Dz.U. 2008 nr 199 poz. 1228

Dziennik Ustaw Nr 199 — 10787 — Poz. 1228 Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087, z późn. zm.3)) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne

§1. Rozporządzenie określa:

1) zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dotyczące projektowania i wy konywania wprowadzanych do obrotu lub odda wanych do użytku: a) maszyn, b) wyposażenia wymiennego, c) elementów bezpieczeństwa, d) osprzętu do podnoszenia, e) łańcuchów, lin i pasów, f) odłączalnych urządzeń do mechanicznego prze noszenia napędu, g) maszyn nieukończonych;

2) procedury oceny zgodności;

3) sposób oznakowania maszyn;

4) wzór znaku CE.

§2. Przepisy rozporządzenia nie mają zastosowa nia do:

1) elementów bezpieczeństwa przeznaczonych do użytku jako części zamienne identycznych elemen tów i dostarczonych przez producenta oryginalnej maszyny;

2) urządzeń specjalnych przeznaczonych do użytku na terenie wesołych miasteczek lub parków roz rywki;

3) maszyn specjalnie zaprojektowanych lub odda nych do użytku w celach związanych z wykorzysta niem energii jądrowej, które w przypadku uszko dzenia mogą spowodować emisję radioaktywną;

4) broni, w tym broni palnej;

5) środków transportu: a) ciągników rolniczych i leśnych w zakresie ryzy ka objętego przepisami dotyczącymi homolo gacji typu ciągników rolniczych i przyczep, z wyłączeniem maszyn zamocowanych na tych pojazdach, b) pojazdów silnikowych i ich przyczep objętych przepisami dotyczącymi homologacji typu pojaz dów samochodowych i przyczep, z wyłączeniem maszyn zamocowanych na tych pojazdach, c) pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz niektó rych pojazdów mających cztery koła przezna czonych do poruszania się po drogach, do któ rych mają zastosowanie przepisy dotyczące homologacji typu motocykli i motorowerów, z wyłączeniem maszyn zamocowanych na tych pojazdach, d) pojazdów silnikowych przeznaczonych wyłącz nie do udziału w wyścigach, e) środków transportu lotniczego, wodnego oraz kolejowego, z wyłączeniem maszyn zamocowa nych na tych środkach transportu;

6) statków pełnomorskich i pływających jednostek przybrzeżnych oraz maszyn na nich zainstalowa nych;

7) maszyn specjalnie zaprojektowanych i wykonanych do celów obronności i bezpieczeństwa państwa;

8) maszyn zaprojektowanych i wykonanych specjal nie dla celów badawczych, do doraźnego użytku w laboratoriach;

9) górniczych urządzeń wyciągowych;

10) maszyn przeznaczonych do przemieszczania arty stów podczas przedstawień artystycznych; 1

1) sprzętu elektrycznego i elektronicznego w stop niu, w jakim jest on objęty przepisami dotyczący mi zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycz nego przewidzianego do stosowania w określo nych granicach napięcia: a) urządzeń gospodarstwa domowego przezna czonych do użytku domowego, b) sprzętu audiowizualnego, c) sprzętu informatycznego, 1228 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1) z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn2) ———————

1) Minister Gospodarki kieruje działem administracji rządo wej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządze nia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki (Dz. U. Nr 216, poz. 1593).

2) Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postano wienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/42/WE z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie maszyn, zmieniającej dyrektywę 95/16/WE (Dz. Urz. UE L 157 z 09.06.2006, str. 24).

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 64, poz. 565 i Nr 267, poz. 2258, z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, Nr 235, poz. 1700 i Nr 249, poz. 1832 i 1834, z 2007 r. Nr 21, poz. 124 i Nr 192, poz. 1381 oraz z 2008 r. Nr 157, poz. 976. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10788 — Poz. 1228 d) maszyn biurowych powszechnego użytku, e) aparatury rozdzielczej i aparatury sterowniczej niskiego napięcia, f) silników elektrycznych; 1

2) sprzętu elektrycznego wysokiego napięcia: a) aparatury rozdzielczej i aparatury sterowniczej, b) transformatorów.

§3. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:

1) maszyna: a) zespół wyposażony lub który można wyposażyć w mechanizm napędowy inny niż bezpośrednio wykorzystujący siłę mięśni ludzkich lub zwie rzęcych, składający się ze sprzężonych części lub elementów, z których przynajmniej jedna jest ruchoma, połączonych w całość mającą konkretne zastosowanie, b) zespół, o którym mowa w lit. a, bez elementów przeznaczonych do jego podłączenia w miejscu pracy lub do podłączenia do źródeł energii i na pędu, c) zespół, o którym mowa w lit. a i b, gotowy do zainstalowania i zdolny do funkcjonowania je dynie po zamontowaniu na środkach transpor tu lub zainstalowaniu w budynku lub na kon strukcji, d) zespoły maszyn, o których mowa w lit. a—c, lub maszyny nieukończone określone w pkt 7, któ re w celu osiągnięcia określonego efektu koń cowego zostały zestawione i są sterowane w ta ki sposób, że działają jako zintegrowana całość, e) zespół sprzężonych części lub elementów, z któ rych przynajmniej jeden jest ruchomy, połączo nych w całość, przeznaczony do podnoszenia ła dunków, którego jedynym źródłem mocy jest bezpośrednie wykorzystanie siły mięśni ludzkich;

2) wyposażenie wymienne — urządzenie, które jest montowane przez operatora do oddanych do użyt ku maszyny lub ciągnika, w celu zmiany ich funk cji lub przypisania im nowej funkcji, jeśli wyposa żenie to nie jest narzędziem;

3) element bezpieczeństwa — element, który służy do spełnienia funkcji bezpieczeństwa, jest wpro wadzany do obrotu oddzielnie, a jego uszkodzenie lub nieprawidłowe działanie zagraża bezpieczeń stwu osób, oraz nie jest niezbędny do działania maszyny lub można go zastąpić zwykłymi elemen tami tak, aby maszyna mogła działać; orientacyjny wykaz elementów bezpieczeństwa określa załącz nik nr 1 do rozporządzenia;

4) osprzęt do podnoszenia — element lub wyposaże nie niezwiązane z maszyną podnoszącą, w tym również zawiesia i ich elementy, umożliwiające utrzymanie ładunku, umieszczane pomiędzy ma szyną a ładunkiem lub na samym ładunku lub mo gące stanowić integralną część ładunku, które są wprowadzane do obrotu oddzielnie;

5) łańcuchy, liny i pasy — łańcuchy, liny i pasy do podnoszenia stanowiące część maszyny podno szącej lub osprzętu do podnoszenia;

6) odłączane urządzenie do mechanicznego przeno szenia napędu — odłączany element do przeno szenia mocy między maszynami samobieżnymi lub ciągnikami a innymi maszynami przez połą czenie ich na pierwszym stałym łożysku; w przy padku gdy urządzenie zostało wprowadzone do obrotu z osłoną, należy je traktować jako jeden wyrób;

7) maszyna nieukończona — zespół elementów two rzących maszynę, która nie może być samodziel nie stosowana; jedynym przeznaczeniem maszy ny nieukończonej jest włączenie do innej maszyny lub połączenie z inną maszyną lub maszyną nie ukończoną lub wyposażeniem w celu stworzenia maszyny; układ napędowy jest maszyną nieukoń czoną;

8) zagrożenie — potencjalne źródło urazów lub uszczerbku na zdrowiu;

9) strefa niebezpieczna — strefę w obrębie lub wokół maszyny, w której występuje zagrożenie bezpie czeństwa lub zdrowia osób;

10) osoba narażona — osobę znajdującą się częścio wo lub całkowicie w strefie niebezpiecznej; 1

1) operator — osobę, która wykonuje czynności związane z instalowaniem, obsługiwaniem, regu lowaniem, konserwowaniem, czyszczeniem, na prawianiem lub przemieszczaniem maszyny; 1

2) ryzyko — kombinację prawdopodobieństwa i cięż kości urazów lub uszczerbku na zdrowiu, które mogą zaistnieć w sytuacjach niebezpiecznych; 1

3) osłona — część maszyny, w postaci bariery mate rialnej, przeznaczoną specjalnie do zapewnienia ochrony; 1

4) urządzenie ochronne — urządzenie, inne niż osło na, zmniejszające ryzyko niezależnie albo w połą czeniu z osłoną; 1

5) zastosowanie zgodne z przeznaczeniem — użytko wanie maszyny zgodnie z informacjami zawarty mi w instrukcji; 1

6) możliwe do przewidzenia niewłaściwe użycie — użytkowanie maszyny w sposób niezgodny z informacją zawartą w instrukcji, które może wy nikać z dających się łatwo przewidzieć ludzkich za chowań; 1

7) maszyna, która ze względu na jej przemieszczanie się może stwarzać zagrożenie — maszynę: a) której działanie wymaga albo przemieszczania się w trakcie pracy, albo ciągłego lub przerywa nego przemieszczania się między kolejnymi sta łymi stanowiskami pracy lub b) która nie przemieszcza się w trakcie pracy, ale może zostać wyposażona tak, aby ułatwione było ewentualne przemieszczanie jej z miejsca na miejsce; Dziennik Ustaw Nr 199 — 10789 — Poz. 1228 1

8) kierowca — operatora odpowiedzialnego za prze mieszczanie się maszyny, który może być trans portowany przez maszynę lub towarzyszyć jej pie szo albo kierować nią zdalnie; 1

9) podnoszenie — przemieszczanie ładunków zawie rających towary lub osoby, wymagających w da nym momencie zmiany poziomu położenia;

20) ładunek prowadzony — ładunek, którego prze mieszczanie odbywa się wzdłuż sztywnych lub elastycznych prowadnic, o położeniu ustalonym za pomocą stałych zamocowań; 2

1) współczynnik bezpieczeństwa — stosunek obcią żenia gwarantowanego przez producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela, jakie część ma szyny lub osprzętu do podnoszenia jest w stanie utrzymać, do maksymalnego udźwigu; 2

2) współczynnik przeciążenia — stosunek obciążenia użytego do przeprowadzenia prób statycznych lub dynamicznych maszyny podnoszącej lub osprzętu do podnoszenia do maksymalnego udźwigu; 2

3) próba statyczna — badanie, podczas którego ma szyna podnosząca lub osprzęt do podnoszenia są poddawane działaniu siły równej iloczynowi mak symalnego udźwigu i odpowiedniego współczyn nika przeciążenia dla prób statycznych, a następ nie skontrolowane bezpośrednio po zdjęciu obcią żenia w celu upewnienia się, że nie nastąpiło żad ne uszkodzenie; 2

4) próba dynamiczna — badanie, podczas którego maszyna podnosząca pracuje we wszystkich moż liwych konfiguracjach, przy obciążeniu równym iloczynowi maksymalnego udźwigu i odpowied niego współczynnika przeciążenia dla prób dyna micznych, z uwzględnieniem dynamicznego za chowania się maszyny podnoszącej, w celu sprawdzenia, czy funkcjonuje właściwie; 2

5) podstawa ładunkowa — część maszyny, na której lub w której zajmują miejsca osoby lub są umiesz czane towary w celu ich podnoszenia.

§4. Przepisy, w których jest mowa o maszynie, stosuje się odpowiednio do wyrobów, o których mo wa w § 1 pkt 1 lit. b—f.

§5. Maszyny mogą być wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku, jeżeli przy prawidłowym za instalowaniu i konserwacji oraz zastosowaniu zgod nym z przeznaczeniem lub w warunkach, które można przewidzieć, nie stwarzają zagrożenia dla bezpieczeń stwa i zdrowia osób oraz zwierząt domowych lub mie nia oraz spełniają przepisy rozporządzenia.

§6.

1. Przed wprowadzeniem maszyny do obrotu lub oddaniem do użytku producent lub jego upoważ niony przedstawiciel:

1) zapewnia, że maszyna spełnia odpowiednie za sadnicze wymagania w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa określone w rozporządzeniu;

2) zapewnia, że dostępna jest dokumentacja tech niczna, o której mowa w załączniku nr 2 do rozpo rządzenia;

3) dostarcza niezbędnych informacji, w szczególno ści instrukcji;

4) przeprowadza właściwe procedury oceny zgodno ści, o których mowa w § 127;

5) sporządza deklarację zgodności WE, o której mo wa w pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia, i za pewnia, że została dołączona do maszyny;

6) umieszcza oznakowanie CE, zgodnie z zasadami określonymi w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

2. Przed wprowadzeniem do obrotu maszyny nie ukończonej producent lub jego upoważniony przed stawiciel zapewnia, że zostały zakończone procedury, o których mowa w § 8 ust. 3.

3. Do realizacji procedur, o których mowa w § 127, producent lub jego upoważniony przedstawiciel po winien posiadać środki niezbędne do zapewnienia, że maszyna spełnia zasadnicze wymagania w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa określone w rozpo rządzeniu, lub mieć dostęp do takich środków.

4. Jeżeli do maszyn mają zastosowanie także od rębne przepisy, które przewidują umieszczenie ozna kowania CE, oznakowanie może być umieszczone pod warunkiem, że maszyny spełniają również wymaga nia określone w tych przepisach.

5. Jeżeli co najmniej jeden z przepisów, o których mowa w ust. 4, pozwala producentowi lub jego upo ważnionemu przedstawicielowi, w okresie przejścio wym określonym w tych przepisach, na wybór innych przepisów, oznakowanie CE powinno wskazywać zgodność tylko z zastosowanymi przepisami. W takim przypadku producent lub jego upoważniony przedsta wiciel powinien podać szczegółowe dane o zastoso wanych przepisach w dołączonej do maszyny deklara cji zgodności WE.

§7.

1. Dopuszcza się możliwość prezentacji na tar gach, wystawach i innych pokazach maszyn lub ma szyn nieukończonych, które nie spełniają wymagań określonych w rozporządzeniu, jeżeli na widocznym oznaczeniu będzie podana informacja, że maszyny lub maszyny nieukończone są niezgodne z zasadniczymi wymaganiami i nie będą sprzedawane, dopóki produ cent lub jego upoważniony przedstawiciel nie dopro wadzi do ich zgodności z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu.

2. Podczas pokazów maszyn lub maszyn nieukoń czonych, o których mowa w ust. 1, powinny być przedsięwzięte odpowiednie środki bezpieczeństwa w celu zapewnienia ochrony osób.

§8.

1. Maszyna nieukończona może zostać wpro wadzona do obrotu jedynie w przypadku, gdy spełnia odpowiednie przepisy rozporządzenia.

2. Producent lub jego upoważniony przedstawiciel może wprowadzić do obrotu maszynę nieukończoną, pod warunkiem że sporządzi deklarację włączenia, o której mowa w pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządze nia, stwierdzając, że maszyna nieukończona przezna czona jest do włączenia do innej maszyny lub zmon towania z inną maszyną nieukończoną tak, aby utwo rzyć maszynę. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10790 — Poz. 1228

3. Przed wprowadzeniem do obrotu maszyny nie ukończonej producent lub jego upoważniony przed stawiciel zapewniają:

1) opracowanie odpowiedniej dokumentacji tech nicznej dla maszyny nieukończonej, o której mo wa w pkt 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia;

2) opracowanie instrukcji montażu, o której mowa w ust. 4 i 5;

3) sporządzenie deklaracji włączenia, o której mowa w pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia.

4. Instrukcja montażu maszyny nieukończonej po winna zawierać opis warunków, jakie należy spełnić w celu prawidłowego włączenia jej do maszyny final nej, aby nie stwarzać zagrożenia dla zdrowia i bezpie czeństwa.

5. Instrukcja montażu powinna być napisana w oficjalnym języku Unii Europejskiej zaaprobowa nym przez producenta maszyny finalnej lub przez je go upoważnionego przedstawiciela.

6. Instrukcja montażu i deklaracja włączenia pozo stają dołączone do maszyny nieukończonej do czasu włączenia do maszyny finalnej, a następnie stanowią część dokumentacji technicznej maszyny. Rozdział 2 Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dotyczące projektowania oraz wytwarzania maszyn

§9.

1. Producent maszyny lub jego upoważniony przedstawiciel powinien zapewnić przeprowadzenie oceny ryzyka w celu określenia, mających zastosowa nie do tej maszyny, zasadniczych wymagań w zakre sie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Maszyna po winna być zaprojektowana i wykonana z uwzględnie niem wyników tej oceny.

2. W procesie oceny ryzyka, o której mowa w ust. 1, producent lub jego upoważniony przedstawiciel powi nien:

1) określić ograniczenia dotyczące maszyny, w tym zastosowania zgodnego z przeznaczeniem oraz wszelkiego możliwego do przewidzenia niewłaści wego użycia;

2) zidentyfikować zagrożenia, jakie może stwarzać maszyna, i związane z tym sytuacje niebezpieczne;

3) oszacować ryzyko, biorąc pod uwagę ciężkość możliwych urazów lub uszczerbku na zdrowiu i prawdopodobieństwo ich wystąpienia;

4) ocenić ryzyko w celu ustalenia, czy wymagane jest zmniejszenie ryzyka, zgodnie z wymaganiami roz porządzenia;

5) wyeliminować zagrożenia lub zmniejszyć ryzyko związane z zagrożeniami przez zastosowanie środ ków ochronnych, zgodnie z hierarchią określoną w § 10 ust. 3.

3. Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeń stwa i ochrony zdrowia mają zastosowanie tylko wów czas, gdy dla danej maszyny występują zagrożenia od powiadające określonemu zasadniczemu wymaganiu podczas użytkowania w warunkach przewidzianych przez producenta lub jego upoważnionego przedsta wiciela albo w możliwych do przewidzenia sytuacjach odbiegających od normalnych, z wyjątkiem wymagań, o których mowa w § 10—12, § 56—60, które mają za stosowanie do wszystkich maszyn, do których stosuje się przepisy rozporządzenia.

4. Jeżeli przy uwzględnieniu aktualnego poziomu techniki spełnienie celów określonych w zasadniczych wymaganiach jest niemożliwe, maszyna powinna być zaprojektowana i wykonana w sposób zapewniający maksymalne zbliżenie się do tych celów.

§10.

1. Maszyna powinna być zaprojektowana i wykonana tak, aby nadawała się do realizowania swojej funkcji oraz mogła być obsługiwana, regulo wana i konserwowana, nie stwarzając zagrożeń dla osób wykonujących te czynności w przewidzianych warunkach, z uwzględnieniem możliwego do przewi dzenia niewłaściwego użycia.

2. W celu przeciwdziałania zagrożeniom, o których mowa w ust. 1, powinny być zastosowane środki ma jące na celu wyeliminowanie wszelkiego ryzyka w okresie całego założonego czasu życia maszyny, z jej transportem, montażem, demontażem, unieru chomieniem i złomowaniem włącznie.

3. Przy doborze najbardziej odpowiednich środ ków, o których mowa w ust. 2, producent lub jego upoważniony przedstawiciel powinien postępować zgodnie z następującymi zasadami, według podanej kolejności:

1) wyeliminować lub zmniejszyć ryzyko, tak dalece jak jest to możliwe, przez projektowanie i wytwa rzanie maszyn bezpiecznych samych w sobie;

2) stosować konieczne środki ochronne w odniesie niu do ryzyka, którego nie można wyeliminować;

3) informować użytkowników o ryzyku resztkowym, spowodowanym jakimikolwiek niedostatkami w przyjętych środkach ochronnych, i wskazywać, czy jest konieczne przeszkolenie w tym zakresie, oraz określić potrzeby stosowania środków ochro ny indywidualnej. § 1

1.

1. Podczas projektowania i wykonania ma szyny oraz opracowywania instrukcji producent lub jego upoważniony przedstawiciel powinien wziąć pod uwagę nie tylko zastosowanie maszyny zgodne z przeznaczeniem, ale także możliwe do przewidzenia niewłaściwe użycie.

2. Maszyna powinna być zaprojektowana i wyko nana tak, aby zapobiec niewłaściwemu jej użyciu, je żeli takie użycie wywołałoby ryzyko.

3. W przypadku gdy maszyna jest zaprojektowana w sposób umożliwiający jej niewłaściwe użycie, w in strukcji należy poinformować użytkownika o niedo zwolonych sposobach jej użytkowania. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10791 — Poz. 1228

4. Podczas projektowania i wykonania maszyny producent powinien uwzględnić ograniczenia ruchów operatora związane z koniecznym lub przewidywa nym stosowaniem środków ochrony indywidualnej. § 1

2. Maszynę dostarcza się z kompletnym wypo sażeniem specjalnym i osprzętem umożliwiającym jej regulację, konserwację i użytkowanie w sposób bez pieczny. § 1

3.

1. Materiały użyte do wykonania maszyny lub produkty wykorzystywane i powstające w trakcie jej użytkowania nie powinny zagrażać bezpieczeństwu i zdrowiu osób.

2. W przypadku stosowania płynów maszyna po winna być zaprojektowana i wykonana w sposób za pobiegający ryzyku wynikającemu z napełniania, użyt kowania, odzyskiwania lub usuwania płynów. § 1

4.

