalny Konserwator Zabytków spośród specjalistów w określonych dziedzinach ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

4. Główna Komisja Konserwatorska działa na pod stawie regulaminu nadanego, w drodze zarządzenia, przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

5. Obsługę administracyjną i finansową Głównej Komisji Konserwatorskiej zapewnia urząd obsługujący ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dzie dzictwa narodowego. Art. 9

9.

1. Przy wojewódzkim konserwatorze zabyt ków działa Wojewódzka Rada Ochrony Zabytków jako organ opiniodawczy w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

2. W skład Wojewódzkiej Rady Ochrony Zabytków wchodzi od 5 do 10 członków, powoływanych na okres 4 lat przez wojewódzkiego konserwatora zabytków spośród specjalistów w określonych dziedzinach ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.

3. Wojewódzka Rada Ochrony Zabytków działa na podstawie regulaminu nadanego, w drodze zarządze nia, przez wojewodę, na wniosek wojewódzkiego kon serwatora zabytków.

4. Obsługę administracyjną i finansową Wojewódz kiej Rady Ochrony Zabytków zapewnia wojewódzki urząd ochrony zabytków. Art. 100.

1. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego nadaje i cofa uprawnienia rzeczoznawcy w określonej dziedzinie opieki nad zabytkami.

2. Rzeczoznawca ma prawo do wydawania ocen i opinii na rzecz organów ochrony zabytków, organów wymiaru sprawiedliwości, prokuratury, Policji, orga nów administracji celnej, Straży Granicznej, organów kontroli skarbowej, Najwyższej Izby Kontroli oraz Ge neralnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Art. 10

1.

1. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia, dziedziny, w których ustanawia się rze czoznawców, wymagania, jakie powinni spełniać kan dydaci na rzeczoznawców, tryb postępowania w spra wie nadania lub cofnięcia uprawnień rzeczoznawców, zakres ich praw i obowiązków oraz organizację obsłu gi rzeczoznawców.

2. W rozporządzeniu należy wskazać warunki, od których spełnienia uzależnione jest nadanie lub cofnię cie uprawnień rzeczoznawcy.

3. Organ sprawujący obsługę organizacyjną rze czoznawców jest obowiązany prowadzić listę rzeczo znawców. Rozdział 10 Społeczni opiekunowie zabytków Art. 10

2.

1. Społeczni opiekunowie zabytków po dejmują działania związane z zachowaniem wartości Dziennik Ustaw Nr 162 — 11165 — Poz. 1568 zabytków i utrzymaniem ich w jak najlepszym stanie oraz upowszechniają wiedzę o zabytkach.

2. Społeczny opiekun zabytków współdziała z wo jewódzkim konserwatorem zabytków i starostą w spra wach ochrony zabytków i opieki nad tymi zabytkami.

3. Społecznym opiekunem zabytków może być osoba, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych, nie była karana za przestępstwa popełnione umyślnie oraz posiada wiedzę w zakresie ochrony za bytków i opieki nad zabytkami.

4. Zadania społecznego opiekuna zabytków może wykonywać również osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Art. 10

3.

1. Społecznego opiekuna zabytków ustana wia, na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabyt ków, starosta właściwy dla miejsca zamieszkania (sie dziby) kandydata na społecznego opiekuna zabytków.

2. Na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabyt ków starosta cofa ustanowienie społecznego opiekuna zabytków, jeżeli opiekun przestał spełniać wymagania określone w art. 102 ust. 3 lub niewłaściwie wykonuje swoje zadania.

3. O ustanowieniu społecznego opiekuna zabytków lub cofnięciu takiego ustanowienia starosta zawiada mia wojewódzkiego konserwatora zabytków.

4. Starosta prowadzi listę społecznych opiekunów zabytków. Art. 10

4. Społeczny opiekun zabytków jest upraw niony do pouczania osób naruszających przepisy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Art. 10

5.

1. Osobie fizycznej pełniącej funkcję spo łecznego opiekuna zabytków starosta wydaje legity mację społecznego opiekuna zabytków, która zawiera jego zdjęcie, imię, nazwisko i miejsce zamieszkania, datę wydania legitymacji oraz podpis z podaniem imie nia i nazwiska, a także stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania legitymacji.

