M.P. 2011 nr 2 poz. 21

Dziennik Ustaw Nr 21 — 1510 — Poz. 112

DZIAŁ I Przepisy wstępne Rozdział 1 Przepisy ogólne Art.

1. Kodeks wyborczy określa zasady i tryb zgła szania kandydatów, przeprowadzania oraz warunki ważności wyborów:

1) do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej;

2) Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;

3) do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej;

4) do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego;

5) wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Art.

2. W wyborach głosować można tylko osobiś cie, chyba że kodeks stanowi inaczej. Art.

3. W tych samych wyborach głosować można tylko jeden raz. Art.

4.

§1. Wybory odbywają się w dniu wolnym od pracy.

§2. Organ zarządzający wybory może postanowić, że głosowanie w wyborach przeprowadzone zostanie w ciągu dwóch dni.

§3. Jeżeli głosowanie w wyborach przeprowadza się w ciągu dwóch dni termin głosowania określa się na dzień wolny od pracy oraz dzień go poprzedzający. Art.

5. Ilekroć w kodeksie jest mowa o:

1) wyborach — należy przez to rozumieć wybory do Sejmu i do Senatu, wybory Prezydenta Rzeczy pospolitej, wybory do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, wybory do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz wybory wójtów, burmistrzów i prezydentów miast;

2) referendach — należy przez to rozumieć referenda ogólnokrajowe i referenda lokalne;

3) organach stanowiących jednostek samorządu te rytorialnego — należy przez to rozumieć, odpo wiednio, rady gmin, rady powiatów i sejmiki woje wództw;

4) radzie gminy — należy przez to rozumieć także ra dę miasta na prawach powiatu;

5) radzie — należy przez to rozumieć także sejmik województwa;

6) wójcie — należy przez to rozumieć także bur mistrza i prezydenta miasta;

7) zakładzie opieki zdrowotnej — należy przez to ro zumieć szpital, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, sanatorium, prewento rium, hospicjum stacjonarne oraz inny zakład prze znaczony dla osób, których stan zdrowia wymaga udzielania całodobowych świadczeń zdrowotnych, o których mowa w ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89, z późn. zm.2));

8) domu pomocy społecznej — należy przez to rozu mieć także placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, o której mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomo cy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, z późn. zm.3));

9) stałym zamieszkaniu — należy przez to rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu;

10) numerze ewidencyjnym PESEL — należy przez to rozumieć, w odniesieniu do obywateli Unii Euro pejskiej niebędących obywatelami polskimi, nu mer paszportu lub innego dokumentu stwierdzają cego tożsamość. Art.

6. Wszelkie pisma oraz postępowanie sądowe i administracyjne w sprawach wyborczych są wolne od opłat administracyjnych i kosztów sądowych. 112 USTAWA z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy1)

1) Przepisy niniejszej ustawy wdrażają postanowienia dyrek tywy Rady 93/109/WE z dnia 6 grudnia 1993 r. ustanawiają cej szczegółowe warunki wykonywania prawa do głoso wania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Euro pejskiego przez obywateli Unii mających miejsce zamiesz kania w Państwie Członkowskim, którego nie są obywate lami oraz dyrektywy Rady 94/80/WE z dnia 19 grudnia 1994 r. ustanawiającej szczegółowe zasady korzystania z prawa głosowania i kandydowania w wyborach lokal nych przez obywateli Unii zamieszkałych w Państwie Członkowskim, którego nie są obywatelami.

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 123, poz. 849, Nr 166, poz. 1172, Nr 176, poz. 1240 i Nr 181, poz. 1290, z 2008 r. Nr 171, poz. 1056 i Nr 234, poz. 1570, z 2009 r. Nr 19, poz. 100, Nr 76, poz. 641, Nr 98, poz. 817, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1707 oraz z 2010 r. Nr 96, poz. 620, Nr 107, poz. 679 i Nr 230, poz. 1507.

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r. Nr 202, poz. 1551, Nr 219, poz. 1706 i Nr 221, poz. 1738 oraz z 2010 r. Nr 28, poz. 146, Nr 40, poz. 229, Nr 81, poz. 527, Nr 125, poz. 842 i Nr 217, poz. 1427. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1511 — Poz. 112

Art.

7. Dokumenty wymagane na podstawie przepi sów kodeksu niesporządzone w języku polskim są skła dane wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski. Art.

8.

§1. Dokumenty z wyborów są przekazywane do archiwów państwowych i mogą być udostępniane.

§2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, po zasięgnięciu opinii Pań stwowej Komisji Wyborczej oraz Naczelnego Dyrekto ra Archiwów Państwowych, określi, w drodze rozpo rządzenia, sposób przekazywania, przechowywania i udostępniania dokumentów z wyborów, ze szczegól nym uwzględnieniem okresu, po jakim muszą być one przekazywane do archiwów państwowych, potrzeby ochrony przekazywanych, przechowywanych materia łów i zawartych w nich danych oraz podmiotów, któ rym dokumenty mogą być udostępniane. Art.

9.

§1. Ilekroć w kodeksie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gmi ny, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozu mieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego do kumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku.

§2. Jeżeli koniec terminu wykonania czynności określonej w kodeksie przypada na sobotę albo na dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa pierwszego roboczego dnia po tym dniu.

§3. Jeżeli kodeks nie stanowi inaczej, czynności wyborcze określone kalendarzem wyborczym oraz czynności, o których mowa w § 1, są dokonywane w godzinach urzędowania sądów, organów wybor czych, urzędów gmin oraz konsulatów. Rozdział 2 Prawa wyborcze Art.

10.

§1. Prawo wybierania (czynne prawo wy borcze) ma:

1) w wyborach do Sejmu i do Senatu oraz w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej — obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat;

2) w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej — obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywa telem polskim, który najpóźniej w dniu głosowa nia kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na teryto rium Rzeczypospolitej Polskiej;

3) w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego: a) rady gminy — obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem pol skim, który najpóźniej w dniu głosowania koń czy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gminy, b) rady powiatu i sejmiku województwa — obywa tel polski, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obsza rze, odpowiednio, tego powiatu i województwa;

4) w wyborach wójta w danej gminie — osoba mają ca prawo wybierania do rady tej gminy.

§2. Nie ma prawa wybierania osoba:

1) pozbawiona praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu;

2) pozbawiona praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu;

3) ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu. Art. 1

1.

§1. Prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) ma:

1) w wyborach do Sejmu — obywatel polski mający prawo wybierania w tych wyborach, który najpóź niej w dniu wyborów kończy 21 lat;

2) w wyborach do Senatu — obywatel polski mający prawo wybierania w tych wyborach, który najpóź niej w dniu wyborów kończy 30 lat;

3) w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej — oby watel polski, który najpóźniej w dniu wyborów kończy 35 lat i korzysta z pełni praw wyborczych do Sejmu;

4) w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej — osoba mająca pra wo wybierania w tych wyborach, która najpóźniej w dniu głosowania kończy 21 lat, i od co najmniej 5 lat stale zamieszkuje w Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej;

5) w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego — osoba mająca prawo wybierania tych organów;

6) w wyborach wójta — obywatel polski mający pra wo wybierania w tych wyborach, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 25 lat, z tym że kandy dat nie musi stale zamieszkiwać na obszarze gmi ny, w której kandyduje.

§2. Nie ma prawa wybieralności w wyborach oso ba:

1) skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozba wienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestęp stwo skarbowe;

2) wobec której wydano prawomocne orzeczenie są du stwierdzające utratę prawa wybieralności, o którym mowa w art. 21a ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944—1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425, z późn. zm.4)).

§3. Prawa wybieralności nie ma obywatel Unii Eu ropejskiej niebędący obywatelem polskim, pozbawio ny prawa wybieralności w państwie członkowskim Unii Europejskiej, którego jest obywatelem.

4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 83, poz. 561, Nr 85, poz. 571, Nr 115, poz. 789, Nr 165, poz. 1171 i Nr 176, poz. 1242, z 2009 r. Nr 178, poz. 1375 oraz z 2010 r. Nr 79, poz. 522, Nr 96, poz. 620, Nr 127, poz. 857, Nr 155, poz. 1036 i Nr 182, poz. 1228. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1512 — Poz. 112

Rozdział 3 Obwody głosowania Art. 1

2.

§1. W wyborach głosowanie przeprowa dza się w stałych i odrębnych obwodach głosowania utworzonych na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 14 § 1 i art. 15 § 1.

§2. Podziału gminy na stałe obwody głosowania dokonuje rada gminy, w drodze uchwały, na wniosek wójta.

§3. Stały obwód głosowania powinien obejmo wać od 500 do 3 000 mieszkańców. W przypadkach uzasadnionych miejscowymi warunkami obwód mo że obejmować mniejszą liczbę mieszkańców.

§4. Rada gminy, w drodze uchwały, na wniosek wójta, tworzy odrębny obwód głosowania w zakładzie opieki zdrowotnej, domu pomocy społecznej, zakła dzie karnym i areszcie śledczym oraz w oddziale ze wnętrznym takiego zakładu i aresztu, jeżeli w dniu wy borów będzie w nim przebywać co najmniej 15 wy borców. Nieutworzenie obwodu jest możliwe wyłącz nie w uzasadnionych przypadkach na wniosek osoby kierującej daną jednostką.

§5. W wyborach do organów stanowiących jedno stek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójta odrębny obwód głosowania w jednostce, o której mo wa w § 4, tworzy się, jeżeli w dniu wyborów będzie w niej przebywać co najmniej 15 wyborców ujętych w rejestrze wyborców prowadzonym w gminie, na te renie której położona jest dana jednostka.

§6. Jeżeli w dniu wyborów w jednostce, o której mowa w § 4, będzie przebywać mniej niż 15 wybor ców, można w niej utworzyć odrębny obwód głoso wania po zasięgnięciu opinii osoby kierującej daną jednostką.

§7. Można utworzyć odrębny obwód głosowania w domu studenckim lub zespołach domów studen ckich prowadzonych przez uczelnie lub inne podmioty na podstawie umów zawartych z uczelniami, jeżeli co najmniej 50 osób uprawnionych do udziału w wybo rach poinformuje na piśmie rektora uczelni prowadzą cej dom studencki, lub uczelni z którą inny podmiot zawarł umowę o prowadzenie domu studenckiego, o zamiarze przebywania w domu studenckim w dniu głosowania.

§8. Przepisu § 7 nie stosuje się w wyborach do or ganów stanowiących jednostek samorządu terytorial nego oraz w wyborach wójta.

§9. Rada gminy, w drodze uchwały, na wniosek wójta zgłoszony po uzyskaniu zgody rektora uczelni, tworzy obwody głosowania, o których mowa w § 7.

§10. Utworzenie odrębnych obwodów głosowa nia następuje najpóźniej w 35 dniu przed dniem wy borów. § 1

1. Rada gminy, tworząc obwody głosowania, ustala ich numery, granice oraz siedziby obwodowych komisji wyborczych. § 1

2. Uchwałę rady gminy o utworzeniu obwodów głosowania ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. Po jednym egzempla rzu uchwały przekazuje się niezwłocznie wojewodzie i komisarzowi wyborczemu. § 1

3. Na uchwały rady gminy, o których mowa w § 2, 4 i 9, wyborcom w liczbie co najmniej 15 przy sługuje prawo wniesienia skargi do komisarza wybor czego, w terminie 5 dni od daty podania ich do pub licznej wiadomości. Komisarz wyborczy rozpoznaje sprawę w ciągu 5 dni i wydaje postanowienie; od po stanowienia nie przysługuje środek prawny. Art. 1

3.

§1. Wójt przedkłada radzie gminy wnioski w sprawie zmian w podziale na stałe obwody głoso wania, jeżeli konieczność taka wynika ze zmian granic gminy, zmiany liczby mieszkańców w gminie lub w obwodzie głosowania.

§2. Zmian w podziale na stałe obwody głosowa nia dokonuje się najpóźniej w 45 dniu przed dniem wyborów.

§3. Do zmian w podziale na stałe obwody głoso wania przepisy art. 12 § 11—13 stosuje się odpowied nio. Art. 1

4.

§1. W celu przeprowadzenia wyborów do Sejmu i do Senatu, wyborów Prezydenta Rzeczy pospolitej oraz wyborów do Parlamentu Europejskie go w Rzeczypospolitej Polskiej tworzy się stałe obwo dy głosowania dla obywateli polskich przebywających za granicą, jeżeli na terenie obwodu przebywa co naj mniej 15 wyborców i jeżeli istnieje możliwość przeka zania właściwej komisji wyborczej wyników głosowa nia niezwłocznie po jego zakończeniu.

§2. Obwody głosowania, o których mowa w § 1, tworzy, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw zagranicznych, po zasięgnięciu opinii Pań stwowej Komisji Wyborczej, określając ich liczbę oraz siedziby obwodowych komisji wyborczych.

§3. Obwody głosowania, o których mowa w § 1, wchodzą w skład okręgu wyborczego właściwego dla dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy. Art. 1

5.

§1. W celu przeprowadzenia wyborów do Sejmu i do Senatu, wyborów Prezydenta Rzeczy pospolitej oraz wyborów do Parlamentu Europejskie go w Rzeczypospolitej Polskiej tworzy się odrębne ob wody głosowania dla wyborców przebywających na polskich statkach morskich, które znajdują się w po dróży w okresie obejmującym dzień wyborów, jeżeli przebywa na nich co najmniej 15 wyborców i jeżeli ist nieje możliwość przekazania właściwej komisji wybor czej wyników głosowania niezwłocznie po jego zakoń czeniu.

§2. W rozumieniu niniejszego kodeksu polskim statkiem morskim jest statek będący w całości włas nością polskiego armatora mającego siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, podnoszący polską ban derę i dowodzony przez polskiego kapitana. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1513 — Poz. 112



§3. Obwody głosowania, o których mowa w § 1, tworzy, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, na wniosek armatora zgłoszony najpóźniej w 30 dniu przed dniem wybo rów.

§4. Obwody głosowania, o których mowa w § 1, wchodzą w skład okręgu wyborczego właściwego dla siedziby armatora. Art. 1

6.

§1. Wójt podaje, w formie obwieszczenia, do wiadomości wyborców najpóźniej w 30 dniu przed dniem wyborów informację o:

1) numerach oraz granicach stałych i odrębnych ob wodów głosowania;

2) wyznaczonych siedzibach obwodowych komisji wyborczych dla danych wyborów;

3) lokalach obwodowych komisji wyborczych dosto sowanych do potrzeb wyborców niepełnospraw nych. Jeden egzemplarz obwieszczenia jest przekazywany niezwłocznie komisarzowi wyborczemu.

§2. Obwieszczenie, o którym mowa w § 1, wójt zamieszcza najpóźniej w 30 dniu przed dniem wybo rów w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mo wa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, z późn. zm.5)).

§3. Obowiązek, o którym mowa w § 1, w odniesie niu do obwodów głosowania utworzonych za granicą ciąży na konsulach. Wykonanie tego obowiązku po winno nastąpić najpóźniej w 21 dniu przed dniem wy borów.

§4. O utworzeniu obwodu głosowania na polskim statku morskim kapitan statku niezwłocznie zawiada mia wyborców. Art. 1

7.

§1. Jeżeli właściwe organy gminy nie wy konują w terminie lub w sposób zgodny z prawem, zadań dotyczących utworzenia obwodów głosowania lub ich zmiany, powołania lub zmian w składach ko misji obwodowych, właściwy komisarz wyborczy wzy wa te organy do wykonania zadań w sposób zgodny z prawem w wyznaczonym terminie, a w razie bezsku tecznego upływu terminu niezwłocznie wykonuje te zadania i powiadamia o tym Państwową Komisję Wy borczą.

§2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli właściwy organ nie dokonał podziału gminy, powiatu lub województwa na okręgi wyborcze lub nie powołał lub nie dokonał zmian w składach terytorialnych ko misji wyborczych w terminie lub w sposób zgodny z prawem. Rozdział 4 Rejestr wyborców Art. 1

8.

§1. Stały rejestr wyborców obejmuje oso by stale zamieszkałe na obszarze gminy, którym przy sługuje prawo wybierania.

§2. Rejestr wyborców stanowi zbiór danych oso bowych z ewidencji ludności, o których mowa w § 7. W zbiorze tym uwzględnia się również dane wybor ców, o których mowa w § 9 i art. 19 § 2 i 3.

§3. Można być ujętym tylko w jednym rejestrze wyborców.

§4. Rejestr wyborców służy do sporządzania spi sów wyborców uprawnionych do udziału w wybo rach, a także do sporządzania spisów osób uprawnio nych do udziału w referendum.

§5. Rejestr wyborców potwierdza prawo wybiera nia oraz prawo wybieralności.

§6. Rejestr wyborców dzieli się na część A i część B.

§7. Część A rejestru wyborców obejmuje obywa teli polskich. W tej części rejestru wyborców wymie nia się nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę uro dzenia, numer ewidencyjny PESEL i adres zamieszka nia wyborcy.

§8. Wyborcy będący obywatelami polskimi, za meldowani na obszarze gminy na pobyt stały są wpi sywani do rejestru wyborców z urzędu.

§9. Część B rejestru wyborców obejmuje obywa teli Unii Europejskiej niebędących obywatelami pol skimi, stale zamieszkałych na obszarze gminy i upraw nionych do korzystania z praw wyborczych w Rzeczy pospolitej Polskiej. W tej części rejestru wyborców wymienia się nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, numer paszportu lub innego doku mentu stwierdzającego tożsamość oraz adres za mieszkania wyborcy.

§10. Wyborcę, o którym mowa w § 9, wpisanego do rejestru wyborców, na jego pisemny wniosek, skreśla się z rejestru wyborców. § 1

1. Rejestr wyborców prowadzi gmina jako zada nie zlecone. § 1

2. Rejestr wyborców jest udostępniany, na pisemny wniosek, do wglądu w urzędzie gminy. § 1

3. Urząd gminy przekazuje właściwym organom wyborczym okresowe informacje o liczbie wyborców objętych rejestrem wyborców. Art. 1

9.

§1. Wyborcy stale zamieszkali na obszarze gminy bez zameldowania na pobyt stały wpisywani są do rejestru wyborców, jeżeli złożą w tej sprawie w urzędzie gminy pisemny wniosek. Wniosek powi nien zawierać nazwisko, imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia oraz numer ewidencyjny PESEL wniosko dawcy. Do wniosku dołącza się:

5) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407, z 2005 r. Nr 64, poz. 565 i Nr 132, poz. 1110 oraz z 2010 r. Nr 182, poz. 1228. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1514 — Poz. 112



1) kserokopię ważnego dokumentu stwierdzającego tożsamość wnioskodawcy;

2) pisemną deklarację, w której wnioskodawca poda je swoje obywatelstwo i adres stałego zamieszka nia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

§2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do wybor cy nigdzie niezamieszkałego, przebywającego stale na obszarze gminy.

§3. Wyborcy stale zamieszkali na obszarze gminy pod innym adresem aniżeli adres ich zameldowania na pobyt stały na obszarze tej gminy mogą być wpisa ni do rejestru wyborców pod adresem stałego za mieszkania, jeżeli złożą w tej sprawie w urzędzie gmi ny wniosek zawierający dane, o których mowa w § 1, wraz ze wskazaniem adresu ostatniego zameldowania na pobyt stały na obszarze gminy. Art.

20.

§1. Decyzję o wpisaniu lub o odmowie wpisania do rejestru wyborców osoby, o której mowa w art. 19, wydaje wójt, w terminie 3 dni od dnia wnie sienia wniosku. Decyzję o odmowie wpisania do reje stru wyborców, wraz z uzasadnieniem, niezwłocznie doręcza się wnioskodawcy.

§2. Wójt przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 1, jest obowiązany sprawdzić, czy osoba wnosząca wniosek o wpisanie do rejestru wyborców spełnia wa runki stałego zamieszkania na obszarze danej gminy.

§3. O wpisaniu wyborcy do rejestru wyborców niezwłocznie zawiadamia się urząd gminy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zameldowania wniosko dawcy na pobyt stały w celu skreślenia go z rejestru wyborców w tej gminie.

§4. Od decyzji w sprawie odmowy wpisania do re jestru wyborców przysługuje prawo wniesienia skargi do właściwego miejscowo sądu rejonowego. Skargę wnosi się za pośrednictwem wójta, w terminie 3 dni od dnia doręczenia decyzji. Wójt przekazuje sądowi niezwłocznie skargę wraz z decyzją i aktami sprawy. Wójt może też niezwłocznie zmienić albo uchylić swo ją decyzję, jeżeli uzna skargę w całości za zasadną.

§5. Sąd rozpoznaje skargę, o której mowa w § 4, w postępowaniu nieprocesowym, w terminie 3 dni od dnia jej doręczenia. Odpis postanowienia sądu dorę cza się osobie, która wniosła skargę, oraz wójtowi. Od postanowienia sądu nie przysługuje środek prawny. Art. 2

1.

§1. Osoby pozbawione prawa wybierania skreśla się z rejestru wyborców na podstawie przeka zywanych gminom zawiadomień sądu albo Trybunału Stanu.

§2. W przypadku wygaśnięcia przyczyny pozba wienia prawa wybierania wyborca jest wpisywany do rejestru wyborców na podstawie zawiadomień sądu albo Trybunału Stanu.

§3. Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opi nii Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, tryb i terminy zawiadamiania gmin o osobach pozbawionych prawa wybierania oraz o wygaśnięciu przyczyny pozbawienia prawa wybie rania, a także wzory zawiadomień w tych sprawach, tak aby zapewnić bieżącą aktualizację w rejestrze wy borców danych o osobach pozbawionych prawa wy bierania i posiadających prawo wybierania. Art. 2

2.

§1. Każdy może wnieść do wójta reklama cję na nieprawidłowości w rejestrze wyborców, w szczególności w sprawie:

1) pominięcia wyborcy w rejestrze wyborców;

2) wpisania do rejestru wyborców osoby, która nie ma prawa wybierania;

3) niewłaściwych danych o osobach wpisanych do rejestru wyborców;

4) ujęcia w rejestrze wyborców osoby, która nie za mieszkuje stale na obszarze gminy.

§2. Reklamację wnosi się pisemnie lub ustnie do protokołu.

§3. Wójt obowiązany jest rozpatrzyć reklamację, w terminie 3 dni od dnia jej wniesienia, i wydać decy zję w sprawie.

§4. Decyzję, wraz z uzasadnieniem, doręcza się niezwłocznie wnoszącemu reklamację, a gdy dotyczy ona innych osób — również tym osobom.

§5. Na decyzję nieuwzględniającą reklamacji lub powodującą skreślenie z rejestru wyborców wnoszący reklamację bądź osoba skreślona z rejestru wyborców może wnieść, w terminie 3 dni od dnia doręczenia de cyzji, skargę za pośrednictwem wójta do właściwego miejscowo sądu rejonowego. Przepisy art. 20 § 4 i 5 stosuje się odpowiednio. Art. 2

3.

§1. Dane, o których mowa w art. 18 § 9 zdanie drugie, są przekazywane przez wójta za pośred nictwem właściwego miejscowo wojewody ministro wi właściwemu do spraw wewnętrznych.

§2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do danych osób, o których mowa w art. 18 § 10.

§3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych przekazuje dane, o których mowa w § 1 i 2, właściwym organom państw członkowskich Unii Europejskiej. Art. 2

4.

§1. Minister właściwy do spraw wewnętrz nych przekazuje właściwym organom państw człon kowskich Unii Europejskiej, na ich wniosek, dane do tyczące obywateli polskich chcących korzystać z praw wyborczych na terytorium innego państwa członkow skiego Unii Europejskiej, w zakresie niezbędnym do korzystania z tych praw.

§2. Dane, o których mowa w § 1, przekazuje wójt, na żądanie i za pośrednictwem właściwego miejsco wo wojewody, ministrowi właściwemu do spraw we wnętrznych. Art. 2

5. Minister właściwy do spraw wewnętrz nych, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wy borczej, określi, w drodze rozporządzenia:

1) sposób prowadzenia rejestru wyborców, ustalając: a) wzór rejestru wyborców, b) metody aktualizacji rejestru wyborców i sposób jego udostępniania, Dziennik Ustaw Nr 21 — 1515 — Poz. 112

c) wzór wniosku o udostępnienie rejestru wybor ców, d) wzór wniosku o wpisanie wyborcy do rejestru wyborców, e) wzór zawiadomienia o wpisaniu do rejestru wy borców, f) wzór wniosku, o którym mowa w art. 18 § 10, o skreślenie wyborcy z rejestru wyborców, g) warunki, które spełniać musi system informa tyczny służący prowadzeniu rejestru wyborców,

2) sposób przekazywania przez urzędy gmin właści wym organom wyborczym okresowych informacji o liczbie wyborców objętych rejestrem wybor ców,

3) wzór pisemnej deklaracji, o której mowa w art. 19 § 1 pkt 2 — uwzględniając konieczność zapewnienia możliwoś ci weryfikacji danych zawartych w rejestrze wybor ców, bezpieczeństwa wprowadzania i przetwarzania tych danych oraz ich przekazywania i odbioru;

4) tryb przekazywania przez Rzeczpospolitą Polską innym państwom członkowskim Unii Europejskiej danych dotyczących obywateli tych państw wpisa nych do rejestru wyborców oraz skreślonych z re jestru wyborców, jak również obywateli polskich chcących korzystać z praw wyborczych na teryto rium innego państwa członkowskiego Unii Euro pejskiej, uwzględniając w szczególności formę i terminy wymiany tych informacji, a także ko nieczność zapewnienia ochrony danych osobo wych. Rozdział 5 Spis wyborców Art. 2

6.

§1. Osoby, którym przysługuje prawo wy bierania, wpisuje się do spisu wyborców.

§2. Wyborca może być wpisany tylko do jednego spisu wyborców.

§3. Jeżeli głosowanie przeprowadza się w ciągu dwóch dni, dla osób kończących 18 lat w drugim dniu głosowania sporządza się dodatkowy spis.

§4. Spis wyborców służy do przeprowadzania gło sowania w wyborach, które zostały zarządzone.