1. Mimo oświetlenia zewnętrznego o normal nym natężeniu maszyna powinna być wyposażona w oświetlenie stanowiące jej integralną część, odpo wiednie do wykonywanych czynności, jeżeli brak takie go oświetlenia może spowodować powstanie ryzyka.

2. Oświetlenie, o którym mowa w ust. 1, nie może spowodować występowania uciążliwych obszarów zacienienia, męczących olśnień i niebezpiecznego efektu stroboskopowego spowodowanego oświetle niem części ruchomych.

3. Należy zapewnić odpowiednie oświetlenie wewnętrznych części maszyny wymagających czę stych kontroli i regulacji oraz obszarów konserwacji. § 1

5.

1. Maszyna lub każda z jej części powinny:

1) umożliwiać bezpieczną obsługę i transport;

2) być opakowane lub zaprojektowane tak, aby umożliwić bezpieczne i niepowodujące uszkodzeń składowanie.

2. W trakcie transportowania maszyny lub jej czę ści nie powinien być możliwy nagły jej ruch lub po wstanie zagrożenia wynikające z braku stateczności, jeżeli maszyna lub jej części obsługiwane są zgodnie z instrukcjami.

3. W przypadku gdy masa, wielkość lub kształt sa mej maszyny lub jej części uniemożliwiają jej ręczne przemieszczanie, maszyna lub każda z jej części po winny:

1) być wyposażone w elementy umożliwiające za mocowanie do urządzenia podnoszącego lub

2) być zaprojektowane w sposób umożliwiający za mocowanie elementów, o których mowa w pkt 1, lub

3) mieć kształt umożliwiający łatwe zamocowanie do standardowych urządzeń podnoszących.

4. W przypadku gdy maszyna lub jej część jest przewidziana do przemieszczania ręcznego, powinna:

1) być łatwo przemieszczalna lub

2) mieć wyposażenie do bezpiecznego podnoszenia i przemieszczania.

5. Narzędzia lub części maszyn, nawet o niewiel kiej masie, które mogą stwarzać zagrożenie, powinny być przemieszczane z zachowaniem specjalnych środ ków ostrożności. § 1

6.

1. Maszyna powinna być tak zaprojektowana i wykonana, aby w przewidzianych warunkach jej użytkowania ograniczyć do minimum dyskomfort, zmęczenie oraz obciążenie fizyczne i psychiczne od czuwane przez operatora. W tym celu należy zastoso wać zasady ergonomii, w tym:

1) uwzględnić różnorodność warunków fizycznych operatorów, ich siły i wydolności;

2) zapewnić wystarczającą przestrzeń dla ruchów części ciała operatora;

3) unikać wymuszania tempa pracy przez maszynę;

4) unikać obserwacji wymagającej długotrwałej kon centracji;

5) dostosować wzajemne oddziaływania operatora i maszyny do dających się przewidzieć cech ope ratorów.

2. Stanowisko operatora powinno być zaprojekto wane i wykonane tak, aby unikać ryzyka powodowa nego wydzielaniem gazów lub brakiem tlenu.

3. Jeżeli maszyna jest przeznaczona do użytkowa nia w środowisku niebezpiecznym, stwarzającym ry zyko dla zdrowia i bezpieczeństwa operatora, lub przyczynia się do powstania niebezpiecznego środo wiska, należy zastosować odpowiednie środki zapew niające operatorowi dobre warunki pracy i ochronę przed możliwymi do przewidzenia zagrożeniami.

4. W uzasadnionych przypadkach stanowisko ope ratora powinno być wyposażone w odpowiednią kabi nę zaprojektowaną, wykonaną lub wyposażoną tak, aby spełniała wymagania, o których mowa w ust. 1—3.

5. Wyjście z kabiny powinno umożliwiać szybką ewakuację. Jeżeli jest to konieczne, kabina powinna mieć wyjście awaryjne, umieszczone w kierunku in nym niż wyjście z kabiny. § 1

7.

1. W uzasadnionych przypadkach, jeżeli po zwalają na to warunki pracy, stanowiska pracy będą ce integralną częścią maszyny powinny być zaprojek towane w sposób umożliwiający zamontowanie sie dziska.

2. Jeżeli przewiduje się, że operator będzie siedział w trakcie pracy, a stanowisko operatora jest integral ną częścią maszyny, w maszynie musi być zamonto wane siedzisko.

3. Siedzisko operatora w maszynie powinno umożliwiać mu utrzymanie stabilnej pozycji. Ponadto musi istnieć możliwość dostosowania do operatora siedziska i jego odległości od urządzeń sterujących.

4. Siedzisko operatora w maszynie powinno być zaprojektowane i wykonane tak, aby zredukować drgania przenoszone na operatora do możliwie naj niższego poziomu. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10792 — Poz. 1228

5. Zamocowanie siedziska powinno wytrzymywać wszystkie siły, które mogą na nie działać. Jeżeli pod nogami operatora nie ma podłogi, powinny się tam znajdować podnóżki pokryte materiałem przeciw poślizgowym. § 1

8.

1. Układy sterowania należy zaprojektować i wykonać tak, aby:

1) zapewniały bezpieczeństwo oraz zapobiegały po wstawaniu sytuacji zagrożenia;

2) defekty sprzętu komputerowego i oprogramowa nia układu sterowania nie prowadziły do powsta wania sytuacji niebezpiecznych;

3) były odporne na obciążenia wynikające z zamie rzonego zastosowania i wpływy czynników ze wnętrznych;

4) błędy w układach logicznych nie doprowadzały do powstawania sytuacji niebezpiecznych;

5) możliwe do przewidzenia błędy ludzkie w trakcie pracy nie prowadziły do powstawania sytuacji nie bezpiecznych.

2. Należy zwrócić szczególną uwagę na to, aby:

1) maszyna nie mogła uruchomić się nieoczekiwanie;

2) parametry maszyny nie mogły zmieniać się w spo sób niekontrolowany, jeżeli taka zmiana może pro wadzić do sytuacji niebezpiecznych;

3) po wydaniu polecenia zatrzymania, maszyna się zatrzymała;

4) żadna ruchoma część maszyny ani element zamo cowany w maszynie nie mogły odpaść lub zostać wyrzucone;

5) automatyczne lub ręczne zatrzymywanie części ru chomych nie mogło zostać zakłócone;

6) urządzenia ochronne zapewniały skuteczną ochro nę lub wysyłały polecenie zatrzymania;

7) elementy układu sterowania związane z bezpie czeństwem działały w sposób spójny w całym ze spole maszyn lub maszyn nieukończonych.

3. Maszyna sterowana bezprzewodowo powinna automatycznie zatrzymać się w momencie otrzymania nieprawidłowego sygnału sterującego lub w przypad ku utraty łączności. § 1

9.

1. Urządzenia sterujące powinny być:

1) wyraźnie widoczne i identyfikowalne, z użyciem piktogramów we właściwych przypadkach;

2) rozmieszczone w sposób zapewniający bezpiecz ną obsługę, bezzwłoczną i jednoznaczną;

3) zaprojektowane tak, aby ich kierunek ruchu był zgodny z wywoływanym skutkiem;

4) umiejscowione poza strefami niebezpiecznymi, z wyjątkiem urządzeń do zatrzymywania awaryj nego lub podwieszonego pulpitu sterowniczego, w przypadku gdy jest to konieczne;

5) umieszczone w taki sposób, aby ich obsługa nie powodowała dodatkowego ryzyka;

6) zaprojektowane albo zabezpieczone w taki sposób, aby pożądany efekt, jeżeli wiąże się z nim ryzyko, nie mógł wystąpić bez zamierzonego działania;

7) wykonane tak, aby wytrzymały dające się przewi dzieć obciążenia;

8) wykonane tak, aby ich rozmieszczenie, przemiesz czanie i opór związany z operowaniem nimi były zbieżne z powodowanym działaniem, z uwzględ nieniem zasad ergonomii.

2. Jeżeli urządzenie sterujące zostało zaprojekto wane i wykonane w celu spełniania różnych funkcji i brak jest wzajemnej jednoznacznej relacji między ni mi, funkcja, jaka ma być wykonana, powinna być sy gnalizowana i w razie potrzeby potwierdzona.

§20.

1. Maszyna powinna być wyposażona we wskaźniki niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa obsługi.

2. Operator powinien mieć możliwość odczytywa nia wskazań wskaźników, o których mowa w ust. 1, ze stanowiska sterowania.

3. Z każdego stanowiska sterowania operator po winien mieć możliwość upewnienia się, że w strefach niebezpiecznych nie przebywają osoby, lub układ ste rowania powinien być zaprojektowany i wykonany w sposób uniemożliwiający uruchomienie, jeżeli jaka kolwiek osoba znajduje się w strefie niebezpiecznej. § 2

1.

1. Jeżeli nie jest możliwe spełnienie wyma gań, o których mowa w § 20 ust. 3, system sterowa nia powinien być zaprojektowany i wykonany w taki sposób, aby uruchomienie maszyny było każdorazo wo poprzedzane akustycznym lub optycznym sygna łem ostrzegawczym.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, osoby na rażone powinny mieć czas na opuszczenie strefy nie bezpiecznej lub zapobieżenie uruchomieniu maszyny.

3. Jeżeli jest to konieczne, należy zastosować środki zapewniające, że maszyna może być sterowana jedynie ze stanowisk sterowania zlokalizowanych w jednej lub kilku ustalonych wcześniej strefach lub miejscach.

4. Jeżeli istnieje kilka stanowisk sterowania, układ sterowania powinien być zaprojektowany tak, aby sterowanie z jednego stanowiska wykluczało używa nie pozostałych, z wyjątkiem użycia urządzeń sterują cych zatrzymaniem i urządzeń do zatrzymywania awaryjnego.

5. W przypadku gdy maszyna posiada dwa stano wiska operatora lub więcej, każde stanowisko powinno być wyposażone we wszystkie wymagane urządzenia sterujące tak, aby operatorzy sobie nie przeszkadzali lub wzajemnie nie stwarzali sytuacji niebezpiecznych. § 2

2.

1. Uruchomienie maszyny powinno być moż liwe tylko przez zamierzone włączenie urządzenia ste rującego przewidzianego do tego celu. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10793 — Poz. 1228

2. Przepis ust. 1 stosuje się także w przypadku:

1) ponownego uruchomienia maszyny po jej zatrzy maniu, niezależnie od przyczyny zatrzymania,

2) wprowadzenia znaczących zmian w warunkach pracy maszyny — z wyjątkiem przypadków, gdy ponowne urucho mienie maszyny lub wprowadzenie znaczących zmian w warunkach jej pracy nie powoduje sytuacji niebez piecznych.

3. W przypadku gdy maszyna jest wyposażona w kilka uruchamiających urządzeń sterujących, przez co operatorzy mogą powodować wzajemne zagroże nia, w celu wyeliminowania takiego ryzyka powinny być zainstalowane urządzenia dodatkowe. Jeżeli bez pieczeństwo wymaga, aby uruchomienie lub zatrzy manie następowało w określonej sekwencji, niezbęd ne są urządzenia zapewniające wykonanie tych czyn ności we właściwej kolejności.

4. W przypadku maszyny pracującej w trybie auto matycznym, jej uruchomienie oraz ponowne urucho mienie po zatrzymaniu lub zmiana parametrów pracy mogą być możliwe bez interwencji operatora, pod warunkiem że nie prowadzi to do sytuacji zagrożenia. § 2

3.

1. Maszyna powinna być wyposażona w urządzenie sterujące umożliwiające całkowite i bez pieczne zatrzymanie maszyny.

2. Każde stanowisko robocze powinno być wypo sażone w urządzenie sterujące umożliwiające zatrzy manie, w zależności od istniejących zagrożeń, niektó rych lub wszystkich funkcji maszyny tak, aby maszyna pozostawała bezpieczna. Sterowanie zatrzymaniem powinno mieć pierwszeństwo w stosunku do stero wania uruchamianiem.

3. Z chwilą zatrzymania maszyny lub jej niebez piecznych funkcji, zasilanie odpowiednich napędów uruchamiających powinno zostać odłączone.

4. W przypadku gdy z przyczyn eksploatacyjnych wymagany jest element sterowniczy zatrzymujący, który nie odłącza zasilania odpowiednich napędów uruchamiających, stan zatrzymania musi być monito rowany i utrzymywany. § 2

4.

1. Maszyna powinna być wyposażona w co najmniej jedno urządzenie do zatrzymywania awaryj nego, umożliwiające wyeliminowanie zaistniałego niebezpieczeństwa lub zapobieżenie jego wystąpieniu.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do:

1) maszyn, w których urządzenie do zatrzymywania awaryjnego nie obniżyłoby ryzyka ze względu na brak możliwości skrócenia czasu zatrzymania lub brak możliwości podjęcia szczególnych środków niezbędnych do przeciwdziałania ryzyku;

2) maszyn przenośnych, trzymanych w ręku i prowa dzonych ręcznie.

3. Urządzenie, o którym mowa w ust. 1, powinno:

1) mieć wyraźnie rozpoznawalne i widoczne oraz szybko dostępne urządzenia sterujące;

2) możliwie jak najszybciej zatrzymać niebezpieczny proces, bez stwarzania dodatkowego ryzyka;

3) w koniecznych przypadkach inicjować lub umożli wiać zainicjowanie pewnych ruchów zabezpiecza jących.

4. Z chwilą ustania aktywnego działania urządze nia do zatrzymywania awaryjnego po wygenerowa niu sygnału zatrzymania, sygnał ten powinien być podtrzymany przez zablokowanie tego urządzenia, aż do chwili, w której zostanie ono w sposób zamierzony odblokowane.

5. Nie powinno być możliwe zablokowanie urzą dzenia do zatrzymywania awaryjnego bez wygenero wania polecenia zatrzymania. Odblokowanie urządze nia do zatrzymywania awaryjnego może nastąpić wy łącznie przez wykonanie odpowiednich czynności, przy czym nie powinno ono ponownie uruchomić ma szyny, a tylko umożliwić jej uruchomienie.

6. Funkcja zatrzymania awaryjnego musi być do stępna i gotowa do użycia przez cały czas, bez wzglę du na tryb pracy maszyny.

7. Urządzenia do zatrzymywania awaryjnego po winny wspomagać, a nie zastępować pozostałe środ ki zabezpieczające. § 2

5. W przypadku maszyn lub ich części przezna czonych do wspólnego działania, producent powinien zaprojektować i wykonać maszynę tak, aby wyłączni ki, w tym urządzenie do zatrzymywania awaryjnego, mogły zatrzymać nie tylko samą maszynę, ale i wszystkie urządzenia umieszczone przed nią lub za nią w ciągu technologicznym, jeżeli dalsze działanie tych urządzeń może być niebezpieczne. § 2

6.

1. Wybrany tryb sterowania lub pracy powi nien być nadrzędny w stosunku do innych trybów ste rowania lub pracy, z wyjątkiem zatrzymywania awa ryjnego.

2. Jeżeli maszyna została zaprojektowana i wyko nana tak, że możliwe jest jej użytkowanie w kilku try bach sterowania lub pracy, wymagających różnych środków ochronnych lub procedur roboczych, powin na być wyposażona na stałe w przełącznik wyboru trybu pracy i sterowania, który można zablokować w każdym położeniu. Każde położenie tego przełącz nika powinno odpowiadać tylko jednemu trybowi pra cy lub sterowania i powinno być identyfikowalne jed noznacznie.

3. Przełącznik wyboru, o którym mowa w ust. 2, może zostać zastąpiony inną metodą wybierania, któ ra ogranicza użycie niektórych funkcji maszyny przez określone kategorie operatorów.

4. Jeżeli w celu wykonania niektórych czynności maszyna powinna mieć możliwość działania przy nie zamkniętych lub usuniętych osłonach bądź przy wyłą czonych urządzeniach ochronnych, przełącznik wybo ru trybu sterowania lub pracy powinien jednocześnie:

1) unieruchomić wszystkie inne tryby sterowania lub pracy; Dziennik Ustaw Nr 199 — 10794 — Poz. 1228

2) zezwalać na uruchamianie niebezpiecznych funk cji wyłącznie za pomocą urządzeń sterujących wy magających stałego podtrzymania;

3) zezwalać na uruchamianie niebezpiecznych funk cji wyłącznie w warunkach obniżonego ryzyka przy jednoczesnym zapobieganiu zagrożeniom wynikającym ze sprzężonych sekwencji;

4) uniemożliwić uruchomienie niebezpiecznych funk cji mogących spowodować zagrożenie przez od działywanie w sposób zamierzony lub niezamie rzony na czujniki maszyny.

5. Jeżeli warunki, o których mowa w ust. 4, nie mogą być spełnione jednocześnie, przełącznik wybo ru trybu sterowania lub pracy maszyny powinien uru chomić pozostałe środki ochronne zapewniające bez pieczeństwo w strefie działania operatora.

6. Operator powinien mieć możliwość sterowania działaniem elementów, przy których pracuje, z miej sca regulacji maszyny. § 2

7.

1. Przerwa w zasilaniu maszyny, przywróce nie zasilania po jego przerwaniu lub dowolnego ro dzaju wahania parametrów zasilania nie powinny do prowadzać do sytuacji niebezpiecznych.

2. W celu przeciwdziałania niebezpiecznym sytua cjom, o których mowa w ust. 1:

1) maszyna nie powinna uruchamiać się samoistnie;

2) parametry maszyny nie mogą zmieniać się w nie kontrolowany sposób, jeżeli taka zmiana może prowadzić do powstania sytuacji niebezpiecznych;

3) po wygenerowaniu sygnału zatrzymania maszyna powinna się zatrzymać;

4) żaden ruchomy element maszyny lub przedmiot zamocowany w maszynie nie mogą odpaść lub zostać wyrzucone;

5) automatyczne lub ręczne zatrzymywanie wszel kich elementów ruchomych powinno następować bez zakłóceń;

6) urządzenia ochronne powinny zapewniać skutecz ną ochronę lub wysyłać polecenie zatrzymania. § 2

8.

1. Maszyna, jej wyposażenie i części powin ny być wystarczająco stateczne, aby wykluczyć możli wość wywrócenia się, upadku lub nieoczekiwanego przemieszczenia podczas eksploatacji, transportu, montażu, demontażu i wszystkich innych prac związa nych z maszyną.

2. Jeżeli kształt samej maszyny lub przewidywany sposób jej zainstalowania nie zapewniają dostatecz nej stateczności, maszyna powinna mieć odpowied nie elementy mocujące, które należy wskazać w in strukcji. § 2

9.

1. Poszczególne części maszyny i ich połącze nia powinny wytrzymać obciążenia występujące pod czas użytkowania.

2. Trwałość użytych materiałów powinna być do stosowana do rodzaju miejsca pracy maszyny, prze widzianego przez producenta lub jego upoważnione go przedstawiciela, z uwzględnieniem zmęczenia, sta rzenia, korozji i ścierania materiałów.

3. Producent powinien wskazać w instrukcji rodzaj i częstość kontroli i konserwacji maszyny, wymaga nych ze względów bezpieczeństwa, oraz wskazać czę ści, które ulegają zużyciu, a także określić kryteria ich wymiany.

4. Jeżeli mimo podjętych środków nadal istnieje ryzyko pęknięcia lub rozerwania elementów rucho mych, powinny być one zamontowane i umiejscowio ne lub zabezpieczone tak, aby ich fragmenty nie wy dostały się na zewnątrz i nie doprowadziły do sytuacji niebezpiecznych.

5. Sztywne i elastyczne przewody do transportu płynów, w szczególności pod wysokim ciśnieniem, powinny wytrzymywać przewidziane obciążenia zewnętrzne i wewnętrzne oraz powinny być zamoco wane lub zabezpieczone w sposób eliminujący ryzyko spowodowane ich pęknięciem.

6. W przypadku automatycznego posuwu materiału obrabianego, w celu uniknięcia zagrożeń w stosunku do osób, powinny być spełnione następujące warunki:

1) w momencie gdy narzędzie zetknie się z przed miotem obrabianym, narzędzie to powinno osiąg nąć swoje normalne warunki pracy;

2) w przypadku zamierzonego lub przypadkowego uruchomienia lub zatrzymania narzędzia, posuw i ruch narzędzia powinny być skoordynowane. § 30.

1. Producent powinien podjąć środki w celu zapobieżenia zagrożeniom powodowanym przez przedmioty spadające lub wyrzucane.

2. Dostępne części maszyny nie powinny mieć ostrych krawędzi, ostrych naroży ani chropowatych powierzchni, które mogą spowodować urazy, o ile po zwala na to ich przeznaczenie. § 3

1.