2. Osobie prawnej lub innej jednostce organizacyj nej nieposiadającej osobowości prawnej, pełniącej funkcję społecznego opiekuna zabytków, starosta wy daje zaświadczenie, które zawiera informację o nada niu uprawnień opiekuna, nazwę i siedzibę tej osoby lub jednostki, datę wydania zaświadczenia oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska, a także stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania za świadczenia. Art. 10

6.

1. Osobom zasłużonym w sprawowaniu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami przyznaje się odznakę „Za opiekę nad zabytkami”.

2. Odznakę „Za opiekę nad zabytkami” przyznaje minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzic twa narodowego z własnej inicjatywy lub na wniosek:

1) ministra;

2) kierownika urzędu centralnego;

3) organu administracji rządowej w województwie;

4) organu jednostki samorządu terytorialnego;

5) organizacji społecznej, której celem statutowym jest opieka nad zabytkami.

3. Wnioski o przyznanie odznaki „Za opiekę nad za bytkami” są opiniowane przez Generalnego Konser watora Zabytków.

4. Przyznanie odznaki osobie nieposiadającej oby watelstwa polskiego następuje w porozumieniu z mini strem właściwym do spraw zagranicznych. Art. 10

7. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia, tryb składania wniosków o przyznanie odznaki „Za opiekę nad zabytkami”, jej wzór rysunko wy i wymiary oraz sposób jej wręczania i noszenia, uwzględniając wzornictwo stosowane w polskiej fale rystyce. Rozdział 11 Przepisy karne Art. 10

8.

1. Kto niszczy lub uszkadza zabytek, podle ga karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

2. Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 dzia ła nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

3. W razie skazania za przestępstwo określone w ust. 1 sąd orzeka, a w razie skazania za przestępstwo określone w ust. 2 sąd może orzec, nawiązkę na wska zany cel społeczny związany z opieką nad zabytkami w wysokości od trzykrotnego do trzydziestokrotnego minimalnego wynagrodzenia. Art. 10

9.

1. Kto bez pozwolenia wywozi zabytek za granicę lub po wywiezieniu go za granicę nie sprowa dza do kraju w okresie ważności pozwolenia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

2. Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 dzia ła nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

3. W razie skazania za przestępstwo określone w ust. 1 sąd orzeka, a w razie skazania za przestępstwo określone w ust. 2 sąd może orzec, nawiązkę na wska zany cel społeczny związany z opieką nad zabytkami w wysokości od trzykrotnego do trzydziestokrotnego minimalnego wynagrodzenia.

4. Sąd może orzec przepadek zabytku, chociażby nie stanowił on własności sprawcy. Art. 1

10.

1. Kto będąc właścicielem lub posiada czem zabytku nie zabezpieczył go w należyty sposób Dziennik Ustaw Nr 162 — 11166 — Poz. 1568 przed uszkodzeniem, zniszczeniem, zaginięciem lub kradzieżą, podlega karze aresztu, ograniczenia wolno ści albo grzywny.

2. W razie popełnienia wykroczenia określonego w ust. 1 można orzec nawiązkę do wysokości dwudzie stokrotnego minimalnego wynagrodzenia na wskaza ny cel społeczny związany z opieką nad zabytkami. Art. 11

1.

1. Kto bez pozwolenia albo wbrew warun kom pozwolenia poszukuje ukrytych lub porzuconych zabytków, w tym przy użyciu wszelkiego rodzaju urzą dzeń elektronicznych i technicznych oraz sprzętu do nurkowania, podlega karze aresztu, ograniczenia wol ności albo grzywny.

2. W razie popełnienia wykroczenia określonego w ust. 1 można orzec:

1) przepadek narzędzi i przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia wykrocze nia, chociażby nie stanowiły własności sprawcy;

2) przepadek przedmiotów pochodzących bezpo średnio lub pośrednio z wykroczenia;

3) obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lub zapłaty równowartości wyrządzonej szkody. Art. 11

2.

1. Kto narusza zakazy lub ograniczenia obowiązujące na terenie parku kulturowego lub jego części, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.

2. Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 dzia ła nieumyślnie, podlega karze grzywny.

3. W razie popełnienia wykroczenia określonego w ust. 1 lub 2, można orzec:

1) przepadek narzędzi i przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia wykrocze nia, chociażby nie stanowiły własności sprawcy;

2) przepadek przedmiotów pochodzących bezpo średnio lub pośrednio z wykroczenia;

3) obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lub zapłaty równowartości wyrządzonej szkody. Art. 11

3.

