M.P. 2010 nr 21 poz. 207

Monitor Polski Nr 94 — 5092 — Poz. 1076

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, po rozpatrzeniu projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Roz woju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (KOM(20

10) 537 wersja ostateczna), stwierdza, że projekt ten nie jest zgodny z zasadą pomocniczości, o której mowa w art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE). Projekt naru sza zasadę pomocniczości ze względu na treść propo nowanych przepisów oraz brak uzasadnienia zgodno ści projektu z tą zasadą.

1. Sejm nie podziela poglądu Komisji Europejskiej, zgodnie z którym proponowane rozporządzenie ma wyłącznie na celu dostosowanie go do wymogów wy nikających z Traktatu z Lizbony. Przepisy rozporządze nia będą upoważniać Komisję do wydawania aktów w obszarach, które obecnie nie są regulowane na po ziomie Unii Europejskiej (UE) lub są regulowane jedy nie częściowo. W ocenie Sejmu nie istnieją przesłan ki, które pozwalałyby stwierdzić, że cele projektu roz porządzenia nie mogłyby zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie oraz że ze względu na rozmiary lub skutki proponowanych działań możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na pozio mie UE. Nie są zatem spełnione kryteria zgodności z zasadą pomocniczości, które dotyczą konieczności podjęcia działań przez UE w miejsce państw człon kowskich.

2. Sejm zgłasza zastrzeżenia dotyczące przyznawa nia Komisji nowych uprawnień, o których mowa w do kumencie KOM(20

10) 537 wersja ostateczna. Po pierwsze, Komisja będzie upoważniona do przyjmo wania, w drodze aktów delegowanych, przepisów do tyczących m.in. zasad wykonywania przez państwa członkowskie kontroli oraz stosowanych przez nie sankcji, wykluczeń i odzyskiwania nienależnych płat ności (nowy art. 74 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005). Kwestie te obecnie, zgodnie z art. 74 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 w związku z art. 9 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, są ustalane przez państwa członkowskie, z uwzględnie niem wymogów określonych w przepisach UE. Nie przedstawiono przy tym żadnej argumentacji wykazu jącej, że działania podejmowane obecnie na poziomie państw członkowskich są niewystarczające. Nie okreś lono też przyczyn, dla których uznano, że jest właści we dalsze ograniczenie autonomii proceduralnej i or ganizacyjnej państw członkowskich na rzecz Komisji. Po drugie, Komisja będzie upoważniona do ustana wiania kar za naruszanie przez państwa członkowskie obowiązków w zakresie dokonywania przez państwa ocen realizacji programów rozwoju obszarów wiej skich (nowy art. 86 ust. 9 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005). Nie wykazano, że naruszenia przez pań stwa członkowskie obowiązku ocen realizacji progra mów rozwoju obszarów wiejskich są na tyle poważne, że jest uzasadnione nakładanie na państwa kar, które będzie ustalała Komisja. Powyższe wyliczenie przepi sów, które Sejm uznaje za niezgodne z zasadą pomoc niczości, nie ma charakteru wyczerpującego.

3. Zastrzeżenia Sejmu budzi również brak wskaza nia kryteriów decydujących o tym, czy dana dziedzina będzie regulowana w drodze aktów delegowanych, czy też aktów wykonawczych. Akty te, wydawane przez Komisję na mocy rozporządzenia, nie będą pod dawane kontroli sprawowanej przez parlamenty naro dowe pod kątem ich zgodności z zasadą pomocniczo ści, gdyż nie stanowią one aktów ustawodawczych (art. 289 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Euro pejskiej, TfUE). Zakres kompetencji przekazywanych Komisji na podstawie projektu rozporządzenia powi nien zatem podlegać szczególnej kontroli pod kątem jego zgodności z zasadą pomocniczości, w celu wyklu czenia przyszłych uznaniowych działań Komisji. W odniesieniu do aktów delegowanych (art. 290 TfUE) sprzeciw Sejmu budzi nadmiernie szeroki za kres przepisów kompetencyjnych upoważniających Komisję do ich wydawania. Na podstawie projektu rozporządzenia Komisja będzie upoważniona do uzu pełniania lub zmiany działań prawodawcy unijnego, czyli Rady i Parlamentu Europejskiego. W ocenie Sej mu zakres uprawnień przekazywanych Komisji na tej podstawie wymaga restryktywnej interpretacji. Uprawnienia te powinny być określone w sposób jas ny, precyzyjny i szczegółowy, przy ustaleniu granic, których przyjmowane akty nie mogą przekraczać. Tymczasem wiele przepisów projektu rozporządzenia upoważnia Komisję do przyjmowania, w czasie nie określonym, „szczegółowych warunków” i „szczegó łowych zasad” w normowanych dziedzinach. Wobec tak szerokiej konstrukcji przepisów kompetencyjnych oraz braku wyjaśnienia przyczyn mających ją uzasad niać Sejm zauważa, że Komisja będzie mogła wyda wać akty delegowane w obszarach istotnych dla danej dziedziny. Z kolei art. 291 TfUE wymaga, by realizacja przez Komisję uprawnień wykonawczych podlegała kontroli sprawowanej przez państwa członkowskie na podsta wie przepisów przyjętych uprzednio przez Parlament Europejski i Radę. Przepisy takie nie zostały jednak uchwalone. Sejm uznaje za niedopuszczalne, by na podstawie rozporządzenia Komisja była upoważniona do wydawania aktów wykonawczych w sytuacji, gdy tryb ich kontroli przez państwa członkowskie pozosta je nieznany. 1076 UCHWAŁA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 25 listopada 2010 r. zawierająca uzasadnioną opinię w sprawie niezgodności z zasadą pomocniczości projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (KOM(20

10) 537 wersja ostateczna) Monitor Polski Nr 94 — 5093 — Poz. 1076

Sejm stoi na stanowisku, że projekt rozporządze nia narusza zasadę pomocniczości. Niedookreślony zakres kompetencji Komisji do wydawania aktów de legowanych w połączeniu z nieznanym trybem kon troli państw członkowskich nad przyjmowaniem ak tów wykonawczych dopuszcza podejmowanie działań regulacyjnych przez Komisję, pomimo że ich cele mo głyby zostać osiągnięte w sposób wystarczający na poziomie krajowym.

4. Sejm odnotowuje również, że Komisja uznała zgodność projektu rozporządzenia z zasadą pomocni czości, nie uzasadniając tej tezy, czym naruszyła art. 5 Protokołu (nr

2) w sprawie stosowania zasad pomoc niczości i proporcjonalności. W myśl utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Euro pejskiej uzasadnienie unijnego aktu prawnego powin no pozwolić na poznanie powodów jego wydania przez instytucje UE oraz, w dalszej perspektywie, na kontrolę jego legalności. Do Komisji należy przy tym wykazanie, w jakim zakresie kompetencje państwa członkowskiego i w konsekwencji margines jego swo body, są ograniczone. Wobec braku uzasadnienia pro jektu rozporządzenia w zakresie jego zgodności z za sadą pomocniczości Sejm, jako izba parlamentu naro dowego sprawującego w tym obszarze kontrolę, jest pozbawiony możliwości oceny argumentacji Komisji przemawiającej za uznaniem zgodności projektu z tą zasadą. Marszałek Sejmu: G. Schetyna

Status prawny: obowiązujący
Data ogłoszenia: 2010-04-13
Data wydania: 2010-02-08
Organ wydający: PAŃSTWOWA KOMISJA WYBORCZA
Dziennik Ustaw: M.P. 2010 nr 21 poz. 207