1. Maszyna przeznaczona do wykonywania kilku różnych operacji z ręcznym przemieszczaniem przedmiotu obrabianego między poszczególnymi operacjami powinna być zaprojektowana i wykonana tak, aby umożliwić posługiwanie się każdym z jej ze społów roboczych niezależnie, bez stwarzania ryzyka dla osób przez pozostałe zespoły.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, powin na być możliwość oddzielnego uruchamiania i zatrzy mywania każdego niechronionego elementu. § 3

2. Maszyny, których parametry pracy są zmien ne, powinny być zaprojektowane i wykonane w spo sób umożliwiający bezpieczny i pewny wybór oraz właściwe nastawienie tych parametrów. § 3

3.

1. Ruchome elementy maszyny powinny być zaprojektowane i wykonane tak, aby zapobiec ryzyku zetknięcia mogącego być przyczyną wypadku, a gdy ryzyko to nadal istnieje, ruchome elementy maszyny powinny być wyposażone w osłony lub urządzenia ochronne. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10795 — Poz. 1228

2. W celu zapobieżenia przypadkowemu zabloko waniu się ruchomych elementów maszyny w czasie ich pracy, należy stosować wszelkie niezbędne środki.

3. Jeżeli mimo podjętych środków istnieje nadal prawdopodobieństwo zablokowania ruchomych ele mentów maszyny, producent powinien zapewnić spe cjalne urządzenia ochronne lub narzędzia do bezpiecz nego odblokowania tych elementów.

4. Instrukcje i, jeżeli jest to możliwe, oznakowanie na maszynie powinny wskazywać specjalne urządze nia ochronne, o których mowa w ust. 3, i sposób ich stosowania.

5. Osłony i inne urządzenia ochronne, chroniące przed ryzykiem związanym z ruchomymi elementami maszyny, powinny być dobierane stosownie do ro dzaju zagrożenia.

6. Przy doborze osłon lub urządzeń ochronnych, o których mowa w ust. 3, należy postępować w spo sób określony w § 34. § 3

4.

1. Osłony zaprojektowane w celu ochrony osób przed zagrożeniami stwarzanymi przez ruchome elementy przenoszenia napędu powinny być:

1) osłonami stałymi, o których mowa w § 37 ust. 1, albo

2) ruchomymi osłonami blokującymi, o których mo wa w § 37 ust. 3—5.

2. Zaleca się stosowanie osłon ruchomych bloku jących w przypadku ruchomych elementów maszyny, jeżeli przewiduje się konieczność częstego dostępu do nich.

3. Osłony lub urządzenia ochronne zaprojektowa ne w celu ochrony osób przed zagrożeniami, które mogą być spowodowane przez ruchome elementy maszyny, powinny być:

1) osłonami stałymi, o których mowa w § 37 ust. 1, albo

2) ruchomymi osłonami blokującymi, o których mo wa w § 37 ust. 3—5, albo

3) urządzeniami ochronnymi, o których mowa w § 37 ust. 7, albo

4) kombinacją osłon lub urządzeń ochronnych, o któ rych mowa w pkt 1—3.

4. Jeżeli niektóre ruchome elementy maszyny bez pośrednio związane z procesem technologicznym nie mogą być całkowicie niedostępne podczas pracy ze względu na operacje wymagające ingerencji operato ra, wówczas te ruchome elementy maszyny powinny być wyposażone w:

1) osłony stałe lub ruchome osłony blokujące, o któ rych mowa w § 37 ust. 1 i 3—5, zapobiegające do stępowi do tych fragmentów ruchomych elemen tów maszyny, które nie są wykorzystywane pod czas pracy;

2) osłony nastawne, o których mowa w § 37 ust. 6, ograniczające dostęp do tych fragmentów rucho mych elementów maszyny, do których dostęp jest niezbędny. § 3

5. Po zatrzymaniu ruchu części maszyny, wszel kie przemieszczenie się jej od pozycji zatrzymania, wywołane dowolnymi przyczynami innymi niż działa nie na urządzenia sterujące, nie powinno być możliwe lub nie może stwarzać zagrożenia. § 3

6. Osłony i urządzenia ochronne:

1) powinny: a) mieć wytrzymałą konstrukcję, b) być stabilnie zamocowane na swoim miejscu, c) być umieszczone w odpowiedniej odległości od strefy niebezpiecznej, d) umożliwiać, w miarę możliwości bez konieczno ści demontażu osłon lub wyłączenia urządzeń ochronnych, dostęp konieczny do wykonywania prac związanych z mocowaniem lub wymianą narzędzi oraz konserwacją, przy czym dostęp ten powinien być ograniczony tylko do obszaru niezbędnego do wykonywania tych prac, e) w miarę możliwości chronić przed wyrzuca niem lub spadaniem materiałów lub przedmio tów oraz przed emisjami powodowanymi przez maszyny;

2) mogą powodować tylko minimalne utrudnienia w obserwacji procesu produkcyjnego;

3) nie powinny: a) powodować żadnego dodatkowego ryzyka, b) dawać łatwo się obejść lub wyłączyć. § 3

7.

1. Osłony stałe powinny być mocowane w sposób umożliwiający ich otwarcie lub demontaż wyłącznie przy użyciu narzędzi. Tam gdzie jest to moż liwe, usunięcie elementów mocujących powinno unie możliwiać pozostawienie osłon na swoim miejscu.

2. Systemy mocowania osłon muszą pozostać przymocowane do osłon lub do maszyny, jeżeli osło ny zostały usunięte.

3. Osłony ruchome blokujące powinny:

1) o ile to możliwe, pozostawać po otwarciu przymo cowane do maszyny;

2) być zaprojektowane i wykonane tak, aby mogły być regulowane tylko poprzez zamierzone działanie;

3) być sprzężone z układem blokującym, zapobiega jącym uruchomieniu niebezpiecznych funkcji ma szyny do chwili zamknięcia osłony i wydającym polecenie zatrzymania, gdy tylko osłona jest otwierana.

4. W przypadku gdy operator może znaleźć się w strefie niebezpiecznej, zanim ustanie ryzyko związa ne z niebezpiecznymi funkcjami maszyny, ruchome osłony muszą być połączone z urządzeniem ryglują cym osłony stanowiącym uzupełnienie urządzenia blokującego, aby:

1) zapobiec uruchomieniu niebezpiecznych funkcji do chwili zamknięcia i zaryglowania osłon oraz

2) osłony pozostawały zamknięte i zaryglowane, do póki nie ustanie ryzyko urazów wynikające z nie bezpiecznych funkcji maszyny. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10796 — Poz. 1228

5. Ruchome osłony blokujące muszą być zaprojek towane tak, aby w przypadku braku lub uszkodzenia jednej z ich części niemożliwe było uruchomienie nie bezpiecznych funkcji maszyny albo następowało ich zatrzymanie.

6. Osłony nastawne ograniczające dostęp do stref elementów ruchomych maszyny, niezbędnych do pra cy, powinny być:

1) nastawiane ręcznie lub automatycznie, w zależno ści od rodzaju pracy;

2) łatwe do nastawienia bez użycia narzędzi.

7. Urządzenia ochronne powinny być zaprojekto wane i sprzężone z układem sterowania tak, aby:

1) ruchome elementy maszyny nie mogły zostać uruchomione, dopóki operator może do nich do sięgnąć;

2) osoba narażona nie mogła dosięgnąć ruchomych elementów maszyny po ich uruchomieniu;

3) mogły być nastawiane tylko przez działania zamie rzone;

4) brak lub uszkodzenie jednego ich elementu unie możliwiało uruchomienie ruchomych elementów maszyny lub zatrzymywało elementy znajdujące się w ruchu. § 3

8.

1. Maszyna zasilana energią elektryczną po winna być tak zaprojektowana, wykonana i wyposażo na, aby wyeliminować zagrożenia o charakterze elek trycznym.

2. Do maszyny pracującej w określonych zakre sach napięć mają zastosowanie przepisy dotyczące urządzeń elektrycznych przeznaczonych do pracy w tych zakresach.

3. Maszyna powinna być zaprojektowana i wyko nana tak, aby zapobiec lub ograniczyć gromadzenie się potencjalnie niebezpiecznych ładunków elektro statycznych, lub powinna być wyposażona w układ do ich rozładowywania. § 3

9. Maszyna zasilana energią inną niż elektrycz na powinna być zaprojektowana, wykonana i wyposa żona tak, aby uniknąć zagrożeń związanych z tymi ro dzajami energii. § 40.

1. Możliwość popełnienia przy pierwszym lub ponownym montażu części błędów, które mogą być źródłem ryzyka, powinna zostać wyeliminowana podczas projektowania i wykonania tych części lub, gdy nie jest to możliwe, przez umieszczenie informa cji na samych częściach lub na ich obudowach.

2. Informacje, o których mowa w ust. 1, należy umieszczać na ruchomych elementach maszyny lub ich obudowach w przypadku, gdy dla uniknięcia za grożenia konieczna jest znajomość kierunku ruchu. In formacje o rodzajach ryzyka należy zamieścić w in strukcji.

3. Jeżeli błędne połączenie może stanowić źródło ryzyka, należy zastosować takie rozwiązanie konstruk cyjne, które uniemożliwi niewłaściwe połączenie, lub, gdy takie rozwiązanie nie jest możliwe, umieścić opis połączenia na łączonych elementach i, w razie potrze by, na złączach. § 4

1.

1. W celu wyeliminowania ryzyka powstania urazów spowodowanych zetknięciem się z częścią maszyny lub materiałami o wysokiej lub bardzo ni skiej temperaturze albo zbliżaniem się do takiej ma szyny lub materiałów, należy zastosować konieczne środki zapobiegawcze.

2. Ârodki zapobiegawcze należy stosować również w przypadku, gdy wyrzucenie z maszyny gorącego lub bardzo zimnego materiału może stanowić niebez pieczeństwo. § 4

2.

1. Maszyna powinna być zaprojektowana i wykonana tak, aby uniknąć:

1) powstania pożaru lub przegrzania,

2) wybuchu — spowodowanych przez samą maszynę albo przez gazy, ciecze, pyły, opary lub inne substancje zarów no wytwarzane przez nią, jak i stosowane podczas jej użytkowania.

2. W przypadku istnienia ryzyka wybuchu związa nego z pracą maszyny w atmosferze zagrożonej wy buchem maszyna powinna spełniać wymagania okreś lone w odrębnych przepisach. § 4

3. Maszyna powinna być zaprojektowana i wy konana tak, aby:

1) emisja hałasu lub drgania wytwarzane przez ma szynę były ograniczone do możliwie najniższego poziomu, przy wykorzystaniu postępu techniczne go i dostępności środków redukcji hałasu oraz tłu mienia drgań, w szczególności u źródła ich po wstawania; poziom emisji hałasu i drgań może być oszacowany przez odniesienie do odpowied nich parametrów z podobnej maszyny;

2) promieniowanie zewnętrzne nie zakłócało działa nia maszyny. § 4

4.

1. Należy wyeliminować lub ograniczyć nie pożądaną emisję promieniowania przez maszynę do takiego poziomu, aby nie miała niekorzystnego wpły wu na osoby.

2. Każda emisja promieniowania jonizującego związana z funkcjonowaniem maszyny powinna być ograniczona do jak najniższego poziomu, wystarczają cego do właściwego jej funkcjonowania podczas ustawiania, działania i czyszczenia. W przypadku wy stępowania przekroczeń tego poziomu należy podjąć niezbędne środki ochronne.

3. Każda emisja promieniowania niejonizującego związana z funkcjonowaniem maszyny podczas usta wiania, działania i czyszczenia musi być ograniczona do takiego poziomu, aby nie miała niekorzystnego wpływu na osoby. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10797 — Poz. 1228 § 4

5. W przypadku stosowania w maszynie urzą dzenia laserowego, powinno ono być:

1) zaprojektowane i wykonane w sposób wykluczają cy wszelką przypadkową emisję promieniowania;

2) zabezpieczone tak, aby promieniowanie robocze, promieniowanie odbite albo rozproszone i pro mieniowanie wtórne nie zagrażały zdrowiu, zaś wyposażenie optyczne do obserwacji lub nasta wiania urządzenia laserowego na maszynie nie stwarzało zagrożenia dla zdrowia. § 4

6.

1. Maszyna musi być zaprojektowana i wyko nana tak, aby można było uniknąć ryzyka wdychania, spożycia, zetknięcia ze skórą, oczami lub błoną śluzo wą oraz przeniknięcia przez skórę materiałów i sub stancji niebezpiecznych przez nią wytwarzanych.

2. Jeżeli nie można wyeliminować zagrożenia, ma szyny należy wyposażyć tak, aby materiały i substan cje niebezpieczne mogły być odseparowane, usunię te, wytrącone przez zraszanie wodą, filtrowane lub poddane działaniu innej równie skutecznej metody.

3. W przypadku gdy maszyna podczas normalne go trybu pracy nie jest osłonięta, urządzenia do sepa racji lub usuwania tych substancji muszą być umiesz czone tak, aby uzyskać maksymalny efekt. § 4

7. Jeżeli maszyna pozwala na wejście osoby do jej wnętrza, to powinna być tak zaprojektowana i wy konana, aby można było zabezpieczyć ją przed zamknięciem lub aby można było wezwać pomoc, używając zainstalowanych tam środków. § 4

8.

1. Części maszyny, po których mogą się po ruszać lub na których mogą stać osoby, powinny być zaprojektowane i wykonane w sposób zapobiegający poślizgnięciu się, potknięciu lub upadkowi.

2. Jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa, części, o których mowa w ust. 1, muszą być wyposa żone w uchwyty stałe pozwalające użytkownikowi utrzymać równowagę. § 4

9. Maszyny, które wymagają ochrony przed skutkami wyładowań atmosferycznych podczas użyt kowania, powinny być wyposażone w układ odpro wadzający powstałe ładunki do ziemi. § 50.

1. Punkty regulacji i konserwacji powinny być umieszczone poza strefami niebezpiecznymi. Na leży zapewnić możliwość wykonywania regulacji, konserwacji, naprawy, czyszczenia i innych czynności serwisowych podczas postoju maszyny.

2. Jeżeli ze względów technicznych co najmniej je den z warunków, o których mowa w ust. 1, nie może być spełniony, powinna być zapewniona możliwość wykonania regulacji, konserwacji, naprawy, czyszcze nia oraz innych czynności bez powstania ryzyka zwią zanego z ich wykonywaniem.

3. W przypadku maszyny automatycznej, a także, w razie potrzeby, w przypadku innych maszyn, należy zapewnić przyłącza do sprzętu diagnostycznego wy krywającego defekty.

4. Zużywające się elementy maszyny automatycz nej powinno się wymieniać łatwo i bezpiecznie.

5. Dostęp do elementów maszyny powinien być ułatwiony i umożliwiać wykonywanie zadań, o któ rych mowa w ust. 4, z użyciem potrzebnych środków technicznych, zgodnie z procedurą określoną przez producenta.

6. Konstrukcja maszyny powinna umożliwiać bez pieczny dostęp do wszystkich obszarów niezbędnych podczas obsługi, regulacji i konserwacji. § 5

1.

1. Maszyna powinna być wyposażona w ła two rozpoznawalne urządzenia odłączające ją od wszystkich źródeł energii, przy czym w urządzeniu na leży uwzględnić funkcję zablokowania go, jeżeli po nowne podłączenie zasilania energią mogłoby zagra żać osobom.

2. W przypadku maszyny zasilanej energią elek tryczną za wystarczające odłączenie maszyny od źró dła energii uznaje się wyjęcie wtyczki, pod warunkiem że operator jest w stanie sprawdzić z każdego dostęp nego mu miejsca, że wtyczka została wyjęta.

3. Po odłączeniu od źródła zasilania należy zapew nić możliwość rozładowania, w normalny sposób, energii pozostającej lub zmagazynowanej w obwo dach maszyny, bez stwarzania zagrożenia dla osób.

4. W uzasadnionych przypadkach, pomimo odłą czenia zasilania energią, niektóre obwody mogą pozo stać podłączone do swoich źródeł energii, między in nymi po to, aby utrzymać położenie określonych czę ści, zachować informacje, oświetlić wnętrza. W takim przypadku należy podjąć odpowiednie działania w ce lu zapewnienia bezpieczeństwa operatorowi. § 5

2.

1. Maszyna powinna być tak skonstruowana i wyposażona, aby ograniczyć interwencję operatora.

2. Jeżeli interwencji, o której mowa w ust. 1, nie można uniknąć, należy zapewnić możliwość przepro wadzenia jej w łatwy i bezpieczny sposób. § 5

3.

1. Budowa maszyny powinna umożliwiać czyszczenie jej części wewnętrznych, które uprzednio zawierały niebezpieczne substancje lub preparaty, bez potrzeby wchodzenia do jej wnętrza. Niezbędne od blokowanie maszyny powinno być również możliwe z zewnątrz.

2. Jeżeli uniknięcie wchodzenia do maszyny, aby ją wyczyścić, jest niemożliwe, producent powinien podczas projektowania maszyny uwzględnić rozwią zania techniczne pozwalające na ograniczenie zagro żenia do minimum. § 5

4.

1. Wszelkie informacje lub ostrzeżenia po winny być wyrażone w języku lub językach oficjalnych Unii Europejskiej państwa członkowskiego, na które go terytorium maszyna jest wprowadzana do obrotu lub oddawana do użytku, a na wniosek mogą być do datkowo dołączone wersje w innym języku lub języ kach oficjalnych Unii Europejskiej zrozumiałych dla operatorów. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10798 — Poz. 1228

2. Zaleca się, aby informacje i ostrzeżenia, o któ rych mowa w ust. 1, były zapisane w postaci łatwo zrozumiałych symboli lub piktogramów. § 5

5.

1. Informacje potrzebne do sterowania ma szyną powinny być jednoznaczne i zrozumiałe. Nie należy stosować nadmiaru informacji, aby nie prze ciążać operatora.

2. Wyświetlacz ekranowy i inne interaktywne środki komunikacji między operatorem a maszyną po winny być łatwe w obsłudze.

3. Jeżeli bezpieczeństwo i zdrowie osób może być zagrożone przez nieprawidłowe działanie maszyny po zostawionej bez nadzoru, powinna ona być wyposażo na w odpowiednią sygnalizację ostrzegawczą — aku styczną lub optyczną.

4. Jeżeli maszyna jest wyposażona w urządzenia ostrzegawcze, sygnały emitowane przez te urządzenia powinny być jednoznaczne i łatwo dostrzegalne lub słyszalne.

5. Operator powinien w każdej chwili mieć możli wość sprawdzenia działania urządzeń ostrzegaw czych. Urządzenia ostrzegawcze powinny spełniać wymagania dotyczące barw, znaków i sygnałów bez pieczeństwa.

6. Jeżeli mimo zastosowania bezpiecznej kon strukcji maszyny, środków zabezpieczających i dodat kowych środków ochronnych nadal istnieje ryzyko, producent powinien wyposażyć maszynę w urządze nia ostrzegawcze i zapewnić niezbędne ostrzeżenia. § 5

6.

1. Oznaczenia maszyn powinny być widocz ne, czytelne i trwałe. Powinny one zawierać co naj mniej:

1) nazwę i adres producenta oraz jego upoważnione go przedstawiciela, jeżeli taki występuje;

2) określenie maszyny;

3) oznakowanie CE;

4) oznaczenie serii lub typu maszyny;

5) numer seryjny, jeżeli taki występuje;

6) rok budowy maszyny, rozumiany jako rok zakoń czenia procesu produkcji.

2. Specjalnego oznakowania wymaga maszyna przeznaczona do pracy w przestrzeni zagrożonej wy buchem.

3. Wzór oznakowania zgodności CE określa załącz nik nr 4 do rozporządzenia. § 5

7.

1. Oprócz oznaczeń, o których mowa w § 56 ust. 1, na maszynie powinny znaleźć się pełne infor macje dotyczące typu maszyny oraz informacje nie zbędne do bezpiecznego użytkowania maszyny.

2. Jeżeli w trakcie użytkowania pewne części ma szyny mogą być przenoszone za pomocą urządzeń podnoszących, to na tej części należy umieścić w spo sób czytelny, jednoznaczny i trwały informacje o jej masie. § 5

8.

1. Maszyna wprowadzana do obrotu lub od dawana do użytku musi być wyposażona w instrukcje.

2. Instrukcja powinna być sporządzona w co naj mniej jednym języku oficjalnym Unii Europejskiej. Na takiej wersji lub wersjach językowych, zweryfikowa nych przez producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela, powinien być umieszczony napis „In strukcja oryginalna”.

3. Jeżeli „Instrukcja oryginalna” nie istnieje w ję zyku lub językach oficjalnych państwa członkowskie go, w którym maszyna będzie użytkowana, tłumacze nie na ten język lub języki powinno zostać dostarczo ne przez producenta lub jego upoważnionego przed stawiciela albo przez osobę wprowadzającą maszynę na dany obszar. Tłumaczenie powinno być opatrzone napisem „Tłumaczenie instrukcji oryginalnej”.

4. Maszyna powinna być wyposażona w „Instruk cję oryginalną” oraz, jeżeli ma to zastosowanie, w „Tłumaczenie instrukcji oryginalnej”.