§5. W zależności od zarządzonych wyborów spis wyborców składa się z części A lub części A i części B.

§6. Spis wyborców składa się z:

1) części A — w wyborach do Sejmu i do Senatu, w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej oraz w wyborach do rad powiatów i sejmików woje wództw;

2) części A i części B — w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, w wy borach do rad gmin oraz w wyborach wójta.

§7. Część A spisu wyborców obejmuje obywateli polskich. W tej części spisu wyborców wymienia się nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL i adres zamieszkania wy borcy.

§8. Część B spisu wyborców obejmuje obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami polskimi, uprawnionych do korzystania z praw wyborczych w wyborach, które zostały zarządzone w Rzeczy pospolitej Polskiej. W tej części spisu wyborców wy mienia się nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, numer paszportu lub innego doku mentu stwierdzającego tożsamość oraz adres za mieszkania wyborcy.

§9. W spisie wyborców wymienia się dane, o któ rych mowa odpowiednio w § 7 i 8.

§10. Spis wyborców, z zastrzeżeniem art. 34 § 1 i art. 35 § 1, jest sporządzany i aktualizowany przez gminę, jako zadanie zlecone, na podstawie rejestru wyborców. § 1

1. Spis wyborców sporządza się w 2 egzempla rzach, oddzielnie dla każdego obwodu głosowania, według miejsca zamieszkania wyborców, najpóźniej w 21 dniu przed dniem wyborów. § 1

2. Jeden egzemplarz spisu wyborców przekazu je się w przeddzień wyborów przewodniczącemu właściwej obwodowej komisji wyborczej. Art. 2

7.

§1. Wyborca niepełnosprawny, na jego pisemny wniosek wniesiony do urzędu gminy najpóź niej w 14 dniu przed dniem wyborów, jest dopisywa ny do spisu wyborców w wybranym przez siebie ob wodzie głosowania spośród obwodów głosowania, w których znajdują się lokale, o których mowa w art. 16 § 1 pkt 3, na obszarze gminy właściwej ze względu na miejsce jego stałego zamieszkania.

§2. We wniosku, o którym mowa w § 1, podaje się dane wymienione odpowiednio w art. 26 § 7 albo 8. Art. 2

8.

§1. Wyborca przebywający czasowo na obszarze gminy w okresie obejmującym dzień wybo rów jest dopisywany do spisu wyborców, na jego pisemny wniosek wniesiony do urzędu gminy najpóź niej w 5 dniu przed dniem wyborów.

§2. Przepisu § 1 nie stosuje się w wyborach do or ganów stanowiących jednostek samorządu terytorial nego oraz w wyborach wójta.

§3. W wyborach uzupełniających do Senatu prze pis § 1 ma zastosowanie tylko do wyborców stale za mieszkałych na obszarze okręgu wyborczego, w któ rym przeprowadza się wybory uzupełniające.

§4. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do wybor cy nigdzie niezamieszkałego, przebywającego na ob szarze gminy.

§5. We wniosku, o którym mowa w § 1, podaje się dane wymienione w art. 26 § 7 i 8. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1516 — Poz. 112

Art. 2

9.

§1. Spis wyborców w jednostkach, o któ rych mowa w art. 12 § 4 i 7, sporządza się na podsta wie wykazów osób, które będą w nich przebywać w dniu wyborów, z zastrzeżeniem § 2.

§2. W wyborach do organów stanowiących jed nostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójta do spisu wyborców, o którym mowa w § 1, wpi suje się jedynie osoby stale zamieszkałe, odpowied nio, na obszarze danej jednostki samorządu teryto rialnego lub gminy, w której przeprowadzane są wy bory wójta.

§3. Wykazy osób, o których mowa w § 1, osoba kierująca daną jednostką przekazuje do urzędu gminy najpóźniej w 5 dniu przed dniem wyborów.

§4. W wykazie osób, które będą przebywały w za kładzie karnym, nie umieszcza się osób pozbawionych praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu. Art. 30.

§1. Żołnierze pełniący zasadniczą lub okre sową służbę wojskową oraz pełniący służbę w charak terze kandydatów na żołnierzy zawodowych lub odby wający ćwiczenia i przeszkolenie wojskowe, a także ratownicy odbywający zasadniczą służbę w obronie cywilnej poza miejscem stałego zamieszkania są dopi sywani, na swój wniosek, do wybranego przez nich spisu wyborców sporządzonego dla miejscowości, w której odbywają służbę, z zastrzeżeniem

§2. Wnio sek składa się między 21 a 14 dniem przed dniem wy borów, chyba że osoby, o których mowa w zdaniu pierwszym, przybyły do miejsca ich aktualnego za kwaterowania po tym terminie. We wniosku podaje się dane wymienione w art. 26 § 7.

§2. W wyborach do organów stanowiących jed nostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójta do spisu wyborców, o którym mowa w § 1, wpi suje się jedynie osoby stale zamieszkałe, odpowied nio, na obszarze danej jednostki samorządu teryto rialnego lub gminy, w której przeprowadzane są wy bory wójta.

§3. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do po licjantów z jednostek skoszarowanych, funkcjonariu szy Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej, Państwo wej Straży Pożarnej oraz Służby Więziennej pełniących służbę w systemie skoszarowanym.

§4. Dowódcy jednostek wojskowych, komendanci oddziałów obrony cywilnej i dowódcy jednostek poli cyjnych oraz przełożeni funkcjonariuszy Biura Ochro ny Rządu, Straży Granicznej, Państwowej Straży Po żarnej oraz Służby Więziennej są obowiązani zapewnić żołnierzom, ratownikom, policjantom oraz funkcjona riuszom możliwość wykonania uprawnień wynikają cych z przepisu § 1.

§5. Minister Obrony Narodowej, minister właści wy do spraw wewnętrznych oraz Minister Sprawiedli wości, każdy w zakresie swojej właściwości, po za sięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określą sposób realizacji obowiązków, o których mo wa w § 4, uwzględniając konieczność zapewnienia wy borcom, o których mowa w § 1 i 3, możliwości wyko nywania funkcji członków obwodowych komisji wy borczych i mężów zaufania. Art. 3

1. O dopisaniu lub wpisaniu do spisu wybor ców osób, o których mowa w art. 28, art. 29 § 1 i art. 30 § 1 i 3, niezwłocznie zawiadamia się urząd gminy właś ciwy ze względu na miejsce ich stałego zamieszkania lub ostatniego zameldowania na pobyt stały. Art. 3

2.

§1. Wyborca zmieniający miejsce pobytu przed dniem wyborów otrzymuje na wniosek zgłoszo ny pisemnie, telefaksem lub w formie elektronicznej, przed sporządzeniem spisu wyborców — na podsta wie rejestru wyborców, a po sporządzeniu spisu wy borców — na podstawie spisu wyborców, zaświad czenie o prawie do głosowania w miejscu pobytu w dniu wyborów.

§2. Zaświadczenie, o którym mowa w § 1, wydaje urząd gminy.

§3. Przepisu § 1 nie stosuje się w wyborach do or ganów stanowiących jednostek samorządu terytorial nego oraz w wyborach wójta.

§4. W wyborach uzupełniających do Senatu prze pis § 1 ma zastosowanie tylko do wyborców stale za mieszkałych na obszarze okręgu wyborczego, w któ rym przeprowadza się wybory uzupełniające. Art. 3

3. Minister właściwy do spraw wewnętrz nych, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wy borczej, określi, w drodze rozporządzenia:

1) sposób sporządzenia i udostępniania spisu wybor ców, ustalając w szczególności: a) wzór spisu wyborców, b) metody aktualizacji spisu wyborców, c) wzór wniosku o udostępnienie spisu wybor ców, d) wzory wykazów wyborców przebywających w zakładach opieki zdrowotnej, domach pomo cy społecznej, zakładach karnych i aresztach śledczych oraz oddziałach zewnętrznych takich zakładów i aresztów, w których utworzono ob wody głosowania, e) wzór zawiadomienia o dopisaniu lub o wpisa niu wyborcy do spisu wyborców w innym ob wodzie głosowania — uwzględniając odrębność przy sporządzaniu spisu wyborców dla obwodów utworzonych w za kładzie opieki zdrowotnej, domu pomocy społecz nej, zakładzie karnym lub areszcie śledczym oraz oddziale zewnętrznym takiego zakładu i aresztu, przypadki, w których następuje dopisanie lub wy kreślenie ze spisu wyborców, miejsce, czas i formę udostępnienia spisu wyborców;

2) wzór zaświadczenia o prawie do głosowania oraz sposób wydawania i ewidencjonowania zaświad czeń, mając na względzie konieczność zapewnie nia identyfikacji osoby, której zaświadczenie doty czy. Art. 3

4.

§1. Wyborcy przebywający na polskich statkach morskich znajdujących się w podróży w dniu wyborów wpisywani są do spisu wyborców sporzą dzanego przez kapitana statku. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1517 — Poz. 112



§2. Wpisu dokonuje się na podstawie wniosku wyborcy zgłoszonego najpóźniej w 3 dniu przed dniem wyborów. Wniosek powinien zawierać nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyj ny PESEL lub numer ważnego polskiego paszportu oraz adres zamieszkania. W przypadku obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami polskimi wnio sek powinien zawierać numer innego ważnego doku mentu stwierdzającego tożsamość, a także miejsce i datę jego wydania.

§3. Przepis art. 32 § 1 stosuje się odpowiednio do wyborców przebywających na polskich statkach mor skich, z tym że zaświadczenie wydaje kapitan statku, który sporządził spis wyborców.

§4. Minister właściwy do spraw gospodarki mor skiej, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wy borczej, określi, w drodze rozporządzenia, sposób sporządzania i aktualizacji spisu wyborców, o którym mowa w § 1, a także sposób powiadamiania urzędów gmin o objętych spisem wyborców osobach stale za mieszkałych w kraju i sposób wydawania i ewidencjo nowania zaświadczeń o prawie do głosowania, mając na względzie konieczność zapewnienia możliwości weryfikacji danych zawartych w spisie wyborców, bezpieczeństwa wprowadzania i przetwarzania tych danych, ich przekazywania i odbioru oraz zasadę, zgodnie z którą można być wpisanym tylko do jedne go spisu wyborców. Art. 3

5.

§1. Wyborcy przebywający za granicą i posiadający ważne polskie paszporty lub w przypad ku obywateli Unii Europejskiej niebędących obywate lami polskimi posiadający ważny paszport lub inny dokument stwierdzający tożsamość wpisywani są do spisu wyborców sporządzanego przez właściwego te rytorialnie konsula.

§2. Wpisu dokonuje się na podstawie osobistego zgłoszenia wniesionego ustnie, pisemnie, telefonicz nie, telegraficznie, telefaksem lub w formie elektro nicznej. Zgłoszenie powinno zawierać nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyj ny PESEL, oznaczenie miejsca pobytu wyborcy za gra nicą, numer ważnego polskiego paszportu a także miejsce i datę jego wydania, a w przypadku obywateli polskich czasowo przebywających za granicą — miej sce wpisania wyborcy do rejestru wyborców. W przy padku obywateli Unii Europejskiej niebędących oby watelami polskimi, zgłoszenie powinno zawierać nu mer innego ważnego dokumentu stwierdzającego tożsamość, a także miejsce i datę jego wydania. Zgło szenia można dokonać najpóźniej w 3 dniu przed dniem wyborów.

§3. Przepis art. 32 § 1 stosuje się odpowiednio do wyborców przebywających za granicą i posiadających ważne polskie paszporty, z tym że zaświadczenie wy daje konsul, który sporządził spis wyborców.

§4. Minister właściwy do spraw zagranicznych, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, sposób sporządza nia i aktualizacji spisu wyborców, o którym mowa w § 1, a także sposób powiadamiania urzędów gmin o objętych spisem wyborców osobach stale zamiesz kałych w kraju i sposób wydawania i ewidencjonowa nia zaświadczeń o prawie do głosowania, mając na względzie konieczność zapewnienia możliwości wery fikacji danych zawartych w spisie wyborców, bezpie czeństwa wprowadzania i przetwarzania tych danych, ich przekazywania i odbioru oraz zasadę, zgodnie z którą można być wpisanym tylko do jednego spisu wyborców.

§5. Na obszarze państw członkowskich Unii Euro pejskiej oraz państw, na terytorium których można wjechać na podstawie polskiego dowodu osobistego za dokument równorzędny z ważnym polskim pasz portem uważa się ważny dowód osobisty Rzeczy pospolitej Polskiej. Art. 3

6.

§1. Między 21 a 8 dniem przed dniem wy borów każdy wyborca może sprawdzić w urzędzie gminy, w której spis wyborców został sporządzony, czy został w spisie uwzględniony.

§2. Spis wyborców jest udostępniany do wglądu w urzędzie gminy.

§3. Wójt powiadamia wyborców, w sposób zwy czajowo przyjęty, o sporządzeniu spisu wyborców oraz o miejscu i czasie jego udostępniania.

§4. Przepisy § 2 i 3 stosuje się odpowiednio do in nych niż gmina organów, które sporządziły spis wy borców. Art. 3

7.

§1. Każdy może wnieść odpowiednio do wójta albo do organu, który sporządził spis wyborców, reklamację w sprawie nieprawidłowości sporządzenia spisu.

§2. W sprawach, o których mowa w § 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 22, z tym że terminy roz patrzenia reklamacji i wniesienia skargi do sądu rejo nowego wynoszą 2 dni, z zastrzeżeniem § 3.

§3. Reklamacje w sprawach spisu wyborców do tyczącego osób, o których mowa w art. 34 § 1 i art. 35 § 1, rozpatrują niezwłocznie odpowiednio kapitan stat ku albo konsul. Od decyzji podjętych w tych sprawach nie przysługuje środek prawny. Rozdział 6 Przepisy wspólne dla głosowania Art. 3

8.

§1. Głosować można osobiście, z zastrze żeniem przepisów rozdziału 7.

§2. Głosowaniem osobistym jest również głoso wanie korespondencyjne w obwodach głosowania, o których mowa w art. 14 § 1. Art. 3

9.

§1. Głosowanie odbywa się w lokalu ob wodowej komisji wyborczej, zwanym dalej „lokalem wyborczym”.

§2. Jeżeli głosowanie przeprowadza się w ciągu jednego dnia, głosowanie odbywa się bez przerwy od godziny 700 do 2100.

§3. Jeżeli głosowanie przeprowadza się w ciągu dwóch dni, głosowanie odbywa się pierwszego i dru giego dnia bez przerwy od godziny 700 do 2100; przer wa następuje od godziny 2100 pierwszego dnia do go dziny 700 drugiego dnia. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1518 — Poz. 112



§4. O godzinie zakończenia głosowania przewod niczący obwodowej komisji wyborczej zarządza za kończenie głosowania. Od tej chwili mogą głosować tylko wyborcy, którzy przybyli do lokalu wyborczego przed godziną zakończenia głosowania.

§5. Głosowanie w obwodach głosowania utwo rzonych w zakładach opieki zdrowotnej i domach po mocy społecznej może się rozpocząć później niż o go dzinie określonej w § 2 i 3.

§6. Głosowanie w obwodach głosowania utwo rzonych na polskich statkach morskich oraz za granicą odbywa się między godziną 700 a 2100 czasu miejsco wego w każdym dniu głosowania. Jeżeli głosowanie miałoby być zakończone w dniu następnym po dniu głosowania w kraju, głosowanie przeprowadza się w dniu poprzedzającym.

§7. Obwodowa komisja wyborcza może zarządzić wcześniejsze zakończenie głosowania w odrębnych obwodach głosowania oraz w obwodach głosowania utworzonych na polskich statkach morskich, jeżeli wszyscy wyborcy wpisani do spisu wyborców oddali swe głosy. Zarządzenie wcześniejszego zakończenia głosowania może nastąpić nie wcześniej niż o godzi nie 1800, a jeżeli głosowanie przeprowadza się w ciągu dwóch dni nie wcześniej niż o godzinie 1800 drugiego dnia. O zarządzeniu zakończenia głosowania przewod niczący obwodowej komisji wyborczej niezwłocznie zawiadamia osobę kierującą jednostką, o której mowa w art. 12 § 4 i 7, wójta oraz właściwą komisję wybor czą wyższego stopnia. Art. 40.

§1. Głosowanie odbywa się przy pomocy urzędowych kart do głosowania.

§2. Na karcie do głosowania zamieszcza się infor mację o sposobie głosowania.

§3. Karta do głosowania może być zadrukowana tylko po jednej stronie. Wielkość i rodzaj czcionek po winny być jednakowe dla oznaczeń wszystkich list i nazwisk kandydatów.

§4. Na karcie do głosowania oznacza się miejsce na umieszczenie pieczęci obwodowej komisji wybor czej oraz drukuje się, w przypadku wyborów:

1) Prezydenta Rzeczypospolitej — odcisk pieczęci Państwowej Komisji Wyborczej;

2) do Sejmu, do Senatu i do Parlamentu Europejskie go — odcisk pieczęci okręgowej komisji wyborczej;

3) do rad i wyborów wójta — odcisk pieczęci teryto rialnej komisji wyborczej.

§5. Wzór kart do głosowania ustala Państwowa Komisja Wyborcza. Art. 4

1. Dopisanie na karcie do głosowania dodat kowych numerów list i nazw lub nazwisk albo poczy nienie innych dopisków nie wpływa na ważność odda nego na niej głosu. Art. 4

2.

§1. Przed rozpoczęciem głosowania ob wodowa komisja wyborcza sprawdza, czy urna jest pusta, po czym zamyka się urnę wyborczą i opieczęto wuje ją pieczęcią komisji oraz sprawdza, czy na miej scu znajduje się spis wyborców i potrzebna liczba kart do głosowania właściwych dla przeprowadzanych wyborów, jak również czy w lokalu wyborczym znaj duje się odpowiednia liczba łatwo dostępnych miejsc zapewniających tajność głosowania.

§2. Od chwili opieczętowania do końca głosowa nia urny wyborczej nie wolno otwierać.

§3. Od chwili rozpoczęcia głosowania aż do jego zakończenia w lokalu wyborczym muszą być równo cześnie obecne co najmniej 3 osoby wchodzące w skład obwodowej komisji wyborczej, przy czym jed ną z nich powinien być przewodniczący komisji lub jego zastępca, z zastrzeżeniem art. 43.

§4. W dniu głosowania w lokalu wyborczym pod czas wszystkich czynności obwodowej komisji wybor czej mają prawo być obecni, na podstawie zaświad czenia wydanego zgodnie z przepisami kodeksu, mę żowie zaufania. Art. 4

3.

§1. Jeżeli głosowanie przeprowadza się w ciągu dwóch dni, obwodowa komisja wyborcza po zakończeniu głosowania w pierwszym dniu:

1) zapieczętowuje otwór urny;

2) ustala protokolarnie: a) liczbę niewykorzystanych kart do głosowania, b) liczbę osób uprawnionych do głosowania, czyli liczbę osób ujętych w spisie wyborców, c) liczbę kart wydanych — na podstawie podpisów osób w spisie wyborców.

§2. Po wykonaniu czynności, o których mowa w § 1, obwodowa komisja wyborcza umieszcza w opie czętowanych pakietach odrębnie karty niewykorzysta ne i spis wyborców, które wraz z urną pozostają w lo kalu komisji.

§3. Po zakończeniu głosowania w pierwszym dniu i wykonaniu czynności, o których mowa w § 1 i 2, prze wodniczący obwodowej komisji wyborczej zamyka lo kal komisji i opieczętowuje wejście do lokalu pieczęcią komisji. Wójt zapewnia ochronę lokalu komisji w cza sie przerwy w głosowaniu.

§4. Obwodowa komisja wyborcza sporządza proto kół, w którym podaje dane, o których mowa w § 1 pkt 2, i podaje go niezwłocznie do publicznej wiadomości, po wykonaniu czynności, o których mowa w § 3; przepis art. 75 § 5 stosuje się odpowiednio. Protokół wywiesza się w miejscu łatwo dostępnym dla zainteresowanych w budynku, w którym mieści się siedziba komisji. Wzór protokołu ustala Państwowa Komisja Wyborcza.

§5. Przed rozpoczęciem głosowania w drugim dniu obwodowa komisja wyborcza stwierdza protoko larnie, czy pieczęcie na wejściu do lokalu komisji, na urnie, a także na pakietach z kartami do głosowania oraz ze spisem wyborców są nienaruszone.

§6. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wyma gania w zakresie ochrony lokalu komisji w czasie przer wy w głosowaniu, w tym również zasady udzielania przez Policję pomocy wójtom w celu prawidłowej ochrony tych lokali. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1519 — Poz. 112



§7. Szczegółowy sposób wykonywania przez ob wodową komisję wyborczą czynności, o których mo wa w § 1—5, określa, w drodze uchwały, Państwowa Komisja Wyborcza, zapewniając poszanowanie zasad przeprowadzania wyborów oraz ochronę urny, pakie tów i dokumentów związanych z wyborami.

§8. Przepisy § 1—5 i 7 stosuje się do obwodów głosowania utworzonych na polskim statku morskim i za granicą, z tym że:

1) obowiązek zapewnienia ochrony lokalu komisji, o którym mowa w § 3, spoczywa odpowiednio na kapitanie statku i konsulu;

2) minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wybor czej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegóło we wymagania oraz obowiązki kapitana polskiego statku morskiego w zakresie ochrony lokalu komi sji w czasie przerwy w głosowaniu, w tym również zasady udzielania pomocy w celu prawidłowej ochrony tych lokali;

3) minister właściwy do spraw zagranicznych, po za sięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania oraz obowiązki konsula w zakresie ochrony lokalu komisji w czasie przerwy w głoso waniu, w tym również zasady udzielania pomocy w celu prawidłowej ochrony tych lokali. Art. 4

4.

§1. Obwodowa komisja wyborcza, po uzgodnieniu z właściwą komisją wyborczą wyższego stopnia, może zarządzić stosowanie w głosowaniu drugiej urny wyborczej.

§2. Urna, o której mowa w § 1, jest urną pomocni czą przeznaczoną wyłącznie do wrzucania kart do gło sowania przez wyborców w obwodach głosowania w zakładach opieki zdrowotnej i w domach pomocy społecznej.

§3. W przypadku wyrażenia przez wyborcę woli skorzystania z urny pomocniczej wrzucenie do niej karty do głosowania wymaga obecności przy tej czyn ności co najmniej dwóch osób wchodzących w skład obwodowej komisji wyborczej, zgłoszonych przez róż ne komitety wyborcze.

§4. Do postępowania z urną pomocniczą i głoso wania przy jej użyciu mają zastosowanie przepisy ni niejszego rozdziału. Art. 4

5.

§1. W obwodach głosowania, o których mowa w art. 14 § 1, stosuje się drugą urnę wyborczą.

§2. Druga urna wyborcza, o której mowa w § 1, przeznaczona jest wyłącznie do wrzucania kopert zwrotnych, o których mowa w art. 65 § 1 pkt 1. Art. 4

6. Zabroniony jest wstęp do lokalu wybor czego osobom uzbrojonym. Art. 4

7.

§1. Głosowania nie wolno przerywać. Gdyby wskutek nadzwyczajnych wydarzeń głosowa nie było przejściowo uniemożliwione, obwodowa ko misja wyborcza może zarządzić jego przerwanie, prze dłużenie albo odroczenie do dnia następnego. Uchwa łę w sprawie przedłużenia albo odroczenia do dnia następnego głosowania obwodowa komisja wybor cza podejmuje po uzyskaniu zgody właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia. Uchwała w tej sprawie powinna być natychmiast podana do publicznej wia domości, przekazana właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia, wójtowi oraz przesłana Państwo wej Komisji Wyborczej za pośrednictwem komisji wy borczej wyższego stopnia.

§2. W razie przerwania lub odroczenia głosowania obwodowa komisja wyborcza zapieczętowuje otwór urny wyborczej i oddaje urnę wraz z zapieczętowanym spisem wyborców na przechowanie przewodniczące mu komisji. Pieczęć komisji oddaje się w takim przy padku na przechowanie zastępcy przewodniczącego lub innemu członkowi komisji. Komisja ustala również liczbę kart niewykorzystanych, umieszcza je w opie czętowanym pakiecie i oddaje na przechowanie prze wodniczącemu komisji. Przepis art. 43 § 5 stosuje się. Art. 4

8.

§1. W lokalu wyborczym oraz na terenie budynku, w którym lokal się znajduje, jakakolwiek agi tacja wyborcza jest zabroniona.

§2. W lokalu wyborczym umieszcza się tylko urzę dowe obwieszczenia wyborcze.

§3. Państwowa Komisja Wyborcza może postano wić o umieszczeniu w lokalu wyborczym oraz w miej scu zapewniającym tajność głosowania zwięzłej infor macji o sposobie głosowania właściwym dla przepro wadzanych wyborów. Informację tę sporządza, we dług wzoru ustalonego przez Państwową Komisję Wyborczą, dyrektor właściwej miejscowo delegatury Krajowego Biura Wyborczego i zapewnia umieszcze nie jej we wszystkich lokalach wyborczych. Art. 4

9.

§1. Przewodniczący obwodowej komisji wyborczej czuwa nad zapewnieniem tajności głoso wania oraz nad utrzymaniem porządku i spokoju w czasie głosowania.

§2. Przewodniczący obwodowej komisji wybor czej ma prawo zażądać opuszczenia lokalu wyborcze go przez osoby naruszające porządek i spokój.

§3. Na żądanie przewodniczącego obwodowej ko misji wyborczej komendant właściwego miejscowo komisariatu Policji obowiązany jest zapewnić koniecz ną pomoc.

§4. W przypadku naruszenia porządku w lokalu wyborczym nie stosuje się przepisu art. 46. Art. 50.

§1. Międzynarodowi obserwatorzy wybo rów, zaproszeni przez Państwową Komisję Wyborczą po porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zagranicznych, mają prawo obserwować przebieg wy borów oraz pracę organów wyborczych, w tym obwo dowych komisji wyborczych.

§2. Obserwatorzy, o których mowa w § 1, posia dają uprawnienia mężów zaufania, z wyjątkiem prawa do wnoszenia uwag do protokołów.

