Dz.U. 2011 nr 104 poz. 607

Dziennik Ustaw Nr 104 — 6042 — Poz. 607

Na podstawie art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerw ca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.3)) zarządza się, co nastę puje:

§1. W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków tech nicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wy posażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262, z późn. zm.4)) załącznik nr 9 otrzymuje brzmienie określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

§2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia. Minister Infrastruktury: C. Grabarczyk 607 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1) z dnia 4 maja 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia2)

1) Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 216, poz. 1594).

2) Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 4 listopada 2010 r., pod numerem 2010/0706/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdraża dyrektywę nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicz nych (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337, z późn. zm.).

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 109, poz. 925, Nr 175, poz. 1462, Nr 179, poz. 1486 i Nr 180, poz. 1494 i 1497, z 2006 r. Nr 17, poz. 141, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 190, poz. 1400, Nr 191, poz. 1410 i Nr 235, poz. 1701, z 2007 r. Nr 52, poz. 343, Nr 57, poz. 381, Nr 99, poz. 661, Nr 123, poz. 845 i Nr 176, poz. 1238, z 2008 r. Nr 37, poz. 214, Nr 100, poz. 649, Nr 163, poz. 1015, Nr 209, poz. 1320, Nr 220, poz. 1411 i 1426, Nr 223, poz. 1461 i 1462 i Nr 234, poz. 1573 i 1574, z 2009 r. Nr 3, poz. 11, Nr 18, poz. 97, Nr 79, poz. 663, Nr 91, poz. 739, Nr 92, poz. 753, Nr 97, poz. 802 i 803, Nr 98, poz. 817 i Nr 168, poz. 1323, z 2010 r. Nr 40, poz. 230, Nr 43, poz. 246, Nr 122, poz. 827, Nr 151, poz. 1013, Nr 152, poz. 1018, Nr 182, poz. 1228, Nr 219, poz. 1443, Nr 225, poz. 1466 i Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 30, poz. 151, Nr 92, poz. 530 i Nr 102, poz. 585.

4) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 34, poz. 300, Nr 103, poz. 1085 i Nr 169, poz. 1773, z 2007 r. Nr 90, poz. 604 i Nr 192, poz. 1393, z 2009 r. Nr 75, poz. 639 oraz z 2011 r. Nr 47, poz. 242. Załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 maja 2011 r. (poz. 607) WARUNKI DODATKOWE DLA POJAZDU PRZYSTOSOWANEGO DO ZASILANIA GAZEM

§1. Użyte w załączniku określenia oznaczają:

1) „gaz LPG” — skroplony gaz węglowodorowy, które go podstawowymi składnikami są: propan i butan;

2) „gaz CNG” — sprężony gaz ziemny, którego pod stawowym składnikiem jest metan;

3) „gaz LNG” — skroplony schłodzony gaz ziemny do temperatury co najmniej –162°C, którego pod stawowym składnikiem jest metan;

4) „gaz” — gaz LPG, gaz CNG i gaz LNG;

5) „instalacja” — zestaw części i zespołów umiesz czonych w pojeździe, niezbędnych do zasilania sil nika gazem;

6) „zbiornik” — zbiornik lub butla umieszczona na stałe w pojeździe na gaz LPG, CNG, LNG służący do zasilania silników w pojazdach.

§2.

1. Wyposażenie pojazdu w instalację nie może naruszać parametrów określonych przez producenta pojazdu, a zwłaszcza dotyczących dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, jego dopuszczalnych nacisków osi oraz położenia środka masy.

2. Wyposażenie pojazdu w instalację nie powinno zakłócać pracy podstawowego zasilania, jeśli pozosta ło ono w pojeździe.

3. Instalacja powinna działać w sposób prawidło wy i bezpieczny.

4. Prześwit pojazdu nie może ulec zmniejszeniu w wyniku zabudowy instalacji, przy czym żaden z jej elementów nie może znajdować się niżej niż 0,2 m od jezdni, jeśli nie jest chroniony dolną częścią pojazdu położoną poniżej niego w odległości nie większej niż 0,15 m w poziomie z przodu i z boków. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6043 — Poz. 607



5. Wylot rury wydechowej nie może być skierowa ny w stronę jakiegokolwiek elementu instalacji.

6. Autobus przystosowany do zasilania gazem po winien być oznaczony z przodu i z tyłu nadwozia oraz z prawego boku pojazdu w pobliżu drzwi wejściowych nalepką z symbolem „LPG”, „CNG” lub „LNG”.

§3.