5. W uzasadnionych przypadkach instrukcja kon serwacji maszyny przeznaczona do korzystania przez wyspecjalizowany personel zatrudniony przez produ centa lub jego upoważnionego przedstawiciela może być napisana tylko w języku, którym posługuje się personel.

6. Treść instrukcji, oprócz opisu zastosowania zgod nego z przeznaczeniem, powinna również uwzględniać możliwe do przewidzenia niewłaściwe użycie.

7. W przypadku maszyn przeznaczonych do ogól nego stosowania, instrukcja powinna być sformuło wana w sposób jasny, przejrzysty, umożliwiający wszystkim użytkownikom łatwe korzystanie z niej. § 5

9.

1. Instrukcje, o których mowa w § 58 ust. 1, powinny zawierać co najmniej następujące informa cje, jeżeli ma to zastosowanie:

1) nazwę i pełny adres producenta i jego upoważnio nego przedstawiciela;

2) określenie maszyny, które zostało umieszczone na samej maszynie, z wyjątkiem numeru seryjnego;

3) deklarację zgodności WE lub dokument przedsta wiający treść deklaracji zgodności WE, wskazujący szczegółowe dane dotyczące maszyny, niekoniecz nie zawierający numer seryjny i podpis;

4) ogólny opis maszyny;

5) rysunki, schematy, opisy i objaśnienia niezbędne do użytkowania, konserwacji i naprawy maszyny oraz sprawdzenia prawidłowości jej działania;

6) opis stanowiska lub stanowisk pracy, które mogą zajmować operatorzy;

7) opis zastosowania maszyny zgodnego z przezna czeniem;

8) ostrzeżenia dotyczące niedozwolonych sposobów użytkowania maszyn, które, jak to wynika z do świadczenia, mogą mieć miejsce; Dziennik Ustaw Nr 199 — 10799 — Poz. 1228

9) instrukcje montażu, instalowania i łączenia, zawie rające rysunki, schematy i sposoby mocowania oraz określenie podwozia lub instalacji, na jakich maszyna powinna być zamontowana;

10) dotyczące instalacji i montażu, mające na celu zmniejszenie hałasu lub drgań; 1

1) dotyczące oddania do użytku i eksploatacji maszy ny oraz, jeżeli jest to niezbędne, instrukcje doty czące szkolenia operatorów; 1

2) informacje dotyczące ryzyka istniejącego mimo zastosowania konstrukcji bezpiecznej samej w so bie, środków zabezpieczających i dodatkowych środków ochronnych; 1

3) dotyczące środków ochronnych, jakie musi zasto sować użytkownik we właściwych przypadkach, łącznie z dostarczeniem środków ochrony indywi dualnej; 1

4) podstawowe parametry narzędzi, które można stosować w maszynie; 1

5) warunki, w jakich maszyna spełnia wymagania stateczności podczas użytkowania, transportu, montażu, demontażu, postoju, badań czy przewi dywalnych awarii; 1

6) określające bezpieczne warunki transportu, prze noszenia i przechowywania, z podaniem masy maszyny i jej poszczególnych części, jeżeli istnieje konieczność osobnego transportu; 1

7) sposób postępowania w razie wypadku lub awa rii; jeżeli w maszynie zastosowano funkcję bloko wania, to należy podać sposób przeprowadzenia bezpiecznego odblokowania urządzenia; 1

8) opis czynności regulacyjnych i konserwacyjnych, jakie powinien wykonywać użytkownik, oraz zapo biegawcze środki konserwacji; 1

9) instrukcje umożliwiające bezpieczne przeprowadze nie regulacji i konserwacji, w tym środki ochronne, jakie należy podjąć w trakcie tych czynności;

20) specyfikacje części zamiennych, jakie mają zostać użyte, jeżeli mają one wpływ na zdrowie i bezpie czeństwo operatorów; 2

1) parametry dotyczące emisji hałasu: a) poziom ciśnienia akustycznego na stanowi skach pracy skorygowanego charakterystyką A, jeżeli przekracza on 70 dB(A); natomiast jeżeli poziom ten nie przekracza 70 dB(A), to powinno być to wyraźnie zaznaczone w instrukcji, b) szczytową chwilową wartość ciśnienia aku stycznego na stanowiskach pracy skorygowaną charakterystyką C, jeżeli przekracza ona 63 Pa (130 dB w stosunku do 20 µPa), c) poziom mocy akustycznej maszyny skorygowa ny charakterystyką A, jeżeli poziom emitowane go ciśnienia akustycznego na stanowiskach pracy skorygowany charakterystyką A przekra cza 80 dB(A); 2

2) dotyczące promieniowania emitowanego przez maszynę, szczególnie promieniowania niejonizu jącego, które może mieć niekorzystny wpływ na operatora i osoby narażone, w szczególności gdy mają wszczepione aktywne lub nieaktywne urzą dzenia medyczne.

2. Wartości parametrów, o których mowa w ust. 1 pkt 21, powinny być zmierzone dla danej maszyny albo ustalone na podstawie pomiarów wykonanych dla technicznie porównywalnej maszyny.

3. W przypadku bardzo dużych maszyn zamiast poziomu mocy akustycznej z korekcją A dopuszcza się wskazanie poziomów ciśnienia akustycznego z korek cją A w określonych punktach otoczenia maszyny.

4. W przypadkach niestosowania przy określaniu hałasu norm zharmonizowanych poziomy dźwięku mierzy się przy użyciu metody najbardziej odpowied niej dla danej maszyny. Jeżeli podane są wartości do tyczące emisji dźwięku, należy określić niepewności pomiarowe tych wartości i jednocześnie opisać wa runki pracy maszyny podczas pomiarów i zastosowa ne metody pomiaru.

5. W przypadku gdy stanowisko lub stanowiska pracy nie są lub nie mogą zostać określone, poziom ciśnienia akustycznego z korekcją A mierzy się w od ległości 1 metra od powierzchni maszyny i na wyso kości 1,6 metra od podłoża lub podestu, z którego możliwy jest dostęp do maszyny; należy podać war tość najwyższego ciśnienia akustycznego i określić miejsce, w którym dokonano pomiaru.

6. Przepisy ust. 3—5 dotyczące pomiarów ciśnie nia akustycznego i mocy akustycznej nie mają zasto sowania, jeżeli przepisy odrębne stanowią inaczej. § 60.

1. Treść zawarta w materiałach promocyj nych opisujących maszynę nie może zaprzeczać treści instrukcji odnoszącej się do zagadnień ochrony zdro wia i bezpieczeństwa.

2. Treść zawarta w materiałach promocyjnych do tyczących parametrów emisji maszyny powinna być taka sama jak w instrukcji. Rozdział 3 Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dotyczące niektórych rodzajów maszyn § 6

1.

1. Maszyny przeznaczone do kontaktu z arty kułami spożywczymi, produktami kosmetycznymi lub farmaceutycznymi powinny być zaprojektowane i wy konane w taki sposób, aby uniknąć ryzyka infekcji, choroby lub zarażenia.

2. W celu uniknięcia ryzyka infekcji, choroby lub zarażenia należy przestrzegać następujących zasad higieny:

1) części stykające się z żywnością, produktami ko smetycznymi lub farmaceutycznymi oraz przezna czone do kontaktu z tymi produktami lub artykuła mi powinny spełniać wymagania określone Dziennik Ustaw Nr 199 — 10800 — Poz. 1228 w przepisach dotyczących bezpieczeństwa żywno ści; maszyna powinna być zaprojektowana i wyko nana w taki sposób, aby części te można było oczyścić przed każdym użyciem, a w przypadku gdy nie jest to możliwe, należy używać części jed norazowego użytku;

2) wszystkie powierzchnie mające kontakt z artykuła mi spożywczymi albo z produktami kosmetyczny mi lub farmaceutycznymi, inne niż powierzchnie części jednorazowego użytku, powinny: a) być gładkie i pozbawione wszelkich wypukłości czy szczelin, w których mogłyby się gromadzić substancje pochodzenia organicznego; to samo dotyczy ich połączeń, b) być zaprojektowane i wykonane w sposób ograniczający do minimum występy, krawędzie i wgłębienia w połączeniach, c) być łatwe do oczyszczenia i zdezynfekowania — części, które należy usunąć, powinno się ła two demontować, natomiast wszystkie zakrzy wione powierzchnie wewnętrzne powinny mieć taki promień krzywizny, który umożliwi ich do kładne oczyszczenie;

3) ciecze, gazy i aerozole pochodzące ze środków spożywczych, produktów kosmetycznych lub far maceutycznych, jak również płyny stosowane do czyszczenia, dezynfekowania i płukania powinno się łatwo i całkowicie usunąć, a nawet, o ile to możliwe, należy przewidzieć do tego celu specjal ny tryb pracy maszyny, zwany „czyszczeniem”;

4) budowa maszyny powinna wykluczyć przenikanie substancji, organizmów żywych, szczególnie owa dów, gromadzenie się substancji organicznych, głównie w miejscach, których nie można oczyścić;

5) żadne substancje pomocnicze niebezpieczne dla zdrowia, łącznie ze stosowanymi smarami, nie mogą wchodzić w kontakt ze środkami spożyw czymi i produktami kosmetycznymi lub farmaceu tycznymi; jeżeli jest to konieczne, maszyna powin na być zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby można było sprawdzić, czy wymaganie to jest spełniane. § 6

2. Dołączona do maszyny stosowanej w prze myśle spożywczym, kosmetycznym i farmaceutycz nym instrukcja powinna wskazywać zalecane środki i metody czyszczenia, dezynfekcji i płukania nie tylko dla miejsc łatwo dostępnych w maszynie, ale także dla tych miejsc, do których dostęp jest niemożliwy lub niezalecany. § 6

3.

1. Maszyna przenośna trzymana w ręku lub prowadzona ręcznie powinna spełniać następujące zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia:

1) w zależności od rodzaju maszyny, powinna ona mieć odpowiedniej wielkości powierzchnię pod pierającą i posiadać odpowiednią liczbę uchwy tów i wsporników o odpowiednich wymiarach rozmieszczonych tak, aby zapewniały jej statecz ność, w przewidzianych przez producenta warun kach użytkowania maszyny;

2) jeżeli wyposażona jest w uchwyty, których nie można zwolnić, zachowując jednocześnie całkowi te bezpieczeństwo, maszyna powinna być wypo sażona w ręczne urządzenia sterujące uruchamia niem i zatrzymywaniem, rozmieszczone w sposób umożliwiający operatorowi posługiwanie się nimi bez zwalniania uchwytów;

3) powinna być zaprojektowana, wykonana lub wy posażona tak, aby wyeliminować ryzyko przypad kowego uruchomienia lub kontynuowania działa nia po zwolnieniu uchwytów przez operatora; je żeli spełnienie tego wymagania nie jest technicz nie możliwe, należy stosować równorzędne środki zabezpieczające.

2. Konstrukcja maszyny przenośnej trzymanej w rę ku powinna w koniecznych przypadkach pozwalać na wzrokową kontrolę strefy niebezpiecznej i kontrolę kontaktu narzędzi z obrabianym materiałem.

3. Zasadniczych wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 2, nie stosuje się w przypadku braku technicznych możliwości ich realizacji oraz gdy maszyna wyposażona została w niezależny układ sterowania.

4. Uchwyty maszyn przenośnych muszą być za projektowane i wykonane tak, aby łatwe było urucha mianie i zatrzymywanie maszyny. § 6

4.

1. Instrukcja dołączona do maszyny przenoś nej trzymanej w ręku lub prowadzonej ręcznie powin na zawierać następujące informacje, dotyczące drgań przenoszonych przez maszynę:

1) całkowitą wartość drgań działających na kończyny górne operatora, jeżeli wartość ta określona na podstawie odpowiedniej metody badania przekro czy 2,5 m/s2; w przypadku gdy wartość ta nie prze kroczy 2,5 m/s2, należy zamieścić tę informację w instrukcji;

2) niepewność pomiarową.

2. Wartości te muszą być albo zmierzone dla danej maszyny, albo ustalone na podstawie pomiarów wy konanych dla technicznie porównywalnej maszyny.

3. W przypadku gdy normy zharmonizowane nie są stosowane, parametry drgań mierzy się przy zasto sowaniu najbardziej odpowiedniej metody pomiarów dla danej maszyny.

4. Instrukcja, o której mowa w ust. 1, powinna za wierać odniesienie do zastosowanej normy zharmoni zowanej, a w przypadku, o którym mowa w ust. 3, in formacje o warunkach pracy maszyny podczas po miarów i zastosowanych metodach pomiaru. § 6

5.

1. Przenośne maszyny montażowe i inne ma szyny udarowe powinny być zaprojektowane i wyko nane tak, aby:

1) energia była przekazywana do elementu uderza nego przez element pośredni stanowiący część składową urządzenia;

2) urządzenie zwalniające zapobiegało uderzeniu do czasu, gdy maszyna nie znajdzie się w prawidło wym położeniu i nie uzyska odpowiedniego nacis ku na materiał bazowy; Dziennik Ustaw Nr 199 — 10801 — Poz. 1228

3) wyeliminować możliwość niezamierzonego zaini cjowania uderzenia; gdyby zaistniała taka koniecz ność, aby zainicjować uderzenie, należy zaprogra mować odpowiednią kolejność czynności na urzą dzeniu zwalniającym i elemencie sterowniczym;

4) wyeliminować możliwość przypadkowego zaini cjowania uderzenia podczas przenoszenia lub z powodu wstrząsu;

5) załadunek i rozładunek mógł być przeprowadzany w łatwy i bezpieczny sposób.

2. W razie potrzeby powinna istnieć możliwość wyposażenia urządzenia w osłonę lub osłony przeciw odpryskom, a odpowiednia osłona lub osłony muszą być dostarczone przez producenta maszyny. § 6

6. Instrukcja powinna zawierać informacje do tyczące:

1) osprzętu i wyposażenia wymiennego, które mogą być stosowane z daną maszyną;

2) odpowiednich elementów montażowych lub in nych elementów uderzanych, które mogą być uży wane w danej maszynie;

3) odpowiednich nabojów, jeżeli zachodzi taka po trzeba. § 6

7. Maszyna do obróbki drewna i materiałów o właściwościach fizycznych podobnych do drewna powinna spełniać następujące wymagania:

1) jej konstrukcja lub wyposażenie powinny pozwo lić na bezpieczne umieszczenie i prowadzenie przedmiotu obrabianego; jeżeli przedmiot obra biany jest trzymany ręcznie na stole warsztato wym, stół ten powinien być odpowiednio stabilny i nie może utrudniać przesuwania przedmiotu ob rabianego;

2) jej konstrukcja lub wyposażenie powinny zabez pieczyć operatora i osoby narażone przed uderze niem przez przedmiot obrabiany lub jego część, je żeli w czasie pracy maszyny istnieje możliwość wyrzucania tego przedmiotu;

3) być wyposażona w hamulec automatyczny, który zatrzymuje narzędzie w wystarczająco krótkim cza sie, jeżeli istnieje ryzyko wystąpienia kontaktu z na rzędziem podczas zmniejszania przez nie prędkości;

4) w przypadku gdy narzędzie jest wbudowane w maszynę nie w pełni zautomatyzowaną, to po winna ona być zaprojektowana i wykonana tak, aby wyeliminować lub zmniejszyć ryzyko przypad kowych urazów. Rozdział 4 Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, zapobiegające szczególnym zagrożeniom powodowanym przez przemieszczanie się maszyny § 6

8. Maszyna, która ze względu na jej przemiesz czanie się może stwarzać zagrożenie, powinna być za projektowana i wykonana zgodnie z odpowiednimi wymaganiami określonymi w rozporządzeniu. § 6

9.

1. Widoczność ze stanowiska pracy kierowcy powinna być taka, aby mógł on sterować maszyną i jej częściami roboczymi przy zachowaniu pełnego bezpieczeństwa własnego i osób narażonych, w prze widywanych warunkach jej użytkowania. W razie ko nieczności należy przewidzieć odpowiednie urządze nia, które zapobiegają niebezpieczeństwom wynikają cym z niewystarczającej bezpośredniej widoczności.

2. Stanowisko kierowcy nie może powodować ry zyka przypadkowego kontaktu kierowcy znajdującego się na maszynie z kołami lub gąsienicami.

3. Stanowisko pracy kierowcy jeżdżącego na ma szynie powinno być zaprojektowane i wykonane tak, aby można było zamocować kabinę kierowcy w każ dym przypadku, gdy jest na nią miejsce i nie zwiększa to ryzyka.

4. W kabinie należy przewidzieć miejsce na in strukcje niezbędne dla kierowcy. § 70. Jeżeli istnieje ryzyko, że operatorzy lub inne osoby transportowane przez maszynę mogą zostać przygniecione w przypadku przechylenia się lub prze wrócenia maszyny, w szczególności maszyny wypo sażonej w konstrukcje chroniące, o których mowa w § 79 i 80, wówczas ich siedziska powinny być zapro jektowane lub wyposażone w system ograniczający i utrzymujący osoby w siedziskach, bez ograniczania ich niezbędnych do prowadzenia maszyny ruchów lub ruchów względem konstrukcji powodowanych przez zawieszenie siedziska. Takie systemy ograniczające nie powinny być montowane, jeżeli powodują zwięk szenie ryzyka. § 7

1.

1. Jeżeli warunki pracy maszyny przewidują sporadyczny lub regularny przewóz bądź pracę na maszynie operatorów niebędących kierowcami ma szyny, należy dla nich przewidzieć odpowiednie miej sca umożliwiające ich bezpieczną jazdę lub pracę.

2. Przepisy § 69 ust. 2 i 3 mają zastosowanie także do miejsc przewidzianych dla osób niebędących kie rowcami. § 7

2.

1. W razie potrzeby należy podjąć środki za pobiegające użyciu elementów sterowniczych przez osoby nieuprawnione.

2. W przypadku zdalnego sterowania, każda jed nostka sterująca powinna wyraźnie rozpoznawać ma szynę, która ma być sterowana z tej jednostki.

3. System zdalnego sterowania powinien być za projektowany i wykonany tak, aby oddziaływał tyl ko na:

1) daną maszynę;

2) dane funkcje.

4. Zdalnie sterowana maszyna musi być tak zapro jektowana i wykonana, aby odpowiadała jedynie na sy gnały jednostek sterujących związanych z tą maszyną. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10802 — Poz. 1228 § 7

3.

1. Kierowca powinien mieć możliwość uru chomienia ze swojego stanowiska wszystkich urzą dzeń sterujących wymaganych do obsługi maszyny, z wyjątkiem funkcji, którymi można bezpiecznie stero wać urządzeniami sterującymi umieszczonymi poza stanowiskiem kierowcy.

2. Przepis ust. 1 stosuje się w szczególności do tych stanowisk pracy, oprócz stanowiska kierowcy, za które są odpowiedzialni operatorzy inni niż kierowcy, albo do tych stanowisk pracy, które wymagają, aby kierowca opuścił swoje stanowisko w celu bezpiecz nego przeprowadzenia odpowiednich manewrów.

3. Jeżeli w maszynie są pedały, powinny one być zaprojektowane, wykonane i umieszczone tak, aby umożliwić bezpieczne ich użytkowanie z minimalnym ryzykiem pomyłki. Pedały powinny mieć przeciw ślizgową powierzchnię i być łatwe do czyszczenia.

4. W przypadku gdy obsługa urządzeń sterujących może prowadzić do zagrożenia, w szczególności do wykonywania przez maszynę niebezpiecznych ru chów, urządzenia te powinny wracać w położenie neutralne z chwilą ich zwolnienia przez operatora. § 7

4.

1. Układ kierowniczy w maszynie poruszają cej się na kołach powinien amortyzować lub ograni czać siły wywołane nagłymi ruchami kierownicy lub dźwigni sterowniczej, spowodowanymi przez wstrzą sy kół kierowanych.

2. Wszelkie urządzenia blokujące mechanizm róż nicowy powinny być zaprojektowane i wykonane tak, aby umożliwiały odblokowanie tego mechanizmu podczas ruchu maszyny.

3. W przypadku cofania maszyny mają zastosowa nie przepisy § 21 ust. 1. § 7

5.

1. Przemieszczanie się maszyny samobieżnej z kierowcą jadącym na maszynie powinno być możli we tylko wówczas, gdy kierowca znajduje się przy ele mentach sterowniczych.

2. Jeżeli dla celów eksploatacyjnych maszyna jest wyposażona w urządzenia wystające poza jej normal ne gabaryty, w szczególności stabilizatory i wysięgnik, należy zapewnić kierowcy możliwość łatwego spraw dzenia przed rozpoczęciem przemieszczania maszyny, czy urządzenia te znajdują się w położeniu umożliwia jącym bezpieczny ruch maszyny.

3. Przepis ust. 2 stosuje się do innych elementów, które w celu zapewnienia bezpiecznego przemieszcza nia się maszyny powinny pozostawać w określonym i w razie potrzeby zablokowanym położeniu.