§3. Państwowa Komisja Wyborcza wydaje za świadczenia obserwatorom, o których mowa w § 1. Art. 5

1.

§1. Głosować może tylko wyborca wpisa ny do spisu wyborców, jego pełnomocnik, a także wy borca dopisany do spisu zgodnie z przepisami § 2—4. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1520 — Poz. 112



§2. Obwodowa komisja wyborcza dopisuje w dniu głosowania do spisu wyborców:

1) osobę przedkładającą zaświadczenie o prawie do głosowania, załączając zaświadczenie do spisu, je żeli przepisy dotyczące danych wyborów przewi dują możliwość uzyskania takiego zaświadczenia;

2) osobę pominiętą w spisie, jeżeli udokumentuje, iż stale zamieszkuje na terenie danego obwodu gło sowania, a urząd gminy potwierdzi, że nie otrzy mał zawiadomienia o utracie przez nią prawa wy bierania lub o wpisaniu do spisu wyborców w in nym obwodzie;

3) osobę skreśloną ze spisu dla danego obwodu gło sowania w związku z wpisaniem tej osoby do spi su wyborców w jednostce, o której mowa w art. 12 § 4, jeżeli udokumentuje, iż opuściła tę jednostkę w przeddzień wyborów.

§3. W wyborach do Sejmu i do Senatu, wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej oraz w wyborach do Par lamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej obwodowa komisja wyborcza dopisuje w dniu głoso wania do spisu wyborców również obywatela polskie go stale zamieszkującego za granicą, a głosującego w kraju na podstawie ważnego polskiego paszportu, jeżeli udokumentuje, iż stale zamieszkuje za granicą. W takim przypadku komisja odnotowuje numer pasz portu oraz miejsce i datę jego wydania w rubryce spi su „uwagi” oraz umieszcza w paszporcie na ostatniej wolnej stronie przeznaczonej na adnotacje wizowe odcisk swojej pieczęci i wpisuje datę głosowania.

§4. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w przy padku przyjęcia wyborcy do jednostki, o której mowa w art. 12 § 4, w przeddzień wyborów. Art. 5

2.

§1. Przed przystąpieniem do głosowania wyborca okazuje obwodowej komisji wyborczej doku ment umożliwiający stwierdzenie jego tożsamości.

§2. Po wykonaniu czynności, o której mowa w § 1, wyborca otrzymuje od komisji kartę do głosowania właściwą dla przeprowadzanych wyborów, opatrzoną jej pieczęcią. Wyborca potwierdza otrzymanie karty do głosowania własnym podpisem w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców.

§3. Wyborca głosujący za granicą otrzymuje kartę do głosowania wyłącznie po okazaniu obwodowej ko misji wyborczej ważnego polskiego paszportu lub w przypadku obywatela Unii Europejskiej niebędące go obywatelem polskim innego ważnego dokumentu stwierdzającego tożsamość. Na terenie państw Unii Europejskiej oraz państw, do których można wjechać na podstawie polskiego dowodu osobistego stosuje się przepisy art. 35

§5. Jeżeli w spisie wyborców jest zaznaczone, że do wyborcy został wysłany pakiet wy borczy, o którym mowa w art. 65 § 1, dopuszcza się go do głosowania po uprzednim odnotowaniu tego w spisie wyborców.

§4. Wyborcę przedkładającego komisji zaświad czenie o prawie do głosowania dopuszcza się do gło sowania po uprzednim wpisaniu go do spisu wybor ców. Zaświadczenie o prawie do głosowania załącza się do spisu wyborców.

§5. Po otrzymaniu karty do głosowania wyborca udaje się do miejsca w lokalu wyborczym zapewniają cego tajność głosowania.

§6. Wyborca wrzuca kartę do urny znajdującej się w dostępnym i widocznym miejscu lokalu wyborcze go.

§7. Kartę do głosowania wyborca wrzuca do urny w taki sposób, aby strona zadrukowana była niewi doczna. Art. 5

3. Wyborcy niepełnosprawnemu, na jego prośbę, może pomagać inna osoba, z wyłączeniem członków komisji wyborczych i mężów zaufania. Rozdział 7 Głosowanie przez pełnomocnika Art. 5

4.

§1. Wyborca o znacznym lub umiarkowa nym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu usta wy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnospraw nych (Dz. U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407, z późn. zm.6)) może udzielić pełnomocnictwa do głosowania w jego imieniu w wyborach, zwanego dalej „pełnomocni ctwem do głosowania”.

§2. Przepis § 1 stosuje się do wyborcy, obywatela Unii Europejskiej, uznanego w państwie członkow skim Unii Europejskiej, za niepełnosprawnego w stop niu odpowiadającym stopniom niepełnosprawności, o których mowa w § 1.

§3. Przepis § 1 stosuje się również do wyborcy, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 75 lat.

§4. Głosowanie za pośrednictwem pełnomocnika jest wyłączone w przypadku głosowania w obwodach głosowania utworzonych w jednostkach, o których mowa w art. 12 § 4 i 7 oraz w obwodach głosowania utworzonych za granicą i na polskich statkach mor skich.

§5. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wykaz dokumentów wydawanych przez właściwe or gany państw członkowskich Unii Europejskiej, po twierdzających uznanie za osobę niepełnosprawną w stopniu, odpowiadającym stopniom niepełno sprawności, o których mowa w § 1. Art. 5

5.

§1. Pełnomocnikiem może być tylko oso ba wpisana do rejestru wyborców w tej samej gminie, co udzielający pełnomocnictwa do głosowania lub po siadająca zaświadczenie o prawie do głosowania, je żeli przepisy szczególne dotyczące danych wyborów przewidują możliwość uzyskania takiego zaświadcze nia, z zastrzeżeniem § 4.

§2. Pełnomocnictwo do głosowania można przy jąć tylko od jednej osoby, z zastrzeżeniem § 3.

6) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r. Nr 217, poz. 1427, Nr 226, poz. 1475, Nr 238, poz. 1578, Nr 254, poz. 1700 i Nr 257, poz. 1726. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1521 — Poz. 112



§3. Pełnomocnictwo do głosowania można przy jąć od dwóch osób, jeżeli co najmniej jedną z nich jest wstępny, zstępny, małżonek, brat, siostra lub osoba pozostająca w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli w stosunku do pełnomocnika.

§4. Pełnomocnikiem nie może być osoba wcho dząca w skład komisji obwodowej właściwej dla ob wodu głosowania osoby udzielającej pełnomocnictwa do głosowania, a także mężowie zaufania, jak również kandydaci w danych wyborach. Art. 5

6.

§1. Pełnomocnictwa do głosowania udzie la się przed wójtem lub przed innym pracownikiem urzędu gminy upoważnionym przez wójta do sporzą dzania aktów pełnomocnictwa do głosowania.

§2. Akt pełnomocnictwa do głosowania sporządza się na wniosek wyborcy, wniesiony do wójta gminy, w której wyborca jest wpisany do rejestru wyborców, najpóźniej w 10 dniu przed dniem wyborów. Wniosek powinien zawierać: nazwisko i imię (imiona), imię oj ca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL oraz adres zamieszkania zarówno wyborcy, jak i osoby, której ma być udzielone pełnomocnictwo do głosowa nia, a także wyraźne oznaczenie wyborów, których do tyczy pełnomocnictwo do głosowania.

§3. Do wniosku, o którym mowa w § 2, załącza się:

1) kopię aktualnego orzeczenia właściwego organu orzekającego o ustaleniu stopnia niepełnospraw ności osoby udzielającej pełnomocnictwa do gło sowania, a w przypadku wyborców, obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami polskimi, tłumaczenie przysięgłe aktualnego dokumentu, o którym mowa w art. 54 § 5;

2) pisemną zgodę osoby mającej być pełnomocni kiem, zawierającą jej nazwisko i imię (imiona) oraz adres zamieszkania, a także nazwisko i imię (imio na) osoby udzielającej pełnomocnictwa do głoso wania;

3) kopię zaświadczenia o prawie do głosowania wy danego osobie mającej być pełnomocnikiem — w przypadku gdy osoba ta nie jest wpisana do re jestru wyborców w tej samej gminie co udzielający pełnomocnictwa do głosowania i przepisy szcze gólne dotyczące danych wyborów przewidują możliwość uzyskania takiego zaświadczenia.

§4. Akt pełnomocnictwa do głosowania po spraw dzeniu, na podstawie dostępnych urzędowo doku mentów, danych zawartych we wniosku niezwłocznie sporządza się w trzech egzemplarzach, z których po jednym otrzymują udzielający pełnomocnictwa do głosowania i pełnomocnik, a trzeci egzemplarz pozo staje w urzędzie gminy.

§5. Akt pełnomocnictwa do głosowania jest spo rządzany w miejscu zamieszkania wyborcy udzielają cego pełnomocnictwa do głosowania wskazanym we wniosku, o którym mowa w § 2, z zastrzeżeniem § 6.

§6. Akt pełnomocnictwa do głosowania może być sporządzony na obszarze gminy poza miejscem za mieszkania wyborcy udzielającego pełnomocnictwa do głosowania, jeżeli wyborca zwróci się o to we wniosku, o którym mowa w § 2.

§7. Gmina prowadzi wykaz sporządzonych aktów pełnomocnictwa do głosowania, w którym odnotowu je się fakt sporządzenia danego aktu. Art. 5

7.

§1. Jeżeli wniosek o sporządzenie aktu pełnomocnictwa do głosowania nie spełnia warun ków, o których mowa w art. 54, art. 55 lub art. 56 § 2 i 3, wójt, w terminie 3 dni od dnia otrzymania wnios ku, wzywa wyborcę do usunięcia wad wniosku w ter minie 3 dni.

§2. Jeżeli wad nie można usunąć albo nie zostały one usunięte w terminie wójt odmawia sporządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania. Odmowę spo rządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania, wraz z uzasadnieniem, doręcza się niezwłocznie wyborcy. Art. 5

8.

§1. Wyborca ma prawo do cofnięcia udzie lonego pełnomocnictwa do głosowania. Cofnięcie pełnomocnictwa do głosowania następuje przez zło żenie najpóźniej na 2 dni przed dniem wyborów sto sownego oświadczenia wójtowi gminy, w której spo rządzono akt pełnomocnictwa do głosowania, lub do ręczenie takiego oświadczenia właściwej obwodowej komisji wyborczej w dniu głosowania.

§2. Pełnomocnictwo do głosowania wygasa z mo cy prawa w przypadku:

1) śmierci lub utraty prawa wybierania przez udziela jącego pełnomocnictwa do głosowania lub pełno mocnika;

2) braku przesłanek, o których mowa w art. 55 § 1, lub wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 55 § 4;

3) wcześniejszego głosowania osobistego przez oso bę udzielającą pełnomocnictwa do głosowania.

§3. Fakt cofnięcia lub wygaśnięcia pełnomocnic twa do głosowania przed przekazaniem spisu wybor ców przewodniczącemu właściwej obwodowej komi sji wyborczej odnotowuje w spisie wyborców wójt, a po przekazaniu spisu — obwodowa komisja wybor cza właściwa dla obwodu głosowania osoby udziela jącej pełnomocnictwa do głosowania. Art. 5

9.

§1. Do głosowania przez pełnomocnika stosuje się odpowiednio przepisy art. 52 § 2—6 oraz art. 53, z zastrzeżeniem § 3—5.

§2. Przed przystąpieniem do głosowania pełno mocnik okazuje obwodowej komisji wyborczej doku ment umożliwiający stwierdzenie jego tożsamości oraz akt pełnomocnictwa do głosowania.

§3. Obwodowa komisja wyborcza odnotowuje na zwisko i imię (imiona) pełnomocnika wyborcy w spi sie wyborców w rubryce „uwagi” odpowiadającej po zycji, pod którą umieszczono nazwisko wyborcy, wraz z oznaczeniem „pełnomocnik”, a akt pełnomocnictwa do głosowania załącza do spisu wyborców.

§4. Pełnomocnik potwierdza otrzymanie karty do głosowania własnym czytelnym podpisem w rubryce spisu przeznaczonej na potwierdzenie otrzymania kar ty do głosowania przez wyborcę udzielającego pełno mocnictwa do głosowania. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1522 — Poz. 112



§5. Jeżeli pełnomocnictwo do głosowania zostało cofnięte lub wygasło obwodowa komisja wyborcza odmawia wydania pełnomocnikowi karty do głosowa nia i zatrzymuje akt pełnomocnictwa do głosowania. Art. 60.

§1. Czynności związane ze sporządzeniem aktu pełnomocnictwa do głosowania są zadaniem zle conym gminy i są wolne od opłat.

§2. Pełnomocnik nie może pobierać od udzielają cego pełnomocnictwa do głosowania żadnych opłat za głosowanie w jego imieniu w wyborach.

§3. Zakazane jest udzielanie pełnomocnictwa do głosowania w zamian za jakąkolwiek korzyść majątko wą lub osobistą. Art. 6

1. Minister właściwy do spraw administracji publicznej, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegó łowy tryb postępowania w sprawie sporządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania, wzory: wniosku o spo rządzenie aktu pełnomocnictwa do głosowania, zgody na przyjęcie pełnomocnictwa do głosowania i aktu peł nomocnictwa do głosowania, a także wzór i sposób prowadzenia oraz aktualizacji wykazu sporządzanych aktów pełnomocnictwa do głosowania, tak aby zapew nić sprawność i rzetelność postępowania oraz wiary godność aktu pełnomocnictwa do głosowania. Rozdział 8 Głosowanie korespondencyjne w obwodach głosowania utworzonych za granicą Art. 6

2. Wyborca wpisany do spisu wyborców, o którym mowa w art. 35 § 1, może głosować kore spondencyjnie. Informację o możliwości oraz zasadach głosowania korespondencyjnego konsul podaje łącznie z obwieszczeniem, o którym mowa w art. 16 § 3. Art. 6

3.

§1. Zamiar głosowania korespondencyj nego może być zgłoszony właściwemu terytorialnie konsulowi do 15 dnia przed dniem wyborów.

§2. Zgłoszenie, o którym mowa w § 1, może być dokonane ustnie, pisemnie, telegraficznie, telefaksem lub w formie elektronicznej. Zgłoszenie powinno za wierać nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę uro dzenia, numer ewidencyjny PESEL, oznaczenie miej sca pobytu wyborcy za granicą, numer ważnego pol skiego paszportu a także miejsce i datę jego wydania, miejsce wpisania wyborcy do rejestru wyborców — w przypadku obywateli polskich czasowo przebywają cych za granicą, a także oznaczenie adresu, na który ma być wysłany pakiet wyborczy, o którym mowa w art. 65

§1. W przypadku obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami polskimi, zgłoszenie po winno zawierać numer innego ważnego dokumentu stwierdzającego tożsamość, a także miejsce i datę je go wydania.

§3. W przypadku gdy wyborca zgłosił zamiar gło sowania korespondencyjnego zaświadczenia, o któ rym mowa w art. 35 § 3, nie wydaje się po wysłaniu do wyborcy pakietu wyborczego, o którym mowa w art. 65 § 1, chyba że wyborca zwrócił pakiet wybor czy w stanie nienaruszonym. Art. 6

4. W przypadku, gdy w jednym dniu odbywa ją się więcej niż jedne wybory, wyborca zamierzający głosować korespondencyjnie w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 63, powinien zaznaczyć których wyborów zgłoszenie dotyczy, przy czym zgłoszenie może być wspólne dla wszystkich przeprowadzanych w danym dniu wyborów. Czynności określone w art. 66 wybor ca podejmuje dla każdych z tych wyborów oddzielnie. Art. 6

5.

§1. Konsul niezwłocznie po otrzymaniu od właściwej komisji wyborczej kart do głosowania, jed nak nie później niż do 10 dnia przed dniem wyborów, wysyła do wyborcy wpisanego do spisu wyborców, który wyraził zamiar głosowania korespondencyjne go, pakiet wyborczy zawierający:

1) zaadresowaną kopertę zwrotną;

2) kartę bądź karty do głosowania;

3) kopertę na kartę bądź karty do głosowania, zwaną dalej „kopertą na kartę do głosowania”;

4) oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu na karcie do głosowania;

5) instrukcję głosowania.

§2. Na kopercie na kartę do głosowania umieszcza się oznaczenie „koperta na kartę do głosowania”. Ko perta zwrotna powinna być zaadresowana do właści wego konsula. Koperty nie mogą zawierać żadnych innych oznaczeń.

§3. Wzór i rozmiar koperty zwrotnej, koperty na kartę do głosowania, oświadczenia, o którym mowa w § 1 pkt 4 oraz instrukcji głosowania określa Pań stwowa Komisja Wyborcza.

§4. Konsul, w rubryce spisu wyborców „uwagi” odpowiadającej pozycji, pod którą umieszczono na zwisko wyborcy, który wyraził zamiar głosowania ko respondencyjnego, umieszcza informację o wysłaniu do niego pakietu wyborczego. Art. 6

6.

§1. Wyborca głosujący korespondencyj nie po wypełnieniu karty do głosowania wkłada ją do koperty na kartę do głosowania, którą zakleja, a na stępnie kopertę tę wkłada do koperty zwrotnej łącznie z podpisanym oświadczeniem i przesyła ją na własny koszt na adres właściwego konsula.

§2. Konsul przekazuje otrzymane koperty zwrotne właściwej obwodowej komisji wyborczej nie później niż 3 dnia przed dniem wyborów.

§3. Koperty zwrotne przekazane przez konsula są wrzucane do urny wyborczej, o której mowa w art. 45.

§4. Koperty zwrotne dostarczone do obwodowej komisji wyborczej po zakończeniu czasu głosowania są niszczone bez otwierania. Art. 6

7. W ponownym głosowaniu w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej oraz ponownych wybo rach Prezydenta Rzeczypospolitej skróceniu ulegają następujące terminy:

1) o którym mowa w art. 63 § 1 — do 10 dnia przed dniem głosowania lub wyborów;

2) o którym mowa w art. 65 § 1 — do 7 dnia przed dniem głosowana lub wyborów. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1523 — Poz. 112

Art. 6

8. Państwowa Komisja Wyborcza, po zasięg nięciu opinii ministra właściwego do spraw zagranicz nych, określi w drodze uchwały warunki techniczne głosowania korespondencyjnego, uwzględniając w szczególności:

1) tryb przekazywania pakietu wyborczego,

2) sposób zabezpieczenia urny wyborczej, o której mowa w art. 45,

3) sposób postępowania z kartami do głosowania przekazanymi w kopertach zwrotnych,

4) sposób postępowania z kopertami zwrotnymi do starczonymi do obwodowej komisji wyborczej po zakończeniu głosowania — mając na względzie zapewnienie poszanowania zasad przeprowadzania wyborów oraz ochrony urny wyborczej, o której mowa w art. 45, pakietów wybor czych a w szczególności kart zwrotnych i kart do gło sowania. Rozdział 9 Ustalanie wyników głosowania w obwodzie Art. 6

9.

§1. Niezwłocznie po zakończeniu głoso wania obwodowa komisja wyborcza ustala wyniki głosowania w obwodzie.

§2. Jeżeli głosowanie przeprowadza się w ciągu dwóch dni, obwodowa komisja wyborcza ustala wyni ki głosowania po zakończeniu głosowania w drugim dniu.

§3. Obwodowa komisja wyborcza ustala wyniki głosowania w obwodzie odpowiednio do przeprowa dzanych wyborów.

§4. Warunki ważności głosu określają przepisy szczególne kodeksu. Art. 70.

§1. Niezwłocznie po zakończeniu głoso wania przewodniczący obwodowej komisji wyborczej w obecności jej członków zapieczętowuje otwór urny wyborczej.

§2. Obwodowa komisja wyborcza ustala, na pod stawie spisu wyborców, liczbę osób uprawnionych do głosowania oraz liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania.

§3. Komisja ustala liczbę niewykorzystanych kart do głosowania, a następnie karty te umieszcza w za pieczętowanych pakietach. Art. 7

1.

§1. Po wykonaniu przez obwodową komi sję wyborczą czynności, o których mowa w art. 70, przewodniczący komisji w obecności jej członków otwiera urnę wyborczą, po czym komisja liczy wyjęte z niej karty do głosowania oraz ustala liczbę kart waż nych i liczbę kart nieważnych.

§2. Kart do głosowania przedartych całkowicie na dwie lub więcej części nie bierze się pod uwagę przy obliczeniach, o których mowa w § 1.

§3. Jeżeli liczba kart ważnych do głosowania wy jętych z urny jest mniejsza lub większa od liczby kart wydanych, komisja podaje w protokole przypuszczal ną przyczynę tej niezgodności. Art. 7

2.

§1. Obwodowa komisja wyborcza w ob wodzie głosowania, o którym mowa w art. 14 § 1, ustalając wyniki głosowania w obwodzie uwzględnia również głosy oddane korespondencyjnie wyjęte z ko pert zwrotnych umieszczonych w drugiej urnie wybor czej, o której mowa w art. 45.

§2. Obwodowa komisja wyborcza ustala również liczbę wysłanych pakietów wyborczych i liczbę kart do głosowania wyjętych z kopert zwrotnych i podaje je w protokole głosowania w obwodzie.

§3. Jeżeli w kopercie zwrotnej brak jest podpisa nego oświadczenia, o którym mowa w art. 65 § 1 pkt 4, lub gdy koperta na kartę do głosowania nie jest zakle jona obwodowa komisja wyborcza niszczy tę kopertę i kartę do głosowania.

§4. Jeżeli wyborca, który oddał głos koresponden cyjnie głosował osobiście w lokalu obwodowej komi sji wyborczej obwodowa komisja wyborcza niszczy kopertę z kartą do głosowania. Art. 7

3. Karty do głosowania inne niż urzędowo ustalone lub nieopatrzone pieczęcią obwodowej ko misji wyborczej są nieważne. Art. 7

4. Liczba kart ważnych do głosowania stano wi liczbę osób, które wzięły udział w głosowaniu w da nym obwodzie. Art. 7

5.

§1. Obwodowa komisja wyborcza sporzą dza, w dwóch egzemplarzach, protokół głosowania w obwodzie właściwy dla przeprowadzanych wybo rów.

§2. W protokole, o którym mowa w § 1, wymienia się odpowiednio dane, o których mowa w art. 70 § 2, oraz, odpowiednio do przeprowadzanych wyborów, liczbę głosów nieważnych, liczbę głosów ważnych od danych na poszczególnych kandydatów albo na po szczególne listy kandydatów i każdego kandydata z tych list.

§3. W protokole wymienia się ponadto liczby, o których mowa w art. 70 § 3 i art. 71 § 1, a także liczbę wyborców głosujących przez pełnomocnika.

§4. W protokole podaje się czas rozpoczęcia i za kończenia głosowania oraz omawia zarządzenia i inne podjęte decyzje, jak również inne istotne okoliczności związane z przebiegiem głosowania.

§5. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzą ce w skład obwodowej komisji wyborczej obecne przy jego sporządzaniu. Protokół opatruje się pieczęcią ko misji.

§6. Mężom zaufania przysługuje prawo wniesie nia do protokołu uwag, z wymienieniem konkretnych zarzutów. Adnotację o wniesieniu uwag zamieszcza się w protokole. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1524 — Poz. 112



§7. Przepis § 6 stosuje się odpowiednio do człon ków obwodowej komisji wyborczej, z tym że nie zwal nia ich to z obowiązku podpisania protokołu głosowa nia w obwodzie.

§8. Wzory protokołów, o których mowa w § 1, ustala Państwowa Komisja Wyborcza. Art. 7

6.

§1. Protokół głosowania przekazuje się:

1) w wyborach do Sejmu i do Senatu, w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej oraz w wyborach do Parlamentu Europejskiemu w Rzeczypospolitej Pol skiej pełnomocnikowi, o którym mowa w art. 173, wyznaczonemu przez właściwą komisję wyborczą wyższego stopnia;

2) w wyborach do rady gminy oraz w wyborach wój ta — gminnej komisji wyborczej;

3) w wyborach do rady powiatu i do sejmiku woje wództwa — powiatowej komisji wyborczej.

§2. Pełnomocnik, o którym mowa w § 1 pkt 1, sprawdza pod względem zgodności arytmetycznej po prawność ustalenia wyników głosowania w obwodzie i potwierdza obwodowej komisji wyborczej popraw ność ustalonych wyników bądź wskazuje na niezgod ność arytmetyczną danych w protokole, którą obwo dowa komisja wyborcza obowiązana jest wyjaśnić i odpowiednio poprawić oraz podać do publicznej wiadomości w trybie określonym w art. 77 skorygo wane wyniki głosowania.

§3. Komisje wyborcze, o których mowa w § 1 pkt 2 i 3, sprawdzają pod względem zgodności arytmetycz nej poprawność ustalenia wyników głosowania w ob wodzie. W przypadku stwierdzenia niezgodności aryt metycznych danych w protokole obwodowa komisja wyborcza obowiązana jest ją wyjaśnić i odpowiednio poprawić oraz podać do publicznej wiadomości w try bie określonym w art. 77 skorygowane wyniki głoso wania.

§4. Tryb przekazywania i przyjmowania oraz spo sób postępowania z protokołem, o którym mowa w § 1, określa Państwowa Komisja Wyborcza. Art. 7

7. Obwodowa komisja wyborcza podaje nie zwłocznie do publicznej wiadomości wyniki głosowa nia w obwodzie, poprzez wywieszenie w lokalu wy borczym, w miejscu łatwo dostępnym dla wyborców, kopii protokołu głosowania w obwodzie. Art. 7

8.

§1. Przewodniczący obwodowej komisji wyborczej niezwłocznie przekazuje do właściwej ko misji wyborczej wyższego stopnia, w zapieczętowanej kopercie, jeden egzemplarz protokołu głosowania w obwodzie wraz z wyjaśnieniami komisji do zgłoszo nych zarzutów, o których mowa w art. 75 § 6 i

7. Mężo wie zaufania mają prawo uczestniczyć przy przekazy waniu protokołu.

§2. Wyniki głosowania z obwodów utworzonych za granicą są przekazywane okręgowej komisji wyborczej właściwej dla dzielnicy Śródmieście miasta stołeczne go Warszawy, a wyniki głosowania z obwodów utwo rzonych na polskich statkach morskich — okręgowej komisji wyborczej właściwej dla siedziby armatora.