1. Instalacja zasilania gazem powinna być pro jektowana na ciśnienie wynoszące: 26 MPa — gazem CNG, 3,0 MPa — gazem LPG, 2,7 MPa — gazem LNG.

2. Złącza instalacji, przez które przepływa gaz, po winny znajdować się w miejscach łatwo dostępnych dla kontroli ich szczelności.

3. Przełączanie zasilania powinno być możliwe z pozycji kierującego pojazdem bez konieczności wy łączania silnika.

4. W pojeździe z silnikiem o zapłonie samoczyn nym instalacja powinna zagwarantować odcięcie do pływu gazu do silnika po osiągnięciu jego maksymal nej prędkości obrotowej.

5. Kompletację instalacji oraz sposób jej połącze nia i umieszczenia w pojeździe określa podmiot, który uzyskał świadectwo homologacji na podstawie da nych określonych w świadectwie homologacji sposo bu montażu instalacji przystosowującej pojazd do za silania gazowego.

6. Instalacja powinna być zabezpieczona przed ko rozją.

7. Budowa instalacji powinna umożliwiać przepro wadzanie badań okresowych.

8. Elementy i zespoły instalacji narażone na me chaniczne uszkodzenia powinny być odpowiednio za bezpieczone.

9. Elementy instalacji nie mogą wystawać poza obrys pojazdu; nie stosuje się to do wlewów paliwa, które mogą wystawać, lecz nie więcej niż o 10 mm.

10. Instalacja nie może utrudniać w sposób istotny dostępu do silnika i innych zespołów. 1

1. Rozłączenie złącz gazowych instalacji nie po winno być możliwe bez użycia narzędzi. 1

2. Elementy instalacji, w których znajduje się lub przez które przepływa gaz, nie mogą bez pełnego osło nięcia być umieszczone w pomieszczeniu przeznaczo nym do przewozu osób. 1

3. Dopływ gazu do układu dolotowego, gdy silnik nie pracuje, oraz po przełączeniu na inne paliwo powi nien być zatrzymany; dopuszczalna zwłoka — 2 sekun dy. 1

4. Przez żaden element instalacji, w którym znaj duje się gaz, nie może płynąć prąd elektryczny. 1

5. Układ elektryczny wchodzący w skład instalacji powinien być zabezpieczony przed przeciążeniem i wyposażony co najmniej w jeden bezpiecznik do stępny bez użycia narzędzi. 1

6. W przypadku pojazdu zasilanego gazem LNG, przedział w którym umieszczony jest zbiornik na gaz LNG powinien być wyposażony w system detekcji ga zu. Natomiast w kabinie kierowcy powinien znajdo wać się wskaźnik poziomu paliwa oraz sygnalizacja świetlna detektora gazu.

§4.

1. Zbiorniki powinny spełniać wymagania okreś lone w warunkach technicznych dozoru technicznego. Zbiorniki powinny być zbadane i dopuszczone do eks ploatacji przez Transportowy Dozór Techniczny.

2. Zbiorniki powinny być tak zainstalowane, aby były maksymalnie chronione przed skutkami zderzeń, w tym głównie od przodu i tyłu pojazdu, a w przypad ku ich umieszczenia w przestrzeni ładunkowej samo chodu ciężarowego powinny być zabezpieczone przed uszkodzeniem ładunkiem oraz przez operacje załadun kowo-wyładunkowe.

3. Zbiorniki na gaz LPG powinny być skutecznie osłonięte przed działaniem promieni słonecznych; nie stosuje się do zbiorników homologowanych według serii poprawek 01 do Regulaminu nr 67 EKG ONZ.

4. Mocowanie zbiorników do pojazdu powinno za bezpieczać przed ich przemieszczeniem przy działaniu na pojazd przyspieszenia wyrażonego iloczynem licz by i przyspieszenia ziemskiego — „g”:

1) w przypadku pojazdów kategorii M1 i N1: a) w kierunku wzdłużnym do przodu — 20 g, b) w kierunku poprzecznym — 8 g;

2) w przypadku pojazdów kategorii M2 i N2: a) w kierunku wzdłużnym do przodu — 10 g, b) w kierunku poprzecznym — 5 g;

3) w przypadku pojazdów kategorii M3 i N3: a) w kierunku wzdłużnym do przodu — 6,6 g, b) w kierunku poprzecznym — 5 g.

5. Elementy mocowania oraz części pojazdu przy legające do zbiornika powinny być oddzielone od nie go przekładką elastyczną i nieabsorbującą wilgoci.

6. Zbiorniki powinny być tak umieszczone, aby by ła możliwość łatwego:

1) odczytu stanu napełnienia;

2) odczytu danych dotyczących oznakowań identyfi kacyjnych oraz cech legalizacji.