1. Kto będąc właścicielem lub posiada czem zabytku wpisanego do rejestru lub innego zabyt ku znajdującego się w wojewódzkiej ewidencji zabyt ków nie powiadomi wojewódzkiego konserwatora za bytków o:

1) uszkodzeniu, zniszczeniu, zaginięciu lub kradzieży zabytku niezwłocznie po powzięciu wiadomości o wystąpieniu zdarzenia,

2) zagrożeniu dla zabytku niezwłocznie po powzięciu wiadomości o wystąpieniu zagrożenia,

3) zmianie miejsca przechowania zabytku ruchome go, w terminie miesiąca od dnia nastąpienia tej zmiany,

4) zmianach dotyczących stanu prawnego zabytku, nie później niż w terminie miesiąca od dnia ich wy stąpienia lub powzięcia o nich wiadomości — podlega karze grzywny.

2. W razie popełnienia wykroczenia określonego w ust. 1 można orzec nawiązkę do wysokości dwudzie stokrotnego minimalnego wynagrodzenia na wskaza ny cel społeczny związany z opieką nad zabytkami. Art. 11

4. Kto uniemożliwia lub utrudnia dostęp do zabytku organowi ochrony zabytków, wykonującemu uprawnienia wynikające z ustawy, podlega karze grzywny. Art. 11

5.

1. Kto niezwłocznie nie powiadomił woje wódzkiego konserwatora zabytków lub wójta (burmi strza, prezydenta miasta) o odkryciu w trakcie prowa dzenia robót budowlanych lub ziemnych przedmiotu, co do którego istnieje przypuszczenie, iż jest on zabyt kiem, a także nie wstrzymał wszelkich robót mogących uszkodzić lub zniszczyć znaleziony przedmiot i nie za bezpieczył, przy użyciu dostępnych środków, tego przedmiotu i miejsca jego znalezienia, podlega karze grzywny.

2. W razie popełnienia wykroczenia określonego w ust. 1 można orzec nawiązkę do wysokości dwudzie stokrotnego minimalnego wynagrodzenia na wskaza ny cel społeczny związany z opieką nad zabytkami. Art. 11

6.

1. Kto niezwłocznie nie powiadomił woje wódzkiego konserwatora zabytków lub wójta (burmi strza, prezydenta miasta) o przypadkowym odkryciu przedmiotu, co do którego istnieje przypuszczenie, iż jest on zabytkiem archeologicznym, a także nie zabez pieczył, przy użyciu dostępnych środków, tego przed miotu i miejsca jego znalezienia, podlega karze grzyw ny.

2. W razie popełnienia wykroczenia określonego w ust. 1 można orzec nawiązkę do wysokości dwudzie stokrotnego minimalnego wynagrodzenia na wskaza ny cel społeczny związany z opieką nad zabytkami. Art. 11

7. Kto bez pozwolenia albo wbrew warun kom pozwolenia prowadzi prace konserwatorskie, re stauratorskie, roboty budowlane, badania konserwa torskie lub architektoniczne przy zabytku wpisanym do rejestru lub roboty budowlane w jego otoczeniu albo badania archeologiczne, podlega karze grzywny. Art. 11

8. Kto bez pozwolenia umieszcza na zabytku wpisanym do rejestru urządzenia techniczne, tablice, reklamy oraz napisy, podlega karze grzywny. Art. 11

9. Kto nie wykonuje zaleceń pokontrolnych, o których mowa w art. 40 ust. 1, podlega karze grzyw ny. Art. 1

20. Orzekanie w sprawach określonych w art. 110—119 następuje na podstawie przepisów Ko deksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Dziennik Ustaw Nr 162 — 11167 — Poz. 1568 Rozdział 12 Zmiany w przepisach obowiązujących Art. 12

1. W ustawie z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. z 2000 r. Nr 23, poz. 295 i Nr 120, poz. 1268, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 71

7) w art. 6 ust. 4 otrzymuje brzmienie: „

4. Użycie terenu cmentarnego na inny cel jest do puszczalne pod warunkiem zachowania znajdują cych się na jego terenie zabytków, które mogą być przeniesione w inne miejsce po uzyskaniu pozwo lenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.”. Art. 12