4. Jeżeli nie powoduje to innego ryzyka, ruch ma szyny powinien być uwarunkowany bezpiecznym po łożeniem urządzeń, o których mowa w ust. 2 i 3.

5. Podczas uruchamiania silnika nie powinien być możliwy niezamierzony ruch maszyny. § 7

6.

1. Maszyna samobieżna i jej przyczepy po winny spełniać wymagania określone w przepisach o ruchu drogowym oraz dotyczące zwalniania, zatrzy mywania się, hamowania i unieruchamiania, w spo sób zapewniający bezpieczeństwo w każdych warun kach pracy, obciążenia, prędkości, nawierzchni i jej nachylenia.

2. Kierowca powinien mieć możliwość zmniejsze nia prędkości i zatrzymania maszyny samobieżnej przy użyciu hamulca głównego.

3. W przypadku uszkodzenia hamulca głównego lub braku dopływu energii uruchamiającej ten hamu lec, jeżeli wymaga tego bezpieczeństwo, należy zain stalować łatwo dostępne urządzenie awaryjne umoż liwiające zmniejszenie prędkości i zatrzymanie maszy ny. Urządzenie to powinno mieć całkowicie niezależne i łatwo dostępne urządzenia sterujące.

4. Jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa, producent powinien wyposażyć maszynę samobieżną w urządzenie pozwalające na unieruchomienie jej podczas postoju.

5. Urządzenie, o którym mowa w ust. 4, może być połączone z jednym z urządzeń, o których mowa w ust. 2 i 3, pod warunkiem że urządzenie to jest wy łącznie typu mechanicznego.

6. Maszyna zdalnie sterowana powinna być zapro jektowana i wykonana tak, aby zatrzymywała się auto matycznie i niezwłocznie w przypadku, gdy:

1) kierowca traci kontrolę nad sterowaniem;

2) maszyna otrzymuje polecenie zatrzymania;

3) wykryto defekt w części systemu związanej z bez pieczeństwem;

4) brak sygnału potwierdzającego w określonym cza sie.

7. Do funkcji jazdy maszyny nie stosuje się przepi sów § 23—25. § 7

7.

1. Ruch maszyny samobieżnej, sterowanej przez kierowcę towarzyszącego maszynie pieszo, po winien być możliwy wyłącznie przez zamierzone dzia łanie kierowcy na odpowiedni element sterujący. W szczególności podczas uruchamiania silnika ruch maszyny powinien być niemożliwy.

2. Układy sterowania maszyny kierowanej przez kierowcę, o którym mowa w ust. 1, powinny minima lizować zagrożenia wynikające z przypadkowego ru chu maszyny w kierunku kierowcy, a w szczególności możliwości jego zgniecenia albo zranienia obracają cymi się narzędziami.

3. Prędkość jazdy maszyny samobieżnej powinna być zgodna z prędkością poruszania się kierowcy, o którym mowa w ust. 1.

4. W przypadku maszyny, o której mowa w ust. 1, do której można zamocować narzędzia obrotowe, na leży wykluczyć możliwość uruchomienia tych narzędzi przy włączonym elemencie sterowniczym powodują cym cofanie, z wyjątkiem przypadku, gdy ruch maszy ny jest powodowany przez ruch narzędzia. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10803 — Poz. 1228

5. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, pręd kość cofania nie powinna zagrażać kierowcy.

6. Uszkodzenie zasilania układu kierowniczego ze wspomaganiem nie powinno uniemożliwiać kierowa nia maszyną przez czas niezbędny do jej zatrzymania. § 7

8.

1. Maszyna powinna być zaprojektowana, wy konana oraz, jeżeli ma to zastosowanie, umieszczona na nośnej konstrukcji jezdnej tak, aby w trakcie ruchu niekontrolowane wahania środka ciężkości maszyny nie miały wpływu na jej stateczność ani nie powodo wały nadmiernych naprężeń konstrukcji maszyny.

2. W przypadku silników zdejmowane osłony uniemożliwiające dostęp do ruchomych części w przedziale silnikowym nie wymagają urządzeń blo kujących, jeżeli otwierają się za pomocą narzędzia, klucza lub urządzenia sterującego znajdującego się na stanowisku kierowcy, pod warunkiem że urządzenie to znajduje się w całkowicie obudowanej kabinie z zamkiem uniemożliwiającym dostęp osobom nie upoważnionym. § 7

9.

1. Jeżeli maszyna samobieżna, na której są przewożeni kierowca lub operatorzy, może się prze wrócić, powinna ona być wyposażona w konstrukcję chroniącą przed skutkami przewrócenia, chyba że za stosowanie takiej konstrukcji zwiększa ryzyko prze wrócenia się maszyny.

2. W przypadku przewrócenia lub przechylenia konstrukcja chroniąca, o której mowa w ust. 1, powin na zapewnić kierowcy oraz innym przewożonym ope ratorom odpowiednią przestrzeń zabezpieczoną przed odkształceniem.

3. W celu sprawdzenia, czy konstrukcja chroniąca maszynę samobieżną przed skutkami wywrócenia spełnia wymagania, o których mowa w ust. 2, produ cent lub jego upoważniony przedstawiciel powinien przeprowadzić odpowiednie badania dla każdego ty pu takiej konstrukcji lub zlecić ich przeprowadzenie. § 80.

1. Maszyna samobieżna przewożąca kierow cę, operatorów lub inne osoby, która może zostać uszkodzona przez spadające przedmioty lub materiały, powinna być zaprojektowana i wykonana z uwzględ nieniem tego ryzyka oraz wyposażona, jeżeli pozwala ją na to jej wymiary, w odpowiednią konstrukcję chro niącą.

2. Konstrukcja chroniąca, o której mowa w ust. 1, powinna zapewniać przewożonym osobom odpo wiednią przestrzeń zabezpieczoną przed odkształce niami.

3. W celu sprawdzenia, czy konstrukcja chroniąca przed spadającymi przedmiotami spełnia wymaganie, o którym mowa w ust. 2, producent lub jego upoważ niony przedstawiciel powinien przeprowadzić odpo wiednie badania lub zlecić ich przeprowadzenie dla każdego typu takiej konstrukcji. § 8

1. Uchwyty i stopnie w maszynie powinny być tak zaprojektowane, wykonane i rozmieszczone, aby operatorzy korzystali z nich instynktownie, a nie uży wali zamiast nich urządzeń sterujących. § 8

2.

1. Maszyna używana do holowania lub holo wana powinna być wyposażona w urządzenia holow nicze lub sprzęgające, zaprojektowane, wykonane i rozmieszczone w sposób zapewniający łatwe i bez pieczne połączenie i rozłączenie oraz uniemożliwiający przypadkowe rozłączenie się w trakcie użytkowania.

2. Jeżeli masa dyszla holowniczego jest zbyt duża, to maszyna powinna mieć wspornik o powierzchni nośnej dostosowanej do masy dyszla i rodzaju podłoża. § 8

3.

1. Odłączane urządzenia do mechanicznego przenoszenia napędu łączące maszynę samobieżną lub ciągnik z pierwszym stałym łożyskiem maszyny napę dzanej muszą być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby każda z części poruszających się w trakcie pracy była chroniona na całej swojej długości.

2. W przypadku maszyny samobieżnej lub ciągni ka punkt odbioru mocy z podłączonym odłączanym urządzeniem do mechanicznego przenoszenia napę du musi być zabezpieczony przez osłonę przymoco waną do maszyny samobieżnej lub ciągnika albo przez inne dowolne urządzenie zapewniające równo ważną ochronę.

3. Aby uzyskać dostęp do odłączanego urządzenia do przenoszenia napędu, osłona powinna mieć funk cję otwierania. Między założoną osłoną a wałem na pędowym musi zostać odpowiedni odstęp zapobiega jący uszkodzeniu osłony przez wał napędowy podczas ruchu maszyny lub ciągnika.

4. Od strony maszyny napędzanej wał wejściowy powinien być osłonięty obudową ochronną przymo cowaną do maszyny.

5. Ograniczniki momentu obrotowego lub sprzę gła jednokierunkowe mogą być przymocowane do napędów z przegubami uniwersalnymi wyłącznie od strony maszyny napędzanej. Odłączane urządzenie do mechanicznego przenoszenia napędu powinno być odpowiednio oznakowane.

6. Wszystkie maszyny napędzane podłączane do maszyny samobieżnej lub ciągnika za pomocą odłą czanego urządzenia do mechanicznego przenoszenia napędu powinny być wyposażone w układ mocowa nia odłączanego urządzenia do mechanicznego prze noszenia napędu zapewniający, że odłączane urządze nie do mechanicznego przenoszenia napędu i jego osłona nie ulegną uszkodzeniu wskutek kontaktu z podłożem lub z częściami maszyny, gdy maszyna zo stanie odłączona.

7. Zewnętrzne części osłony powinny być zaprojek towane, wykonane i zamontowane w taki sposób, aby nie mogły się obracać wraz z odłączanym urządzeniem do mechanicznego przenoszenia napędu. W przypadku zwykłego przegubu uniwersalnego osłona powinna przykrywać przeniesienie napędu do końców widełek wewnętrznych, a w przypadku przegubów uniwersal nych szerokokątnych — co najmniej do środkowej czę ści przegubu zewnętrznego lub przegubów.

8. Jeżeli dostęp do stanowiska pracy znajduje się w pobliżu odłączanego urządzenia do mechanicznego przenoszenia napędu, to osłony wału nie mogą być używane jako stopnie, jeżeli nie zostały zaprojektowa ne i wykonane w tym celu. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10804 — Poz. 1228 § 8

4.

1. Aby uniknąć gromadzenia się oparów w miejscu pracy operatora lub wylania się elektrolitu na operatora w przypadku wywrócenia się maszyny, akumulator powinien być właściwie zainstalowany oraz mieć odpowiednią i właściwie umieszczoną obu dowę.

2. Akumulator powinno się odłączać specjalnie do tego celu przewidzianym, łatwo dostępnym narzę dziem. § 8

5. W zależności od przewidywanych przez pro ducenta zagrożeń podczas użytkowania maszyna po winna, jeżeli pozwalają na to jej wymiary:

1) tak być skonstruowana, aby możliwe było zamoco wanie gaśnic w miejscach łatwo dostępnych albo

2) mieć wbudowane systemy gaśnicze. § 8

6.

1. Przepisów § 46 ust. 2 i 3 nie stosuje się, je żeli główną funkcją maszyny jest rozpylanie substancji.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, opera tor powinien być chroniony przed działaniem sub stancji szkodliwych. § 8

7.

1. Maszyna powinna być wyposażona w symbole lub tablice z instrukcjami dotyczącymi użytkowania, regulacji i konserwacji wszędzie tam, gdzie jest to konieczne, w celu zapewnienia bezpie czeństwa i ochrony zdrowia osób.

2. Symbole lub tablice, o których mowa w ust. 1, powinny być widoczne i nieścieralne.

3. Maszyna, którą jeździ kierowca, powinna być wyposażona w:

1) ostrzegawczą sygnalizację akustyczną w celu ostrzegania osób;

2) system sygnałów świetlnych odpowiedni do prze widzianych warunków eksploatacji, z wyjątkiem maszyn przeznaczonych wyłącznie do użytkowa nia pod ziemią i niezasilanych energią elektryczną;

3) odpowiednie połączenie pomiędzy przyczepą i maszyną umożliwiające działanie sygnałów, jeże li zachodzi taka konieczność. § 8

8.

1. Maszyna zdalnie sterowana, której praca w normalnych warunkach użytkowania może być związana z ryzykiem uderzenia lub zgniecenia osób, powinna być wyposażona w środki bezpieczeństwa sygnalizujące jej ruch lub też w środki chroniące oso by narażone przed tego rodzaju zagrożeniami.

2. Wymagania, o których mowa w ust. 1, stosuje się również do maszyny, która podczas pracy wykonu je powtarzalne ruchy w przód i w tył wzdłuż jednej osi, w sytuacji gdy kierowca lub operator nie widzą bezpo średnio tyłu maszyny.

3. Konstrukcja maszyny powinna uniemożliwiać przypadkowe wyłączenie urządzeń sygnalizacyjnych i ostrzegawczych. Ze względu na bezpieczeństwo, nale ży przewidzieć środki umożliwiające sprawdzenie sta nu technicznego urządzeń sygnalizacyjnych i ostrze gawczych oraz poinformowanie operatora w razie ich uszkodzenia.

4. Jeżeli ruch maszyny albo jej narzędzi stanowi szczególne zagrożenie, na maszynie należy umieścić znaki ostrzegające przed zbliżaniem się do pracującej maszyny.

5. Znaki ostrzegające, o których mowa w ust. 4, powinny być czytelne z odległości zapewniającej bez pieczeństwo osobom zbliżającym się do maszyny lub przebywającym w jej pobliżu. § 8

9.

1. W oznaczeniu maszyny przemieszczającej się, oprócz informacji, o których mowa w § 56 i 57, na leży zamieścić w sposób widoczny, czytelny i trwały:

1) moc nominalną, wyrażoną w kilowatach (kW);

2) masę dla najczęściej stosowanej konfiguracji ma szyny, podaną w kilogramach (kg);

3) jeżeli ma zastosowanie: a) maksymalną siłę uciągu na haku sprzęgającym, wyrażoną w niutonach (N), przewidzianą przez producenta, b) maksymalne obciążenie pionowe haka sprzęga jącego, wyrażone w niutonach (N), przewidzia ne przez producenta.

2. Instrukcja maszyny przemieszczającej się po winna spełniać wymagania, o których mowa w § 58 i 59, oraz zawierać w odniesieniu do drgań wytwarza nych przez maszynę, zmierzoną lub obliczoną na pod stawie pomiarów dla identycznych maszyn:

1) całkowitą wartość drgań działających na kończyny górne operatora, jeżeli wartość ta przekracza 2,5 m/s2 — jeżeli wartość ta nie przekracza 2,5 m/s2, należy zamieścić tę informację w instrukcji;

2) najwyższą ważoną wartość skuteczną przyspiesze nia drgań działających na całe ciało operatora, gdy wartość ta przekracza 0,5 m/s2 — jeżeli war tość ta nie przekracza 0,5 m/s2, należy zamieścić tę informację w instrukcji;

3) niepewność pomiarową.

3. Wartości te powinny być zmierzone dla danej maszyny albo ustalone na podstawie pomiarów wy konanych dla technicznie porównywalnej maszyny.

4. W przypadku gdy nie zastosowano norm zhar monizowanych, pomiary drgań wykonuje się przy za stosowaniu uznanej metody pomiarowej najbardziej odpowiedniej dla danej maszyny. Należy opisać wa runki pracy podczas pomiarów i zastosowane metody pomiarowe.

5. Instrukcje do maszyny posiadającej kilka zasto sowań w zależności od użytego wyposażenia i in strukcje do wyposażenia wymiennego powinny za wierać informacje niezbędne do celów bezpiecznego montażu oraz stosowania maszyny podstawowej i do łączanego do niej wyposażenia wymiennego. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10805 — Poz. 1228 Rozdział 5 Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, zapobiegające szczególnym zagrożeniom związanym z podnoszeniem § 90.

1. Maszyna powinna być zaprojektowana i wykonana tak, aby utrzymywała stateczność, zgod nie z wymaganiami określonymi w § 28, podczas pra cy i w trakcie postoju, a także podczas wszystkich eta pów transportu, montażu i demontażu oraz możli wych do przewidzenia awarii elementów składowych, jak również podczas wykonywania prób, zgodnie z in strukcją.

2. W celu spełnienia wymagań, o których mowa w ust. 1, producent lub jego upoważniony przedsta wiciel powinien stosować właściwe metody spraw dzania. § 9

1.

1. Maszyna poruszająca się po prowadnicy lub torze powinna być wyposażona w urządzenia za bezpieczające ją przed wypadnięciem.

2. Jeżeli pomimo stosowania urządzeń, o których mowa w ust. 1, pozostaje ryzyko wykolejenia się lub uszkodzenia szyny, prowadnicy albo części jezdnych maszyny, należy zastosować takie urządzenia, które zapobiegają upadkowi sprzętu lub części, wypadnię ciu ładunku lub też wywróceniu się maszyny. § 9

2.

1. Maszyna, osprzęt do podnoszenia i ich czę ści powinny wytrzymywać naprężenia, którym mogą być poddane zarówno podczas użytkowania, jak też podczas postoju, instalowania oraz w warunkach użytkowania i wszystkich konfiguracjach określonych przez producenta, przy uwzględnieniu, tam gdzie jest to konieczne, warunków atmosferycznych oraz sił wy wieranych przez osoby.

2. Wymagania, o których mowa w ust. 1, powinny być również spełnione podczas transportu, montażu i demontażu maszyny.

3. Maszyna i osprzęt do podnoszenia powinny być zaprojektowane i wykonane tak, aby:

1) zapobiec uszkodzeniom spowodowanym zmęcze niem materiału lub zużyciem części, biorąc pod uwagę ich użytkowanie zgodne z przeznaczeniem;

2) mogły wytrzymać przeciążenie podczas prób sta tycznych, nie wykazując trwałych odkształceń lub innych uszkodzeń.

4. Stosowane materiały powinny być dobrane od powiednio do środowiska pracy maszyny przewidy wanego przez producenta, ze szczególnym uwzględ nieniem korozji, ścierania, udarów, skrajnych tempe ratur, zmęczenia materiału, kruchości i starzenia.

5. W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa, w obliczeniach wytrzymałościowych maszyny należy uwzględniać wartości współczynnika przeciążenia dla prób statycznych.

6. Dla współczynnika, o którym mowa w ust. 5, przyjmuje się zazwyczaj następujące wartości dla:

1) ręcznie obsługiwanych maszyn i osprzętu do pod noszenia — 1,5;

2) innych maszyn — 1,25. § 9

3.

1. Maszyna powinna być poddana, bez uszkodzenia, próbom dynamicznym pod maksymal nym obciążeniem równym udźwigowi pomnożonemu przez współczynnik przeciążenia dla prób dynamicz nych. Współczynnik ten dobiera się w celu zapewnie nia bezpieczeństwa, a jego wartość przyjmuje się za zwyczaj jako 1,1.

2. Próby dynamiczne przeprowadza się przy pręd kościach nominalnych ustalonych przez producenta.

3. Jeżeli obwód sterowania maszyny pozwala na kilka jednoczesnych ruchów, próby dynamiczne powin ny być przeprowadzone w najmniej sprzyjających wa runkach, zwykle przy kojarzeniu odpowiednich ruchów. § 9

4.

1. Krążki, bębny i koła powinny mieć średni cę odpowiednią do wymiarów i kształtu liny lub łań cucha.

2. Bębny i koła, o których mowa w ust. 1, powinny być zaprojektowane, wykonane i zainstalowane tak, aby współpracujące z nimi liny lub łańcuchy zostały na nie nawinięte i nie spadały.

3. Liny używane bezpośrednio do podnoszenia lub podtrzymywania ładunków nie powinny mieć splo tów poza końcówkami. Sploty dopuszcza się jedynie w przypadku instalacji zaprojektowanych do regular nej adaptacji, w zależności od potrzeb.

4. Całe liny i końcówki powinny mieć współczyn nik bezpieczeństwa dobrany tak, aby zapewnić odpo wiedni poziom bezpieczeństwa. Wartość tego współ czynnika wynosi zwykle 5.

5. ¸ańcuchy do podnoszenia ładunku powinny mieć współczynnik bezpieczeństwa dobrany tak, aby zapewnić odpowiedni poziom bezpieczeństwa — war tość tego współczynnika wynosi zwykle 4.

6. Aby zweryfikować dobór odpowiedniego współ czynnika, o którym mowa w ust. 4 i 5, producent lub jego upoważniony przedstawiciel powinien, dla każde go typu łańcucha i liny zastosowanych bezpośrednio do podnoszenia ładunku, jak również dla końcówek lin, przeprowadzić odpowiednie badania lub zlecić ich przeprowadzenie. § 9

5.