7. Zbiorniki na gaz LPG powinny być tak umiesz czone, aby w pozycji roboczej wypływ gazu następo wał w stanie ciekłym.

8. Zabrania się instalowania zbiorników w części przedniej pojazdu, w komorze silnika oraz w przestrze ni pasażerskiej.

9. W pobliżu zbiorników nie powinny znajdować się sztywne elementy o ostrych krawędziach. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6044 — Poz. 607



10. Odległość zbiorników od układu wydechowe go nie może być mniejsza niż 0,1 m, jeśli nie jest za stosowana osłona termiczna. 1

1. Nie dopuszcza się jakichkolwiek przeróbek zbiornika oraz instalacji. 1

2. Każdy zbiornik na gaz LPG łączony w zespoły i połączony z jednym przewodem zasilającym powi nien być wyposażony w zawór jednokierunkowy umieszczony za samoczynnym zaworem odcinającym zbiornika, a w przewodzie zasilającym powinien być zainstalowany zawór bezpieczeństwa przewodu, umieszczony za zaworem jednokierunkowym. Przed zaworem(-ami) jednokierunkowym(-i) należy umieś cić odpowiedni układ filtrujący, w celu zabezpieczenia tych zaworów przed zanieczyszczeniem. Nie wymaga się stosowania zaworu jednokierunkowego i nadciś nieniowego zaworu bezpieczeństwa przewodu gazo wego, jeśli ciśnienie zwrotne samoczynnego zaworu odcinającego przekracza 0,5 MPa w położeniu zamk niętym. W takim przypadku samoczynne zawory odci nające będą sterowane tak, aby uniemożliwić jedno czesne otwarcie więcej niż jednego samoczynnego zaworu w danym czasie. Nakładanie się czasu po trzebnego do otwarcia jest ograniczone do dwóch mi nut. 1

3. Ręczny zawór odcinający zbiornika instalacji zasilania gazem LNG powinien być umieszczony w miejscu łatwo dostępnym, wyraźnie oznaczonym a jego użycie nie powinno wymagać stosowania na rzędzi.

§5. Wlewy paliwa/zawory do napełniania zbiorni ków powinny być umieszczone w miejscu łatwo do stępnym, umożliwiającym napełnianie zbiorników z zewnątrz pojazdu. Wlewy/zawory powinny być za montowane w sposób pewny oraz zabezpieczone przed obracaniem się, jak również zanieczyszczeniem i być widoczne podczas tankowania.

§6.

1. Przewody metalowe zastosowane w instala cji zasilania gazem powinny być bez szwu, stalowe lub miedziane w odniesieniu do gazu LPG oraz wy łącznie stalowe w odniesieniu do gazu CNG; przewo dy stalowe powinny być ze stali nierdzewnej lub stali z pokryciem antykorozyjnym; dopuszcza się stosowa nie przewodów sztywnych wykonanych z materiału niemetalowego. W przypadku przewodów stosowa nych w instalacji zasilania gazem LNG, przewody po winny być wykonane ze stali nierdzewnej.

2. Przewody miedziane na całej długości powinny być zabezpieczone osłoną gumową lub z tworzywa sztucznego.

3. Przewody powinny być tak ułożone, aby:

1) mogły być łatwo kontrolowane;

2) nie ocierały się o elementy pojazdu;

3) odległość od układu wydechowego nie była mniej sza niż 0,1 m, jeśli nie stosuje się ekranu termicz nego;

4) nie przebiegały w pobliżu miejsc do podnoszenia pojazdu;

5) mocowanie wykluczało ich wibrację.

4. W przypadku braku możliwości spełnienia wymagań określonych w ust. 3 pkt 1, 2 i 5 dopuszcza się odstępstwo dla przewodu łączącego zbiornik z re duktorem, pod warunkiem dodatkowego zabezpie czenia go przed korozją i mechanicznymi uszkodze niami oraz wentylacji przestrzeni, w której jest umiesz czony.

5. Przewody metalowe łączące elementy instalacji, które w czasie eksploatacji pojazdu mogą podlegać wzajemnym przemieszczeniom, powinny być ukształ towane w pętle o promieniu krzywizny dostosowa nym do średnicy przewodu.

6. Przewody nie mogą być spawane lub lutowane oraz łączone ciśnieniowymi złączami zatrzaskowymi.

7. Przewody metalowe powinny być łączone za pomocą znormalizowanych złącz z kielichem lub pier ścieniem samozaciskającym. Liczba złącz powinna być ograniczona do minimum.