2. W ustawie z dnia 28 lipca 1983 r. o podat ku od spadków i darowizn (Dz. U. z 1997 r. Nr 16, poz. 89, Nr 137, poz. 926 i Nr 139, poz. 932, z 2000 r. Nr 22, poz. 270 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 8, poz. 64, z 2002 r. Nr 200, poz. 1681 oraz z 2003 r. Nr 137, poz. 130

2) w art. 4 w ust. 1 w pkt 9 lit. c) otrzymuje brzmienie: „c) zabytków ruchomych i kolekcji wpisanych do re jestru zabytków, a także zabytków użyczonych muzeum w celach naukowych lub wystawienni czych na okres nie krótszy niż 2 lata,”. Art. 12

3. W ustawie z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fun dacjach (Dz. U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203, z 1997 r. Nr 121, poz. 769 oraz z 2000 r. Nr 120, poz. 126

8) art. 1 otrzymu je brzmienie: „Art.

1. Fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rze czypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak: ochrona zdrowia, rozwój gospo darki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami.”. Art. 12

4. W ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. o po datku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431, z 1994 r. Nr 1, poz. 3, z 1996 r. Nr 91, poz. 409, z 1997 r. Nr 43, poz. 272 i Nr 137, poz. 926, z 1998 r. Nr 108, poz. 681, z 2001 r. Nr 81, poz. 875, z 2002 r. Nr 200, poz. 1680 oraz z 2003 r. Nr 110, poz. 103

9) w art. 12 w ust. 1 pkt 11 otrzymuje brzmienie: „1

1) grunty wpisane do rejestru zabytków, pod wa runkiem ich zagospodarowania i utrzymania zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami,”. Art. 12

5. W ustawie z dnia 17 maja 1989 r. — Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 i Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 110, poz. 1189, Nr 115, poz. 1229 i Nr 125, poz. 136

3) wpro wadza się następujące zmiany:

1) w art. 13 w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „

1) przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, o ochronie środowiska, o lasach i o drogach publicznych,”;

2) w art. 54 pkt 4 otrzymuje brzmienie: „

4) ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabyt ków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568),”. Art. 12

6. W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samo rządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 214, poz. 1806 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 71

7) w art. 7 w ust. 1 pkt 9 otrzymu je brzmienie: „

9) kultury, w tym bibliotek gminnych i innych insty tucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami,”. Art. 12

7. W ustawie z dnia 28 września 1991 r. o la sach (Dz. U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679, Nr 86, poz. 958 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 110, poz. 1189 i Nr 145, poz. 1623, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 113, poz. 984 i Nr 200, poz. 1682 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 717 i 721) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 7 ust. 3 otrzymuje brzmienie: „

3. Gospodarka leśna w lasach wpisanych do reje stru zabytków i w lasach, na terenie których znajdują się zabytki archeologiczne wpisane do rejestru zabytków, prowadzona jest w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, z uwzględnieniem przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.”;

2) w art. 40 w ust. 1 pkt 8 otrzymuje brzmienie: „

8) opieki nad zabytkami,”. Art. 12

8. W ustawie z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1189 i Nr 145, poz. 1623, z 2002 r. Nr 130, poz. 1112 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 717) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 2a pkt 1a otrzymuje brzmienie: „1a) drzewostanie o charakterze parkowym — ro zumie się przez to zespoły drzew i innej roślin ności ukształtowane funkcjonalnie i plastycz nie, mające wartość zabytkową w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, przestrzenno-plastyczną lub przy rodniczą,”;

2) w art. 34a ust. 1 otrzymuje brzmienie: „

1. Teren pokryty drzewostanem o charakterze parkowym i niepodlegający przepisom o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami rada gminy może uznać za park gminny, jeżeli teren ten stanowi własność Skarbu Państwa lub własność jednostki samorządu terytorial nego.”. Art. 12

9. W ustawie z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kultural nej (Dz. U. z 2001 r. Nr 13, poz. 123, z 2002 r. Nr 41, poz. 364 oraz z 2003 r. Nr 96, poz. 87

4) wprowadza się następujące zmiany: Dziennik Ustaw Nr 162 — 11168 — Poz. 1568

1) w art. 1 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „

2. Państwo sprawuje mecenat nad działalnością kulturalną polegający na wspieraniu i promocji twórczości, edukacji i oświaty kulturalnej, dzia łań i inicjatyw kulturalnych oraz opieki nad za bytkami.”;

2) w art. 7b ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie: „

1. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, inni ministrowie i kierownicy urzędów centralnych w odniesie niu do podległych im ośrodków i instytucji kul tury, a także jednostki samorządu terytorialne go, mogą przyznawać stypendia osobom zaj mującym się twórczością artystyczną, upo wszechnianiem kultury oraz opieką nad zabyt kami.