§3. Zasady i tryb przekazywania właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia wyników głosowania i protokołów głosowania z obwodów głosowania, o których mowa w § 2, określi Państwowa Komisja Wyborcza, po zasięgnięciu opinii odpowiednio mini stra właściwego do spraw zagranicznych oraz mini stra właściwego do spraw gospodarki morskiej. Art. 7

9.

§1. Po wykonaniu czynności, o których mowa w art. 78, przewodniczący obwodowej komisji wyborczej niezwłocznie, w sposób ustalony przez Pań stwową Komisję Wyborczą, przekazuje w depozyt od powiednio wójtowi, konsulowi albo kapitanowi statku dokumenty z głosowania oraz pieczęć komisji.

§2. Dokumenty, o których mowa w § 1, są udo stępniane Sądowi Najwyższemu w związku z postępo waniami w sprawach protestów wyborczych oraz na żądanie sądów, prokuratury lub Policji, prowadzących postępowanie karne. Art. 80.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza podaje w trakcie głosowania liczbę osób ujętych w spisach wyborców oraz liczbę wyborców, którym wydano kar ty do głosowania.

§2. Obwodowe komisje wyborcze przekazują Pań stwowej Komisji Wyborczej w trakcie głosowania da ne liczbowe, o których mowa w art. 70 § 2.

§3. Państwowa Komisja Wyborcza ustala tryb i sposób przekazywania danych, o których mowa w § 2. Art. 8

1.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza może po zakończeniu głosowania, a przed ustaleniem wyni ków wyborów podawać do publicznej wiadomości cząstkowe nieoficjalne wyniki głosowania w wybo rach do Sejmu i do Senatu, w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej oraz w wyborach do Parlamentu Eu ropejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, ustalone na podstawie otrzymanych drogą elektroniczną informa cji o wynikach głosowania w obwodach.

§2. Tryb i sposób podawania wyników, o których mowa w § 1, określa Państwowa Komisja Wyborcza. Rozdział 10 Protesty wyborcze Art. 8

2.

§1. Przeciwko ważności wyborów, ważnoś ci wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu:

1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wybo rom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu kar nego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wy borów lub

2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głoso wania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

§2. Protest przeciwko ważności wyborów z powo du dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wybo rom, o którym mowa w § 1, lub naruszenia przez właś ciwy organ wyborczy przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyni Dziennik Ustaw Nr 21 — 1525 — Poz. 112

ków wyborów może wnieść wyborca, którego nazwi sko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wy borców w jednym z obwodów głosowania.

§3. Protest przeciwko ważności wyborów w okrę gu wyborczym lub przeciwko wyborowi posła, sena tora, posła do Parlamentu Europejskiego, radnego lub wójta może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jed nym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego.

§4. Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego na zwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania.

§5. Prawo wniesienia protestu przysługuje rów nież przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej i pełnomocnikowi wyborczemu. Art. 8

3.

§1. Protest wyborczy wnosi się do sądu wskazanego w przepisach szczególnych kodeksu.

§2. Zasady wnoszenia protestów i tryb ich rozpa trywania, a także orzekania o ważności wyborów okreś lają przepisy szczególne kodeksu. Rozdział 11 Komitety wyborcze Art. 8

4.

§1. Prawo zgłaszania kandydatów w wy borach przysługuje komitetom wyborczym. Komitety wyborcze wykonują również inne czynności wybor cze, a w szczególności prowadzą na zasadzie wyłącz ności kampanię wyborczą na rzecz kandydatów.

§2. W wyborach do Sejmu i do Senatu oraz w wy borach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospo litej Polskiej komitety wyborcze mogą być tworzone przez partie polityczne i koalicje partii politycznych oraz przez wyborców.

§3. W wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej ko mitety wyborcze mogą być tworzone wyłącznie przez wyborców.

§4. W wyborach do organów stanowiących jedno stek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójta komitety wyborcze mogą być tworzone przez partie polityczne i koalicje partii politycznych, stowarzysze nia i organizacje społeczne, zwane dalej „organizacja mi”, oraz przez wyborców. Art. 8

5.

§1. Czynności określone w kodeksie, zwią zane z utworzeniem komitetu wyborczego mogą być wykonywane od dnia ogłoszenia aktu o zarządzeniu wyborów do dnia przyjęcia przez właściwy organ wy borczy zawiadomienia o utworzeniu komitetu wybor czego.

§2. Czynności podjęte przed dniem ogłoszenia ak tu o zarządzeniu wyborów są nieważne. Art. 8

6.

§1. Funkcję komitetu wyborczego partii politycznej pełni organ partii upoważniony do jej re prezentowania na zewnątrz.

§2. Organ partii politycznej, o którym mowa w § 1, zawiadamia właściwy organ wyborczy o utworzeniu komitetu i o zamiarze samodzielnego zgłaszania kan dydatów oraz o powołaniu:

1) pełnomocnika wyborczego uprawnionego, z za strzeżeniem art. 127, do występowania na rzecz i w imieniu komitetu wyborczego;

2) pełnomocnika finansowego, o którym mowa w art. 127.

§3. W zawiadomieniu, o którym mowa w § 2, po daje się również:

1) nazwę komitetu wyborczego utworzoną zgodnie z przepisami art. 92 i art. 95 oraz adres siedziby ko mitetu i numer ewidencyjny, pod którym partia polityczna jest wpisana do ewidencji partii poli tycznych;

2) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i nu mer ewidencyjny PESEL pełnomocnika wyborcze go, o którym mowa w § 2 pkt 1;

3) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i nu mer ewidencyjny PESEL pełnomocnika finanso wego, o którym mowa w § 2 pkt 2. Art. 8

7.

§1. Partie polityczne mogą tworzyć koali cje wyborcze w celu wspólnego zgłaszania kandyda tów. Partia polityczna może wchodzić w skład tylko jednej koalicji wyborczej.

§2. Czynności wyborcze w imieniu koalicji wybor czej wykonuje koalicyjny komitet wyborczy utworzony przez organy partii politycznych upoważnione do re prezentowania partii na zewnątrz.

§3. W skład koalicyjnego komitetu wyborczego wchodzi co najmniej 10 osób wskazanych przez orga ny partii politycznych, o których mowa w § 2.

§4. Koalicyjny komitet wyborczy powołuje:

1) pełnomocnika wyborczego uprawnionego, z za strzeżeniem art. 127, do występowania na rzecz i w imieniu komitetu wyborczego;

2) pełnomocnika finansowego, o którym mowa w art. 127.

§5. Pełnomocnik wyborczy, o którym mowa w § 4 pkt 1, zawiadamia właściwy organ wyborczy o utwo rzeniu koalicyjnego komitetu wyborczego oraz o po wołaniu pełnomocników, o których mowa w § 4.

§6. W zawiadomieniu, o którym mowa w § 5, po daje się również:

1) nazwę koalicyjnego komitetu wyborczego utworzo ną zgodnie z przepisami art. 92 i art. 95 oraz adres siedziby komitetu i numery ewidencyjne, pod któ rymi partie polityczne tworzące koalicję wyborczą są wpisane do ewidencji partii politycznych;

2) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i nu mer ewidencyjny PESEL pełnomocnika wyborcze go, o którym mowa w § 4 pkt 1;

3) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i nu mer ewidencyjny PESEL pełnomocnika finanso wego, o którym mowa w § 4 pkt 2. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1526 — Poz. 112

Art. 8

8.

§1. Funkcję komitetu wyborczego organi zacji pełni organ organizacji upoważniony do repre zentowania jej na zewnątrz.

§2. Organ, o którym mowa w § 1, powołuje:

1) pełnomocnika wyborczego uprawnionego, z za strzeżeniem art. 127, do występowania na rzecz i w imieniu komitetu wyborczego;

2) pełnomocnika finansowego, o którym mowa w art. 127.

§3. Organ, o którym mowa w § 1, zawiadamia właściwy organ wyborczy o utworzeniu komitetu wy borczego oraz o powołaniu pełnomocników, o których mowa w § 2.

§4. W zawiadomieniu, o którym mowa w § 3, po daje się również:

1) nazwę komitetu wyborczego utworzoną zgodnie z przepisami art. 92 i art. 95 oraz adres siedziby ko mitetu i numer ewidencyjny, pod którym organi zacja jest wpisana do rejestru organizacji;

2) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i nu mer ewidencyjny PESEL pełnomocnika wyborcze go, o którym mowa w § 2 pkt 1;

3) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i nu mer ewidencyjny PESEL pełnomocnika finanso wego, o którym mowa w § 2 pkt 2. Art. 8

9.

§1. Obywatele, w liczbie co najmniej 15, mający prawo wybierania mogą tworzyć komitet wy borczy wyborców.

§2. Komitet wyborczy wyborców powołuje:

1) pełnomocnika wyborczego uprawnionego, z za strzeżeniem art. 127, do występowania na rzecz i w imieniu komitetu wyborczego;

2) pełnomocnika finansowego, o którym mowa w art. 127.

§3. Pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego powołuje się spośród osób wchodzą cych w skład komitetu wyborczego.

§4. Pełnomocnik wyborczy, o którym mowa w § 2 pkt 1, zawiadamia właściwy organ wyborczy o utwo rzeniu komitetu wyborczego wyborców. W zawiado mieniu podaje się imiona, nazwiska, adresy zamiesz kania oraz numery ewidencyjne PESEL obywateli two rzących komitet wyborczy wyborców.

§5. W zawiadomieniu, o którym mowa w § 4, po daje się również:

1) nazwę komitetu wyborczego utworzoną zgodnie z przepisami art. 92 i art. 95 oraz adres siedziby ko mitetu;

2) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i nu mer ewidencyjny PESEL pełnomocnika wyborcze go, o którym mowa w § 2 pkt 1;

3) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i nu mer ewidencyjny PESEL pełnomocnika finanso wego, o którym mowa w § 2 pkt 2. Art. 90.

§1. W celu zgłoszenia kandydata na Prezy denta Rzeczypospolitej obywatele w liczbie co naj mniej 15, mający prawo wybierania, tworzą komitet wyborczy. Komitet ten na zasadzie wyłączności prowa dzi kampanię wyborczą na rzecz zgłoszonego kandyda ta.

§2. Zgłoszenie kandydata na Prezydenta Rzeczy pospolitej musi być poparte podpisami co najmniej 100 000 obywateli mających prawo wybierania do Sejmu.

§3. Komitet wyborczy powołuje:

1) pełnomocnika wyborczego uprawnionego, z za strzeżeniem art. 127, do występowania na rzecz komitetu i w imieniu komitetu wyborczego;

2) pełnomocnika finansowego, o którym mowa w art. 127.

§4. Pełnomocnikiem wyborczym lub pełnomocni kiem finansowym nie może być kandydat na Prezy denta Rzeczypospolitej.

§5. Pełnomocnik wyborczy, o którym mowa w § 3 pkt 1, zawiadamia Państwową Komisję Wyborczą o utworzeniu komitetu wyborczego wyborców. W za wiadomieniu podaje się imiona, nazwiska, adresy za mieszkania oraz numery ewidencyjne PESEL obywa teli tworzących komitet wyborczy.

§6. W zawiadomieniu o utworzeniu komitetu wy borczego podaje się:

1) nazwę komitetu wyborczego oraz adres jego sie dziby;

2) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i nu mer ewidencyjny PESEL pełnomocnika wyborcze go i pełnomocnika finansowego. Art. 9

1. Szczegółowe zasady tworzenia komitetów wyborczych oraz zgłaszania ich właściwym organom wyborczym określają przepisy szczególne kodeksu. Art. 9

2.

§1. Nazwa komitetu wyborczego partii po litycznej zawiera wyrazy „Komitet Wyborczy” oraz na zwę partii politycznej lub skrót nazwy tej partii, wyni kające z wpisu do ewidencji partii politycznych.

§2. Nazwa koalicyjnego komitetu wyborczego za wiera wyrazy „Koalicyjny Komitet Wyborczy” oraz na zwę koalicji wyborczej lub skrót nazwy tej koalicji wy borczej. Nazwą koalicji wyborczej mogą być również nazwy partii politycznych tworzących koalicję wybor czą lub skróty nazw tych partii, wynikające z wpisu tych partii do ewidencji partii politycznych. Nazwa ko alicji wyborczej może składać się z co najwyżej 45 zna ków drukarskich, wliczając spacje.

§3. Nazwa komitetu wyborczego organizacji za wiera wyrazy „Komitet Wyborczy” oraz nazwę organi zacji lub skrót nazwy tej organizacji, wynikające z wpi su do rejestru organizacji prowadzonego przez właści wy organ.

§4. Nazwa komitetu wyborczego wyborców za wiera wyrazy „Komitet Wyborczy Wyborców” oraz nazwę komitetu wyborczego lub skrót jego nazwy od różniające się wyraźnie od nazw i skrótów nazw in nych komitetów wyborczych. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1527 — Poz. 112



§5. Nazwa komitetu wyborczego wyborców utwo rzonego w celu udziału w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej zawiera wyrazy „Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej” oraz imię i nazwisko kandydata.

§6. Nazwa i skrót nazwy komitetu wyborczego po winny odróżniać się wyraźnie od nazw i skrótów nazw innych komitetów wyborczych. Art. 9

3.

§1. Wzorcem symbolu graficznego komi tetu wyborczego partii politycznej może być wzorzec symbolu graficznego tej partii, wynikający z wpisu do ewidencji partii politycznych.

§2. Wzorcem symbolu graficznego koalicyjnego komitetu wyborczego mogą być wzorce symboli gra ficznych partii politycznych tworzących koalicję wy borczą lub wzorzec symbolu graficznego jednej z tych partii, wynikające z wpisów tych partii do ewidencji partii politycznych.

§3. Wzorzec symbolu graficznego komitetu wy borczego wyborców musi odróżniać się wyraźnie od wzorców symboli graficznych innych komitetów wy borczych. Art. 9

4. Nazwa, skrót nazwy i wzorzec symbolu graficznego komitetu wyborczego korzystają z ochro ny prawnej przewidzianej dla dóbr osobistych. Art. 9

5.

§1. Nie stanowi wady zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego partii politycznej lub komitetu wyborczego organizacji, wpisanych od powiednio do ewidencji lub rejestru prowadzonych przez właściwy organ, określenie w nim nazwy lub skrótu nazwy tych samych lub niedostatecznie różnią cych się od nazw lub skrótów nazw innych komitetów wyborczych. Organ, który wydał wcześniej postano wienie o przyjęciu zawiadomienia o utworzeniu komi tetu wyborczego, w którym podano tę samą lub nie dostatecznie różniącą się nazwę lub skrót nazwy, po porozumieniu z pełnomocnikiem wyborczym tego ko mitetu zmienia postanowienie, określając w nim no wą nazwę lub skrót nazwy komitetu. W razie braku porozumienia organ, który wydał postanowienie, uchyla je i wzywa pełnomocnika wyborczego do usu nięcia wady w terminie 3 dni. Przepisy art. 97 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

§2. Nazwa i skrót nazwy komitetu wyborczego utworzonego przez wyborców zrzeszonych w zareje strowanych organizacjach mniejszości narodowych mogą być tożsame z nazwą i skrótem nazwy tej orga nizacji. Do zawiadomienia o utworzeniu takiego komi tetu dołącza się dokument właściwego organu statu towego organizacji mniejszości narodowej potwier dzający utworzenie komitetu wyborczego przez wy borców będących członkami tej organizacji.

§3. Nazwa i skrót nazwy komitetu wyborczego wyborców muszą być różne od nazw lub skrótu nazw partii politycznych lub organizacji, wpisanych odpo wiednio do ewidencji lub rejestru, prowadzonych przez właściwy organ. Art. 9

6. Można być pełnomocnikiem wyborczym lub pełnomocnikiem finansowym tylko jednego komi tetu wyborczego. Art. 9

7.

§1. Jeżeli zawiadomienie, o którym mowa w art. 86 § 2, art. 87 § 5, art. 88 § 3, art. 89 § 4 i art. 90 § 5 spełnia warunki określone w kodeksie, właściwy organ wyborczy, w terminie 3 dni od dnia jego dorę czenia, postanawia o przyjęciu zawiadomienia. Posta nowienie o przyjęciu zawiadomienia doręcza się nie zwłocznie pełnomocnikowi wyborczemu.

§2. Jeżeli zawiadomienie wykazuje wady, właści wy organ wyborczy, w terminie 3 dni od dnia doręcze nia zawiadomienia wzywa pełnomocnika wyborczego do ich usunięcia w terminie 5 dni. W przypadku nie usunięcia wad w terminie właściwy organ wyborczy, odmawia przyjęcia zawiadomienia. Postanowienie o odmowie przyjęcia zawiadomienia, wraz z uzasad nieniem, doręcza się niezwłocznie pełnomocnikowi wyborczemu.

§3. Pełnomocnikowi wyborczemu służy prawo wniesienia skargi do właściwego organu na postano wienie o odmowie przyjęcia zawiadomienia. Art. 9

8. Komitet wyborczy może wykonywać czyn ności wyborcze po wydaniu przez właściwy organ wy borczy postanowienia o przyjęciu zawiadomienia, o którym mowa w art. 97. Art. 9

9. Właściwy organ wyborczy podaje do pub licznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej informację o przyjęciu zawiadomień, o których mowa w art. 97. Art. 100.

§1. Komitet wyborczy, z zastrzeżeniem § 2 i 3, ulega rozwiązaniu z mocy prawa po upływie 60 dni od dnia:

1) przyjęcia sprawozdania finansowego komitetu wy borczego przez właściwy organ wyborczy albo

2) bezskutecznego upływu terminu do wniesienia skargi albo odwołania, o których mowa w art. 145 § 1 i 5, albo

3) wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 145 § 2 albo 5, uwzględniającego skargę albo odwołanie na postanowienie właściwego organu wyborcze go w przedmiocie odrzucenia sprawozdania.

§2. Komitet wyborczy, któremu przysługuje pra wo do dotacji podmiotowej, o której mowa w art. 150 lub art. 151, ulega rozwiązaniu z mocy prawa po upły wie 6 miesięcy od dnia otrzymania dotacji.

§3. Jeżeli wniesiono protest przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu wyborczym lub ważności wyboru określonej osoby, komitet wy borczy, który zarejestrował listy kandydatów lub kan dydata, nie ulega rozwiązaniu przed uprawomocnie niem się orzeczenia sądu. Art. 10

1.

§1. Komitet wyborczy może ulec rozwią zaniu przed dniem wyborów w trybie przepisów o je go utworzeniu, z zastrzeżeniem

§3. O rozwiązaniu ko mitetu zawiadamia się niezwłocznie organ wyborczy, który przyjął zawiadomienie o utworzeniu komitetu, a jeżeli rozwiązanie komitetu nastąpiło po zarejestro waniu listy kandydatów lub kandydata, także właści wą komisję wyborczą. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1528 — Poz. 112



§2. Po przyjęciu przez właściwy organ wyborczy zawiadomienia o utworzeniu koalicyjnego komitetu wyborczego zmiany składu koalicji wyborczej są nie dopuszczalne. Oświadczenie jednostronne uczestnika koalicji wyborczej o wystąpieniu z koalicji wyborczej nie rodzi skutków prawnych.

§3. Komitet wyborczy wyborców ulega rozwiąza niu z mocy prawa, jeżeli liczba osób, które utworzyły komitet wyborczy będzie mniejsza od określonej w ko deksie minimalnej liczby wymaganej dla utworzenia danego komitetu wyborczego wyborców. Art. 10

2.

§1. Pełnomocnik wyborczy w terminie 7 dni od dnia przyjęcia przez właściwy organ wybor czy zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborcze go zawiadamia ten organ o adresie strony interneto wej na której komitet wyborczy umieszcza informacje określone w kodeksie.

§2. Właściwy organ wyborczy podaje informację o adresach stron internetowych, o których mowa w § 1, w Biuletynie Informacji Publicznej.

§3. Obowiązek, o którym mowa w § 1, nie dotyczy komitetów wyborczych, które zgłaszają kandydata lub kandydatów wyłącznie do rady gminy lub rady powia tu. Art. 10

3.

§1. Pełnomocnik wyborczy lub osoba przez niego upoważniona może wyznaczyć po jednym mężu zaufania do każdej obwodowej komisji wybor czej. Jeżeli komitet wyborczy nie zarejestrował kandy datów lub list kandydatów we wszystkich okręgach wyborczych, mężów zaufania może wyznaczyć do ob wodowej komisji wyborczej na obszarze okręgu, w którym zarejestrował kandydata lub listę kandyda tów. W wyborach wójta komitet wyborczy może wy znaczyć mężów zaufania na obszarze całej gminy.

§2. Pełnomocnik wyborczy lub osoba przez niego upoważniona wydaje mężom zaufania zaświadczenie według wzoru określonego przez Państwową Komisję Wyborczą.

§3. Funkcję męża zaufania przy Państwowej Ko misji Wyborczej, okręgowej komisji wyborczej i tery torialnej komisji wyborczej może pełnić pełnomocnik wyborczy lub osoba przez niego upoważniona. Rozdział 12 Kampania wyborcza Art. 10

4. Kampania wyborcza rozpoczyna się z dniem ogłoszenia aktu właściwego organu o zarzą dzeniu wyborów i ulega zakończeniu na 24 godziny przed dniem głosowania. Art. 10

5.

§1. Agitacją wyborczą jest publiczne na kłanianie lub zachęcanie, do głosowania w określony sposób lub do głosowania na kandydata określonego komitetu wyborczego.

§2. Agitację wyborczą można prowadzić od dnia przyjęcia przez właściwy organ zawiadomienia o utwo rzeniu komitetu wyborczego na zasadach, w formach i w miejscach, określonych przepisami kodeksu. Art. 10

6.

§1. Każdy wyborca może prowadzić agi tację wyborczą na rzecz kandydatów, w tym zbierać podpisy popierające zgłoszenia kandydatów, po uzy skaniu pisemnej zgody pełnomocnika wyborczego.

§2. Podpisy, o których mowa w § 1, można zbierać w miejscu, czasie i w sposób wykluczający stosowa nie jakichkolwiek nacisków zmierzających do ich wy muszenia.

§3. Zbieranie lub składanie podpisów w zamian za korzyść finansową lub osobistą jest zabronione. Art. 10

7.

§1. W dniu głosowania oraz na 24 godzi ny przed tym dniem prowadzenie agitacji wyborczej, w tym zwoływanie zgromadzeń, organizowanie po chodów i manifestacji, wygłaszanie przemówień oraz rozpowszechnianie materiałów wyborczych jest za bronione.

§2. Agitacja wyborcza w lokalu wyborczym oraz na terenie budynku, w którym ten lokal się znajduje, jest zabroniona. Art. 10

8.

§1. Zabrania się prowadzenia agitacji wyborczej:

1) na terenie urzędów administracji rządowej i admi nistracji samorządu terytorialnego oraz sądów;

2) na terenie zakładów pracy w sposób i w formach zakłócających ich normalne funkcjonowanie;

3) na terenie jednostek wojskowych i innych jedno stek organizacyjnych podległych Ministrowi Obro ny Narodowej oraz oddziałów obrony cywilnej, a także skoszarowanych jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.

§2. Zabroniona jest agitacja wyborcza na terenie szkół wobec uczniów.

§3. Za agitację wyborczą nie uznaje się prowadzo nych przez szkołę zajęć z zakresu edukacji obywatel skiej polegających na upowszechnianiu wśród ucz niów wiedzy o prawach i obowiązkach obywateli, zna czeniu wyborów w funkcjonowaniu demokratycznego państwa prawa oraz zasadach organizacji wyborów.

§4. Zabrania się komitetom wyborczym, kandyda tom oraz wyborcom prowadzącym agitację wyborczą na rzecz komitetów wyborczych lub kandydatów orga nizowania loterii fantowych, innego rodzaju gier loso wych oraz konkursów, w których wygranymi są na grody pieniężne lub przedmioty o wartości wyższej niż wartość przedmiotów zwyczajowo używanych w ce lach reklamowych lub promocyjnych.

§5. Zabrania się podawania oraz dostarczania, w ramach prowadzonej agitacji wyborczej, napojów alkoholowych nieodpłatnie lub po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od cen nabycia lub kosztów wytworzenia. Art. 10

9.

§1. Materiałem wyborczym jest każdy pochodzący od komitetu wyborczego upubliczniony i utrwalony przekaz informacji mający związek z zarzą dzonymi wyborami. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1529 — Poz. 112



§2. Materiały wyborcze powinny zawierać wyraź ne oznaczenie komitetu wyborczego, od którego po chodzą.

§3. Materiały wyborcze podlegają ochronie praw nej. Art. 1

10.

§1. Na ścianach budynków, przystankach komunikacji publicznej, tablicach i słupach ogłosze niowych, ogrodzeniach, latarniach, urządzeniach ener getycznych, telekomunikacyjnych i innych można umieszczać plakaty i hasła wyborcze wyłącznie po uzyskaniu zgody właściciela lub zarządcy nierucho mości, obiektu albo urządzenia.

§2. Przy ustawianiu własnych urządzeń ogłosze niowych w celu prowadzenia kampanii wyborczej na leży stosować obowiązujące przepisy porządkowe. Przepis art. 109 stosuje się odpowiednio.

§3. Plakaty i hasła wyborcze należy umieszczać w taki sposób, aby można je było usunąć bez powo dowania szkód.

§4. Zabrania się umieszczania plakatów i haseł wyborczych o powierzchni większej niż 2 m2.

§5. Policja lub straż gminna jest obowiązana usu wać na koszt komitetów wyborczych plakaty i hasła wyborcze, których sposób umieszczenia może zagra żać życiu lub zdrowiu ludzi albo bezpieczeństwu mie nia bądź bezpieczeństwu w ruchu drogowym.

§6. Plakaty i hasła wyborcze oraz urządzenia ogło szeniowe ustawione w celu prowadzenia agitacji wy borczej pełnomocnicy wyborczy obowiązani są usu nąć w terminie 30 dni po dniu wyborów.

