Dz.U. 2008 nr 8 poz. 50

Dziennik Ustaw Nr 8 — 321 — Poz. 50 50 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1) z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać beczki, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych2) Na podstawie art. 9a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 ma ja 2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441, z późn. zm.3)) zarządza się, co następuje:

§1. Rozporządzenie określa:

1) wymagania, którym powinny odpowiadać beczki w zakresie konstrukcji, wykonania, materiałów oraz charakterystyk metrologicznych;

2) szczegółowy zakres badań i sprawdzeń wykony wanych podczas prawnej kontroli metrologicznej beczek;

3) sposoby i metody przeprowadzania badań i sprawdzeń, o których mowa w pkt 2.

§2. Wymagań określonych w rozporządzeniu nie stosuje się do beczek:

1) wyprodukowanych lub wprowadzonych do obrotu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej albo Republice Turcji,

2) wyprodukowanych w państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) — będącym stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym — zgodnie z przepisami obowiązującymi w tych pań stwach, pod warunkiem że przyrządy te spełniają wy magania w stopniu odpowiadającym przepisom niniejszego rozporządzenia.

§3. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o „becz kach”, należy przez to rozumieć beczki drewniane oraz metalowe lub z tworzywa sztucznego, stosowane jako przyrządy pomiarowe przeznaczone do wyznaczania objętości zawartej w nich cieczy, w szczególności pi wa, wina, miodu pitnego, octu.

§4. Pojemność nominalna Vn beczki powinna być równa jednej spośród następujących wartości:

1) Vn = n · 5 l, gdzie n jest dowolną liczbą całkowitą od 1 do 20, lub

2) Vn = n · 50 l, gdzie n jest dowolną liczbą całkowitą większą od 2.

§5. Beczka powinna być tak skonstruowana, aby podczas jej napełniania nie było możliwe powstawa nie przestrzeni niewypełnionej cieczą, a w szczególno ści nisz, syfonów i kieszeni powietrznych.

§6.

1. Otwór wlewowy beczki powinien być umieszczony w miejscu umożliwiającym jej całkowite napełnienie.

2. Jeżeli dla wzmocnienia gniazda korka otworu wlewowego zastosowano zgrubienie lub króciec się gający do wnętrza beczki, to we wzmocnieniu powin ny być wykonane otwory albo wykroje, sięgające do wewnętrznej powierzchni pobocznicy.

3. Kształt gniazda korka otworu wlewowego okreś la załącznik nr 1 do rozporządzenia.

§7.

1. Beczka powinna być szczelna i mieć kształt regularny, bez zniekształceń.

2. Konstrukcja beczki powinna zapobiegać jej znie kształceniu i uszkodzeniu w normalnych warunkach użytkowania.

3. Beczka może być wykonana z drewna drzew liś ciastych, metalu lub tworzywa sztucznego, z zachowa niem warunków określonych przepisami ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225).

§8.

1. Przy wzroście temperatury od 10 °C do 30 °C pojemność nominalna beczki metalowej lub z tworzy wa sztucznego nie powinna wzrastać więcej niż o 0,25 %, a beczki drewnianej więcej niż o 0,5 %.

2. Zmiana pojemności nominalnej beczki do piwa i cieczy gazowanych, przy temperaturze 20 °C oraz nadciśnieniu 0,1 MPa utrzymywanym wewnątrz becz ki przez 48 godzin i powrocie do ciśnienia atmosfe rycznego wewnątrz beczki, nie powinna przekraczać:

1) 0,25 % pojemności nominalnej beczki metalowej lub z tworzywa sztucznego;

2) 0,5 % pojemności nominalnej beczki drewnianej.

3. Utrzymanie warunków, o których mowa w ust. 2, przez następne 24 godziny i powrót do ciśnie nia atmosferycznego wewnątrz beczki nie powinny spowodować zmiany pojemności nominalnej beczki o więcej niż 1/10 wartości, o których mowa w ust. 2. ———————

1) Minister Gospodarki kieruje działem administracji rządo wej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w spra wie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki (Dz. U. Nr 216, poz. 1593).

2) Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 6 września 2007 r., pod numerem 2007/0492/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowa nia krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), któ re wdraża dyrektywę 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie spe cjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337).

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 180, poz. 1494, z 2006 r. Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1834 oraz z 2007 r. Nr 176, poz. 1238.

§9.

1. Na beczce powinny być wykonane w spo sób trwały i czytelny co najmniej następujące oznacze nia:

1) nazwa lub znak producenta;

2) numer identyfikacyjny (fabryczny lub inwentarzo wy);

3) pojemność nominalna w litrach (l), (L);

4) znak zatwierdzenia typu, jeżeli został nadany;

5) nazwa lub symbol materiału, z którego wykonano beczkę.