2. Stypendium, o którym mowa w ust. 1, polega na przyznaniu środków finansowych osobom realizującym określone przedsięwzięcia w za kresie twórczości artystycznej, opieki nad za bytkami lub upowszechniania kultury.”;

3) w art. 28 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „

2. Przychodami instytucji kultury są wpływy z prowadzonej działalności, w tym ze sprzeda ży składników majątku ruchomego, z wyjąt kiem zabytków, oraz wpływy z najmu i dzierża wy składników majątkowych, dotacje z budże tu, środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych oraz z innych źródeł.”;

4) w art. 32: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „

1. Instytucje kultury, a zwłaszcza muzea, jed nostki organizacyjne mające na celu opiekę nad zabytkami, ośrodki badań i dokumenta cji, biura wystaw artystycznych, galerie i centra sztuki, Filmoteka Narodowa, biblio teki, domy i ośrodki kultury, świetlice i kluby, ogniska artystyczne, domy pracy twórczej — prowadzą, w szczególności, działalność w zakresie upowszechniania kultury.”, b) w ust. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie: „

2) sprawowanie opieki nad zabytkami,”;

5) art. 40 otrzymuje brzmienie: „Art. 40. Przepisy ustawy nie naruszają przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568), ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. Nr 85, poz. 539, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 2001 r. Nr 129, poz. 1440 oraz z 2002 r. Nr 113, poz. 98

4) oraz ustawy z dnia 21 li stopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 1997 r. Nr 5, poz. 24, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 oraz z 2002 r. Nr 113, poz. 984) w zakresie prowadzenia działalności kul turalnej w formach określonych w tych ustawach.”. Art. 130. W ustawie z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 110, poz. 1192, z 2002 r. Nr 25, poz. 253 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 721 i Nr 139, poz. 132

5) wprowadza się następują ce zmiany:

1) w art. 22 w ust. 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie: „

4) warunki wynikające z potrzeb ochrony środo wiska i ochrony zabytków,”;

2) w art. 57 pkt 3 otrzymuje brzmienie: „

3) przestrzegania przepisów techniczno-budow lanych i eksploatacyjnych dotyczących auto strad, przepisów dotyczących ochrony środo wiska oraz o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami,”. Art. 13

1. W ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochro nie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78, z 1997 r. Nr 60, poz. 370, Nr 80, poz. 505 i Nr 160, poz. 1079, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 81, poz. 875 i Nr 100, poz. 1085, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 71

7) art. 34 otrzymuje brzmienie: „Art. 3

4. W stosunku do gruntów, na których znajdu ją się zabytki archeologiczne, wojewódzki konserwator zabytków może określić, w drodze decyzji, zakres i sposób eksploata cji takich gruntów.”. Art. 13

2. W ustawie z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 1997 r. Nr 5, poz. 24, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 oraz z 2002 r. Nr 113, poz. 98

4) wpro wadza się następujące zmiany:

1) w art. 1 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „

1. Muzeum jest jednostką organizacyjną, niena stawioną na osiąganie zysku, której celem jest sprawowanie opieki nad zabytkami, informo wanie o wartościach i treściach gromadzonych zbiorów, upowszechnianie podstawowych wartości historii, nauki i kultury polskiej oraz światowej, kształtowanie wrażliwości poznaw czej i estetycznej oraz umożliwianie kontaktu ze zbiorami przez działania określone w art. 2.”;

2) art. 2 otrzymuje brzmienie: „Art.