1. Wymiary osprzętu do podnoszenia i jego części powinny być dobrane ze szczególnym uwzględ nieniem procesów zmęczenia i starzenia materiału w określonej liczbie cykli roboczych, odpowiadającej oczekiwanemu okresowi użytkowania, określonemu w warunkach pracy dla danego zastosowania, przy czym:

1) współczynnik bezpieczeństwa lin stalowych z koń cówkami powinien być dobrany tak, aby zapewnić odpowiedni poziom bezpieczeństwa; wartość współczynnika wynosi zwykle 5; sploty lub pętle mogą wystąpić wyłącznie w końcówkach lin; Dziennik Ustaw Nr 199 — 10806 — Poz. 1228

2) jeżeli używa się łańcuchów o ogniwach spawa nych lub zgrzewanych, powinny być to łańcuchy o ogniwach krótkich; współczynnik bezpieczeń stwa dla tych łańcuchów dobiera się tak, aby za pewnić odpowiedni poziom bezpieczeństwa; war tość współczynnika wynosi zwykle 4;

3) współczynnik bezpieczeństwa dla włókiennych lin lub zawiesi zależy od materiału, z którego są wy konane, metody wykonania, wymiarów i zastoso wania; współczynnik ten dobiera się tak, aby za pewnić odpowiedni poziom bezpieczeństwa; war tość współczynnika wynosi zwykle 7, pod warun kiem że użyte materiały są wysokiej jakości, a me toda produkcji jest odpowiednia do zamierzonego stosowania;

4) jeżeli materiały, o których mowa w pkt 3, nie są wysokiej jakości i metoda produkcji nie jest odpo wiednia, wartość współczynnika wymienionego w pkt 3 jest zwiększana, aby zapewnić równoważ ny poziom bezpieczeństwa;

5) wszystkie elementy metalowe stanowiące część zawiesi lub stosowane wraz z zawiesiami powinny mieć współczynnik bezpieczeństwa dobrany tak, aby zapewnić odpowiedni poziom bezpieczeń stwa; wartość współczynnika wynosi zwykle 4;

6) maksymalny udźwig zawiesia wielocięgnowego jest określany na podstawie współczynnika bez pieczeństwa najsłabszego cięgna oraz liczby cię gien i współczynnika zmniejszającego, który zale ży od konfiguracji zawiesia.

2. Włókienne liny i zawiesia nie powinny mieć wę złów, połączeń i splotów poza końcówkami. Wyjątek stanowią zawiesia cięgnowe tworzące zamkniętą pę tlę bez końca.

3. W celu zweryfikowania doboru właściwego współczynnika bezpieczeństwa producent lub jego upoważniony przedstawiciel powinien dla każdego ty pu elementów, o których mowa w ust. 1 pkt 1—5 i ust. 2, przeprowadzić odpowiednie badania lub zle cić ich przeprowadzenie. § 9

6.

1. Urządzenia sterujące ruchem powinny działać tak, aby maszyny, na których są one zainstalo wane, były bezpieczne.

2. Maszyna powinna być zaprojektowana i wyko nana lub wyposażona w odpowiednie urządzenia, za pewniające właściwą amplitudę ruchu jej części, nie przekraczającą określonych granic. W przypadkach za grożenia działanie takiego urządzenia powinno być poprzedzone ostrzeżeniem.

3. W przypadku gdy w tym samym miejscu można jednocześnie manewrować kilkoma maszynami sta cjonarnymi lub maszynami na szynach, może dojść do kolizji i aby temu zapobiec, należy przy projekto waniu i wykonaniu maszyn uwzględnić konieczność zamontowania układów zapobiegających takiemu za grożeniu.

4. W przypadku częściowego albo całkowitego za niku zasilania energią lub zaprzestania kierowania maszyną przez operatora mechanizmy maszyny mu szą tak zabezpieczać ładunek, aby nie mógł się prze suwać, stwarzając niebezpieczeństwo, lub nieoczeki wanie spadać.

5. W normalnych warunkach pracy maszyny nie jest dopuszczalne, aby ładunek był opuszczany wy łącznie za pomocą hamulca ciernego, z wyjątkiem tych maszyn, których funkcja wymaga takiego sposo bu działania.

6. Urządzenia chwytające powinny być zaprojekto wane i wykonane w taki sposób, aby uniknąć przy padkowego opuszczenia ładunku. § 9

7.

1. Usytuowanie stanowiska operatora ma szyny powinno zapewniać mu możliwie najlepszy wi dok poruszających się części, w celu uniknięcia kolizji z osobami i sprzętem lub innymi maszynami, które mogą pracować jednocześnie i stwarzać zagrożenie.

2. Maszyna o ładunku prowadzonym powinna być zaprojektowana i wykonana tak, aby ruch ładunku, podstawy ładunkowej lub przeciwwagi nie powodo wał urazów osób. § 9

8. Przemieszczanie się podstawy ładunkowej maszyny obsługującej stałe przystanki powinno być sztywno prowadzone do przystanków i przez przy stanki. Układ nożycowy również jest traktowany jako sztywne prowadzenie. § 9

9.

1. Jeżeli na podstawę ładunkową mają wstęp osoby, to podstawa ładunkowa maszyny podczas wchodzenia na nią musi pozostać nieruchoma, w szczególności podczas załadunku i rozładunku.

2. Różnica poziomów między podstawą ładunko wą maszyny a obsługiwanym pomostem nie może stwarzać ryzyka potknięcia. § 100.

1. W celu spełnienia wymagań, o których mowa w § 97 ust. 2, jeżeli jest to konieczne, strefa przemieszczania powinna być niedostępna podczas normalnego trybu pracy.

2. Jeżeli podczas kontroli lub konserwacji istnieje ryzyko, że osoby znajdujące się pod lub nad podstawą ładunkową mogą zostać przygniecione, należy zapew nić dostatecznie dużo wolnej przestrzeni, wykorzystu jąc do tego celu specjalną kapsułę ochronną lub urzą dzenie mechaniczne blokujące ruch podstawy ładun kowej. § 10

1. Maszyna powinna być zaprojektowana i wy konana tak, aby uniemożliwić zsunięcie lub upadek ła dunku z podstawy ładunkowej. § 10

2.

1. Należy wyeliminować ryzyko kontaktu osób znajdujących się na przystankach z przemiesz czającą się podstawą ładunkową lub innymi częścia mi ruchomymi.

2. Jeżeli istnieje ryzyko wpadnięcia osób do strefy przemieszczania, gdy na przystanku nie ma podstawy ładunkowej, należy zamontować osłony zapobiegają ce takiemu ryzyku. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10807 — Poz. 1228

3. Osłony nie mogą otwierać się w kierunku strefy przemieszczania. Powinny one być wyposażone w urządzenie ryglujące sterowane poprzez położenie podstawy ładunkowej, która uniemożliwia:

1) niebezpieczne ruchy podstawy ładunkowej, dopó ki osłony nie są zamknięte i zaryglowane;

2) niebezpieczne otwarcie osłony, dopóki podstawa ładunkowa nie zatrzyma się na odpowiednim przystanku. § 10

3.

1. W momencie wprowadzania do obrotu lub oddawania do użytku maszyny podnoszącej lub osprzętu do podnoszenia producent lub jego upoważ niony przedstawiciel powinien zapewnić, przez podję cie właściwych środków lub zlecenie ich wykonania, aby maszyny lub osprzęt nośny w stanie gotowym do użytku, obsługiwane ręcznie jak i napędzane mecha nicznie, mogły spełniać swoje funkcje w sposób bez pieczny.

2. Próby statyczne i dynamiczne powinny być przeprowadzone dla wszystkich maszyn podnoszą cych gotowych do oddania do użytku.

3. Jeżeli maszyna nie może być zmontowana w za kładzie producenta lub jego upoważnionego przedsta wiciela, należy podjąć właściwe środki w miejscu użytkowania maszyny. W pozostałych przypadkach środki te mogą zostać podjęte w zakładzie producen ta albo w miejscu użytkowania maszyny. § 10

4.

1. Do sterowania ruchem maszyny z napę dem innym niż ręczny lub ruchem jej wyposażenia na leży stosować urządzenia sterujące, wymagające sta łego oddziaływania na nie przez operatora.

2. W przypadku wykonywania ruchów częścio wych lub pełnych, przy których nie istnieje ryzyko związane z możliwością kolizji ładunku lub maszyny, urządzenia, o których mowa w ust. 1, można zastąpić urządzeniami sterującymi umożliwiającymi automa tyczne zatrzymywanie w wybranych położeniach, bez stałego oddziaływania przez operatora na urządzenie sterujące. § 10

5. Maszyna z napędem innym niż ręczny o maksymalnym udźwigu nie mniejszym niż 1 000 kg lub o momencie wywracającym nie mniejszym niż 40 000 Nm powinna być wyposażona w urządzenia ostrzegające kierowcę i zapobiegające niebezpiecz nym ruchom, w przypadku:

1) przeciążenia maszyny spowodowanego przekro czeniem maksymalnego udźwigu lub

2) przeciążenia maszyny spowodowanego przekro czeniem maksymalnego dopuszczalnego momen tu na skutek obciążenia;

3) przekroczenia momentu wywracającego. § 10

6. W instalacjach transportu linowego, liny nośne, liny napędowe i liny nośno-napędowe powin ny być podtrzymywane przez obciążnik lub przez urzą dzenie umożliwiające nieprzerwaną kontrolę naciągu. § 10

7.

1. Każdy odcinek łańcucha, liny lub pasa niebędący częścią zespołu powinien być oznakowany.

2. Jeżeli nie jest możliwe oznakowanie każdego odcinka łańcucha, liny lub pasa niebędącego częścią zespołu, powinny one mieć zamocowaną na stałe ta bliczkę lub nieusuwalny pierścień z podaną nazwą i adresem producenta lub jego upoważnionego przed stawiciela oraz dane identyfikacyjne odpowiedniego świadectwa.

3. Âwiadectwo, o którym mowa w ust. 2, powinno zawierać co najmniej:

1) nazwę i adres producenta lub jego upoważnione go przedstawiciela;

2) opis łańcucha lub liny, zawierający: a) wymiary nominalne, b) rodzaj konstrukcji, c) materiały użyte do wykonania oraz wszelkie specjalne procesy obróbki metalurgicznej, ja kim zostały poddane;

3) zastosowane metody badań;

4) informacje o maksymalnym obciążeniu łańcucha lub liny podczas pracy — w stosunku do zastoso wań zgodnych z przeznaczeniem może być poda ny szereg odpowiednich wartości. § 10

8.

1. Osprzęt do podnoszenia powinien zawie rać informacje dotyczące maksymalnego udźwigu oraz rodzaju materiału, w przypadku gdy informacja taka jest niezbędna do bezpiecznego użytkowania.

2. Jeżeli na osprzęcie do podnoszenia nie jest możliwe umieszczenie oznakowania, informacje, o których mowa w ust. 1, powinny być podane na ta bliczce lub w inny sposób i trwale przymocowane do osprzętu.

3. Informacje, o których mowa w ust. 1, powinny być czytelne i umieszczone w taki sposób, aby nie mo gły ulec zniszczeniu wskutek ścierania ani też obniżyć wytrzymałości osprzętu do podnoszenia. § 10

9.

1. Na maszynie podnoszącej oprócz danych, o których mowa w § 56 i 57, powinny być podane, w sposób widoczny, czytelny i nieusuwalny, zapisane w formie niezakodowanej dane dotyczące udźwigu maksymalnego.

2. Jeżeli udźwig maksymalny zależy od konfigura cji maszyny, każde stanowisko kierowcy powinno być zaopatrzone w tablicę obciążeń określającą nominal ny udźwig dla każdego układu maszyny — wskazany jest zapis w formie wykresu lub tabeli.

3. Maszyna przeznaczona do podnoszenia jedynie towarów, zaopatrzona w podstawę ładunkową, umoż liwiającą dostęp osobom, powinna być wyposażona w czytelne i nieusuwalne ostrzeżenia zabraniające pod noszenia osób. Ostrzeżenia te powinny być widoczne z każdego miejsca, z którego możliwy jest dostęp. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10808 — Poz. 1228 § 1

10. Każdy element osprzętu do podnoszenia lub każda niepodzielna partia tego osprzętu powinny być zaopatrzone w instrukcję zawierającą co najmniej informacje dotyczące:

1) normalnych warunków ich użytkowania;

2) zasad obsługi, montażu i konserwacji;

3) ograniczeń w stosowaniu, zwłaszcza w przypadku takiego osprzętu do podnoszenia jak chwytaki ma gnetyczne i próżniowe, które nie spełniają wyma gań określonych w § 96 ust. 6;

4) zastosowanych współczynników dla prób statycz nych. § 11

1. Instrukcja maszyny podnoszącej, oprócz in formacji, o których mowa w § 59, powinna zawierać:

1) charakterystykę techniczną maszyny, a zwłaszcza: a) maksymalny udźwig i kopię tablicy obciążeń lub tabelę obciążeń, o której mowa w § 109 ust. 2, jeżeli są one stosowane, b) reakcje na podporach lub zakotwiczeniach oraz charakterystykę torów, c) określenie obciążenia balastowego, jeżeli jest zastosowane, i sposób jego mocowania;

2) dziennik eksploatacji, jeżeli nie jest dostarczony wraz z maszyną;

3) wskazówki dotyczące użytkowania maszyny, zwłaszcza w przypadkach, kiedy operator maszyny nie może bezpośrednio widzieć podnoszonego ła dunku;

4) sprawozdanie z prób wyszczególniające próby statyczne i dynamiczne przeprowadzone przez lub dla producenta lub jego upoważnionego przedsta wiciela, o ile ma to zastosowanie;

5) niezbędne instrukcje do wykonania czynności, o których mowa w § 103, przed oddaniem do użyt ku — w przypadku maszyn, które nie są montowa ne w zakładzie producenta w postaci, w jakiej bę dą użytkowane. Rozdział 6 Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, dotyczące maszyn przeznaczonych do pracy pod ziemią § 11

2. Maszyna przeznaczona do prac pod ziemią powinna być zaprojektowana i wykonana zgodnie z wymaganiami określonymi w niniejszym rozdziale. § 11

3.

1. Obudowy zmechanizowane kroczące po winny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby w trakcie poruszania utrzymywały określony kie runek ruchu i nie ulegały poślizgowi przed obciąże niem, podczas obciążenia ani po usunięciu obciążenia.

2. Obudowy zmechanizowane, o których mowa w ust. 1, powinny być wyposażone w zakotwiczenia płyt górnych poszczególnych stojaków hydraulicz nych oraz pozwalać na swobodne poruszanie się osób narażonych. § 11

4.

1. Urządzenia sterujące przyspieszeniem i hamowaniem maszyn poruszających się po szynach powinny być obsługiwane ręcznie. Urządzenie czuwa kowe może być obsługiwane nogą.

2. Urządzenia sterujące zmechanizowanej obudo wy kroczącej powinny być zaprojektowane i zainstalo wane tak, aby podczas przemieszczania się obudowy operator znajdował się pod osłoną nieruchomego segmentu obudowy.

3. Urządzenia, o których mowa w ust. 2, powinny być zabezpieczone przed ich przypadkowym urucho mieniem. § 11

5. Maszyna samobieżna poruszająca się po szynach, przeznaczona do pracy pod ziemią, powinna być wyposażona w urządzenia czuwakowe działające na obwód sterujący ruchem maszyny w taki sposób, aby ruch został zatrzymany, jeżeli kierowca utraci nad nim kontrolę. § 11

6.

1. Przepis § 85 pkt 2 stosuje się do maszyn zawierających części wysoce łatwopalne.

2. System hamulcowy maszyny przeznaczonej do wykonywania prac pod ziemią nie może powodować iskrzenia i nie może powodować pożarów.

3. Maszyna przeznaczona do wykonywania prac pod ziemią zaopatrzona w silniki spalinowe powinna być wyposażona wyłącznie w silniki na paliwo o ni skiej prężności par, w których nie powstają iskry po chodzenia elektrycznego.

4. Spaliny z silników spalinowych maszyn prze znaczonych do wykonywania prac pod ziemią nie mo gą być odprowadzane w górę. Rozdział 7 Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, dotyczące szczególnych zagrożeń wynikających z podnoszenia i przenoszenia osób § 11

7. W celu wyeliminowania zagrożenia związa nego z podnoszeniem i przenoszeniem osób przez maszynę musi ona być zaprojektowana i wykonana zgodnie z wymaganiami określonymi w niniejszym rozdziale. § 11

8.

1. Podstawa ładunkowa, włącznie z klapa mi, powinna zapewnić wytrzymałość i przestrzeń od powiadające maksymalnej liczbie osób i maksymal nemu udźwigowi określonym przez producenta.

2. Wartości współczynników bezpieczeństwa, o któ rych mowa w § 94 ust. 4 i 5 oraz w § 95 ust. 1, w sto sunku do maszyn przeznaczonych do podnoszenia i przenoszenia osób należy podwoić.

3. Maszyna przeznaczona do podnoszenia osób lub osób i towarów powinna być wyposażona w sys tem zawieszenia lub podparcia podstawy ładunkowej, zaprojektowany i wykonany tak, aby zapewnić bezpie czeństwo i zapobiec ryzyku upadku podstawy ładun kowej. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10809 — Poz. 1228

4. Przy zastosowaniu lin lub łańcuchów do zawie szania podstawy ładunkowej wymagane są co naj mniej dwie niezależne liny lub łańcuchy, każde cięgno z własnym zamocowaniem.

5. Wymagania określone w § 105 stosuje się do maszyn z napędem innym niż ręczny, przeznaczonych do podnoszenia i przenoszenia osób, bez względu na maksymalny udźwig i moment wywracający.

6. Przepisu ust. 5 nie stosuje się do maszyn, dla których producent może wykazać, że nie istnieje ryzy ko przeciążenia lub wywrócenia się. § 11

9.

1. Jeżeli wymagania w zakresie bezpieczeń stwa nie nakazują stosowania innych rozwiązań, przyjmuje się ogólną zasadę, że podstawa ładunkowa powinna być tak zbudowana, aby osoby znajdujące się w jej wnętrzu miały możliwość sterowania ruchem w górę lub w dół, a w niektórych przypadkach również w innych kierunkach.

2. W czasie działania maszyny urządzenia sterują ce, o których mowa w ust. 1, powinny spełniać funk cję nadrzędną w stosunku do wszystkich innych urzą dzeń sterujących tymi samymi ruchami, z wyjątkiem urządzenia do zatrzymywania awaryjnego.

3. Urządzenia sterujące tymi samymi ruchami po winny być urządzeniami wymagającymi podtrzymy wania, z wyjątkiem przypadków, gdy podstawa ładun kowa jest całkowicie obudowana. § 1

20. Maszyna przeznaczona do podnoszenia i przenoszenia osób powinna być zaprojektowana, wykonana i wyposażona tak, aby przyspieszenie lub zwalnianie podstawy ładunkowej nie powodowały za grożenia dla osób. § 12

1.

1. Podstawa ładunkowa nie może przechy lić się tak, aby zagrażało to wypadnięciem pasażerów, również w trakcie ruchu maszyny wraz z podstawą ła dunkową.

2. Jeżeli podstawa ładunkowa została zaprojekto wana jako stanowisko pracy, powinny zostać wykona ne zabezpieczenia zapewniające stateczność i zapo biegające niebezpiecznym ruchom.

3. Jeżeli środki, o których mowa w § 48, są niewy starczające, podstawy ładunkowe powinny zostać wy posażone w taką liczbę punktów zaczepienia, która za pewni bezpieczeństwo liczbie osób dopuszczalnej dla danej podstawy ładunkowej. Punkty zaczepienia po winny być wystarczająco mocne do zastosowania środków ochrony indywidualnej zapobiegających wy padnięciu.

4. Wszelkie klapy w podłodze lub suficie oraz wszystkie drzwi powinny być zamontowane w sposób zapobiegający przypadkowemu otwarciu i powinny otwierać się w kierunku wykluczającym wypadnięcie osób w razie ich nagłego otwarcia. § 12

2. Jeżeli istnieje zagrożenie spowodowane możliwością spadania przedmiotów na podstawę ła dunkową, to powinna mieć ona dach ochronny. § 12

3.

1. Budowa podstawy ładunkowej powinna wykluczyć kontakt osób lub przedmiotów znajdują cych się wewnątrz podstawy ładunkowej lub na niej z jakimikolwiek stałymi lub ruchomymi elementami. Jeżeli to konieczne, w celu spełnienia niniejszych wa runków podstawa ładunkowa powinna być całkowicie zabudowana, z drzwiami wyposażonymi w urządzenie blokujące, zapobiegające niebezpiecznym ruchom podstawy ładunkowej, jeżeli drzwi nie są zamknięte. Jeżeli podstawa ładunkowa zatrzymuje się między przystankami, co grozi wypadnięciem osób z podsta wy ładunkowej, drzwi powinny pozostać zamknięte.

2. Jeżeli jest to konieczne, maszyna powinna być wyposażona w urządzenia zapobiegające niekontrolo wanemu ruchowi podstawy ładunkowej w górę bądź w dół. Urządzenia te powinny zatrzymać podstawę ła dunkową obciążoną maksymalnym udźwigiem i przy maksymalnej możliwej do przewidzenia prędkości.

3. Zatrzymywanie nie może wywoływać efektów szkodliwych dla pasażerów, bez względu na warunki obciążenia. § 12

4. Urządzenia sterujące na przystankach, poza urządzeniami włączającymi się w przypadku awarii, nie mogą inicjować ruchu podstawy ładunkowej:

1) podczas działania urządzeń sterujących na podsta wie ładunkowej;

2) gdy podstawa ładunkowa nie znajduje się na przy stanku. § 12

5. Osłony na przystankach i osłony podstawy ładunkowej powinny zapewnić bezpieczne przemiesz czanie się do i z podstawy ładunkowej, z uwzględnie niem możliwej do przewidzenia masy towarów i licz by osób, jakie będą podnoszone. § 12

6. Na podstawie ładunkowej należy umieścić informacje niezbędne dla zapewnienia bezpieczeń stwa, w tym:

1) liczbę osób dopuszczalną dla podstawy ładunkowej;

2) maksymalny udźwig. Rozdział 8 Procedury oceny zgodności oraz minimalne kryteria, jakie powinny być uwzględnione przy notyfikowaniu jednostek § 12

7.