§7. Wójt postanawia o usunięciu plakatów i haseł wyborczych oraz urządzeń ogłoszeniowych nieusunię tych przez obowiązanych do tego pełnomocników wy borczych w terminie, o którym mowa w

§6. Koszty usunięcia ponoszą obowiązani. Art. 11

1.

§1. Jeżeli rozpowszechniane, w tym rów nież w prasie w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. — Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24, z późn. zm.7)), materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy pro wadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orze czenia:

1) zakazu rozpowszechniania takich informacji;

2) przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje;

3) nakazania sprostowania takich informacji;

4) nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste;

5) nakazania przeproszenia osoby, której dobra oso biste zostały naruszone;

6) nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 100 000 złotych na rzecz organizacji po żytku publicznego.

§2. Sąd okręgowy rozpoznaje wniosek, o którym mowa w § 1, w ciągu 24 godzin w postępowaniu nie procesowym. Sąd może rozpoznać sprawę w przy padku usprawiedliwionej nieobecności wnioskodaw cy lub uczestnika postępowania, którzy o terminie roz prawy zostali prawidłowo powiadomieni. Postano wienie kończące postępowanie w sprawie sąd nie zwłocznie doręcza wraz z uzasadnieniem osobie zain teresowanej, o której mowa w § 1, i zobowiązanemu do wykonania postanowienia sądu.

§3. Na postanowienie sądu okręgowego przysłu guje w ciągu 24 godzin zażalenie do sądu apelacyjne go, który rozpoznaje je w ciągu 24 godzin. Od postano wienia sądu apelacyjnego nie przysługuje skarga kasa cyjna i podlega ono natychmiastowemu wykonaniu.

§4. Publikacja sprostowania, odpowiedzi lub prze prosin następuje najpóźniej w ciągu 48 godzin, na koszt zobowiązanego. W orzeczeniu sąd wskazuje pra sę w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. — Prawo prasowe, w której nastąpić ma publikacja, oraz termin publikacji.

§5. W razie odmowy lub niezamieszczenia spro stowania, odpowiedzi lub przeprosin przez zobowią zanego w sposób określony w postanowieniu sądu sąd, na wniosek zainteresowanego, zarządza opubli kowanie sprostowania, odpowiedzi lub przeprosin w trybie egzekucyjnym, na koszt zobowiązanego.

§6. W sprawach, o których mowa w § 1, 4 i 5, prze pisu art. 104 nie stosuje się. Art. 11

2. Informacje, komunikaty, apele i hasła wy borcze, ogłaszane w prasie drukowanej lub w telewizji bądź radiu na koszt komitetów wyborczych muszą za wierać wskazanie, przez kogo są opłacane i od kogo pochodzą. Odpowiedzialnym za umieszczenie tego wskazania jest redaktor w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. — Prawo prasowe. Art. 11

3. Wykonanie uprawnień wynikających z kodeksu nie ogranicza możliwości dochodzenia przez osoby pokrzywdzone lub poszkodowane upraw nień na podstawie przepisów innych ustaw, wobec osób, których działanie lub zaniechania w toku kam panii wyborczej naruszyło cudze dobra osobiste lub majątkowe. Art. 11

4. Wójt niezwłocznie po rozpoczęciu kampa nii wyborczej zapewni na obszarze gminy odpowied nią liczbę miejsc przeznaczonych na bezpłatne umiesz czanie urzędowych obwieszczeń wyborczych i plaka tów wszystkich komitetów wyborczych oraz poda wy kaz tych miejsc do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty oraz w Biuletynie Informacji Pub licznej.

7) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 34, poz. 187, z 1990 r. Nr 29, poz. 173, z 1991 r. Nr 100, poz. 442, z 1996 r. Nr 114, poz. 542, z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 121, poz. 770, z 1999 r. Nr 90, poz. 999, z 2001 r. Nr 112, poz. 1198, z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, z 2004 r. Nr 111, poz. 1181, z 2005 r. Nr 39, poz. 377, z 2007 r. Nr 89, poz. 590 oraz z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 235, poz. 1551. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1530 — Poz. 112

Art. 11

5.

§1. Na 24 godziny przed dniem głosowa nia aż do zakończenia głosowania zabrania się poda wania do publicznej wiadomości wyników przedwy borczych badań (sondaży) opinii publicznej dotyczą cych przewidywanych zachowań wyborczych i wyni ków wyborów oraz wyników sondaży wyborczych przeprowadzanych w dniu głosowania.

§2. Przepis § 1 stosuje się na terytorium Rzeczypo spolitej Polskiej. Rozdział 13 Kampania wyborcza w programach nadawców radiowych i telewizyjnych Art. 11

6.

§1. Komitety wyborcze mają prawo pro wadzenia agitacji wyborczej w programach publicz nych i niepublicznych nadawców radiowych i telewi zyjnych.

§2. W wyborach ponownych oraz w wyborach uzupełniających agitację wyborczą, o której mowa w § 1, prowadzi się, jeżeli przeprowadza się głosowa nie a przepisy szczególne kodeksu tak stanowią. Art. 11

7.

§1. Komitetom wyborczym, których kan dydaci zostali zarejestrowani przysługuje, w okresie od 15 dnia przed dniem wyborów do dnia zakończenia kampanii wyborczej, prawo do rozpowszechniania nieodpłatnie audycji wyborczych, w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych na koszt tych nadawców.

§2. Przez pojęcie rozpowszechniania nieodpłatnie audycji wyborczych rozumie się zarówno rejestrację i emisję wystąpień przedstawicieli komitetów wybor czych bądź kandydatów, jak i rejestrację oraz emisję audycji wyborczych przygotowanych przez komitety wyborcze.

§3. Audycją wyborczą jest część programu radio wego lub telewizyjnego, niepochodząca od nadawcy, stanowiąca odrębną całość ze względu na treść lub formę.

§4. Czas antenowy przysługujący jednemu komi tetowi wyborczemu nie może być odstępowany inne mu komitetowi wyborczemu.

§5. Audycje wyborcze jednego komitetu wybor czego nie mogą zawierać treści stanowiących agitację wyborczą na rzecz innego komitetu wyborczego lub jego kandydatów.

§6. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Pań stwowej Komisji Wyborczej oraz właściwych zarzą dów publicznych nadawców radiowych i telewizyj nych oraz właściwych rad programowych, czas prze znaczony na rozpowszechnianie nieodpłatnie audycji wyborczych w programach ogólnokrajowych i pro gramach regionalnych, tryb postępowania w spra wach podziału czasu rozpowszechniania nieodpłatnie audycji wyborczych, zakres rejestracji oraz sposób przygotowania i emisji audycji wyborczych, w zależ ności od przeprowadzanych wyborów, uwzględniając typ i rodzaj nośnika zapisu audycji wyborczej, a także sposób rozpowszechniania informacji o terminach emisji audycji wyborczych — uwzględniając koniecz ność zapewnienia najwyższego standardu techniczne go emitowanych audycji wyborczych, a także po wszechnej dostępności audycji wyborczych i informa cji o terminach jej emisji. Art. 11

8.

§1. Audycje wyborcze komitetu wybor czego dostarczane są do publicznych nadawców ra diowych i telewizyjnych nie później niż na 24 godziny przed dniem ich rozpowszechnienia.

§2. Czas audycji wyborczych dostarczonych przez komitety wyborcze nie może przekraczać czasu ustalo nego dla nich na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 117 § 6.

§3. W przypadku stwierdzenia przez publicznego nadawcę radiowego lub telewizyjnego, że dostarczo ne przez komitet wyborczy materiały audycji wybor czych przekraczają czas ustalony dla tych audycji, wzywa bezzwłocznie komitet wyborczy do skrócenia czasu audycji. W razie bezskutecznego wezwania na dawca przerywa emisję audycji wyborczej w chwili, kiedy upłynął czas audycji przysługujący danemu ko mitetowi. Art. 11

9.

§1. Niezależnie od prawa do rozpo wszechniania nieodpłatnie audycji wyborczych każdy komitet wyborczy może, od dnia przyjęcia przez właś ciwy organ wyborczy zawiadomienia o utworzeniu ko mitetu wyborczego do dnia zakończenia kampanii wy borczej, rozpowszechniać odpłatnie audycje wyborcze w programach publicznych i niepublicznych nadaw ców radiowych i telewizyjnych, w formie ogłoszeń wyborczych.

§2. Publiczni nadawcy nie mogą odmówić rozpo wszechniania, na jednakowych warunkach dla wszyst kich komitetów wyborczych korzystających z upraw nienia wynikającego z § 1, ogłoszeń wyborczych.

§3. Ogłoszeniem wyborczym jest reklama w rozu mieniu art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2531, z późn. zm.8)), przygotowana przez komitet wyborczy i przekazana do emisji w ramach prowadzonej agitacji wyborczej.

§4. Wysokość opłat pobieranych za rozpowszech nianie ogłoszeń wyborczych, o których mowa w § 1, nie może przekraczać stawek pobieranych za reklamy i musi być ustalana według cennika obowiązującego w dniu ogłoszenia aktu o zarządzeniu wyborów.

§5. Do ogłoszeń wyborczych, o których mowa w § 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji dotyczące działalności reklamowej w programach telewizyjnych i radiowych, z tym że czas przeznaczony na rozpowszechnianie od płatnych ogłoszeń wyborczych nie jest wliczany do dopuszczalnego wymiaru czasu emisji reklam okreś lonego w art. 16 tej ustawy.

8) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 85, poz. 728 i Nr 267, poz. 2258, z 2006 r. Nr 51, poz. 377, Nr 83, poz. 574 i Nr 133, poz. 935, z 2007 r. Nr 25, poz. 162 i Nr 61, poz. 411, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 115, poz. 965 i Nr 201, poz. 1540 oraz z 2010 r. Nr 28, poz. 146, Nr 127, poz. 857, Nr 152, poz. 1023 i Nr 182, poz. 1228. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1531 — Poz. 112

Art. 1

20.

§1. Telewizja Polska Spółka Akcyjna, zwana dalej „Telewizją Polską”, ma obowiązek prze prowadzenia debat pomiędzy przedstawicielami tych komitetów wyborczych w wyborach do Sejmu lub w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczy pospolitej Polskiej, które zarejestrowały swoje listy kandydatów we wszystkich okręgach wyborczych, a w przypadku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej — pomiędzy kandydatami. Czas debat nie jest wlicza ny do czasu antenowego, o którym mowa w art. 117 i art. 119.

§2. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji określi w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Za rządu Telewizji Polskiej, szczegółowe zasady i tryb przeprowadzenia debat, o których mowa w § 1, w tym czas trwania debat i program ogólnokrajowy, w któ rym debaty będą przeprowadzane, sposób przygoto wania i emisji debat, oraz sposób upowszechnienia informacji o terminie emisji debat — tak, aby zapew nić poszanowanie zasady równości w prezentowaniu stanowisk i opinii uczestników debaty. Art. 12

1. Szczegółowe zasady i tryb prowadzenia agitacji wyborczej w programach publicznych i nie publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych określają przepisy szczególne kodeksu. Art. 12

2.

§1. Publiczni nadawcy radiowi i telewi zyjni zapewniają Państwowej Komisji Wyborczej oraz komisarzom wyborczym, w okresie od dnia ogłosze nia aktu o zarządzeniu wyborów do dnia głosowania włącznie, możliwość przedstawienia nieodpłatnie, od powiednio, w programach ogólnokrajowych oraz re gionalnych informacji, wyjaśnień i komunikatów zwią zanych z zarządzonymi wyborami oraz obowiązujący mi w danych wyborach przepisami prawnymi.

§2. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, po zasięg nięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej i zarzą dów publicznych nadawców radiowych i telewizyj nych, określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępo wania w sprawach, o których mowa w § 1, uwzględ niając konieczność zapewnienia powszechnej infor macji o zarządzonych wyborach, zasadach ich prze prowadzenia oraz terminach wynikających z kalenda rza wyborczego. Rozdział 14 Finansowanie wyborów z budżetu państwa Art. 12

3. Wydatki związane z organizacją i przepro wadzeniem wyborów pokrywane są z budżetu pań stwa w części Rezerwy celowe zgodnie z zasadami określonymi w niniejszym rozdziale. Art. 12

4.

§1. Z budżetu państwa pokrywane są wy datki związane z:

1) zadaniami Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego przewidzianymi w kodeksie;

2) zadaniami komisarzy wyborczych i komisji wybor czych niższego stopnia oraz zapewnieniem ich ob sługi przez wyznaczone do tych celów organy i jednostki organizacyjne;

3) zadaniami organów administracji rządowej oraz podległych im urzędów centralnych i jednostek or ganizacyjnych, a także innych organów państwo wych;

4) zadaniami zleconymi jednostkom samorządu tery torialnego;

5) refundacją wydatków, o których mowa w art. 154 § 6.

§2. Środki finansowe na zadania zlecone wykony wane przez jednostki samorządu terytorialnego są przekazywane w terminach umożliwiających ich wy konywanie.

§3. Informację o wydatkach, o których mowa w § 1 pkt 1—4, Szef Krajowego Biura Wyborczego podaje do publicznej wiadomości w terminie 5 miesięcy od dnia wyborów.

§4. Zasady planowania finansowego oraz realiza cji wydatków, o których mowa w § 1 i 2, a także spra wozdawczości finansowej określają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.9)).

§5. W budżecie państwa zapewnia się ponadto co rocznie w części Rezerwy celowe środki na przepro wadzenie wyborów przedterminowych i uzupełniają cych.

§6. Dysponentem środków finansowych, o któ rych mowa w § 1, jest Szef Krajowego Biura Wybor czego. Rozdział 15 Finansowanie kampanii wyborczej Art. 12

5. Finansowanie kampanii wyborczej jest jawne. Art. 12

6. Wydatki ponoszone przez komitety wy borcze w związku z zarządzonymi wyborami są pokry wane z ich źródeł własnych. Art. 12

7.

§1. Za gospodarkę finansową komitetu wyborczego odpowiedzialny jest i prowadzi ją jego pełnomocnik finansowy.

§2. Pełnomocnikiem finansowym nie może być:

1) kandydat na posła, kandydat na senatora, kandy dat na posła do Parlamentu Europejskiego albo kandydat na Prezydenta Rzeczypospolitej;

2) pełnomocnik wyborczy, z zastrzeżeniem art. 403 § 5 pkt 1;

3) funkcjonariusz publiczny w rozumieniu art. 115 § 13 Kodeksu karnego.

§3. Można być pełnomocnikiem finansowym tylko jednego komitetu wyborczego.

9) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 146, Nr 96, poz. 620, Nr 123, poz. 835, Nr 152, poz. 1020, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257, poz. 1726. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1532 — Poz. 112

Art. 12

8. Komitety wyborcze prowadzą rachunko wość na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223, Nr 157, poz. 1241 i Nr 165, poz. 1316 oraz z 2010 r. Nr 47, poz. 27

8) dla jednostek nieprowa dzących działalności gospodarczej. Art. 12

9.

§1. Komitet wyborczy może pozyskiwać i wydatkować środki jedynie na cele związane z wybo rami.

§2. Zabrania się pozyskiwania środków przez ko mitet wyborczy:

1) przed dniem przyjęcia przez właściwy organ wy borczy zawiadomienia o utworzeniu komitetu;

2) po dniu wyborów.

§3. Zabrania się wydatkowania środków przez ko mitet wyborczy:

1) przed dniem przyjęcia przez właściwy organ wy borczy zawiadomienia o utworzeniu komitetu;

2) po dniu złożenia sprawozdania finansowego, o którym mowa w art. 142 § 1. Art. 130.

§1. Odpowiedzialność za zobowiązania majątkowe komitetu wyborczego ponosi pełnomocnik finansowy.

§2. Bez pisemnej zgody pełnomocnika finansowe go nie można zaciągać żadnych zobowiązań finanso wych w imieniu i na rzecz komitetu wyborczego.

§3. W przypadku gdy z majątku pełnomocnika finansowego nie można pokryć roszczeń wobec komi tetu wyborczego, odpowiedzialność za zobowiązania majątkowe:

1) komitetu wyborczego partii politycznej albo orga nizacji ponosi partia polityczna albo organizacja, która utworzyła komitet wyborczy, a w przypadku komitetu wyborczego utworzonego przez stowa rzyszenie zwykłe — solidarnie członkowie stowa rzyszenia;

2) koalicyjnego komitetu wyborczego ponoszą soli darnie partie polityczne wchodzące w skład koali cji wyborczej;

3) komitetu wyborczego wyborców ponoszą solidar nie osoby wchodzące w skład komitetu.

§4. Odpowiedzialność za zobowiązania majątko we, o której mowa w § 1—3, obejmuje także zobowią zania związane z rozliczeniem korzyści majątkowych przyjętych przez komitet wyborczy z naruszeniem przepisów kodeksu, z wyłączeniem korzyści, o których mowa w art. 149 § 4. Art. 13

1.

§1. Zabronione jest przekazywanie środ ków finansowych i wartości niepieniężnych przez je den komitet wyborczy na rzecz innego komitetu wy borczego.

§2. Zabronione jest przeprowadzanie przez komi tet wyborczy zbiórek publicznych. Art. 13

2.

§1. Środki finansowe komitetu wybor czego partii politycznej mogą pochodzić wyłącznie z funduszu wyborczego tej partii, tworzonego na pod stawie przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 857, z późn. zm.

10) ).

§2. Środki finansowe koalicyjnego komitetu wy borczego mogą pochodzić wyłącznie z funduszy wy borczych partii politycznych wchodzących w skład koalicji wyborczej.

§3. Środki finansowe:

1) komitetu wyborczego organizacji,

2) komitetu wyborczego wyborców — mogą pochodzić wyłącznie z wpłat obywateli pol skich mających miejsce stałego zamieszkania na te renie Rzeczypospolitej Polskiej oraz kredytów banko wych zaciąganych wyłącznie na cele związane z wy borami.

§4. Środki finansowe komitetu wyborczego kan dydata na Prezydenta Rzeczypospolitej mogą pocho dzić wyłącznie z wpłat obywateli polskich mających miejsce stałego zamieszkania na terenie Rzeczypospo litej Polskiej, z funduszy wyborczych partii politycz nych oraz z kredytów bankowych zaciąganych na cele związane z wyborami.

§5. Komitetom wyborczym nie wolno przyjmować wartości niepieniężnych, z wyjątkiem nieodpłatnego rozpowszechniania plakatów i ulotek wyborczych przez osoby fizyczne.

§6. Poręczycielem kredytu, o którym mowa w § 3 i 4, może być wyłącznie obywatel polski mający miej sce stałego zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, z tym że zobowiązanie poręczyciela nie może przekroczyć kwoty równej sumie wpłat określonej w art. 134

§2. Poręczenie kredytu jest niezbywalne. Art. 13

3.

§1. Komitet wyborczy partii politycznej oraz koalicyjny komitet wyborczy, mogą nieodpłatnie korzystać w czasie kampanii wyborczej z lokali partii politycznej, jak również z jej sprzętu biurowego.

§2. Komitet wyborczy wyborców może nieodpłat nie korzystać w czasie kampanii wyborczej z lokalu osoby wchodzącej w skład komitetu wyborczego, jak również z jej sprzętu biurowego.

§3. Komitet wyborczy organizacji może nieodpłat nie korzystać w czasie kampanii wyborczej z lokalu tej organizacji, jak również z jej sprzętu biurowego. Art. 13

4.

§1. Środki finansowe komitetu wybor czego są gromadzone wyłącznie na jednym rachunku bankowym. Zawiadomienie, o którym mowa w art. 97, stanowi podstawę do otwarcia rachunku bankowego, dokonania wpisu do Rejestru Gospodarki Narodowej (REGON) oraz nadania numeru identyfikacji podatko

10) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1802, z 2002 r. Nr 127, poz. 1089, z 2003 r. Nr 57, poz. 507, z 2004 r. Nr 25, poz. 219 i Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 167, poz. 1398, z 2008 r. Nr 171, poz. 1056, z 2009 r. Nr 213, poz. 1652 oraz z 2010 r. Nr 254, poz. 1702. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1533 — Poz. 112

wej (NIP) na zasadach określonych w przepisach o ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.

§2. Suma wpłat od obywatela polskiego na rzecz danego komitetu wyborczego nie może przekraczać 15-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie ustawy z dnia 10 październi ka 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314), obowiązującego w dniu poprzedzającym dzień ogłoszenia aktu o zarzą dzeniu wyborów.

§3. Kandydat na posła, kandydat na senatora, kandydat na Prezydenta Rzeczypospolitej oraz kandy dat na posła do Parlamentu Europejskiego będący obywatelem polskim może wpłacić na rzecz komitetu wyborczego sumę nieprzekraczającą 45-krotności mi nimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, obowiązującego w dniu poprzedzającym dzień ogłoszenia aktu o zarzą dzeniu wyborów.

§4. W przypadku gdy suma wpłat od obywatela polskiego na rzecz danego komitetu wyborczego prze kroczy kwoty określone odpowiednio w § 2 albo 3, wówczas nadwyżka sumy ponad dopuszczalny limit podlega przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa na za sadach określonych w art. 149.

§5. Środki finansowe mogą być wpłacane na rzecz komitetu wyborczego jedynie czekiem rozrachunko wym, przelewem lub kartą płatniczą.

§6. Umowa rachunku bankowego zawarta w imie niu komitetu wyborczego musi zawierać zastrzeżenie o wymaganym w kodeksie sposobie dokonywania wpłat na rzecz komitetu wyborczego oraz dopuszczal nym źródle pozyskiwania środków finansowych przez komitet wyborczy, a także o dopuszczalnym terminie dokonywania wpłat. Art. 13

5.

§1. Komitety wyborcze mogą wydatko wać na agitację wyborczą wyłącznie kwoty ograniczo ne limitami ustalonymi w przepisach szczególnych kodeksu.

§2. Wydatki komitetu wyborczego, który w danych wyborach zgłosił kandydatów do więcej niż jednego wybieranego organu, przeznaczone na agitację wy borczą, są ograniczone łącznym limitem, powstają cym przez zsumowanie limitów ustalonych w przepi sach szczególnych kodeksu. Art. 13

6. Wydatki komitetu wyborczego na agita cję wyborczą prowadzoną w formach i na zasadach właściwych dla reklamy, w tym w prasie w rozumie niu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. — Prawo praso we, nie mogą przekraczać 80 % limitu, o którym mowa w art. 135. Art. 13

7. Państwowa Komisja Wyborcza, w termi nie 7 dni od dnia ogłoszenia aktu właściwego organu o zarządzeniu wyborów, ogłasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, i podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej liczbę wyborców ujętych w rejestrach wyborców na terenie całego kra ju według stanu na koniec kwartału poprzedzającego dzień ogłoszenia aktu o zarządzeniu wyborów. Art. 13

8.

§1. W przypadku uzyskania nadwyżki po zyskanych środków na cele kampanii wyborczej nad poniesionymi wydatkami komitet wyborczy partii po litycznej przekazuje ją na fundusz wyborczy tej partii.

§2. W przypadku uzyskania nadwyżki pozyskanych środków na cele kampanii wyborczej nad poniesiony mi wydatkami koalicyjny komitet wyborczy przekazuje ją na fundusze wyborcze partii wchodzących w skład koalicji wyborczej w proporcji ustalonej w umowie ko alicyjnej, a w razie braku stosownych postanowień w umowie — na rzecz organizacji pożytku publiczne go. O przekazaniu nadwyżki pełnomocnik finansowy informuje właściwy organ wyborczy w terminie 7 dni od dnia jej przekazania.

§3. W przypadku uzyskania nadwyżki pozyskanych środków na cele kampanii wyborczej nad poniesiony mi wydatkami przez komitety wyborcze, o których mowa w art. 88—90, komitety te przekazują ją na rzecz organizacji pożytku publicznego. O przekazaniu nad wyżki pełnomocnik finansowy informuje właściwy or gan wyborczy.

§4. Wysokość nadwyżki ustala się po wydaniu przez właściwy organ wyborczy ostatecznego posta nowienia o przyjęciu bądź odrzuceniu sprawozdania finansowego, z uwzględnieniem zobowiązań majątko wych, o których mowa w art. 130 § 2.

§5. Przekazanie nadwyżki następuje w terminie 14 dni od dnia:

1) doręczenia postanowienia o przyjęciu sprawozda nia finansowego albo

2) bezskutecznego upływu terminu do wniesienia skargi lub odwołania, o których mowa w art. 145, albo

3) uprawomocnienia się orzeczenia wydanego przez sąd — w przypadku złożenia skargi lub odwołania, o których mowa w art. 145, albo

4) uprawomocnienia się wydanego przez sąd orze czenia w sprawie przepadku na rzecz Skarbu Pań stwa korzyści majątkowych przyjętych przez komi tet wyborczy z naruszeniem przepisów kodeksu — w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 5. Art. 13

9. Wszelkie wezwania i informacje pisemne dostarczane przez komitet wyborczy wyborców oraz komitet wyborczy organizacji, mające na celu pozy skanie środków na wybory, muszą zawierać informa cję o treści przepisów art. 132 § 3—5, art. 134 § 3, art. 149 § 1 i art. 506. Art. 140.

§1. Komitet jest obowiązany prowadzić rejestry:

1) zaciągniętych kredytów, zawierający nazwę banku udzielającego kredytu i wszystkie istotne warunki jego uzyskania, w szczególności: datę udzielenia kredytu, jego wysokość, oprocentowanie i inne koszty uzyskania, zobowiązania poręczycieli oraz ustalony termin spłaty;

2) wpłat o wartości przekraczającej łącznie od jednej osoby fizycznej kwotę minimalnego wynagrodze nia za pracę, ustalanego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wy Dziennik Ustaw Nr 21 — 1534 — Poz. 112

nagrodzeniu za pracę, obowiązującego w dniu po przedzającym dzień ogłoszenia postanowienia o zarządzeniu wyborów, ze wskazaniem imienia, nazwiska oraz miejscowości zamieszkania takiej osoby.

§2. Rejestry, o których mowa w § 1, komitet jest obowiązany umieszczać na swojej stronie interneto wej i uaktualniać w taki sposób, aby informacje o kre dytach i wpłatach ujawniane były w terminie 7 dni od dnia udzielenia kredytu lub dokonania wpłaty.