2. Muzeum realizuje cele określone w art. 1, w szczególności przez:

1) gromadzenie zabytków w statutowo określonym zakresie,

2) katalogowanie i naukowe opracowy wanie zgromadzonych muzealiów,

3) przechowywanie gromadzonych za bytków, w warunkach zapewniających im właściwy stan zachowania i bezpie czeństwo, oraz magazynowanie ich w sposób dostępny do celów nauko wych, Dziennik Ustaw Nr 162 — 11169 — Poz. 1568

4) zabezpieczanie i konserwację muze aliów oraz, w miarę możliwości, zabez pieczanie zabytków archeologicznych nieruchomych oraz innych nierucho mych obiektów kultury materialnej i przyrody,

5) urządzanie wystaw,

6) organizowanie badań i ekspedycji na ukowych, w tym archeologicznych,

7) prowadzenie działalności edukacyjnej,

8) udostępnianie zbiorów dla celów edu kacyjnych,

9) zapewnianie właściwych warunków zwiedzania i korzystania ze zbiorów,

10) prowadzenie działalności wydawni czej.”;

3) art. 20 otrzymuje brzmienie: „Art.

20. Muzeum rejestrowanemu przy nabywa niu zabytków przysługuje:

1) prawo pierwszeństwa zakupu od pod miotów prowadzących działalność polegającą na oferowaniu do sprzeda ży zabytków — w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia przez muzeum zamia ru zakupu,

2) prawo pierwokupu bezpośrednio na aukcjach, po cenie wylicytowanej.”;

4) w art. 21 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „

2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze roz porządzenia, zakres, formy i sposób ewiden cjonowania zabytków w muzeach, wskazując, w szczególności, rodzaj dokumentacji ewiden cyjnej, wymagania, jakim powinno odpowia dać prowadzenie tej dokumentacji, sposób oznakowania muzealiów oraz tryb ich doku mentowania w przypadku przenoszenia poza siedzibę muzeum oraz skreślania z inwentarza muzeum.”. Art. 13

3. W ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. — Pra wo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515, Nr 124, poz. 1152, Nr 130, poz. 1190, Nr 137, poz. 1302 i Nr 149, poz. 1451 i 145

2) w art. 2 pkt 39 otrzymuje brzmienie: „3

9) „pojazd zabytkowy” — pojazd, który na podsta wie odrębnych przepisów został wpisany do re jestru zabytków lub znajduje się w wojewódzkiej ewidencji zabytków;”. Art. 13

4. W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o go spodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, z 2001 r. Nr 129, poz. 1447 i Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz. 676, Nr 113, poz. 984, Nr 126, poz. 1070, Nr 130, poz. 1112, Nr 153, poz. 1271, Nr 200, poz. 1682 i Nr 240, poz. 2058 oraz z 2003 r. Nr 1, poz. 15, Nr 80, poz. 717, 720 i 721, Nr 96, poz. 874 i Nr 124, poz. 115

2) wprowadza się następują ce zmiany:

1) w art. 6 pkt 5 otrzymuje brzmienie: „

5) opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki w rozumieniu przepisów o ochronie za bytków i opiece nad zabytkami,”;

2) w art. 13 ust. 4 otrzymuje brzmienie: „

4. Sprzedaż, zamiana, darowizna lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości wpi sanych do rejestru zabytków, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samo rządu terytorialnego, a także wnoszenie tych nieruchomości jako wkładów niepieniężnych (aportów) do spółek, wymaga pozwolenia wo jewódzkiego konserwatora zabytków.”;

3) w art. 45 po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu: „2a. W przypadku nieruchomości wpisanej do reje stru zabytków, w decyzji o ustanowieniu trwa łego zarządu można nałożyć, w miarę potrze by, na jednostkę organizacyjną obowiązek od budowy lub remontu położonych na tej nieru chomości zabytkowych obiektów budowla nych, w terminie określonym w decyzji.”;

4) w art. 96: a) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. W odniesieniu do nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków decyzję, o której mo wa w ust. 1, wydaje się po uzyskaniu po zwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na podział tej nieruchomości.”, b) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „

2. W przypadku gdy o podziale orzeka sąd, nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 1 i 1a. Jeżeli podział jest uzależniony od usta leń planu miejscowego, sąd zasięga opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta), a w odniesieniu do nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków także opinii woje wódzkiego konserwatora zabytków. Do opi nii tych nie stosuje art. 93 ust. 5.”. Art. 13

5. W ustawie z dnia 4 września 1997 r. o dzia łach administracji rządowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 154