2. Oznaczenie pojemności nominalnej powinno być:

1) na beczce metalowej lub z tworzywa sztucznego — wytłoczone lub wybite bezpośrednio na beczce albo wytłoczone na przymocowanych do niej ta bliczkach metalowych;

2) na beczce drewnianej — wypalone lub wybite bez pośrednio na beczce albo wytłoczone na przymo cowanych do niej tabliczkach metalowych.

3. Oznaczenia, o których mowa w ust. 1, i miejsce na umieszczenie cechy legalizacyjnej powinny być wi doczne podczas napełniania beczki.

§10. Błędy graniczne dopuszczalne pojemności beczki będące różnicą pojemności nominalnej i po jemności poprawnej rozumianej jako objętość cieczy w niej zawarta w temperaturze 20 °C, gdy beczka jest całkowicie wypełniona do górnego ograniczenia jej pojemności będącego płaszczyzną poziomą, wyzna czoną przez dolną krawędź otworu wlewowego albo przez wskaz znajdujący się w gnieździe korka otworu wlewowego — wynoszą:

1) dla beczki metalowej lub z tworzywa sztucznego przy zatwierdzeniu typu i legalizacji pierwotnej — ± 0,5 % pojemności nominalnej, lecz nie mniej niż ± 0,1 l;

2) dla beczki drewnianej: a) przy zatwierdzeniu typu i legalizacji pierwotnej — ± 1 % pojemności nominalnej, lecz nie mniej niż ± 0,15 l, b) przy legalizacji ponownej: — ± 4 % pojemności nominalnej — dla beczki o pojemności nominalnej 5 l, — ± 0,3 l — dla beczki o pojemności nominalnej ponad 5 l do 15 l, — ± 1,0 l — dla beczki o pojemności nominalnej ponad 15 l do 60 l, — ± 1,5 l — dla beczki o pojemności nominalnej ponad 60 l do 75 l, — ± 2 % pojemności nominalnej — dla beczki o pojemności nominalnej ponad 75 l. § 1

1. Badanie i sprawdzenie beczek podczas praw nej kontroli metrologicznej obejmuje:

1) oględziny zewnętrzne;

2) sprawdzenie pojemności. § 1

2. Podczas oględzin zewnętrznych beczki należy sprawdzić, czy:

1) jej ścianki są gładkie, bez wgnieceń i wypukłości;

2) oznaczenia spełniają wymagania, o których mowa w § 9. § 1

3.

1. Pojemność beczek sprawdza się metodą objętościową lub wagową.

2. Sprawdzenie pojemności beczek metodą obję tościową przeprowadza się za pomocą kolby metalo wej II rzędu, zwanej dalej „kolbą”, i cylindra pomiaro wego klasy A, o pojemności nominalnej 1000 ml, zwa nego dalej „cylindrem”. § 1

4.

1. Przed pomiarem metodą objętościową wewnętrzne ścianki beczki należy zwilżyć wodą, z za strzeżeniem ust. 2.

2. Beczki drewniane niezabezpieczone od wewnątrz środkami wodoodpornymi napełnia się przed sprawdzeniem wodą, którą wylewa się po upły wie 24 godzin. § 1

5. Sprawdzenie pojemności beczki metodą ob jętościową przebiega w następujący sposób:

1) kolbę o pojemności odpowiadającej nominalnej pojemności beczki należy napełnić wodą do pozio mu odpowiadającego górnemu ograniczeniu po jemności kolby;

2) z napełnionej kolby należy przelać, bez strat, część wody do cylindra, napełnionego wstępnie wodą do wskazania 500 ml;

3) beczkę należy napełnić wodą z kolby;

4) zakończenie wylewania wody z kolby powinno na stąpić w przypadku kolby: a) bez zaworu albo z zaworem z odgórnym odczy tem pojemności — po 30 s od momentu przer wania się ciągłej strugi wody, b) z zaworem z odgórnym i oddolnym odczytem pojemności — po: — zamknięciu zaworu wypływowego, w mo mencie gdy w górnym zakresie pomiarowym podziałki urządzenia wskazującego szyjki dolnej pojawi się menisk wody, oraz — ustaleniu poziomu cieczy w szyjce dolnej, w momencie gdy w urządzeniu wskazującym szyjki dolnej nie będzie następował przyrost poziomu wody, przy czym poziom wody po winien znajdować się w zakresie pomiaro wym podziałki urządzenia wskazującego szyjki dolnej;

5) do beczki należy wlać wodę z cylindra aż do górne go ograniczenia jej pojemności; Dziennik Ustaw Nr 8 — 322 — Poz. 50

6) należy odczytać wskazanie cylindra i obliczyć po jemność beczki według wzoru: V20°C = Vk + (Vc – 500 ml) : 1000 gdzie: V20 °C — pojemność poprawna beczki w litrach (l), w temperaturze odniesienia 20 °C, Vk — pojemność kolby w dm 3, Vc — wskazanie napełnienia cylindra w ml. § 1

6.