§3. Rejestry, o których mowa w § 1, powinny być umieszczone na stronie internetowej komitetu co naj mniej do dnia:

1) podania sprawozdania finansowego przez Pań stwową Komisję Wyborczą do publicznej wiado mości albo

2) przedłożenia sprawozdania finansowego komisa rzowi wyborczemu.

§4. Minister właściwy do spraw finansów publicz nych, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wy borczej, określi, w drodze rozporządzenia wzory reje strów, o których mowa w § 1, sposób ich prowadze nia, a także sposób ich przekazania organom wybor czym, w szczególności:

1) zakres danych zawartych w rejestrach,

2) metody aktualizacji rejestrów,

3) sposób prezentacji informacji zawartych w reje strach na stronie internetowej komitetu — mając na względzie przejrzystość i czytelność da nych zawartych w rejestrach.

§5. Obowiązek o którym mowa w § 1, nie dotyczy komitetów wyborczych, które zgłaszają kandydata lub kandydatów wyłącznie do rady gminy lub rady po wiatu. Art. 14

1.

§1. Do finansowania komitetów wybor czych partii politycznych w sprawach nieuregulowa nych w kodeksie stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych.

§2. Od dnia przyjęcia przez właściwy organ wy borczy zawiadomienia, o którym mowa odpowiednio w art. 86 § 2 albo art. 87 § 5, do dnia wyborów partia polityczna, która samodzielnie utworzyła komitet wy borczy lub wchodzi w skład koalicji wyborczej, nie może prowadzić i finansować agitacji wyborczej na rzecz upowszechniania celów programowych partii politycznej. Art. 14

2.

§1. Pełnomocnik finansowy, w terminie 3 miesięcy od dnia wyborów, przedkłada organowi wyborczemu, któremu komitet wyborczy złożył zawia domienie o utworzeniu komitetu, sprawozdanie o przychodach, wydatkach i zobowiązaniach finanso wych komitetu, w tym o uzyskanych kredytach banko wych i warunkach ich uzyskania, zwane dalej „spra wozdaniem finansowym”.

§2. Jeżeli sprawozdanie finansowe przedkładane jest Państwowej Komisji Wyborczej do sprawozdania dołącza się opinię biegłego rewidenta wraz z rapor tem.

§3. Opinii biegłego rewidenta i raportu nie sporzą dza się, jeżeli pełnomocnik finansowy, w terminie 30 dni od dnia wyborów, zawiadomi właściwy organ wyborczy, że komitet wyborczy nie miał przychodów, nie poniósł wydatków ani nie ma zobowiązań finanso wych.

§4. Biegłego rewidenta, o którym mowa w § 2, wybiera Państwowa Komisja Wyborcza spośród kan dydatów zgłoszonych przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów w liczbie uzgodnionej z Państwową Ko misją Wyborczą.

§5. Komisarz wyborczy, badając sprawozdanie finansowe, może zlecać sporządzenie przez biegłego rewidenta ekspertyz lub opinii i raportów.

§6. Koszty sporządzenia opinii i raportu, o których mowa w § 2 i 5, pokrywane są z budżetu państwa w części Budżet, finanse publiczne i instytucje finanso we. Art. 14

3.

§1. W wyborach do Sejmu i do Senatu, wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypo spolitej Polskiej oraz wyborach Prezydenta Rzeczypo spolitej Państwowa Komisja Wyborcza podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Pub licznej sprawozdanie finansowe komitetu wyborczego w terminie 30 dni od dnia jego złożenia.

§2. Sprawozdania finansowe, o których mowa w § 1, Państwowa Komisja Wyborcza ogłasza w Dzien niku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” po upływie terminu, o którym mowa w § 1.

§3. Sprawozdania finansowe przedkładane komi sarzowi wyborczemu są udostępniane przez niego na wniosek zainteresowanych podmiotów. Komisarz wy borczy podaje do publicznej wiadomości, w formie komunikatu w dzienniku o zasięgu co najmniej woje wódzkim, informację o miejscu, czasie i sposobie ich udostępniania do wglądu.

§4. Wykaz wpłat obywateli polskich na rzecz komi tetu wyborczego organizacji i komitetu wyborczego wyborców Państwowa Komisja Wyborcza udostępnia do wglądu na wniosek, w trybie i na zasadach określo nych przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926, z późn. zm.11)).

§5. Pozostałe rodzaje dokumentów załączone do sprawozdań finansowych udostępniane są do wglądu podmiotom wymienionym w art. 144 § 7 w okresie przewidzianym na złożenie zastrzeżeń do sprawozdań finansowych, a pozostałym podmiotom udostępniane są po tym okresie na podstawie ustawy z dnia 6 wrześ nia 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Art. 14

4.

§1. Organ wyborczy, któremu złożono sprawozdanie finansowe, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia sprawozdania finansowego:

1) przyjmuje sprawozdanie bez zastrzeżeń; 1

1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, z 2004 r. Nr 25, poz. 219 i Nr 33, poz. 285, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, z 2007 r. Nr 165, poz. 1170 i Nr 176, poz. 1238 oraz z 2010 r. Nr 41, poz. 233, Nr 182, poz. 1228 i Nr 229, poz. 1497. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1535 — Poz. 112



2) przyjmuje sprawozdanie, wskazując na jego uchy bienia, albo

3) odrzuca sprawozdanie w przypadku stwierdzenia: a) pozyskania lub wydatkowania środków komite tu wyborczego z naruszeniem przepisów art. 129 albo limitu, o którym mowa w art. 135, b) przeprowadzania zbiórek publicznych wbrew zakazowi, o którym mowa w art. 131 § 2, c) przyjęcia przez komitet wyborczy partii politycz nej albo koalicyjny komitet wyborczy środków finansowych pochodzących z innego źródła niż Fundusz Wyborczy, d) przyjęcia przez komitet wyborczy wyborców albo komitet wyborczy organizacji środków fi nansowych lub wartości niepieniężnych z naru szeniem przepisów art. 132 § 3—6, e) przyjęcia przez komitet wyborczy partii politycz nej albo koalicyjny komitet wyborczy wartości niepieniężnych z naruszeniem przepisu art. 132 § 5.

§2. Odrzucenie sprawozdania finansowego nastę puje również w przypadku poręczenia kredytu z naru szeniem przepisów art. 132 § 6, a także dokonania czynności skutkującej zmniejszeniem wartości zobo wiązań komitetu przez inną osobę aniżeli wymieniona w art. 132 § 6 lub dokonanej z naruszeniem limitu wpłat, o którym mowa w art. 134 § 2.

§3. W razie zaistnienia wątpliwości co do prawid łowości sprawozdania finansowego właściwy organ wyborczy wzywa komitet wyborczy do usunięcia wad sprawozdania lub udzielenia wyjaśnień w określonym terminie.

§4. Organ wyborczy, badając sprawozdanie finan sowe, może zlecać sporządzenie ekspertyz lub opinii.

§5. Organy administracji publicznej udzielają Pań stwowej Komisji Wyborczej, na jej żądanie, pomocy niezbędnej w badaniu sprawozdania finansowego.

§6. Organy kontroli, rewizji i inspekcji działające w administracji rządowej i samorządzie terytorialnym współpracują z Państwową Komisją Wyborczą i są obowiązane do udostępniania Państwowej Komisji Wyborczej, na jej wniosek, wyników postępowań kon trolnych prowadzonych przez te organy.

§7. W terminie 30 dni od dnia ogłoszenia sprawo zdania finansowego:

1) partie polityczne,

2) komitety wyborcze, które brały udział w danych wyborach,

3) stowarzyszenia i fundacje, które w swoich statu tach przewidują działania związane z analizą finan sowania kampanii wyborczych — mogą zgłaszać do Państwowej Komisji Wyborczej umotywowane pisemne zastrzeżenia do sprawozdań finansowych komitetów wyborczych.

§8. Organ wyborczy, w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia zastrzeżenia, o którym mowa w § 7, udziela pisemnej odpowiedzi na zastrzeżenie. Art. 14

5.

§1. W przypadku odrzucenia sprawozda nia finansowego komitetu wyborczego przez Pań stwową Komisję Wyborczą pełnomocnik finansowy ma prawo, w terminie 14 dni od dnia doręczenia po stanowienia o odrzuceniu sprawozdania, wnieść do Sądu Najwyższego skargę na postanowienie Państwo wej Komisji Wyborczej w przedmiocie odrzucenia sprawozdania.

§2. Sąd Najwyższy rozpatruje skargę i wydaje w tej sprawie orzeczenie w terminie 60 dni od dnia do ręczenia skargi. Orzeczenie doręcza się pełnomocni kowi finansowemu i Państwowej Komisji Wyborczej.

§3. Rozpatrzenie skargi przez Sąd Najwyższy na stępuje w składzie 7 sędziów, w postępowaniu niepro cesowym.

§4. Od orzeczenia Sądu Najwyższego nie przysłu guje środek prawny.

§5. W przypadku odrzucenia sprawozdania finan sowego komitetu wyborczego przez komisarza wybor czego pełnomocnik finansowy ma prawo, w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia o odrzuce niu sprawozdania, wnieść do sądu okręgowego od wołanie od postanowienia. Rozpoznanie odwołania przez sąd okręgowy następuje w postępowaniu nie procesowym, w terminie 30 dni od dnia doręczenia odwołania. Od orzeczenia sądu okręgowego nie przy sługuje środek prawny.

§6. Jeżeli Sąd Najwyższy albo sąd okręgowy uzna skargę, o której mowa w § 1, lub odwołanie, o którym mowa w § 5, pełnomocnika finansowego za zasadne, odpowiednio Państwowa Komisja Wyborcza albo ko misarz wyborczy niezwłocznie postanawia o przyjęciu sprawozdania finansowego.

§7. Po bezskutecznym upływie terminu do wnie sienia skargi, o której mowa w § 1, lub odwołania, o którym mowa w § 5, albo po wydaniu orzeczenia, o którym mowa w § 2 lub 5, uznającego odwołanie lub skargę pełnomocnika finansowego za niezasadne, or gan, któremu przedłożono sprawozdanie finansowe, przekazuje postanowienie o jego odrzuceniu naczelni kowi urzędu skarbowego właściwemu miejscowo ze względu na siedzibę komitetu wyborczego. Art. 14

6. Organ wyborczy, któremu złożono spra wozdanie finansowe, podaje do publicznej wiadomoś ci w Biuletynie Informacji Publicznej, w formie komu nikatu, informację o przyjętych i odrzuconych sprawo zdaniach finansowych komitetów wyborczych. Art. 14

7.

§1. W razie niezłożenia w terminie spra wozdania finansowego przez:

1) komitet wyborczy partii politycznej — partii poli tycznej nie przysługuje prawo do dotacji, o której mowa w art. 150 lub art. 151, oraz prawo do sub wencji, o której mowa w art. 28 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych; Dziennik Ustaw Nr 21 — 1536 — Poz. 112



2) koalicyjny komitet wyborczy — partii politycznej wchodzącej w skład koalicji wyborczej nie przysłu guje prawo do dotacji, o której mowa w art. 150 lub art. 151, oraz prawo do subwencji, o której mo wa w art. 28 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych;

3) komitet wyborczy wyborców — nie przysługuje mu prawo do dotacji, o której mowa w art. 150 lub art. 151.

§2. Do sprawozdania finansowego złożonego po terminie stosuje się odpowiednio przepisy art. 142—145. Art. 14

8.

§1. W razie odrzucenia przez Państwową Komisję Wyborczą sprawozdania finansowego lub odrzucenia skargi, o której mowa w art. 145 § 1, przy sługująca partii politycznej lub komitetowi wyborcze mu wyborców dotacja, o której mowa w art. 150 lub art. 151, pomniejszona zostaje o kwotę stanowiącą równowartość trzykrotności wysokości środków pozy skanych lub wydatkowanych z naruszeniem przepi sów, o których mowa w art. 144 § 1 pkt 3.

§2. W razie odrzucenia przez Państwową Komisję Wyborczą sprawozdania finansowego lub odrzucenia skargi, o której mowa w art. 145 § 1, przysługująca partii politycznej subwencja, o której mowa w art. 28 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycz nych, pomniejszona zostaje o kwotę stanowiącą rów nowartość trzykrotności wysokości środków pozyska nych lub wydatkowanych z naruszeniem przepisów, o których mowa w art. 144 § 1 pkt 3.

§3. Pomniejszenie wysokości dotacji lub subwen cji, o którym mowa w § 1 i 2, nie może przekraczać 75 % wysokości dotacji, o której mowa w art. 150 § 1 albo art. 151 § 1, lub 75 % wysokości subwencji, o któ rej mowa w art. 28 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych. Art. 14

9.

§1. Korzyści majątkowe przyjęte przez komitet wyborczy z naruszeniem przepisów kodeksu podlegają przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa. Je żeli korzyść majątkowa została zużyta lub utracona, przepadkowi podlega jej równowartość.

§2. Korzyścią majątkową, która podlega przepad kowi na rzecz Skarbu Państwa, jest również wartość dokonanej czynności skutkującej zmniejszeniem war tości zobowiązań komitetu wyborczego przez inną osobę aniżeli wymieniona w art. 132 § 6 lub dokona nej z naruszeniem zasad, o których mowa w art. 132 § 6 lub art. 134 § 2.

§3. Przepis § 1 nie dotyczy korzyści majątkowych przekazanych komitetowi wyborczemu z naruszeniem przepisów kodeksu, które komitet wyborczy zwrócił w terminie 30 dni od dnia przekazania.

§4. Przepis § 1 nie dotyczy korzyści majątkowych przekazanych komitetowi wyborczemu z naruszeniem przepisów kodeksu, które to korzyści lub ich równo wartość zostały, w terminie 14 dni od dnia doręczenia komitetowi wyborczemu postanowienia o przyjęciu lub o odrzuceniu jego sprawozdania finansowego, a w przypadku złożenia skargi lub odwołania, o któ rych mowa w art. 145 § 1 i 5 — w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia wydanego przez właściwy sąd, dobrowolnie wpłacone na rachunek bankowy urzędu skarbowego właściwego dla siedziby komitetu. Korzyści majątkowe o charakterze niepie niężnym komitet wyborczy przekazuje temu urzędowi skarbowemu. Potwierdzenie wpłacenia albo przekaza nia korzyści majątkowej lub jej równowartości komitet wyborczy przedstawia właściwemu organowi wybor czemu.

§5. Przyjęcie korzyści majątkowych z naruszeniem przepisów kodeksu stwierdza właściwy organ wybor czy w postanowieniu o przyjęciu lub o odrzuceniu sprawozdania finansowego.

§6. W przypadku niewykonania czynności, o któ rych mowa w § 4 zdanie pierwsze i drugie, albo jednej z tych czynności naczelnik urzędu skarbowego właści wy miejscowo dla siedziby komitetu wyborczego, na wniosek Państwowej Komisji Wyborczej lub komisa rza wyborczego, występuje do sądu przeciwko pod miotom, o których mowa w art. 130 § 1, o orzeczenie przepadku korzyści majątkowej lub jej równowartości oraz wydanie tej korzyści majątkowej lub zapłatę jej równowartości.

§7. Sądem właściwym do orzekania w sprawach, o których mowa w § 1, jest sąd okręgowy właściwy ze względu na siedzibę organu skarbowego, o którym mowa w § 6.

§8. Sąd okręgowy rozpatruje sprawy, o których mowa w § 6, w postępowaniu nieprocesowym.

§9. Egzekucja korzyści majątkowej lub jej równo wartości następuje w trybie przepisów o postępowa niu egzekucyjnym w administracji. Organem egzeku cyjnym jest naczelnik urzędu skarbowego, o którym mowa w § 6.

§10. Przejęte rzeczy ruchome, wierzytelności i in ne prawa majątkowe naczelnik urzędu skarbowego spienięża według przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administra cji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.12)), dotyczących egzekucji należności pieniężnych. Art. 150.

§1. Partii politycznej, której komitet wy borczy uczestniczył w wyborach, partii politycznej wchodzącej w skład koalicji wyborczej, a także komite towi wyborczemu wyborców uczestniczących w wy borach do Sejmu i do Senatu przysługuje prawo do dotacji z budżetu państwa, zwanej dalej „dotacją pod miotową”, za każdy uzyskany mandat posła i senato ra. Wydatki związane z dotacją podmiotową pokrywa ne są z budżetu państwa w części Budżet, finanse pub liczne i instytucje finansowe. 1

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 133, poz. 935, Nr 157, poz. 1119 i Nr 187, poz. 1381, z 2007 r. Nr 89, poz. 589, Nr 115, poz. 794, Nr 176, poz. 1243 i Nr 192, poz. 1378, z 2008 r. Nr 209, poz. 1318, z 2009 r. Nr 3, poz. 11, Nr 39, poz. 308, Nr 131, poz. 1075, Nr 157, poz. 1241 i Nr 201, poz. 1540 oraz z 2010 r. Nr 28, poz. 143, Nr 40, poz. 229, Nr 75, poz. 474, Nr 122, poz. 826, Nr 152, poz. 1018 i Nr 229, poz. 1497. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1537 — Poz. 112



§2. Wysokość dotacji podmiotowej oblicza się we dług wzoru: W Dp = —— x M, 560 gdzie poszczególne symbole oznaczają: Dp — wysokość przysługującej dotacji podmioto wej, W — sumę wydatków na kampanię wyborczą komi tetów wyborczych (do wysokości przysługują cych komitetom wyborczym limitów wydat ków przewidzianych w wyborach do Sejmu i do Senatu), które uzyskały co najmniej 1 man dat, M — liczbę mandatów posłów i senatorów uzyska nych przez dany komitet wyborczy.

§3. Dotacja podmiotowa przysługuje wyłącznie do wysokości wydatków uwidocznionej w sprawozdaniu finansowym.

§4. Dotacja podmiotowa przysługuje w wysokoś ci, o której mowa w § 2 i 3, także za każdy mandat po sła i senatora uzyskany w wyborach ponownych do Sejmu i do Senatu oraz w wyborach uzupełniających do Senatu.

§5. Wysokość dotacji podmiotowej przysługującej partii politycznej wchodzącej w skład koalicji wybor czej ustala się dzieląc kwotę obliczoną zgodnie z § 2 między partie wchodzące w skład koalicji w propor cjach określonych w umowie zawiązującej koalicję wyborczą. Proporcje określone w tej umowie nie mo gą być zmienione. Jeżeli partie polityczne wchodzące w skład koalicji wyborczej nie określiły w umowie za wiązującej koalicję proporcji, to należną koalicji dota cję podmiotową każdej z nich wypłaca się w równych częściach.

§6. Przekazania dotacji podmiotowej na wskazany przez podmioty, o których mowa w § 1, rachunek ban kowy dokonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych na podstawie informacji Państwowej Ko misji Wyborczej o uprawnionych do otrzymania dota cji podmiotowej oraz o liczbie mandatów uzyskanych przez dany komitet wyborczy. Dotacja podmiotowa jest wypłacana w terminie 9 miesięcy od dnia wybo rów.

§7. W przypadku podziału, połączenia albo likwi dacji partii politycznych odnośnie do ich prawa do do tacji podmiotowej stosuje się odpowiednio przepisy art. 37 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach po litycznych. Art. 15

1.

§1. Partii politycznej, której komitet wy borczy uczestniczył w wyborach, partii politycznej wchodzącej w skład koalicji wyborczej, a także komite towi wyborczemu wyborców uczestniczącym w wy borach do Parlamentu Europejskiego przysługuje pra wo do dotacji z budżetu państwa, zwanej dalej „dota cją podmiotową”, za każdy uzyskany mandat posła do Parlamentu Europejskiego. Wydatki związane z dota cją podmiotową są pokrywane z budżetu państwa w części Budżet, finanse publiczne i instytucje finan sowe.

§2. Wysokość dotacji podmiotowej oblicza się we dług wzoru: W Dp = —- x M, L gdzie poszczególne symbole oznaczają: Dp — wysokość przysługującej dotacji podmioto wej, W — kwotę złotych równą liczbie wyborców, którzy oddali głosy, L — liczbę wybieranych w Rzeczypospolitej Polskiej posłów do Parlamentu Europejskiego, M — liczbę mandatów uzyskanych przez dany komi tet wyborczy.

§3. Dotacja podmiotowa przysługuje wyłącznie do wysokości wydatków uwidocznionej w sprawozdaniu finansowym przyjętym przez Państwową Komisję Wy borczą.

§4. Wysokość dotacji podmiotowej przysługującej partii politycznej wchodzącej w skład koalicji wybor czej ustala się dzieląc kwotę obliczoną zgodnie z § 2 między partie wchodzące w skład koalicji w propor cjach określonych w umowie zawiązującej koalicję wyborczą. Proporcje określone w tej umowie nie mo gą być zmienione. Jeżeli partie polityczne wchodzące w skład koalicji wyborczej nie określiły w umowie za wiązującej koalicję proporcji, to należną koalicji dota cję podmiotową każdej z nich wypłaca się w równych częściach.

§5. Przekazania dotacji podmiotowej na wskazany przez podmioty, o których mowa w § 1, rachunek ban kowy dokonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych na podstawie informacji Państwowej Ko misji Wyborczej o uprawnionych do otrzymania dotacji podmiotowej oraz o liczbie mandatów uzyskanych przez dany komitet wyborczy. Dotacja podmiotowa jest wypłacana w terminie 9 miesięcy od dnia wyborów.

§6. W przypadku podziału, połączenia albo likwi dacji partii politycznych odnośnie do ich prawa do do tacji podmiotowej stosuje się odpowiednio przepisy art. 37 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach po litycznych. DZIAŁ II Organy wyborcze Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 15

2.

§1. Stałymi organami wyborczymi są Pań stwowa Komisja Wyborcza oraz komisarze wyborczy.

§2. Organami wyborczymi powoływanymi w związ ku z zarządzonymi wyborami są odpowiednio okręgo we, rejonowe i terytorialne komisje wyborcze oraz ob wodowe komisje wyborcze.

§3. Terytorialnymi komisjami wyborczymi są wo jewódzkie, powiatowe i gminne komisje wyborcze. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1538 — Poz. 112



§4. Właściwość rzeczową oraz miejscową komisji wyborczych, o których mowa w § 2 i 3, określają prze pisy szczególne kodeksu. Art. 15

3.

§1. Można być członkiem tylko jednej ko misji wyborczej. Nie mogą być członkami komisji kan dydaci w wyborach, pełnomocnicy wyborczy, pełno mocnicy finansowi oraz mężowie zaufania.

§2. Członkostwo w komisji wyborczej wygasa z dniem podpisania zgody na kandydowanie w wybo rach bądź objęcia funkcji pełnomocnika lub męża za ufania, o których mowa w § 1.

§3. Członkowie komisji wyborczej nie mogą pro wadzić agitacji wyborczej na rzecz poszczególnych kandydatów oraz list kandydatów. Art. 15

4.

§1. Członkom komisji wyborczych przy sługują:

1) diety oraz zwrot kosztów podróży i noclegów;

2) zryczałtowane diety za czas związany z wykonywa niem zadań członka komisji w przypadku członków okręgowych, rejonowych i terytorialnych komisji wyborczych oraz za czas związany z przeprowa dzeniem głosowania oraz ustaleniem wyników głosowania w przypadku członków obwodowych komisji wyborczych.

§2. W przypadku gdy członek okręgowej, rejono wej lub terytorialnej komisji wyborczej nie brał udzia łu we wszystkich posiedzeniach komisji, przysługują ca mu dieta, o której mowa w § 1 pkt 2, ulega obniże niu proporcjonalnie do liczby posiedzeń komisji, w których nie brał udziału.

§3. Członkom Państwowej Komisji Wyborczej, a także przewodniczącym okręgowych i rejonowych komisji wyborczych, którzy pełnią funkcje z urzędu ja ko komisarze wyborczy, nie przysługują zryczałtowa ne diety, o których mowa w § 1 pkt 2.

§4. Członkowi obwodowej lub terytorialnej komi sji wyborczej w związku z wykonywaniem zadań przy sługuje do 5 dni zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.

§5. Osoby wchodzące w skład komisji wyborczych korzystają z ochrony prawnej przewidzianej dla funk cjonariuszy publicznych i ponoszą odpowiedzialność jak funkcjonariusze publiczni.

§6. Członkom komisji wyborczych przysługuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznoś ciach (Dz. U. Nr 199, poz. 1674, z późn. zm.13)) zaopa trzenie z tytułu wypadku przy wykonywaniu zadań tych komisji.

§7. Państwowa Komisja Wyborcza, określi, w dro dze uchwały:

1) wysokość oraz szczegółowe zasady, na których przysługują diety, zwrot kosztów podróży i nocle gów oraz zryczałtowane diety, o których mowa w § 1,

2) warunki obniżania wysokości diet członków komi sji wyborczych w przypadku nieuczestniczenia w wykonywaniu części zadań komisji,

3) sposoby dokumentowania dni zwolnienia od pra cy, o których mowa w § 4 — biorąc pod uwagę zakres obowiązków członków komisji wyborczych. Art. 15

5.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza, ko misarz wyborczy, okręgowa komisja wyborcza oraz rejonowa komisja wyborcza mogą utworzyć na czas wyborów swoje inspekcje w celu realizacji zadań prze widzianych w kodeksie.

§2. Państwowa Komisja Wyborcza może powie rzyć wykonywanie zadań swojej inspekcji inspekcjom powołanym przez komisarza wyborczego, okręgową komisję wyborczą lub rejonową komisję wyborczą.

§3. Do osób powołanych w skład inspekcji stosuje się odpowiednio przepisy art. 154 § 1 i 4—6.

§4. Państwowa Komisja Wyborcza określi w dro dze uchwały:

1) wysokość oraz szczegółowe zasady, na których przysługują diety, zryczałtowane diety oraz zwrot kosztów podróży i noclegów osobom powołanym w skład inspekcji,

2) sposoby dokumentowania dni zwolnienia od pra cy na czas udziału w pracach inspekcji — biorąc pod uwagę zakres obowiązków osób powo łanych w skład inspekcji. Art. 15

6.