8) w art. 14 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „

1. Dział kultura i ochrona dziedzictwa naro dowego obejmuje sprawy rozwoju i opieki nad materialnym i niematerialnym dziedzictwem na rodowym oraz sprawy działalności kulturalnej, w tym mecenatu państwowego nad tą działalno ścią, w szczególności w zakresie:

1) podtrzymywania i rozpowszechniania trady cji narodowej i państwowej;

2) ochrony zabytków i opieki nad zabytkami;

3) działalności muzeów; Dziennik Ustaw Nr 162 — 11170 — Poz. 1568

4) miejsc pamięci narodowej, grobów i cmenta rzy wojennych, pomników zagłady i ich stref ochronnych;

5) działalności twórczej, artystycznej, kultury lu dowej i rękodzieła artystycznego oraz ich ochrony;

6) wydawnictw, księgarstwa, bibliotek i czytel nictwa;

7) edukacji kulturalnej;

8) wystaw artystycznych;

9) polityki audiowizualnej;

10) amatorskiego ruchu artystycznego, organiza cji i stowarzyszeń regionalnych oraz społecz no-kulturalnych; 1

1) wymiany kulturalnej z zagranicą; 1

2) działalności widowiskowej i rozrywkowej.”. Art. 13

6. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o sa morządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 oraz z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 153, poz. 1271 i Nr 214, poz. 180

6) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 11 w ust. 2 pkt 7 otrzymuje brzmienie: „

7) wspieranie rozwoju kultury oraz sprawowanie opieki nad dziedzictwem kulturowym i jego ra cjonalne wykorzystywanie,”;

2) w art. 14 w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie: „

3) kultury i ochrony zabytków,”. Art. 13

7. W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o sa morządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 oraz z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271, Nr 200, poz. 1688 i Nr 214, poz. 180

6) w art. 4 w ust. 1 pkt 7 otrzymuje brzmienie: „

7) kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabyt kami,”. Art. 13

8. W ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 i Nr 115, poz. 1229, z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 233, poz. 1957 oraz z 2003 r. Nr 46, poz. 392 i Nr 80, poz. 717 i 72

1) wpro wadza się następujące zmiany:

1) użyte w art. 19 ust. 3 pkt 3, art. 47 pkt 1 lit. c, art. 52 ust. 1 pkt 5, art. 96 i art. 101 pkt 7 w różnych przy padkach wyrazy „dobra kultury” zastępuje się uży tym w odpowiednim przypadku wyrazem „zabyt ki”;

2) w art. 238 w pkt 1 lit. e otrzymuje brzmienie: „e) istniejące w sąsiedztwie lub bezpośrednim za sięgu oddziaływania instalacji zabytki chronio ne na podstawie przepisów o ochronie zabyt ków i opiece nad zabytkami,”. Rozdział 13 Przepisy przejściowe i końcowe Art. 13

9.

1. Do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie usta wy stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

2. Właściwość organów do załatwiania spraw, o których mowa w ust. 1, określa się na podstawie przepisów ustawy. Art. 140.

1. Decyzje ostateczne wydane na podsta wie przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochro nie dóbr kultury (Dz. U. z 1999 r. Nr 98, poz. 1150, z 2000 r. Nr 120, poz. 1268, z 2002 r. Nr 25, poz. 253 i Nr 113, poz. 984 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 71

7) zacho wują ważność.

2. Porozumienia zawarte na podstawie art. 12 ust. 1 i 3 ustawy, o której mowa w ust. 1, zachowują ważność, nie dłużej jednak niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Art. 14

1. Osoby posiadające uprawnienia rzeczo znawcy ministra właściwego do spraw kultury i ochro ny dziedzictwa narodowego, powołane na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 140 ust. 1, tracą te uprawnienia po upływie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Art. 14

2.

1. Dobra kultury uznane za zabytek na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospoli tej z dnia 6 marca 1928 r. o opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 29, poz. 265, z 1933 r. Nr 10, poz. 62 i Nr 82, poz. 599, z 1934 r. Nr 110, poz. 976 oraz z 1949 r. Nr 25, poz. 180), a także wpisane do rejestru na podstawie ustawy, o której mowa w art. 140 ust. 1, stają się zabyt kami wpisanymi do rejestru w rozumieniu niniejszej ustawy.