1. Przed pomiarem metodą wagową wewnętrzne ścianki beczki powinny być zwilżone wo dą.

2. Sprawdzenie beczek metodą wagową przepro wadza się za pomocą:

1) wagi o obciążeniu maksymalnym odpowiednim do sprawdzanej pojemności beczki;

2) kompletu wzorców masy;

3) termometru z działką elementarną nie większą niż 0,2 °C. § 1

7.

1. Sprawdzając pojemność beczek metodą wagową, należy:

1) beczkę napełnić wodą aż do górnego ograniczenia jej pojemności;

2) po upływie 24 godzin opukać beczkę gumowym młotkiem w celu usunięcia z jej wewnętrznych ścianek pęcherzyków powietrza;

3) zmierzyć temperaturę wody zawartej w beczce;

4) dolać do beczki odpowiednią ilość wody, tak aby jej poziom znalazł się w płaszczyźnie wyznaczonej przez jej górne ograniczenie pojemności;

5) zamknąć korkiem otwór służący do napełnienia;

6) ustawić beczkę na wadze i zważyć;

7) po zważeniu wylać wodę z beczki;

8) zważyć opróżnioną beczkę wraz z korkiem zamyka jącym otwór;

9) obliczyć masę wody wypełniającej beczkę, jako różnicę mas beczki napełnionej wodą i beczki opróżnionej;

10) na podstawie otrzymanych wyników obliczyć, jaka byłaby masa wody, gdyby użyta do sprawdzenia beczki woda była wodą destylowaną, według wzoru: md = mn (1 – ∆m) gdzie: md — masa wody destylowanej w kg, mn — masa wody wypełniającej beczkę w kg, ∆m — wartość liczbowa różnicy masy 1 dm3 wody użytej do sprawdzania beczki i 1 dm3 wody destylowanej; w celu wyznaczenia wartości ∆m należy dokonać pomiaru masy 1 dm3 wody użytej do sprawdzenia beczki oraz pomiaru masy 1 dm3 wody destylowanej o temperaturze nieróżniącej się więcej niż 0,2 °C od temperatury wody użytej do sprawdzenia beczki; 1

1) przeliczyć masę wody destylowanej na objętość tej wody, według wzoru: V20 °C = md · R gdzie: V20 °C — objętość wody destylowanej w dm 3 (po jemność poprawna beczki w temperatu rze odniesienia 20 °C), md — masa wody (o temperaturze t °C) wy pełniającej beczkę, w kg, R — współczynnik przeliczeniowy w dm3/kg stosowany przy przeliczaniu masy wody o temperaturze t °C na jej objętość; 1

2) obliczyć błąd pojemności beczki e według wzoru: e = Vn – V20 °C

2. Wartości współczynnika R w funkcji temperatu ry wody określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. § 1

8. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.4) Minister Gospodarki: W. Pawlak Dziennik Ustaw Nr 8 — 323 — Poz. 50 ———————

4) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządze niem Ministra Gospodarki z dnia 15 września 2006 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać beczki, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykony wanych podczas prawnej kontroli metrologicznej beczek (Dz. U. Nr 181, poz. 1331), które utraciło moc z dniem 1 stycznia 2008 r. na podstawie art. 12 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o systemie oceny zgodności oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz. 1834). Załączniki do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. (poz. 50) Załącznik nr 1 KSZTA¸T GNIAZDA KORKA OTWORU WLEWOWEGO 1 — gniazdo korka, 2 — ścianka beczki, 3 — wykrój we wzmocnieniu otworu wlewowego Dziennik Ustaw Nr 8 — 324 — Poz. 50 Załącznik nr 2 WARTOÂCI WSPÓ¸CZYNNIKA R W FUNKCJI TEMPERATURY WODY

Status prawny: obowiązujący
Data ogłoszenia: 2008-01-18
Data wydania: 2008-01-07
Data wejścia w życie: 2008-02-02
Data obowiązywania: 2008-02-02
Organ wydający: MIN. GOSPODARKI
Dziennik Ustaw: Dz.U. 2008 nr 8 poz. 50