§1. Obsługę i techniczno-materialne wa runki pracy obwodowych i terytorialnych komisji wy borczych, w tym możliwość wykorzystania techniki elektronicznej, oraz wykonanie zadań związanych z or ganizacją i przeprowadzeniem wyborów na obszarze gminy, powiatu lub województwa zapewnia odpo wiednio wójt, starosta lub marszałek województwa. Zadania wykonywane w tym zakresie są zadaniami zleconymi jednostek samorządu terytorialnego.

§2. Jednostki organizacyjne sprawujące trwały za rząd nieruchomości państwowych i komunalnych są obowiązane udostępnić bezpłatnie pomieszczenia:

1) na wniosek dyrektora właściwej miejscowo dele gatury Krajowego Biura Wyborczego — z przezna czeniem na siedziby okręgowych i terytorialnych komisji wyborczych;

2) na wniosek wójta — z przeznaczeniem na siedziby obwodowych komisji wyborczych.

§3. Pomieszczenia przeznaczone na siedziby orga nów wyborczych powinny być łatwo dostępne dla osób niepełnosprawnych. 1

3) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 83, poz. 760, Nr 96, poz. 874 i Nr 122, poz. 1143, z 2004 r. Nr 121, poz. 1264 i Nr 210, poz. 2135, z 2005 r. Nr 164, poz. 1366 oraz z 2009 r. Nr 99, poz. 825, Nr 126, poz. 1040 i Nr 127, poz. 1052. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1539 — Poz. 112



§4. Na siedziby komisji wyborczych można rów nież wyznaczyć pomieszczenia innych podmiotów niż wymienione w § 2, po uprzednim porozumieniu z za rządzającymi tymi pomieszczeniami.

§5. Przepisy § 1—4 stosuje się odpowiednio do kapitanów polskich statków morskich oraz konsulów. Rozdział 2 Państwowa Komisja Wyborcza Art. 15

7.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza jest stałym najwyższym organem wyborczym właściwym w sprawach przeprowadzania wyborów i referendów.

§2. W skład Państwowej Komisji Wyborczej wcho dzi:

1) 3 sędziów Trybunału Konstytucyjnego, wskaza nych przez Prezesa Trybunału Konstytucyjnego;

2) 3 sędziów Sądu Najwyższego, wskazanych przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego;

3) 3 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazanych przez Prezesa Naczelnego Sądu Ad ministracyjnego.

§3. Sędziów, o których mowa w § 2, powołuje w skład Państwowej Komisji Wyborczej Prezydent Rzeczypospolitej, w drodze postanowienia.

§4. W skład Państwowej Komisji Wyborczej może wchodzić lub zostać powołany także sędzia w stanie spoczynku.

§5. Państwowa Komisja Wyborcza wybiera ze swojego składu przewodniczącego i dwóch zastępców przewodniczącego.

§6. Funkcję sekretarza Państwowej Komisji Wy borczej pełni Szef Krajowego Biura Wyborczego, który uczestniczy w jej posiedzeniach z głosem doradczym.

§7. Postanowienie, o którym mowa w § 3, podaje się do publicznej wiadomości oraz ogłasza w Dzienni ku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Art. 15

8.

§1. Wygaśnięcie członkostwa w Pań stwowej Komisji Wyborczej następuje w przypadku:

1) zrzeczenia się członkostwa;

2) o którym mowa w art. 153 § 2;

3) śmierci członka Komisji;

4) ukończenia 70 lat przez członka Komisji będącego sędzią w stanie spoczynku;

5) odwołania przez Prezydenta Rzeczypospolitej na uzasadniony wniosek Prezesa, który wskazał sę dziego jako członka Komisji.

§2. Uzupełnienie składu Państwowej Komisji Wy borczej następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach o jej powołaniu. Przepis art. 157 § 7 sto suje się odpowiednio. Art. 15

9.

§1. Członkowie Państwowej Komisji Wy borczej pełnią swoje funkcje w Komisji niezależnie od swoich obowiązków służbowych w ramach pełnionej funkcji sędziego.

§2. Osobom wchodzącym w skład Państwowej Komisji Wyborczej przysługuje wynagrodzenie mie sięczne ustalane na podstawie kwoty bazowej przyj mowanej do ustalenia wynagrodzenia osób zajmują cych kierownicze stanowiska państwowe, z zastoso waniem mnożników:

1) dla przewodniczącego — 3,5;

2) dla zastępcy przewodniczącego — 3,2;

3) dla członków Komisji — 3,0.

§3. Wynagrodzenie, o którym mowa w § 2, przy sługuje niezależnie od uposażenia wypłacanego z ty tułu pełnionej funkcji sędziego albo uposażenia przy sługującego sędziemu w stanie spoczynku. Art. 160.

§1. Do zadań Państwowej Komisji Wy borczej w sprawach związanych z przeprowadzaniem wyborów należy:

1) sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem prawa wyborczego;

2) sprawowanie nadzoru nad prowadzeniem i aktua lizowaniem rejestru wyborców oraz sporządza niem spisów wyborców;

3) powoływanie okręgowych i rejonowych komisji wyborczych oraz rozwiązywanie okręgowych, re jonowych i obwodowych komisji wyborczych po wykonaniu ich ustawowych zadań;

4) powoływanie i odwoływanie komisarzy wybor czych;

5) rozpatrywanie skarg na działalność okręgowych komisji wyborczych oraz komisarzy wyborczych;

6) ustalanie wzorów urzędowych formularzy oraz druków wyborczych, a także wzorów pieczęci or ganów wyborczych niższego stopnia;

7) ustalanie i ogłaszanie wyników głosowania i wyni ków wyborów w zakresie określonym przepisami szczególnymi kodeksu;

8) przedstawianie po każdych wyborach Prezydento wi Rzeczypospolitej, Marszałkowi Sejmu, Marszał kowi Senatu oraz Prezesowi Rady Ministrów infor macji o realizacji przepisów kodeksu i ewentual nych propozycji ich zmian;

9) prowadzenie i wspieranie działań informacyjnych zwiększających wiedzę obywateli na temat prawa wyborczego, w szczególności zasad głosowania;

10) wykonywanie innych zadań określonych w usta wach.

§2. Działania, o których mowa w § 1 pkt 9, Pań stwowa Komisja Wyborcza realizuje w szczególności poprzez:

1) prowadzenie internetowego portalu informacyjne go;

2) przygotowywanie publikacji o charakterze infor macyjnym; Dziennik Ustaw Nr 21 — 1540 — Poz. 112



3) przygotowywanie audycji informacyjnych rozpo wszechnianych przez Telewizję Polską oraz Polskie Radio Spółka Akcyjna i spółki radiofonii regional nej w wymiarze i na zasadach określonych w prze pisach o kampanii wyborczej w programach radia i telewizji.

§3. Państwowa Komisja Wyborcza w ramach dzia łalności, o której mowa w § 1 pkt 9 i § 2, współdziała z organizacjami pozarządowymi w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku pub licznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536), do których celów statutowych należy roz wijanie demokracji, społeczeństwa obywatelskiego, podnoszenie aktywności wyborczej i upowszechnia nie praw obywatelskich.

§4. Państwowa Komisja Wyborcza ustala swój re gulamin, regulamin komisarzy wyborczych oraz regu laminy okręgowych, rejonowych, terytorialnych i ob wodowych komisji wyborczych, określając w nich w szczególności:

1) zasady i tryb pracy;

2) sposób wykonywania zadań;

3) sposób sprawowania nadzoru nad przestrzega niem prawa wyborczego. Art. 16

1.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza wyda je wytyczne wiążące komisarzy wyborczych i komisje wyborcze niższego stopnia oraz wyjaśnienia dla orga nów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, a także podległych im jed nostek organizacyjnych wykonujących zadania zwią zane z przeprowadzeniem wyborów, jak i dla komite tów wyborczych oraz nadawców radiowych i telewi zyjnych.

§2. Państwowa Komisja Wyborcza uchyla uchwa ły okręgowych i rejonowych komisji wyborczych oraz postanowienia komisarzy wyborczych podjęte z naru szeniem prawa lub niezgodne z jej wytycznymi i prze kazuje sprawę właściwej komisji do ponownego roz poznania bądź podejmuje rozstrzygnięcie w sprawie.

§3. Państwowa Komisja Wyborcza podejmuje uchwały w zakresie swoich ustawowych uprawnień. Art. 16

2.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza okreś la:

1) warunki i sposób wykorzystania techniki elektro nicznej przy: a) ustalaniu wyników głosowania, b) sporządzaniu protokołów przez obwodowe, te rytorialne, rejonowe i okręgowe komisje wy borcze oraz Państwową Komisję Wyborczą, c) sprawdzaniu pod względem zgodności arytme tycznej poprawności ustalenia wyników głoso wania w obwodzie, d) ustalaniu wyników wyborów,

2) tryb przekazywania danych z protokołów, o któ rych mowa w pkt 1, za pośrednictwem sieci elek tronicznego przekazywania danych,

3) tryb przekazywania przez obwodowe komisje wy borcze w trakcie głosowania danych o liczbie osób uprawnionych do głosowania i liczbie wyborców, którym wydano karty do głosowania, oraz sposób podawania tych danych do publicznej wiadomoś ci, jeżeli przepisy szczególne to przewidują — uwzględniając konieczność zapewnienia warun ków bezpieczeństwa wprowadzania i przetwarzania danych oraz ich przekazywania i odbioru.

§2. Państwowa Komisja Wyborcza zapewnia opro gramowanie dla wykonania czynności, o których mo wa w § 1. Art. 16

3. Państwowa Komisja Wyborcza publikuje opracowanie statystyczne zawierające szczegółowe informacje o wynikach głosowania i wyborów oraz udostępnia wyniki głosowania i wyborów w formie dokumentu elektronicznego. Art. 16

4. Państwowa Komisja Wyborcza jest uprawniona do używania pieczęci urzędowej w rozu mieniu przepisów o pieczęciach państwowych. Śred nica pieczęci wynosi 35 mm. Art. 16

5.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza wyko nuje czynności wynikające ze sprawowanego nadzoru nad prowadzeniem i aktualizowaniem rejestru wybor ców oraz sporządzaniem spisów wyborców, a w szcze gólności:

1) kontroluje prawidłowość prowadzenia i aktualizo wania rejestru wyborców oraz sporządzania spi sów wyborców;

2) bada zgodność danych rejestru wyborców i spi sów wyborców z danymi ewidencji ludności i ak tów stanu cywilnego w gminie;

3) występuje z urzędu do właściwych organów o wy kreślenie z rejestru wyborców lub spisu wyborców osób, które zostały wpisane do rejestru lub spisu z naruszeniem przepisów prawa;

4) gromadzi i podaje do publicznej wiadomości, nie rzadziej niż raz na kwartał, informację o liczbie wy borców objętych rejestrem wyborców w gminach;

5) podaje do publicznej wiadomości, według gmin, informację o liczbie wyborców wpisanych do spi sów wyborców według stanu na dzień ich sporzą dzenia dla danych wyborów.

§2. Czynności, o których mowa w § 1, Państwowa Komisja Wyborcza wykonuje przy pomocy Krajowego Biura Wyborczego. Szczegółowy sposób wykonywa nia tych czynności, w celu zapewnienia właściwego ich wykonania, określa regulamin Państwowej Komi sji Wyborczej.

§3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, w drodze rozporządzenia, obowiązki orga nów prowadzących sprawy ewidencji ludności w za pewnieniu Państwowej Komisji Wyborczej wykonania jej zadań związanych z nadzorem nad prowadzeniem i aktualizowaniem rejestru wyborców oraz sporządza niem spisów wyborców, w tym tryb udostępniania Dziennik Ustaw Nr 21 — 1541 — Poz. 112

dokumentów oraz przekazywania informacji o liczbie mieszkańców ujętych w ewidencji ludności i liczbie wyborców wpisanych do rejestru wyborców i spisów wyborców oraz zasady i formy współdziałania orga nów administracji rządowej z Krajowym Biurem Wy borczym w tym zakresie, mając na względzie koniecz ność zapewnienia bezpieczeństwa przetwarzania da nych osobowych, ich przekazywania oraz odbioru. Rozdział 3 Komisarz wyborczy Art. 16

6.

§1. Komisarz wyborczy jest pełnomocni kiem Państwowej Komisji Wyborczej wyznaczonym na obszar stanowiący województwo lub część jedne go województwa.

§2. Państwowa Komisja Wyborcza określa właści wość terytorialną komisarzy wyborczych oraz właści wość rzeczową w zakresie wykonywania czynności o charakterze ogólnowojewódzkim, z uwzględnieniem zadań związanych z wyborami do sejmiku wojewódz twa oraz zadań, o których mowa w art. 167 § 1 pkt 8 i 9.

§3. Komisarzy wyborczych powołuje w każdym województwie, w liczbie od 2 do 6, spośród sędziów, na okres 5 lat, Państwowa Komisja Wyborcza, na wnio sek Ministra Sprawiedliwości. Ta sama osoba może być ponownie powołana na stanowisko komisarza.

§4. Komisarzem wyborczym może być także sę dzia w stanie spoczynku, nie dłużej jednak niż do ukończenia 70 lat.

§5. Komisarz wyborczy pełni swoją funkcję nieza leżnie od sprawowania urzędu sędziego właściwego sądu.

§6. Komisarzom wyborczym przysługuje wyna grodzenie miesięczne w wysokości wynagrodzenia członka Państwowej Komisji Wyborczej. Przepis art. 159 § 3 stosuje się odpowiednio.

§7. Funkcja komisarza wyborczego wygasa w przypadku:

1) zrzeczenia się funkcji;

2) śmierci;

3) ustania stosunku służbowego sędziego;

4) ukończenia 70 lat przez komisarza będącego sę dzią w stanie spoczynku;

5) odwołania.

§8. Państwowa Komisja Wyborcza odwołuje ko misarza wyborczego przed upływem okresu, na jaki został powołany:

1) w przypadku niewykonywania lub nienależytego wykonywania obowiązków komisarza wyborcze go;

2) na uzasadniony wniosek prezesa właściwego są du;

3) na uzasadniony wniosek Ministra Sprawiedliwości.

§9. W przypadkach, o których mowa w § 7 i 8, po wołanie komisarza wyborczego następuje w trybie i na zasadach określonych w § 3.

§10. W razie czasowej niemożności pełnienia funkcji przez komisarza wyborczego Państwowa Ko misja Wyborcza może powierzyć pełnienie tej funkcji, na ten okres, innemu komisarzowi wyborczemu lub innej osobie zapewniającej rzetelne wykonanie czyn ności wyborczych. Art. 16

7.

§1. Do zadań komisarza wyborczego na leży:

1) sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem prawa wyborczego;

2) zapewnianie, we współdziałaniu z organami jed nostek samorządu terytorialnego, organizacji wy borów do rad na obszarze województwa;

3) powoływanie terytorialnych komisji wyborczych oraz rozwiązywanie terytorialnych i obwodowych komisji wyborczych w wyborach organów jedno stek samorządu terytorialnego po wykonaniu ich ustawowych zadań;

4) rozpatrywanie skarg na działalność terytorialnych komisji wyborczych;

5) kontrolowanie, w zakresie ustalonym przez Pań stwową Komisję Wyborczą, prawidłowości spo rządzania spisów wyborców;

6) podawanie do publicznej wiadomości informacji o składach terytorialnych komisji wyborczych po wołanych na obszarze województwa;

7) udzielanie, w miarę potrzeby, terytorialnym i ob wodowym komisjom wyborczym wyjaśnień;

8) ustalanie zbiorczych wyników wyborów do rad oraz wyborów wójtów przeprowadzonych na ob szarze województwa i ogłaszanie ich w trybie określonym w kodeksie;

9) przedkładanie sprawozdania z przebiegu wyborów na obszarze województwa, wraz z ich wynikami, Państwowej Komisji Wyborczej;

10) wykonywanie innych czynności przewidzianych w ustawach lub zleconych przez Państwową Ko misję Wyborczą.

§2. Komisarz wyborczy uchyla uchwały terytorial nych i obwodowych komisji wyborczych podjęte z na ruszeniem prawa lub niezgodne z wytycznymi Pań stwowej Komisji Wyborczej i przekazuje sprawę właś ciwej komisji do ponownego rozpatrzenia lub podej muje rozstrzygnięcie w sprawie.

§3. Komisarz wyborczy wydaje postanowienia w zakresie swoich ustawowych uprawnień. Art. 16

8.

§1. Komisarz wyborczy, na podstawie protokołów z wyborów sporządzonych przez właściwe terytorialne komisje wyborcze, podaje do publicznej wiadomości, w formie obwieszczenia, wyniki wybo rów do rad oraz wyborów wójtów na obszarze woje wództwa. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1542 — Poz. 112



§2. W obwieszczeniu, o którym mowa w § 1, za mieszcza się zbiorczą informację o wynikach głosowa nia i wynikach wyborów:

1) do rad, do których wybory zostały przeprowadzo ne, oraz — odrębnie dla każdej rady — w szczegól ności dane o liczbie mandatów uzyskanych przez listy kandydatów poszczególnych komitetów wy borczych oraz nazwiska i imiona wybranych rad nych z podaniem oznaczenia listy, z której zostali wybrani;

2) wójtów — w szczególności nazwiska i imiona wy branych wójtów z podaniem nazw komitetów wy borczych, które ich zgłosiły.

§3. Państwowa Komisja Wyborcza określa wzór obwieszczenia, o którym mowa w § 1. Art. 16

9. Obwieszczenie komisarza wyborczego ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz podaje do publicznej wiadomości przez rozplaka towanie odpowiedniego wyciągu z obwieszczenia na obszarze każdej gminy. Jeden egzemplarz obwiesz czenia przesyła się do Państwowej Komisji Wyborczej w terminie i trybie przez nią ustalonym. Rozdział 4 Okręgowa komisja wyborcza Art. 170.

§1. W skład okręgowej komisji wyborczej wchodzi od 5 do 11 sędziów, w tym z urzędu, jako jej przewodniczący, komisarz wyborczy. W skład komisji może być także powołany sędzia w stanie spoczynku, który nie ukończył 70 lat.

§2. Sędziów do składu komisji zgłasza Minister Sprawiedliwości, w liczbie uzgodnionej z Państwową Komisją Wyborczą, najpóźniej w 52 dniu przed dniem wyborów.

§3. Państwowa Komisja Wyborcza powołuje okrę gowe komisje wyborcze najpóźniej w 48 dniu przed dniem wyborów.

§4. W razie braku możliwości pełnienia funkcji prze wodniczącego komisji przez komisarza wyborczego ko misja wybiera przewodniczącego ze swojego grona. W takim przypadku Minister Sprawiedliwości zgłasza do składu komisji jednego sędziego więcej, aniżeli wy nikałoby to z uzgodnień, o których mowa w § 2.

§5. Pierwsze posiedzenie komisji organizuje, z upoważnienia Państwowej Komisji Wyborczej, dy rektor właściwej miejscowo delegatury Krajowego Biura Wyborczego.

§6. Komisja na pierwszym posiedzeniu wybiera spośród siebie dwóch zastępców przewodniczącego komisji. Funkcję sekretarza okręgowej komisji wybor czej pełni dyrektor właściwej miejscowo delegatury Krajowego Biura Wyborczego albo osoba przez niego wskazana. Sekretarz uczestniczy w pracach komisji z głosem doradczym.

§7. Skład komisji podaje się niezwłocznie do pub licznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty.

§8. Techniczno-materialne warunki pracy okręgo wej komisji wyborczej zapewnia Krajowe Biuro Wy borcze. Art. 17

1.

§1. Wygaśnięcie członkostwa w okręgo wej komisji wyborczej następuje w przypadku:

1) zrzeczenia się członkostwa;

2) o którym mowa w art. 153 § 2;

3) śmierci członka komisji;

4) odwołania.

§2. Państwowa Komisja Wyborcza odwołuje członka okręgowej komisji wyborczej:

1) w przypadku niewykonywania lub nienależytego wykonywania obowiązków członka komisji;

2) na uzasadniony wniosek Ministra Sprawiedliwości w odniesieniu do zgłoszonego przez niego członka komisji.

§3. Uzupełnienie składu komisji następuje w try bie i na zasadach określonych w przepisach o jej po wołaniu. Przepis art. 170 § 7 stosuje się odpowiednio. Art. 17

2.

§1. Do zadań okręgowej komisji wybor czej należy:

1) sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem prawa wyborczego przez odpowiednio rejonowe lub ob wodowe komisje wyborcze;

2) rejestrowanie okręgowych list kandydatów na po słów i kandydatów na senatora oraz list kandyda tów na posłów do Parlamentu Europejskiego;

3) zarządzanie drukowania kart do głosowania w wy borach do Sejmu i do Senatu oraz w wyborach do Parlamentu Europejskiego;

4) ustalanie i ogłaszanie wyników głosowania i wyni ków wyborów w okręgu wyborczym w zakresie określonym przepisami szczególnymi kodeksu;

5) rozpatrywanie skarg na działalność odpowiednio rejonowych lub obwodowych komisji wybor czych;

6) zapewnienie wykonania zadań wyborczych we współdziałaniu z wojewodą i organami jednostek samorządu terytorialnego;

7) wykonywanie innych zadań przewidzianych w ko deksie lub zleconych przez Państwową Komisję Wyborczą.

§2. Okręgowa komisja wyborcza podejmuje uchwały w zakresie swoich ustawowych uprawnień. Art. 17

3. Okręgowa komisja wyborcza powołuje, w trybie i na zasadach określonych przez Państwową Komisję Wyborczą, pełnomocników do wypełniania zadań, przewidzianych w kodeksie. Rozdział 5 Rejonowa komisja wyborcza Art. 17

4.

§1. W skład rejonowej komisji wyborczej wchodzi 5 sędziów, w tym z urzędu, jako jej przewod niczący, komisarz wyborczy. W skład komisji może być także powołany sędzia w stanie spoczynku, który nie ukończył 70 lat. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1543 — Poz. 112



§2. Do powoływania rejonowej komisji wyborczej i wygaśnięcia członkostwa w komisji oraz organizacji jej pracy stosuje się odpowiednio art. 170 § 2—8 i art. 171, z tym że komisja wybiera jednego zastępcę przewodniczącego. Art. 17

5.

§1. Do zadań rejonowej komisji wybor czej należy:

1) sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem prawa wyborczego;

2) zapewnienie dostarczenia kart do głosowania ob wodowym komisjom wyborczym;

3) zapewnienie wykonania zadań wyborczych we współdziałaniu z organami jednostek samorządu terytorialnego;

4) rozpatrywanie skarg na działalność obwodowych komisji wyborczych;

5) ustalanie i ogłaszanie wyników głosowania oraz przekazywanie ich właściwej okręgowej komisji wyborczej;

6) wykonywanie innych zadań przewidzianych w ko deksie lub zleconych przez okręgową komisję wy borczą albo Państwową Komisję Wyborczą.

§2. Rejonowa komisja wyborcza podejmuje uchwały w zakresie swoich ustawowych uprawnień. Art. 17

6. Rejonowa komisja wyborcza może powo łać, w trybie i na zasadach określonych przez Państwo wą Komisję Wyborczą, pełnomocników do wypełnia nia zadań przewidzianych w kodeksie. Art. 17

7. Państwowa Komisja Wyborcza określa obszar danego okręgu wyborczego, na którym okrę gowa komisja wyborcza wykonuje także zadania rejo nowej komisji wyborczej. Rozdział 6 Terytorialna komisja wyborcza Art. 17

8.

§1. Terytorialne komisje wyborcze po wołuje, najpóźniej w 55 dniu przed dniem wyborów, komisarz wyborczy spośród wyborców zgłoszonych przez pełnomocników wyborczych, z zastrzeżeniem

§6. Zgłoszenia kandydatów na członków terytorialnej komisji wyborczej dokonuje się najpóźniej w 60 dniu przed dniem wyborów.

§2. W skład terytorialnej komisji wyborczej wcho dzi od 7 do 9 osób stale zamieszkałych na obszarze działania danej rady.

§3. W skład terytorialnej komisji wyborczej wcho dzi co najmniej po jednym wyborcy zgłoszonym przez każdego pełnomocnika wyborczego, z zastrzeżeniem § 4 i 5.

§4. W przypadku zgłoszenia do składu terytorial nej komisji wyborczej liczby kandydatów przekracza jącej dopuszczalny skład komisji o składzie komisji decyduje publiczne losowanie przeprowadzone przez komisarza wyborczego.

§5. Jeżeli liczba kandydatów zgłoszonych w try bie, o którym mowa w § 1, jest mniejsza od dopusz czalnego minimalnego składu liczbowego komisji, uzupełnienia jej składu dokonuje komisarz wyborczy w ciągu 3 dni po upływie terminu, o którym mowa w § 1 zdanie drugie, spośród osób stale zamieszka łych na obszarze działania danej rady.

§6. W skład wojewódzkiej i powiatowej komisji wyborczej oraz komisji wyborczej w mieście na pra wach powiatu wchodzi z urzędu, jako jej przewodni czący, sędzia wskazany przez prezesa właściwego miejscowo sądu okręgowego.

§7. Pierwsze posiedzenie wojewódzkiej komisji wyborczej zwołuje komisarz wyborczy.

§8. Pierwsze posiedzenie powiatowej lub gminnej komisji wyborczej zwołuje, z upoważnienia komisarza wyborczego, odpowiednio starosta lub wójt.

§9. Terytorialna komisja wyborcza na pierwszym posiedzeniu wybiera ze swojego składu przewodni czącego i jego zastępcę, z zastrzeżeniem § 6.

§10. Skład terytorialnej komisji wyborczej komi sarz wyborczy podaje niezwłocznie do publicznej wia domości w sposób zwyczajowo przyjęty. § 1

1. Państwowa Komisja Wyborcza określa spo sób zgłaszania kandydatów na członków terytorial nych komisji wyborczych, wzór zgłoszenia oraz zasady powoływania tych komisji, w tym tryb przeprowadze nia losowania, o którym mowa w § 4. Art. 17

9.