8. Średnica zewnętrzna przewodu sztywnego w za stosowaniu do gazu płynnego nie może przekraczać 12 mm, a grubość jego ścianki powinna wynosić co najmniej 0,8 mm.

§7.

1. Na pracę reduktora nie może wywierać wpływu przyspieszanie bądź opóźnianie ruchu pojaz du.

2. Odległość reduktora od układu wydechowego nie może być mniejsza niż 0,1 m, jeśli nie jest stoso wany ekran termiczny.

§8.

1. Zbiorniki zamontowane w przestrzeni zamk niętej pojazdu powinny być umieszczone w gazo szczelnej obudowie całkowitej lub być wyposażone w gazoszczelną obudowę osłaniającą jedynie zawory. W przypadku obudów osłaniających zawory, zbiorniki powinny być fabrycznie do takiego osłonięcia przysto sowane.

2. Obudowy całkowite powinny być wyposażo ne co najmniej w dwa otwory wentylacyjne, a obudo wy osłaniające jedynie zawory zbiorników — co naj mniej w jeden. Otwór wentylacyjny powinien mieć powierzchnię przekroju dla przepływu gazu nie mniej szą niż 4,5 cm

2. Wyloty otworów wentylacyjnych nie mogą być skierowane w stronę układu wydechowe go, nie mogą uchodzić do wnęki koła oraz, w przy padku gazu płynnego, powinny być skierowane do dołu.

3. Obudowy osłaniające zawory zbiorników oraz przewody układu przewietrzania obudów powinny wy kazywać gazoszczelność przy nadciśnieniu 0,01 MPa. W trakcie próby wymienione elementy nie powinny wykazywać odkształceń, a dopuszczalny wypływ gazu nie powinien przekroczyć 100 cm3/h.

4. Zamykanie obudów powinno być tak urządzo ne, aby nie istniała możliwość przypadkowego ich otwarcia. Dziennik Ustaw Nr 104 — 6045 — Poz. 607



§9.

1. W zależności od daty przystosowania oraz rodzaju gazu instalacja zasilania gazem zawiera: Lp. Element instalacji zasilania gazem LPG1) CNG od dnia 1 stycznia 2003 r.

10) LNG od dnia 1 stycznia 2009 r.

10) do dnia 1 kwietnia 2002 r.2) od dnia 1 kwietnia 2002 r.3) 1 2 3 4 5 6 Wyposażenie obowiązkowe 1 Zbiornik + + + + 2 Nadciśnieniowy zawór bezpieczeństwa +

4) + + 3 Dodatkowy nadciśnieniowy zawór bez pieczeństwa + 4 Zawór przewietrzający + 5 Termiczny zawór bezpieczeństwa +

5) + 6 Zawór ograniczający wypływ gazu + + + 7 Zawór ograniczający napełnianie + + 8 Nadajnik wskaźnika poziomu paliwa + 9 Wskaźnik poziomu paliwa

6) + + + 10 Samoczynny zawór odcinający zbiornika + 11 Samoczynny zawór odcinający zbiornika z zaworem ograniczającym wypływ gazu + 12 Wskaźnik ciśnienia + + 13 Gazoszczelna obudowa osprzętu zbiornika

7) + + + + 14 Wlew paliwa + + + + 15 Zawór zabezpieczający tankowanie + 16 Samoczynny zawór odcinający parownika + + 17 Automatyczny zawór odcinający + 18 Reduktor/parownik + + + 19 Czujnik zamarzania + 20 Regulator ciśnienia w zbiorniku + 21 Regulator ciśnienia + + 22 Regulator przepływu gazu + 23 Urządzenie wtrysku gazu / Mieszalnik/wtryskiwacz gazu + + 24 Ręczny zawór gazu + + 25 Elektroniczna jednostka sterująca

8) + + 26 Przewody (sztywne i elastyczne) + + + + 27 Złącza gazowe + + + + Wyposażenie dopuszczalne 21 Pompa paliwa + 22 Elektryczne złącze zasilania + 23 Zespół dawkujący przepływ gazu + 24 Nadciśnieniowy zawór bezpieczeństwa + 25 Czujnik ciśnienia i/lub temperatury + + + 26 Zespół filtra gazu + + + 27 Zawór jednokierunkowy (zwrotny) + + + Dziennik Ustaw Nr 104 — 6046 — Poz. 607

1 2 3 4 5 6 28 Magistrala paliwowa + 29 Dojazdowy wlew paliwa gazowego +9) 30 Nadciśnieniowy zawór bezpieczeństwa przewodów + 31 Układ wyboru paliwa + + + + 32 Samoczynny zawór odcinający + +

1) Obowiązek uzyskania świadectwa homologacji nie stosuje się jedynie do tych urządzeń i elementów, w których znajduje się gaz, gdy jego ciśnienie robocze nie przekracza 20 kPa.