1. W celu poświadczenia zgodności maszy ny z przepisami rozporządzenia, producent lub jego upoważniony przedstawiciel stosuje jedną z procedur oceny zgodności, o których mowa w ust. 2—4.

2. Jeżeli maszyna nie jest wymieniona w załączni ku nr 5 do rozporządzenia, producent lub jego upo ważniony przedstawiciel stosuje procedurę oceny zgodności połączoną z kontrolą wewnętrzną na etapie wykonania maszyny, o której mowa w pkt 1 załączni ka nr 6 do rozporządzenia.

3. W przypadku gdy maszyna jest wymieniona w załączniku nr 5 do rozporządzenia i została wypro dukowana zgodnie z normami zharmonizowanymi oraz pod warunkiem, że normy te obejmują wszystkie Dziennik Ustaw Nr 199 — 10810 — Poz. 1228 odpowiednie zasadnicze wymagania w zakresie bez pieczeństwa i ochrony zdrowia, producent lub jego upoważniony przedstawiciel stosuje jedną z następu jących procedur:

1) procedurę oceny zgodności połączoną z kontrolą wewnętrzną na etapie wykonania maszyny, o której mowa w pkt 1 załącznika nr 6 do rozporządzenia;

2) procedurę badania typu WE, o której mowa w pkt 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia, wraz z kontrolą wewnętrzną na etapie wykonania maszyny, o której mowa w pkt 1.3 załącznika nr 6 do rozporządzenia;

3) procedurę pełnego zapewnienia jakości, o której mowa w pkt 3 załącznika nr 6 do rozporządzenia.

4. W przypadku gdy maszyna jest wymieniona w załączniku nr 5 do rozporządzenia i nie została wy produkowana zgodnie z normami zharmonizowanymi lub została wyprodukowana jedynie częściowo zgod nie z takimi normami, lub normy zharmonizowane nie obejmują wszystkich istotnych zasadniczych wyma gań w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, lub nie istnieją normy zharmonizowane dla danej maszy ny, producent lub jego upoważniony przedstawiciel stosuje jedną z następujących procedur:

1) procedurę badania typu WE, o której mowa w pkt 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia, wraz z kontrolą wewnętrzną na etapie wykonania ma szyny, o której mowa w pkt 1.3 załącznika nr 6 do rozporządzenia;

2) procedurę pełnego zapewnienia jakości, o której mowa w pkt 3 załącznika nr 6 do rozporządzenia. § 12

8.

1. Jednostka notyfikowana, jej kierownik i pracownicy odpowiedzialni za przeprowadzanie oce ny zgodności nie powinni być projektantami, produ centami, dostawcami ani instalatorami maszyn, które oceniają, ani upoważnionymi przedstawicielami żad nej z tych stron. Nie powinni być bezpośrednio zaan gażowani w projektowanie, wytwarzanie, sprzedaż i konserwację maszyn, nie powinni też być przedsta wicielami stron przeprowadzających te czynności.

2. Przepis ust. 1 nie wyłącza możliwości wymiany informacji technicznych między producentem a jed nostką notyfikowaną.

3. Jednostka notyfikowana i jej pracownicy po winni przeprowadzać ocenę zgodności, wykazując najwyższy stopień rzetelności zawodowej i kompeten cji technicznej.

4. Pracownicy jednostki notyfikowanej powinni podejmować działania w sposób niezależny, bezstron ny i przestrzegać zasady równoprawnego traktowania podmiotów uczestniczących w procesie oceny zgod ności.

5. Jednostka notyfikowana powinna mieć do dys pozycji niezbędnych pracowników i odpowiednie wy posażenie umożliwiające właściwe wykonanie zadań technicznych i administracyjnych związanych z oceną zgodności, a także powinna mieć dostęp do sprzętu wymaganego do przeprowadzenia badań specjali stycznych.

6. Pracownicy jednostki notyfikowanej odpowie dzialni za dokonywanie oceny zgodności powinni od być przeszkolenie w tym zakresie, a także posiadać:

1) wiedzę niezbędną do przeprowadzania badań oraz odpowiednie doświadczenie w ich przeprowa dzaniu;

2) umiejętność sporządzania certyfikatów, protoko łów i sprawozdań wymaganych w celu udoku mentowania przeprowadzonych badań.

7. Jednostka notyfikowana powinna zapewniać:

1) ochronę informacji zawodowych uzyskanych przez pracowników podczas wykonywania zadań okreś lonych w rozporządzeniu, z wyjątkiem współpracy z właściwymi organami administracji publicznej;

2) uczestnictwo, bezpośrednie lub za pośrednictwem przedstawicieli, w pracach normalizacyjnych i współpracę jednostek notyfikowanych.

8. W przypadku zaprzestania działalności jednost ka notyfikowana przekazuje dokumentację jej klien tów do innej jednostki notyfikowanej. Rozdział 9 Przepisy końcowe § 12

9. Traci moc rozporządzenie Ministra Gospo darki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadni czych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeń stwa (Dz. U. Nr 259, poz. 2170). § 130. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 29 grudnia 2009 r. Minister Gospodarki: W. Pawlak Dziennik Ustaw Nr 199 — 10811 — Poz. 1228

1. Osłony odłączanych mechanicznych wałów napę dowych.

2. Urządzenia ochronne przeznaczone do wykrywa nia obecności osób.

3. Napędzane mechanicznie ruchome osłony bloku jące przeznaczone do zastosowania w maszynach, o których mowa w pkt 9—11 załącznika nr 5 do rozporządzenia.

4. Układy logiczne zapewniające funkcje bezpieczeń stwa.

5. Zawory z dodatkowymi środkami do wykrywania uszkodzeń, przeznaczone do sterowania niebez piecznymi ruchami maszyny.

6. Instalacje wyciągowe przeznaczone do usuwania zanieczyszczeń wydzielanych przez maszyny.

7. Osłony i urządzenia ochronne zaprojektowane w celu ochrony osób przed zagrożeniami powodo wanymi przez części ruchome związane z prawi dłową pracą maszyny.

8. Urządzenia monitorujące do kontroli obciążenia i przemieszczania w maszynach podnoszących.

9. Systemy ograniczające mające za zadanie utrzy manie osób w siedziskach.

10. Urządzenia do zatrzymania awaryjnego. 1

1. Układy do rozładowywania ładunków elektro statycznych zapobiegające gromadzeniu się potencjalnie niebezpiecznych ładunków elektro statycznych. 1

2. Ograniczniki energii i urządzenia nadmiarowe wy magane stosownie do § 42, § 83 i § 96 rozporzą dzenia. 1

3. Układy i urządzenia zmniejszające emisję hałasu i drgań. 1

4. Konstrukcje chroniące przed skutkami wywróce nia (ROPS). 1

5. Konstrukcje chroniące przed spadającymi przed miotami (FOPS). 1

6. Urządzenia oburęcznego sterowania. 1

7. Elementy maszyn zaprojektowanych do podno szenia lub opuszczania osób między różnymi przy stankami, takie jak: a) urządzenia ryglujące drzwi przystankowe, b) urządzenia chroniące jednostkę przenoszącą ła dunek przed upadkiem lub niekontrolowanym ruchem w górę, c) ograniczniki prędkości, d) zderzaki z akumulacją energii z charakterystyką nieliniową lub z tłumieniem ruchu powrotnego, e) zderzaki rozpraszające energię, f) urządzenia zabezpieczające zainstalowane na siłownikach hydraulicznych układów napędo wych, jeżeli są stosowane jako urządzenia zapo biegające upadkom, g) elektryczne urządzenia zabezpieczające w po staci łączników bezpieczeństwa zawierających elementy elektroniczne. Załączniki do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. (poz. 1228) Załącznik nr 1 ORIENTACYJNY WYKAZ ELEMENTÓW BEZPIECZE¡STWA Załącznik nr 2 DOKUMENTACJA TECHNICZNA

1. Dokumentacja techniczna maszyny 1.

1. Dokumentacja techniczna powinna wykazać, że maszyna spełnia wymagania, o których mowa w rozporządzeniu. Dokumentacja techniczna powinna obejmować projektowanie, wytwa rzanie i działanie maszyny w zakresie koniecz nym do tej oceny. Dokumentacja techniczna powinna być przygotowana przynajmniej w jednym z oficjalnych języków Unii Europej skiej, z wyjątkiem instrukcji dla maszyny, do której mają zastosowanie przepisy § 58 rozpo rządzenia. 1.

2. Dokumentacja techniczna obejmuje: 1.2.

1. dokumentację konstrukcyjną zawierającą: 1.2.1.

1. ogólny opis maszyny; 1.2.1.

2. rysunek zestawieniowy maszyny i schematy obwodów sterowa nia, jak również istotne opisy i objaśnienia niezbędne do zro zumienia działania maszyny; 1.2.1.

3. rysunki szczegółowe, wraz z do łączonymi obliczeniami, wynika mi badań, certyfikatami itp., nie zbędne do sprawdzenia zgodno ści maszyny z zasadniczymi wy maganiami w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa; 1.2.1.

4. dokumentację oceny ryzyka przedstawiającą zastosowaną procedurę zawierającą: 1.2.1.4.

1. wykaz zasadniczych wymagań w zakresie Dziennik Ustaw Nr 199 — 10812 — Poz. 1228 ochrony zdrowia i bez pieczeństwa, które ma ją zastosowanie do maszyny; 1.2.1.4.

2. opis środków wdrożo nych w celu wyelimi nowania zidentyfiko wanych zagrożeń lub zmniejszenia ryzyka oraz wskazanie ryzyka resztkowego związane go z maszyną, jeżeli ma to zastosowanie; 1.2.1.

5. zastosowane normy i inne spe cyfikacje techniczne, wskazujące zasadnicze wymagania w zakre sie ochrony zdrowia i bezpie czeństwa objęte tymi normami; 1.2.1.

6. wszelkie sprawozdania technicz ne podające wyniki badań prze prowadzonych przez producenta albo przez jednostkę wybraną przez producenta lub jego upo ważnionego przedstawiciela; 1.2.1.

7. kopię instrukcji maszyny; 1.2.1.

8. deklarację włączenia wmonto wanej maszyny nieukończonej i odpowiednią instrukcję monta żu takiej maszyny, jeżeli ma to zastosowanie; 1.2.1.

9. kopię deklaracji zgodności WE maszyn lub innych wyrobów włączonych do maszyny, jeżeli ma to zastosowanie; 1.2.1.

10. kopię deklaracji zgodności WE; 1.2.

2. w przypadku produkcji seryjnej, środki wewnątrzzakładowe, jakie zostaną pod jęte w celu zapewnienia zgodności ma szyny z przepisami rozporządzenia. 1.

3. Producent musi przeprowadzić odpowiednie badania i próby części składowych, osprzętu lub gotowych maszyn, aby ustalić, czy ich pro jekt lub wykonanie pozwalają na bezpieczny montaż i oddanie maszyny do użytku. Odpo wiednie sprawozdania i wyniki podlegają włą czeniu do dokumentacji technicznej. 1.

4. Dokumentacja techniczna powinna być udo stępniana do wglądu właściwym organom kra jowym przez okres przynajmniej 10 lat od daty produkcji maszyny lub, w przypadku produkcji seryjnej, od daty wyprodukowania ostatniego egzemplarza. 1.

5. Dokumentacja techniczna nie musi znajdować się na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i nie musi być stale dostępna w formie materialnej. Jednakże, powinno być możliwe jej skompletowanie i udostępnienie w czasie współmiernym do jej złożoności przez osobę wyznaczoną w deklaracji zgodności. 1.

6. Dokumentacja techniczna nie musi obejmować szczegółowych rysunków ani innych szczegól nych informacji o podzespołach użytych do produkcji maszyny, o ile takie informacje nie są niezbędne przy sprawdzaniu zgodności z za sadniczymi wymaganiami w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa. 1.

7. Niedopełnienie obowiązku przedłożenia doku mentacji technicznej w odpowiedzi na prawi dłowo uzasadniony wniosek właściwych orga nów krajowych może stanowić wystarczającą podstawę do zakwestionowania zgodności da nej maszyny z zasadniczymi wymaganiami w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa.

2. Odpowiednia dokumentacja techniczna dla maszy ny nieukończonej 2.

1. Dokumentacja techniczna dla maszyny nie ukończonej powinna wskazywać, które wyma gania rozporządzenia są zastosowane i spełnio ne. Dokumentacja powinna obejmować pro jekt, wytwarzanie i działanie maszyny nieukoń czonej w zakresie koniecznym do oceny zgod ności z zastosowanymi zasadniczymi wymaga niami w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeń stwa. Dokumentacja powinna być przygotowa na przynajmniej w jednym z oficjalnych języ ków Unii Europejskiej. 2.

2. Dokumentacja techniczna dla maszyny nie ukończonej obejmuje: 2.2.

1. dokumentację konstrukcyjną zawierającą: 2.2.1.

1. rysunek zestawieniowy maszyny nieukończonej wraz ze schema tami obwodów sterowania; 2.2.1.

2. rysunki szczegółowe, wraz z do łączonymi obliczeniami, wynika mi badań, certyfikatami itp., nie zbędne do sprawdzenia zgodno ści maszyny nieukończonej z za stosowanymi zasadniczymi wy maganiami w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa; 2.2.1.

3. dokumentację oceny ryzyka przedstawiającą zastosowaną procedurę, zawierającą: 2.2.1.3.

1. wykaz zastosowanych i spełnionych zasadni czych wymagań w za kresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa; 2.2.1.3.

2. opis środków zapobie gawczych wdrożonych w celu wyeliminowania zidentyfikowanych za grożeń lub zmniejsze nia ryzyka oraz wskaza nie ryzyka resztkowe go, jeżeli ma to zasto sowanie; 2.2.1.3.

3. zastosowane normy i inne specyfikacje techniczne, wskazujące zasadnicze wymagania w zakresie ochrony Dziennik Ustaw Nr 199 — 10813 — Poz. 1228 zdrowia i bezpieczeń stwa objęte tymi nor mami; 2.2.1.3.

4. wszelkie sprawozdania techniczne podające wyniki wszystkich ba dań przeprowadzonych przez producenta albo przez jednostkę wybra ną przez producenta lub jego upoważnione go przedstawiciela; 2.2.1.3.

5. kopię instrukcji monta żu maszyny nieukoń czonej; 2.2.

2. w przypadku produkcji seryjnej, środki wewnątrzzakładowe, jakie zostaną pod jęte w celu zapewnienia zgodności ma szyny nieukończonej z zastosowanymi zasadniczymi wymaganiami w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa. 2.

3. Producent powinien przeprowadzić odpowied nie badania i próby części składowych, osprzę tu lub maszyn nieukończonych, aby ustalić, czy ich projekt lub wykonanie pozwalają na bez pieczny montaż i użytkowanie. Odpowiednie sprawozdania i wyniki podlegają włączeniu do dokumentacji technicznej. 2.

4. Dokumentacja techniczna powinna być dostęp na przez okres przynajmniej 10 lat od daty pro dukcji maszyny nieukończonej lub, w przypad ku produkcji seryjnej, od daty wyprodukowania ostatniego egzemplarza, a na wniosek przedło żona organom nadzoru rynku. Dokumentacja techniczna nie musi znajdować się na teryto rium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i nie musi być stale dostępna w formie material nej. Powinno być możliwe jej skompletowanie i przedłożenie organom nadzoru rynku przez osobę wyznaczoną w deklaracji włączenia. 2.

5. Niedopełnienie obowiązku przedłożenia odpo wiedniej dokumentacji technicznej w odpowie dzi na prawidłowo uzasadniony wniosek orga nów nadzoru rynku może stanowić wystarcza jącą podstawę do zakwestionowania zgodności maszyny nieukończonej z zastosowanymi i poddanymi ocenie zasadniczymi wymagania mi w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa. Załącznik nr 3 DEKLARACJE

1. Deklaracja zgodności WE dla maszyn 1.

1. Do deklaracji zgodności WE dla maszyn przepi sy § 58 ust. 2—4 rozporządzenia stosuje się od powiednio. Deklaracja zgodności WE oraz jej tłumaczenia powinny być sporządzone w for mie maszynopisu lub napisane odręcznie wiel kimi literami. 1.

2. Deklaracja zgodności WE odnosi się wyłącznie do maszyny w stanie, w jakim została wprowa dzona do obrotu lub oddana do użytku, i nie obejmuje części dodanych przez użytkownika końcowego lub przeprowadzonych przez niego późniejszych działań. 1.

3. Deklaracja zgodności WE powinna zawierać: 1.3.

1. nazwę i pełny adres producenta oraz je go upoważnionego przedstawiciela, je żeli ma to zastosowanie; 1.3.

2. nazwisko i adres osoby mającej miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, upo ważnionej do przygotowania dokumen tacji technicznej; 1.3.

3. opis i dane identyfikacyjne maszyny, w tym ogólne określenie, funkcję, model, typ, numer seryjny i nazwę handlową; 1.3.

4. oświadczenie, że maszyna spełnia wszystkie odpowiednie przepisy dyrekty wy 2006/42/WE Parlamentu Europejskie go i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w spra wie maszyn, zmieniającej dyrektywę 95/16/WE (Dz. Urz. UE L 157 z 09.06.2006, str. 24), oraz podobne oświadczenie o zgodności z innymi dyrektywami lub innymi przepisami, które maszyna speł nia, jeżeli ma to zastosowanie; wszystkie odniesienia muszą być odniesieniami do przepisów opublikowanych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej; 1.3.

5. nazwę, adres i numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej, która przepro wadziła badanie typu WE, o którym mo wa w pkt 2 załącznika nr 6 do rozporzą dzenia, oraz numer certyfikatu badania typu WE, jeżeli ma to zastosowanie; 1.3.

6. nazwę, adres i numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej, która zatwier dziła system pełnego zapewnienia jako ści, o którym mowa w pkt 3 załącznika nr 6 do rozporządzenia, jeżeli ma to za stosowanie; 1.3.

7. odniesienie do zastosowanych norm zharmonizowanych, jeżeli ma to zastoso wanie; 1.3.

8. odniesienie do innych zastosowanych norm i specyfikacji technicznych, jeżeli ma to zastosowanie; Dziennik Ustaw Nr 199 — 10814 — Poz. 1228 1.3.

9. miejsce i datę sporządzenia deklaracji; 1.3.

10. imię i nazwisko oraz podpis osoby upo ważnionej do sporządzenia deklaracji w imieniu producenta lub jego upoważ nionego przedstawiciela.

2. Deklaracja włączenia maszyny nieukończonej 2.

1. Do deklaracji włączenia maszyny nieukończo nej przepisy § 58 ust. 1—4 rozporządzenia sto suje się odpowiednio. Deklaracja włączenia oraz jej tłumaczenia powinny być sporządzone w formie maszynopisu lub odręcznie napisane wielkimi literami. 2.

2. Deklaracja włączenia powinna zawierać nastę pujące dane szczegółowe: 2.2.

1. nazwę i pełny adres producenta maszy ny nieukończonej, a w stosownych przy padkach, jego upoważnionego przedsta wiciela; 2.2.

2. nazwisko i adres osoby mającej miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, upo ważnionej do przygotowania odpowied niej dokumentacji technicznej; 2.2.

3. opis i identyfikację maszyny nieukończo nej, w tym ogólne określenie, funkcję, model, typ, numer seryjny i nazwę hand lową; 2.2.

4. oświadczenie, które z zasadniczych wy magań dyrektywy 2006/42/WE Parlamen tu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie maszyn, zmieniającej dyrektywę 95/16/WE, maszyna spełnia oraz że przygotowano odpowiednią do kumentację techniczną, a w stosownych przypadkach podobne oświadczenie o zgodności maszyny nieukończonej z in nymi dyrektywami wspólnotowymi; wszystkie odniesienia muszą być odnie sieniami do przepisów opublikowanych w Dzienniku Urzędowym Unii Europej skiej; 2.2.

5. zobowiązanie do przekazania, na uzasad niony wniosek organów nadzoru rynku, odpowiednich informacji na temat ma szyny nieukończonej; zobowiązanie to powinno określać sposób przekazania in formacji i nie może naruszać praw włas ności intelektualnej producenta maszyny nieukończonej; 2.2.

6. oświadczenie, że maszyna nieukończona nie może zostać oddana do użytku do czasu zadeklarowania zgodności maszy ny finalnej, do której ma być włączona, z przepisami dyrektywy 2006/42/WE Par lamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie maszyn, zmie niającej dyrektywę 95/16/WE, jeżeli ma to zastosowanie; 2.2.