2. Zabytki nieruchome uznane za pomniki historii na podstawie dotychczasowych przepisów stają się pomnikami historii w rozumieniu niniejszej ustawy. Art. 14

3.

1. W terminie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy Generalny Konserwator Zabytków, wojewódz cy konserwatorzy zabytków i wójt (burmistrz, prezy dent miasta) założą odpowiednio krajową, wojewódz ką i gminną ewidencję zabytków.

2. Włączenie karty zabytku ruchomego znajdujące go się w dotychczasowej centralnej ewidencji dóbr kul tury do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie wymaga zgody właściciela zabytku. Art. 14

4. W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego dostosuje do prze pisów niniejszej ustawy statuty instytucji kultury wy specjalizowanych w opiece nad zabytkami, dla których jest organizatorem, w celu realizacji przez te instytucje zadań związanych z założeniem i prowadzeniem krajo wej ewidencji zabytków i krajowego wykazu zabytków Dziennik Ustaw Nr 162 — 11171 — Poz. 1568 skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem. Art. 14

5. Do czasu założenia gminnej ewidencji za bytków, w studiach uwarunkowań i kierunków zago spodarowania przestrzennego gminy oraz w ustale niach miejscowego planu zagospodarowania prze strzennego uwzględnia się, oprócz zabytków nierucho mych wpisanych do rejestru i ich otoczenia oraz usta leń planów ochrony parków kulturowych, inne zabytki nieruchome wskazane przez wojewódzkiego konser watora zabytków. Art. 14

6. W terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego opracuje krajowy program ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Art. 14

7.

1. Z dniem wejścia w życie ustawy dotych czasowe wojewódzkie oddziały Służby Ochrony Zabyt ków i ich delegatury stają się odpowiednio wojewódz kimi urzędami ochrony zabytków i delegaturami tych urzędów.

2. Z dniem wejścia w życie ustawy dotychczasowi wojewódzcy konserwatorzy zabytków oraz ich zastępcy stają się odpowiednio wojewódzkimi konserwatorami zabytków oraz ich zastępcami w rozumieniu ustawy.

3. Pracownicy dotychczasowych wojewódzkich od działów Służby Ochrony Zabytków i ich delegatur z dniem wejścia w życie ustawy stają się odpowiednio pracownikami wojewódzkich urzędów ochrony zabyt ków i ich delegatur.

4. Dotychczasowe zobowiązania i wierzytelności wojewódzkich oddziałów Służby Ochrony Zabytków i ich delegatur stają się zobowiązaniami i wierzytelno ściami właściwych wojewódzkich urzędów ochrony za bytków i ich delegatur.

5. Nieruchomości pozostające dotychczas w trwa łym zarządzie wojewódzkich oddziałów Służby Ochro ny Zabytków i ich delegatur przechodzą, z mocy prawa, w trwały zarząd właściwych wojewódzkich urzędów ochrony zabytków i ich delegatur.

6. Ustanowienie trwałego zarządu, o którym mowa w ust. 5, stwierdza wojewoda w drodze decyzji. Art. 14

8. Do czasu wydania przepisów wykonaw czych, przewidzianych w ustawie, nie dłużej jednak niż przez 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, zachowu ją moc przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy, o której mowa w art. 140 ust. 1, jeżeli nie są sprzeczne z przepisami niniejszej ustawy. Art. 14

9. Przepisy rozdziału 6 stosuje się z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Art. 150. Traci moc ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. z 1999 r. Nr 98, poz. 1150, z 2000 r. Nr 120, poz. 1268, z 2002 r. Nr 25, poz. 253 i Nr 113, poz. 984 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 717). Art. 15

1. Ustawa wchodzi w życie po upływie 60 dni od dnia ogłoszenia. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. Kwaśniewski

Status prawny: obowiązujący
Data ogłoszenia: 2003-09-17
Data wydania: 2003-07-23
Data wejścia w życie: 2003-11-17
Data obowiązywania: 2003-11-17
Uwagi: Przepisy rozdziału 6 stosuje się z dniem 1 maja 2004 r.
Organ wydający: SEJM
Organ zobowiązany: MIN. WŁAŚCIWY DS KULTURY I OCHRONY DZIEDZICTWA NARODOWEGO
Dziennik Ustaw: Dz.U. 2003 nr 162 poz. 1568