2) Odpowiadające wymaganiom „00” serii poprawek do Regulaminu nr 67 EKG ONZ.

3) Odpowiadające wymaganiom „01” serii poprawek do Regulaminu nr 67 EKG ONZ.

4) Nie jest wymagany w przypadku zbiornika o oznaczeniu klasy „B”.

5) Nie jest wymagany, gdy przepustowość zaworu z lp. 2 przekracza 17,7 m3/min.

6) Nie stosuje się do butli.

7) Wymagana, gdy zbiornik znajduje się w przestrzeni bagażowej.

8) Stosuje się wyłącznie do pojazdów z silnikami z wtryskiem paliwa oraz sterowanymi odpowiednią sondą (lambda).

9) Dopuszczalny wyłącznie w przypadku zasilania jednopaliwowego.

10) Odpowiadające wymaganiom Regulaminu nr 110 EKG ONZ; w przypadku instalacji zasilania gazem LNG tylko elementy wysokociśnieniowej części instalacji odpowiadające wymaganiom Regulaminu nr 110 EKG ONZ.

2. Instalacja do zasilania gazem może zawierać także:

1) w przypadku LPG — części i zespoły służące do poprawy działania silnika, o ile połączone są one z częściami instalacji, w których ciśnienie gazu nie przekracza 20 kPa;

2) zespół zasilania układu ogrzewania przestrzeni pa sażerskiej w samochodach ciężarowych, autobu sach i samochodach osobowych o dmc powyżej 3,5 t, pod warunkiem że nie jest przez to zakłócone podstawowe działanie instalacji.

3. Elementy i zespoły instalacji wymienione w ust. 1 (poza przewodami sztywnymi wykonanymi z metalu) powinny być homologowane według obo wiązującej wersji Regulaminów EKG ONZ dotyczą cych instalacji do zasilania gazem oraz oznakowane następująco:

1) w przypadku części i zespołów instalacji LPG ozna kowanie homologacyjne powinno zawierać: umieszczony w okręgu nr kraju (1 do 4

7) po lite rze „E”, numer Regulaminu „67R” i numeru serii poprawek „01 (a do dnia montażu 31 marca 2002 r. dopuszcza się serię poprawek 00)” oraz następują cy po nim kolejny numer homologacji;

2) w przypadku części i zespołów instalacji CNG oznakowanie homologacyjne powinno zawierać: umieszczony w okręgu nr kraju (1 do 4

7) po literze „E”, numer Regulaminu „110R” i numer serii po prawek „00” oraz następujący po nim kolejny nu meru homologacji;

3) przewody sztywne powinny być oznakowane w sposób umożliwiający ich rozpoznanie jako na leżących do kompletacji homologowanego sposo bu montażu;

4) w przypadku części i zespołów instalacji zasilania gazem LNG, oznakowanie homologacyjne wysoko ciśnieniowej części tej instalacji powinno zawierać informacje, o których mowa w pkt 2 analogiczne jak dla instalacji zasilania gazem CNG; zbiornik na gaz LNG powinien być wytworzony i spełniać warunki techniczne uzgodnione z Dyrektorem Transporto wego Dozoru Technicznego oraz powinien być zba dany przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego.

4. W odniesieniu do pojazdów przystosowanych do zasilania gazem LPG do dnia 30 maja 1999 r. do puszcza się inne oznakowania bezpieczeństwa.

5. W odniesieniu do pojazdów przystosowanych do zasilania gazem CNG do 31 grudnia 2003 r. dopusz cza się inne oznakowania bezpieczeństwa dla elemen tów instalacji zasilania gazem CNG.

6. W odniesieniu do pojazdów przystosowanych do zasilania gazem LNG do 31 grudnia 2003 r., do puszcza się inne oznakowania bezpieczeństwa dla wszystkich elementów instalacji zasilania gazem LNG.

§10. Pojazd zasilany gazem może być używany po uzyskaniu odpowiedniej adnotacji w dowodzie reje stracyjnym przewidzianej odrębnymi przepisami.

Status prawny: akt objęty tekstem jednolitym
Data ogłoszenia: 2011-05-23
Data wydania: 2011-05-04
Data wejścia w życie: 2011-11-24
Uwagi: Objęte tekstem jednolitym Dz. U. z 2013 r. poz. 951
Organ wydający: MIN. INFRASTRUKTURY
Dziennik Ustaw: Dz.U. 2011 nr 104 poz. 607