7. miejsce i datę sporządzenia deklaracji; 2.2.

8. imię i nazwisko oraz podpis osoby upo ważnionej do sporządzenia deklaracji w imieniu producenta lub jego upoważ nionego przedstawiciela. Załącznik nr 4 WZÓR ZNAKU CE

1. Znak CE składa się z liter „CE” o poniższych kształtach:

2. W przypadku pomniejszenia lub powiększenia oznakowania CE należy zachować proporcje poda ne na powyższym rysunku.

3. Elementy oznakowania CE powinny mieć tę sa mą wysokość, która nie może być mniejsza niż 5 mm. W przypadku maszyn o niewielkich roz miarach dopuszcza się odstępstwo od tego wa runku.

4. Oznakowanie CE musi być umieszczone w bezpo średniej bliskości nazwy producenta lub jego upo ważnionego przedstawiciela, przy zastosowaniu tej samej techniki.

5. W przypadku zastosowania procedury pełnego za pewnienia jakości, o której mowa w pkt 3 załączni ka nr 6 do rozporządzenia, za oznakowaniem CE umieszcza się numer jednostki notyfikowanej. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10815 — Poz. 1228

1. Pilarki tarczowe (jedno- i wielopiłowe) do obróbki drewna i podobnych materiałów lub mięsa i po dobnych materiałów: 1.

1. pilarki z piłami pozostającymi podczas obrób ki w stałej pozycji, wyposażone w stały stół lub podporę z ręcznym posuwem obrabiane go materiału lub dostawnym mechanizmem posuwowym; 1.

2. pilarki z piłami pozostającymi podczas obrób ki w stałej pozycji, wyposażone w ręcznie ob sługiwany stół lub wózek wykonujący ruchy zwrotne; 1.

3. pilarki z piłami pozostającymi podczas obróbki w stałej pozycji, z wbudowanym mechani zmem posuwowym dla obrabianego materiału oraz ręcznym podawaniem lub odbieraniem; 1.

4. pilarki z piłami przemieszczającymi się pod czas obróbki, z mechanicznym napędem prze mieszczania piły oraz ręcznym podawaniem lub odbieraniem.

2. Strugarki wyrówniarki do obróbki drewna z ręcz nym posuwem.

3. Jednostronne strugarki grubiarki do obróbki drewna z wbudowanym mechanizmem posuwo wym oraz ręcznym podawaniem lub odbieraniem.

4. Pilarki taśmowe do obróbki drewna i podobnych materiałów oraz mięsa i podobnych materiałów: 4.

1. pilarki z piłami pozostającymi podczas obrób ki w stałej pozycji, wyposażone w stały lub wykonujący ruchy zwrotne stół lub podporę dla przedmiotu obrabianego; 4.

2. pilarki z piłami zamontowanymi na wózku wy konującym ruchy zwrotne.

5. Maszyny kombinowane do obróbki drewna i po dobnych materiałów, w skład których wchodzą obrabiarki wymienione w pkt 1—4 i 7.

6. Wielowrzecionowe czopiarki do obróbki drewna z ręcznym posuwem.

7. Frezarki pionowe dolnowrzecionowe z posuwem ręcznym, do obróbki drewna i podobnych mate riałów.

8. Przenośne pilarki łańcuchowe do drewna.

9. Prasy, w tym prasy krawędziowe, do obróbki me tali na zimno, z ręcznym podawaniem lub odbiera niem, których ruchome elementy robocze mogą mieć skok większy niż 6 mm i prędkość przekracza jącą 30 mm/s.

10. Wtryskarki lub prasy do tworzyw sztucznych, z ręcznym podawaniem lub odbieraniem. 1

1. Wtryskarki lub prasy do gumy, z ręcznym podawa niem lub odbieraniem. 1

2. Maszyny do robót podziemnych następujących ro dzajów: 12.

1. lokomotywy i wózki hamulcowe; 12.

2. hydrauliczne obudowy zmechanizowane. 1

3. Ręcznie ładowane pojazdy do zbierania odpadów z gospodarstw domowych, wyposażone w mecha nizm prasujący. 1

4. Odłączalne urządzenia do mechanicznego przeno szenia napędu wraz z osłonami. 1

5. Osłony odłączalnych urządzeń do mechanicznego przenoszenia napędu. 1

6. Podnośniki do obsługi pojazdów. 1

7. Urządzenia do podnoszenia osób lub osób i towa rów, stwarzające ryzyko upadku z wysokości więk szej niż 3 m. 1

8. Przenośne maszyny montażowe i inne udarowe uruchamiane za pomocą nabojów. 1

9. Urządzenia ochronne przeznaczone do wykrywa nia obecności osób.

20. Napędzane mechanicznie ruchome osłony bloku jące przeznaczone do zastosowania jako zabezpie czenie w maszynach, o których mowa w pkt 9—11. 2

1. Układy logiczne zapewniające funkcje bezpieczeń stwa. 2

2. Konstrukcje chroniące przed skutkami wywróce nia (ROPS). 2

3. Konstrukcje chroniące przed spadającymi przed miotami (FOPS). Załącznik nr 5 KATEGORIE MASZYN, DO KTÓRYCH MA ZASTOSOWANIE JEDNA Z PROCEDUR OCENY ZGODNOÂCI OKREÂLONYCH W § 127 UST. 3 I 4 ROZPORZÑDZENIA Dziennik Ustaw Nr 199 — 10816 — Poz. 1228

1. Ocena zgodności połączona z kontrolą wewnętrz ną na etapie wykonania maszyny 1.

1. Ocena zgodności połączona z kontrolą we wnętrzną na etapie wykonania maszyny jest procedurą, zgodnie z którą producent albo jego upoważniony przedstawiciel realizujący zobo wiązania ustanowione w pkt 1.2 i 1.3 zapewnia i oświadcza, że dana maszyna spełnia odpo wiednie wymagania rozporządzenia. 1.

2. Producent lub jego upoważniony przedstawi ciel opracowuje dokumentację techniczną określoną w pkt 1 załącznika nr 2 do rozporzą dzenia dla każdego reprezentatywnego modelu produkowanej maszyny. 1.

3. Producent powinien podjąć wszelkie niezbędne środki, aby proces produkcji zapewniał zgod ność wytworzonych maszyn z dokumentacją techniczną określoną w pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia oraz z wymaganiami rozporzą dzenia (kontrola wewnętrzna na etapie wyko nania maszyny).

2. Badanie typu WE 2.

1. Badanie typu WE jest procedurą, według której jednostka notyfikowana stwierdza i zaświad cza, że reprezentatywny model maszyny okreś lonej w załączniku nr 5 do rozporządzenia, zwa ny dalej „typem”, spełnia przepisy rozporzą dzenia. 2.

2. Producent lub jego upoważniony przedstawi ciel powinien sporządzić dla każdego typu do kumentację techniczną określoną w pkt 1 za łącznika nr 2 do rozporządzenia. 2.

3. Dla każdego typu producent lub jego upoważ niony przedstawiciel przedkłada w wybranej przez siebie jednostce notyfikowanej wniosek o przeprowadzenie badania typu WE. 2.

4. Wniosek powinien zawierać: 2.4.

1. nazwę i adres producenta oraz jego upo ważnionego przedstawiciela, jeżeli ma to zastosowanie; 2.4.

2. pisemną deklarację, że wniosek nie zo stał złożony w innej jednostce notyfiko wanej; 2.4.

3. dokumentację techniczną; 2.4.

4. ponadto wnioskodawca powinien prze kazać do dyspozycji jednostki notyfiko wanej próbkę typu; jeżeli wymaga tego program badań, jednostka notyfikowana może zwrócić się o dostarczenie dal szych próbek. 2.

5. Jednostka notyfikowana: 2.5.

1. bada dokumentację techniczną, spraw dza, czy dany typ został wyprodukowany zgodnie z dokumentacją techniczną, i ustala, które elementy zostały zaprojek towane zgodnie z odpowiednimi posta nowieniami norm zharmonizowanych oraz te elementy, których projekt nie opiera się na odpowiednich postanowie niach tych norm; 2.5.

2. jeżeli nie zostały zastosowane normy zharmonizowane, przeprowadza lub zle ca przeprowadzenie odpowiednich kon troli, pomiarów i badań w celu ustalenia, czy przyjęte rozwiązania spełniają zasad nicze wymagania rozporządzenia w za kresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa; 2.5.

3. jeżeli normy zharmonizowane zostały za stosowane, przeprowadza lub zleca prze prowadzenie odpowiednich kontroli, po miarów i badań w celu sprawdzenia, czy normy te zostały rzeczywiście zastoso wane; 2.5.

4. uzgadnia z wnioskodawcą miejsce sprawdzenia, czy dany typ został wyko nany zgodnie z badaną dokumentacją techniczną, i przeprowadzenia niezbęd nych kontroli, pomiarów i badań. 2.

6. Jeżeli dany typ spełnia przepisy rozporządze nia, jednostka notyfikowana wydaje składają cemu wniosek certyfikat badania typu WE. Cer tyfikat powinien zawierać nazwę i adres produ centa lub jego upoważnionego przedstawicie la, dane niezbędne do zidentyfikowania za twierdzonego typu, wnioski z badań i warunki, na jakich został wydany. 2.

7. Producent i jednostka notyfikowana zachowują kopię tego certyfikatu, dokumentacji technicz nej i wszystkich odpowiednich dokumentów przez 15 lat od daty wydania certyfikatu. 2.

8. Jeżeli dany typ nie spełnia przepisów rozporzą dzenia, jednostka notyfikowana odmawia skła dającemu wniosek wydania certyfikatu bada nia typu WE, podając szczegółowe powody od mowy. Jednostka notyfikowana powiadamia składającego wniosek, inne jednostki notyfiko wane i ministra właściwego do spraw gospo darki. Jednostka notyfikowana powinna za pewnić procedurę odwoławczą. 2.

9. Wnioskodawca informuje jednostkę notyfiko waną, która przechowuje dokumentację tech niczną związaną z certyfikatem badania typu WE, o wszelkich zmianach wprowadzanych do zatwierdzonego typu. Jednostka notyfikowana bada te zmiany i albo potwierdza ważność ist niejącego certyfikatu badania typu WE, albo wydaje nowy certyfikat, jeżeli zmiany mogą mieć wpływ na zgodność z zasadniczymi wy maganiami w zakresie ochrony zdrowia i bez pieczeństwa lub z przewidywanymi warunkami użytkowania danego typu. Załącznik nr 6 PROCEDURY OCENY ZGODNOÂCI Dziennik Ustaw Nr 199 — 10817 — Poz. 1228 2.

10. Komisja Europejska, minister właściwy do spraw gospodarki i jednostki notyfikowane mogą, na wniosek, uzyskać kopię certyfikatu badania typu WE. Na uzasadniony wniosek Komisja i minister mogą uzyskać kopie doku mentacji technicznej oraz wyników badań przeprowadzonych przez jednostkę notyfiko waną. 2.1

1. Dokumenty i korespondencję odnoszące się do procedur badania typu WE sporządza się w języku polskim lub w innym oficjalnym języ ku Unii Europejskiej możliwym do zaakcepto wania przez jednostkę notyfikowaną. 2.1

2. Na jednostce notyfikowanej spoczywa stały obowiązek zapewnienia, że certyfikat badania typu WE pozostaje ważny. Powiadamia ona producenta o wszelkich istotnych zmianach, które mogłyby mieć wpływ na ważność certy fikatu. Jednostka notyfikowana wycofuje cer tyfikaty, które straciły ważność. 2.1

3. Na producencie danej maszyny spoczywa stały obowiązek zapewnienia, że maszyna ta jest zgodna z aktualnym stanem wiedzy technicznej. 2.1

4. Co 5 lat producent składa jednostce notyfiko wanej wniosek o przeprowadzenie przeglądu ważności certyfikatu badania typu WE. 2.1

5. Jednostka notyfikowana odnawia certyfikat badania typu WE na kolejne 5 lat, jeżeli stwier dzi jego ważność, uwzględniając aktualny stan wiedzy technicznej. 2.1

6. Producent i jednostka notyfikowana zachowu ją kopię certyfikatu badania typu WE, doku mentacji technicznej i wszystkich odpowied nich dokumentów przez 15 lat od daty wyda nia certyfikatu. 2.1

7. W przypadku gdy ważność certyfikatu bada nia typu WE nie została odnowiona, produ cent powinien zaprzestać wprowadzania do obrotu maszyn danego typu.

3. Pełne zapewnienie jakości 3.

1. Pełne zapewnienie jakości jest procedurą, zgodnie z którą jednostka notyfikowana ocenia i zatwierdza system jakości producenta maszyn określonych w załączniku nr 5 do rozporządze nia oraz monitoruje jego stosowanie. 3.

2. Producent musi posiadać zatwierdzony system jakości w odniesieniu do projektu, wytwarza nia, końcowej kontroli i badań, stosownie do wymagań określonych w pkt 3.3—3.12, który podlega nadzorowi określonemu w pkt 3.13. 3.

3. Producent lub jego upoważniony przedstawi ciel składa wniosek o ocenę swojego systemu jakości do wybranej przez siebie jednostki no tyfikowanej. 3.

4. Wniosek powinien zawierać: 3.4.

1. nazwę i adres producenta oraz jego upo ważnionego przedstawiciela, jeżeli ma to zastosowanie; 3.4.

2. miejsce projektowania, produkcji, kon troli, badania oraz magazynowania ma szyn; 3.4.

3. dokumentację techniczną opisaną w pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia, dla jednego modelu z każdej grupy maszyn, o których mowa w załączniku nr 5 do roz porządzenia, jakie zamierza produkować; 3.4.

4. dokumentację systemu jakości; 3.4.

5. pisemne oświadczenie, że wniosek nie został złożony w innej jednostce notyfi kowanej. 3.

5. System jakości musi zapewniać zgodność ma szyny z przepisami rozporządzenia. Wszystkie elementy, wymagania i przepisy przyjęte przez producenta powinny być udokumentowane w systematyczny i uporządkowany sposób w postaci środków, procedur i pisemnych in strukcji. Dokumentacja systemu jakości powin na umożliwiać jednolitą interpretację środków proceduralnych i jakościowych, takich jak: pro gramy jakości, plany jakości, księgi jakości i za pisy. 3.

6. Dokumentacja systemu jakości powinna zawie rać odpowiedni opis: 3.6.

1. celów dotyczących jakości, struktury or ganizacyjnej, zakresu odpowiedzialności i uprawnień kierownictwa w odniesieniu do konstrukcji i jakości maszyn; 3.6.

2. technicznych specyfikacji projektowych, w tym norm zharmonizowanych, jakie będą stosowane oraz, jeżeli normy zhar monizowane nie są w pełni stosowane, środków, jakie zostaną podjęte w celu spełnienia zasadniczych wymagań roz porządzenia w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa; 3.6.

3. technik kontroli projektowania i technik weryfikacji konstrukcji, procesów i dzia łań systematycznych, które będą stoso wane przy projektowaniu maszyn obję tych rozporządzeniem; 3.6.

4. odpowiednich technik wytwarzania, technik kontroli i zapewnienia jakości, procesów i systematycznie podejmowa nych działań, jakie będą stosowane; 3.6.

5. kontroli i badań, które będą przeprowa dzone przed, w trakcie i po wytworzeniu, oraz częstotliwości, z jaką będą przepro wadzane; 3.6.

6. zapisów dotyczących jakości, takich jak: sprawozdania z kontroli, dane doty czące badań, dane dotyczące kalibracji, sprawozdania dotyczące kwalifikacji per sonelu; 3.6.

7. środków monitorowania uzyskania wy maganej jakości projektowania i jakości maszyn, jak również skuteczności funk cjonowania systemu jakości. Dziennik Ustaw Nr 199 — 10818 — Poz. 1228 3.

7. Jednostka notyfikowana ocenia system jako ści, aby ustalić, czy spełnia on wymagania określone w pkt 3.5 i 3.

6. Domniemywa się, że elementy systemu jakości zgodne z odpowied nimi normami zharmonizowanymi są zgodne z odpowiednimi wymaganiami, o których mo wa w pkt 3.5 i 3.6. 3.

8. W skład zespołu audytorów musi wchodzić co najmniej jedna osoba posiadająca doświadcze nie w ocenie technologii maszyn. Procedura oceny obejmuje przeprowadzenie kontroli w pomieszczeniach producenta. Podczas oceny zespół audytorów dokonuje przeglądu doku mentacji technicznej, o której mowa w pkt 3.4.3, w celu zapewnienia jej zgodności z wymagania mi dotyczącymi zdrowia i bezpieczeństwa. O wyniku oceny jednostka notyfikowana powia damia składającego wniosek producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela. W powia domieniu muszą być zawarte wnioski z oceny oraz umotywowana decyzja wynikająca z oce ny. Jednostka notyfikowana powinna zapewnić procedurę odwoławczą. 3.

9. Producent zobowiązuje się do wypełniania obowiązków wynikających z zatwierdzonego systemu jakości oraz do zapewnienia, że pozo stanie on odpowiedni i skuteczny. 3.

10. Producent lub jego upoważniony przedstawi ciel informują jednostkę notyfikowaną, która zatwierdziła system jakości, o jego wszelkich planowanych zmianach. 3.1

1. Jednostka notyfikowana ocenia proponowane zmiany i decyduje, czy zmodyfikowany system jakości nadal spełnia wymagania określone w pkt 3.5 i 3.6 lub czy wymagana jest jego po nowna ocena. 3.1

2. Jednostka notyfikowana zawiadamia produ centa o swojej decyzji. W powiadomieniu mu szą być zawarte wnioski z oceny oraz wynikają ca z oceny umotywowana decyzja. 3.1

3. Nadzór prowadzony przez jednostkę notyfiko waną. 3.13.

1. Celem nadzoru jest sprawdzenie, czy producent należycie wywiązuje się ze zobowiązań wynikających z zatwierdzo nego systemu jakości. 3.13.

2. Producent powinien umożliwić jednost ce notyfikowanej dostęp do miejsc pro jektowania, produkcji, kontroli, badań oraz magazynowania, w celu przepro wadzenia inspekcji, oraz dostarczyć jej wszelkich niezbędnych informacji, ta kich jak: 3.13.2.

1. dokumentacja dotycząca sys temu jakości; 3.13.2.

2. zapisy dotyczące jakości prze widziane w części systemu za pewnienia jakości dotyczącej projektowania, takie jak: wyni ki analiz, obliczeń, prób itp.; 3.13.2.

3. zapisy dotyczące jakości prze widziane w części systemu za pewnienia jakości dotyczącej wytwarzania, takie jak: sprawo zdania z kontroli, dane doty czące badań, dane dotyczące kalibracji, sprawozdania doty czące kwalifikacji personelu, itp. 3.13.

3. Jednostka notyfikowana przeprowadza okresowe audyty w celu upewnienia się, że producent utrzymuje i stosuje system jakości; przedkłada ona produ centowi sprawozdanie z audytu. Czę stość okresowych audytów powinna być taka, aby pełna ponowna ocena by ła przeprowadzana co 3 lata. 3.13.

4. Jednostka notyfikowana może dokonać niezapowiedzianych wizytacji u produ centa. Potrzeba wizytacji i ich częstość jest określana na podstawie systemu monitorowania wizytacji prowadzone go przez jednostkę notyfikowaną. W systemie monitorowania wizytacji jednostka notyfikowana powinna szcze gólnie uwzględniać następujące czyn niki: 3.13.4.

1. wyniki poprzednich wizytacji w ramach nadzoru; 3.13.4.

2. potrzebę monitorowania środ ków naprawczych; 3.13.4.

3. w odpowiednich przypadkach, szczególne warunki załączone przy zatwierdzeniu systemu; 3.13.4.

4. znaczące modyfikacje w orga nizacji procesu, środków i technik wytwarzania. 3.13.

5. W ramach wizytacji jednostka notyfiko wana może, w razie konieczności, prze prowadzić lub zlecić przeprowadzenie badań w celu sprawdzenia prawidłowo ści funkcjonowania systemu jakości. Jednostka notyfikowana dostarcza pro ducentowi sprawozdanie z wizytacji oraz, w przypadku przeprowadzenia ba dań, sprawozdanie z badań. 3.1

4. Przez 10 lat od daty produkcji ostatniego eg zemplarza producent lub jego upoważniony przedstawiciel przechowuje w celu udostępnie nia organom nadzoru rynku: 3.14.

1. dokumentację, o której mowa w pkt 3.4.3; 3.14.

2. decyzje i sprawozdania jednostki notyfi kowanej, o których mowa w pkt 3.11 i 3.12 oraz w pkt 3.13.3 i 3.13.5.

Status prawny: obowiązujący
Data ogłoszenia: 2008-11-07
Data wydania: 2008-10-21
Data wejścia w życie: 2009-12-29
Data obowiązywania: 2009-12-29
Organ wydający: MIN. GOSPODARKI
Dziennik Ustaw: Dz.U. 2008 nr 199 poz. 1228