§1. Wygaśnięcie członkostwa w teryto rialnej komisji wyborczej następuje w przypadku:

1) zrzeczenia się członkostwa;

2) o którym mowa w art. 153 § 2;

3) śmierci członka komisji;

4) utraty prawa wybierania;

5) niespełniania warunku, o którym mowa w art. 178 § 2;

6) odwołania.

§2. Przepis § 1 pkt 4 i 5 nie dotyczy członka komi sji, o którym mowa w art. 178 § 6.

§3. Komisarz wyborczy odwołuje członka teryto rialnej komisji wyborczej:

1) w przypadku niewykonywania lub nienależytego wykonywania obowiązków członka komisji;

2) na uzasadniony wniosek prezesa sądu okręgowe go w odniesieniu do wskazanego przez niego sę dziego.

§4. Uzupełnienie składu terytorialnej komisji wy borczej następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach o jej powołaniu. Przepis art. 178 § 10 sto suje się odpowiednio. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1544 — Poz. 112

Art. 180.

§1. Do zadań terytorialnej komisji wybor czej należy:

1) rejestrowanie kandydatów na radnych;

2) zarządzanie druku obwieszczeń wyborczych i po danie ich do publicznej wiadomości w trybie okreś lonym w kodeksie;

3) zarządzanie druku kart do głosowania i ich dostar czania obwodowym komisjom wyborczym;

4) rozpatrywanie skarg na działalność obwodowych komisji wyborczych;

5) ustalenie wyników głosowania i wyników wybo rów do rady i ogłoszenie ich w trybie określonym w kodeksie;

6) przesłanie wyników głosowania i wyników wybo rów komisarzowi wyborczemu;

7) wykonywanie innych czynności określonych w ko deksie lub zleconych przez komisarza wyborcze go.

§2. Do zadań gminnej komisji wyborczej należy także rejestrowanie kandydatów na wójta oraz ustale nie wyników głosowania i wyników wyborów wójta oraz ogłoszenie ich w trybie określonym w kodeksie. Art. 18

1. Obsługę administracyjną właściwej tery torialnej komisji wyborczej oraz wykonanie zadań wy borczych odpowiednio na obszarze województwa, po wiatu lub gminy zapewnia marszałek województwa, starosta lub wójt, jako zadanie zlecone. W tym celu marszałek województwa, starosta lub wójt może usta nowić pełnomocnika do spraw wyborów — urzędnika wyborczego. Zasady współdziałania urzędnika wybor czego z Krajowym Biurem Wyborczym określa poro zumienie zawarte odpowiednio pomiędzy marszał kiem, starostą lub wójtem a Szefem Krajowego Biura Wyborczego lub upoważnioną przez niego osobą. Rozdział 7 Obwodowa komisja wyborcza Art. 18

2.

§1. Obwodową komisję wyborczą powo łuje spośród wyborców:

1) w wyborach do Sejmu i do Senatu, w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej oraz w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Pol skiej najpóźniej w 21 dniu przed dniem wyborów — wójt,

2) w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wój tów najpóźniej w 21 dniu przed dniem wyborów — właściwa terytorialna komisja wyborcza — z zastrzeżeniem przepisów art. 183.

§2. W skład obwodowej komisji wyborczej powo łuje się:

1) od 6 do 8 osób spośród kandydatów zgłoszonych przez pełnomocników wyborczych lub upoważnio ne przez nich osoby;

2) jedną osobę wskazaną przez wójta spośród pra cowników samorządowych gminy lub gminnych jednostek organizacyjnych.

§3. W skład obwodowych komisji wyborczych w obwodach głosowania utworzonych w zakładach opieki zdrowotnej, domach pomocy społecznej, zakła dach karnych, aresztach śledczych oraz oddziałach ze wnętrznych takich zakładów i aresztów powołuje się:

1) od 4 do 6 osób spośród kandydatów zgłoszonych przez pełnomocników wyborczych lub upoważnio ne przez nich osoby;

2) jedną osobę wskazaną przez wójta spośród pra cowników jednostki, w której utworzony jest ob wód.

§4. Kandydatami, o których mowa w § 2 pkt 1 i w § 3 pkt 1, mogą być tylko osoby ujęte w stałym re jestrze wyborców danej gminy.

§5. Pełnomocnik wyborczy lub upoważniona przez niego osoba może zgłosić tylko po jednym kandydacie do każdej obwodowej komisji wyborczej na obszarze okręgu wyborczego, w którym została zarejestrowana zgłoszona przez niego lista kandydatów na posłów, po słów do Parlamentu Europejskiego, radnych lub zareje strowany został kandydat na Prezydenta Rzeczypospo litej, senatora lub wójta. Zgłoszenia w wyborach do Sejmu i do Senatu, w wyborach Prezydenta Rzeczypo spolitej oraz w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje się najpóźniej w 23 dniu przed dniem wyborów. Zgłoszenia w wybo rach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójtów dokonuje się najpóźniej w 30 dniu przed dniem wyborów.

§6. Zgłoszenie do składu obwodowej komisji wy borczej następuje po uzyskaniu zgody osoby, której ma dotyczyć.

§7. W przypadku zgłoszenia do składu obwodo wej komisji wyborczej liczby kandydatów przekracza jącej dopuszczalny skład komisji, skład komisji ustala się w drodze publicznego losowania przeprowadzone go przez wójta.

§8. Jeżeli liczba kandydatów zgłoszonych w try bie, o którym mowa w § 5, jest mniejsza od dopusz czalnego minimalnego składu liczbowego komisji, uzupełnienia jej składu dokonuje wójt spośród osób ujętych w stałym rejestrze wyborców tej gminy. Prze pis § 6 stosuje się odpowiednio.

§9. Pierwsze posiedzenie obwodowej komisji wy borczej zwołuje wójt.

§10. Obwodowa komisja wyborcza na pierwszym posiedzeniu wybiera spośród siebie przewodniczące go i jego zastępcę. Skład komisji podaje się niezwłocz nie do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. § 1

1. Państwowa Komisja Wyborcza określa spo sób zgłaszania kandydatów na członków obwodowych komisji wyborczych, wzór zgłoszenia oraz zasady po woływania tych komisji, w tym tryb przeprowadzenia losowania, o którym mowa w § 7. Art. 18

3.

§1. Obwodowe komisje wyborcze w ob wodach głosowania utworzonych na polskich statkach morskich i za granicą powołują spośród wyborców od powiednio kapitanowie tych statków oraz konsulowie. Przepisy art. 182 § 3—10 stosuje się odpowiednio. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1545 — Poz. 112



§2. Państwowa Komisja Wyborcza określa, po po rozumieniu odpowiednio z ministrem właściwym do spraw gospodarki morskiej oraz ministrem właści wym do spraw zagranicznych, tryb i termin powołania komisji, o których mowa w § 1. Art. 18

4.

§1. Wygaśnięcie członkostwa w obwodo wej komisji wyborczej następuje w przypadku:

1) zrzeczenia się członkostwa;

2) o którym mowa w art. 153 § 2;

3) śmierci członka komisji;

4) utraty prawa wybierania;

5) niespełniania warunku, o którym mowa w art. 182 § 4;

6) odwołania.

§2. Wójt odwołuje członka obwodowej komisji wy borczej w przypadku niewykonywania lub nienależyte go wykonywania obowiązków przez członka komisji.

§3. W wyborach organów jednostek samorządu terytorialnego organem właściwym do odwołania członka obwodowej komisji wyborczej w przypad kach, o których mowa w § 2, jest właściwa terytorial nie komisja wyborcza wyższego stopnia.

§4. Uzupełnienie składu obwodowej komisji wy borczej następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach o jej powołaniu. Przepis art. 182 § 10 zdanie drugie stosuje się odpowiednio. Art. 18

5. Do zadań obwodowej komisji wyborczej należy:

1) przeprowadzenie głosowania w obwodzie;

2) czuwanie w dniu wyborów nad przestrzeganiem prawa wyborczego w miejscu i czasie głosowania;

3) ustalenie wyników głosowania w obwodzie i po danie ich do publicznej wiadomości;

4) przesłanie wyników głosowania do właściwej ko misji wyborczej. Art. 18

6.

§1. Lokale obwodowych komisji wybor czych dostosowane do potrzeb wyborców niepełno sprawnych zapewnia wójt.

§2. Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, w porozu mieniu z ministrem właściwym do spraw polityki spo łecznej oraz po zasięgnięciu opinii Państwowej Komi sji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia:

1) warunki techniczne, jakim powinien odpowiadać lokal obwodowej komisji wyborczej, tak aby został dostosowany do potrzeb wyborców niepełno sprawnych;

2) liczbę lokali obwodowych komisji wyborczych do stosowanych do potrzeb wyborców niepełno sprawnych, uwzględniając proporcje między ogól ną liczbą mieszkańców danej gminy a liczbą osób niepełnosprawnych zamieszkujących tę gminę, z tym że w każdej gminie powinien być co najmniej jeden lokal obwodowej komisji wyborczej dosto sowany do potrzeb osób niepełnosprawnych. Rozdział 8 Krajowe Biuro Wyborcze Art. 18

7.

§1. Krajowe Biuro Wyborcze zapewnia obsługę Państwowej Komisji Wyborczej, komisarzy wyborczych oraz innych organów wyborczych w za kresie określonym w kodeksie oraz innych ustawach.

§2. Do zadań Krajowego Biura Wyborczego nale ży zapewnienie warunków organizacyjno-administra cyjnych, finansowych i technicznych, związanych z or ganizacją i przeprowadzaniem wyborów i referendów w zakresie określonym w kodeksie oraz innych usta wach.

§3. Krajowe Biuro Wyborcze wykonuje również in ne zadania wynikające z kodeksu oraz innych ustaw. Art. 18

8.

§1. Pracą Krajowego Biura Wyborczego kieruje Szef Krajowego Biura Wyborczego.

§2. Szef Krajowego Biura Wyborczego jest kie rownikiem urzędu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953, z późn. zm.14)).

§3. Jednostkami organizacyjnymi Krajowego Biu ra Wyborczego są:

1) zespoły;

2) delegatury.

§4. Organizację Krajowego Biura Wyborczego oraz zakres działania i właściwość terytorialną jedno stek organizacyjnych Krajowego Biura Wyborczego określa statut nadany przez Państwową Komisję Wy borczą na wniosek Szefa Krajowego Biura Wyborcze go. Statut Krajowego Biura Wyborczego ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

§5. Szef i pracownicy Krajowego Biura Wyborcze go nie mogą należeć do partii politycznych ani prowa dzić działalności politycznej.

§6. Szef Krajowego Biura Wyborczego na podsta wie statutu określi, w drodze zarządzenia, szczegóło wą organizację wewnętrzną jednostek organizacyj nych Krajowego Biura Wyborczego oraz ich właści wość rzeczową. Art. 18

9.

§1. Krajowe Biuro Wyborcze współdziała z właściwymi organami administracji rządowej oraz jednostkami samorządu terytorialnego w celu realiza cji zadań związanych z organizacją i przeprowadza niem wyborów oraz referendów. 1

4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1071, Nr 123, poz. 1353 i Nr 128, poz. 1403, z 2002 r. Nr 1, poz. 18, Nr 153, poz. 1271 i Nr 240, poz. 2052, z 2003 r. Nr 228, poz. 2256, z 2005 r. Nr 10, poz. 71 i Nr 169, poz. 1417, z 2006 r. Nr 45, poz. 319, Nr 170, poz. 1218, Nr 218, poz. 1592 i Nr 220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 89, poz. 589, z 2008 r. Nr 157, poz. 976 i Nr 227, poz. 1505 oraz z 2010 r. Nr 165, poz. 1118, Nr 182, poz. 1228 i Nr 229, poz. 1494. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1546 — Poz. 112



§2. Minister właściwy do spraw administracji pub licznej, po zasięgnięciu opinii Szefa Krajowego Biura Wyborczego, określi, w drodze rozporządzenia, zasa dy współdziałania terenowych organów administracji rządowej z Krajowym Biurem Wyborczym w zakresie, o którym mowa w § 1, biorąc pod uwagę potrzeby za pewnienia sprawnej organizacji wyborów i referen dów.

§3. Zasady współdziałania organów jednostek sa morządu terytorialnego z Krajowym Biurem Wybor czym określają przepisy art. 181 i art. 156 § 1, 2 i 4. Art. 190.

§1. Szef Krajowego Biura Wyborczego jest organem wykonawczym Państwowej Komisji Wy borczej.

§2. Szef Krajowego Biura Wyborczego jest powo ływany i odwoływany przez Państwową Komisję Wy borczą na wniosek jej przewodniczącego.

§3. Do Szefa Krajowego Biura Wyborczego stosu je się przepisy dotyczące osób zajmujących kierowni cze stanowiska państwowe. Wynagrodzenie Szefa Krajowego Biura Wyborczego odpowiada wysokości wynagrodzenia sekretarza stanu. Art. 19

1.

§1. Szef Krajowego Biura Wyborczego dysponuje wyodrębnionymi w budżecie państwa w części dotyczącej Krajowego Biura Wyborczego środkami finansowymi.

§2. Ze środków finansowych, o których mowa w § 1, są pokrywane wydatki związane z bieżącą dzia łalnością Państwowej Komisji Wyborczej i innych sta łych organów wyborczych oraz Krajowego Biura Wy borczego, a także dotacje na stałe zadania związane z organizacją i przeprowadzaniem wyborów oraz re ferendów, zlecone jednostkom samorządu terytorial nego.

§3. Szef Krajowego Biura Wyborczego dysponuje, w zakresie określonym ustawami, środkami finanso wymi rezerwy celowej budżetu państwa przeznaczo nej na wydatki związane z organizacją i przeprowadza niem wyborów oraz referendów.

§4. Dotacje dla jednostek samorządu terytorialne go na wykonywanie zadań związanych z organizacją i przeprowadzaniem wyborów oraz referendów prze kazywane są tym jednostkom przez Szefa Krajowego Biura Wyborczego lub działających z jego upoważnie nia dyrektorów jednostek organizacyjnych Biura. DZIAŁ III Wybory do Sejmu Rozdział 1 Zasady ogólne Art. 19

2. Wybory do Sejmu są powszechne, rów ne, bezpośrednie i proporcjonalne oraz odbywają się w głosowaniu tajnym. Art. 19

3.

§1. Do Sejmu wybiera się 460 posłów z list kandydatów na posłów w wielomandatowych okręgach wyborczych.

§2. Nie można kandydować równocześnie do Sej mu i do Senatu. Art. 19

4.

§1. Wybory do Sejmu zarządza Prezydent Rzeczypospolitej, w drodze postanowienia, nie póź niej niż na 90 dni przed upływem 4 lat od rozpoczęcia kadencji Sejmu, wyznaczając wybory na dzień wolny od pracy, przypadający w ciągu 30 dni przed upływem 4 lat od rozpoczęcia kadencji Sejmu. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej podaje się do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej i ogła sza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej naj później w 5 dniu od dnia zarządzenia wyborów.

§2. W postanowieniu, o którym mowa w § 1, Pre zydent Rzeczypospolitej, po zasięgnięciu opinii Pań stwowej Komisji Wyborczej, określa dni, w których upływają terminy wykonania czynności wyborczych przewidzianych w kodeksie (kalendarz wyborczy). Art. 19

5.

§1. W razie skrócenia kadencji Sejmu na mocy jego uchwały lub na mocy postanowienia Pre zydenta Rzeczypospolitej Prezydent zarządza wybory, wyznaczając ich datę na dzień przypadający nie póź niej niż w ciągu 45 dni od dnia wejścia w życie uchwa ły Sejmu o skróceniu swojej kadencji lub od dnia ogło szenia postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej o skróceniu kadencji Sejmu. Postanowienie Prezyden ta Rzeczypospolitej o zarządzeniu wyborów podaje się do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospo litej Polskiej najpóźniej w 5 dniu od dnia jego podpisa nia. Przepis art. 194 § 2 stosuje się odpowiednio.

§2. Wybory, o których mowa w § 1, przeprowadza się w trybie i na zasadach określonych w kodeksie, z tym że:

1) ustalone w kodeksie następujące terminy wykona nia czynności wyborczych ulegają skróceniu: a) w art. 13 § 2 oraz art. 170 § 2 — do 38 dnia przed dniem wyborów, b) w art. 170 § 3, art. 204 § 2, 4 i 6 — do 35 dnia przed dniem wyborów, c) w art. 202 § 3 — do 40 dnia przed dniem wybo rów, d) w art. 210 § 3 — do 25 dnia przed dniem wybo rów;

2) terminy przewidziane w art. 218 § 2 na wnoszenie i rozpatrywanie odwołań skraca się do 2 dni;

3) losowania jednolitych numerów dla list komitetów wyborczych, o których mowa w art. 219 § 1 i art. 220 § 1, przeprowadza się jedynie dla list ko mitetów wyborczych, które w poprzednich wybo rach nie zarejestrowały list kandydatów. Komitety, które uczestniczyły w poprzednich wyborach i w obecnych zarejestrowały swoje listy, zachowu ją numery wówczas im przyznane. Art. 19

6.

§1. W podziale mandatów w okręgach wyborczych uwzględnia się wyłącznie listy kandyda tów na posłów tych komitetów wyborczych, których listy otrzymały co najmniej 5 % ważnie oddanych gło sów w skali kraju. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1547 — Poz. 112



§2. Listy kandydatów na posłów koalicyjnych ko mitetów wyborczych uwzględnia się w podziale man datów w okręgach wyborczych, jeżeli ich listy otrzy mały co najmniej 8 % ważnie oddanych głosów w ska li kraju. Art. 19

7.

§1. Komitety wyborcze utworzone przez wyborców zrzeszonych w zarejestrowanych organiza cjach mniejszości narodowych mogą korzystać ze zwolnienia list tych komitetów z warunku, o którym mowa w art. 196 § 1, jeżeli złożą Państwowej Komisji Wyborczej oświadczenie w tej sprawie najpóźniej w 5 dniu przed dniem wyborów. Wraz z oświadcze niem, o którym mowa w zdaniu pierwszym, komitet jest obowiązany przedłożyć dokument właściwego or ganu statutowego organizacji mniejszości narodowej potwierdzający utworzenie komitetu przez wyborców będących członkami tej organizacji.

§2. Państwowa Komisja Wyborcza potwierdza niezwłocznie otrzymanie oświadczenia, o którym mo wa w

§1. Potwierdzenie oświadczenia jest wiążące. Art. 19

8. Jeżeli warunku określonego w art. 196 § 1 lub 2 nie spełnią listy kandydatów na posłów żad nego komitetu wyborczego bądź któryś z wymienio nych warunków spełniony zostanie przez listy kandy datów tylko jednego komitetu wyborczego, w podzia le mandatów w okręgach wyborczych uwzględnia się listy kandydatów komitetów wyborczych, które otrzy mały co najmniej 3 % ważnie oddanych głosów w ska li kraju. Listy koalicyjnych komitetów wyborczych uwzględnia się, jeżeli otrzymały co najmniej 5 % waż nie oddanych głosów w skali kraju. Art. 19

9.

§1. W wyborach do Sejmu komitety wy borcze mogą wydatkować na agitację wyborczą wy łącznie kwoty ograniczone limitami, ustalonymi w na stępujący sposób:

1) wysokość limitu wyznaczona jest kwotą 82 groszy przypadającą na każdego wyborcę w kraju ujętego w rejestrze wyborców;

2) limit wydatków dla danego komitetu oblicza się według wzoru: L = (w x k x m)/460, gdzie poszczególne symbole oznaczają: L — limit wydatków, w — liczbę wyborców w kraju ujętych w rejestrach wyborców, k — kwotę przypadającą na każdego wyborcę w kraju ujętego w rejestrze wyborców, o któ rej mowa w pkt 1, m — łączną liczbę posłów wybieranych we wszyst kich okręgach wyborczych, w których komitet zarejestrował listy kandydatów.

§2. Państwowa Komisja Wyborcza, w terminie 14 dni od dnia zarządzenia wyborów do Sejmu, ogła sza w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” i zamiesz cza w Biuletynie Informacji Publicznej liczbę wybor ców ujętych w rejestrach wyborców na terenie całego kraju według stanu na koniec kwartału poprzedzające go dzień ogłoszenia postanowienia o zarządzeniu wy borów do Sejmu. Art. 200.

§1. Minister właściwy do spraw finan sów publicznych, w drodze rozporządzenia, podwyż szy kwotę, o której mowa w art. 199 § 1 pkt 1, w przy padku wzrostu wskaźnika cen towarów i usług kon sumpcyjnych ogółem o ponad 5 %, w stopniu odpo wiadającym wzrostowi tych cen.

§2. Wskaźnik wzrostu cen, o którym mowa w § 1, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłaszanego w Dzienniku Urzę dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” do 20 dnia pierwszego miesiąca każdego kwartału. Rozdział 2 Okręgi wyborcze Art. 20

1.

§1. W celu przeprowadzenia wyborów do Sejmu tworzy się wielomandatowe okręgi wybor cze, zwane dalej „okręgami wyborczymi”.

§2. W okręgu wyborczym wybiera się co najmniej 7 posłów.

§3. Okręg wyborczy obejmuje obszar wojewódz twa lub jego część. Granice okręgu wyborczego nie mogą naruszać granic wchodzących w jego skład po wiatów i miast na prawach powiatu. Art. 20

2.

§1. Ustalenia liczby posłów wybieranych w poszczególnych okręgach wyborczych oraz podzia łu województw na okręgi wyborcze dokonuje się we dług jednolitej normy przedstawicielstwa, obliczonej przez podzielenie liczby mieszkańców kraju przez ogólną liczbę posłów wybieranych w okręgach wy borczych, z uwzględnieniem przepisów art. 201 i na stępujących zasad:

1) ułamki liczby mandatów posłów wybieranych w okręgach wyborczych równe lub większe od 1/2, jakie wynikną z zastosowania jednolitej normy przedstawicielstwa, zaokrągla się w górę do liczby całkowitej;

2) jeżeli w wyniku postępowania, o którym mowa w pkt 1, liczba posłów wybieranych w okręgach wyborczych przewyższa liczbę wynikającą z prze pisu art. 193, mandaty nadwyżkowe odejmuje się w tych okręgach wyborczych, w których norma przedstawicielstwa obliczona dla okręgu wybor czego jest najmniejsza. W przypadku gdy liczba posłów jest mniejsza od wynikającej z przepisu art. 193, dodatkowe mandaty przydziela się tym okręgom wyborczym, w których norma przedsta wicielstwa obliczona dla okręgu wyborczego jest największa.

§2. Podział na okręgi wyborcze, ich numery i gra nice oraz liczbę posłów wybieranych w każdym okrę gu, a także siedziby okręgowych komisji wyborczych określa załącznik nr 1 do kodeksu.

§3. Informację o okręgu wyborczym podaje się do wiadomości wyborcom danego okręgu wyborczego w formie obwieszczenia Państwowej Komisji Wybor czej najpóźniej w 52 dniu przed dniem wyborów. Druk i rozplakatowanie obwieszczeń zapewnia Krajowe Biu ro Wyborcze. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1548 — Poz. 112

Art. 20

3.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza przed kłada Sejmowi wnioski w sprawie zmiany granic okrę gów wyborczych i liczby posłów w nich wybieranych, jeżeli konieczność taka wynika ze zmian w zasadni czym podziale terytorialnym państwa lub ze zmiany liczby mieszkańców w okręgu wyborczym lub w kraju.

§2. Dokonywanie zmian granic powiatów pocią gających za sobą zmiany granic okręgów wyborczych jest niedopuszczalne w okresie 12 miesięcy poprze dzających upływ kadencji Sejmu, jak i w okresie od zarządzenia wyborów w razie skrócenia kadencji Sej mu aż do dnia stwierdzenia ważności wyborów.

§3. Sejm dokonuje, z zastrzeżeniem § 5, zmian w podziale na okręgi wyborcze z przyczyn, o których mowa w § 1, nie później niż na 3 miesiące przed dniem, w którym upływa termin zarządzenia wyborów do Sejmu.

§4. Ustalenie liczby mieszkańców, o której mowa w § 1, następuje na podstawie danych według stanu na koniec trzeciego kwartału roku poprzedzającego rok w którym upływa kadencja Sejmu, przekazanych przez wójtów w trybie określonym w przepisach wy danych na podstawie art. 165 § 3.

§5. W razie skrócenia kadencji Sejmu zmian w po dziale na okręgi wyborcze nie dokonuje się. Rozdział 3 Zgłaszanie kandydatów na posłów Art. 20

4.

§1. Prawo zgłaszania kandydatów na po słów przysługuje:

1) komitetowi wyborczemu partii politycznej;

2) koalicyjnemu komitetowi wyborczemu;

3) komitetowi wyborczemu wyborców.

§2. Komitet wyborczy partii politycznej obowiąza ny jest zawiadomić Państwową Komisję Wyborczą o utworzeniu komitetu w okresie od dnia ogłoszenia postanowienia o zarządzeniu wyborów do 50 dnia przed dniem wyborów.

§3. Do zawiadomienia, o którym mowa w § 2, za łącza się:

1) oświadczenia pełnomocnika wyborczego i pełno mocnika finansowego o przyjęciu pełnomocnic twa, a w przypadku pełnomocnika finansowego — również o spełnieniu przez niego wymogów, o których mowa w art. 127 § 2 i 3;

2) uwierzytelniony odpis z ewidencji partii politycz nych;

3) wyciąg ze statutu partii politycznej wskazujący, który organ jest upoważniony do jej reprezento wania na zewnątrz.

§4. Koalicyjny komitet wyborczy może być utwo rzony w okresie od dnia ogłoszenia postanowienia o zarządzeniu wyborów do 50 dnia przed dniem wy borów. Pełnomocnik wyborczy zawiadamia Państwo wą Komisję Wyborczą do 50 dnia przed dniem wybo rów o utworzeniu komitetu wyborczego.

§5. Do zawiadomienia, o którym mowa w § 4, za łącza się:

1) umowę o zawiązaniu koalicji wyborczej, wraz z następującymi danymi: imionami, nazwiskami, adresami zamieszkania i numerami ewidencyjny mi PESEL osób wchodzących w skład komitetu wyborczego;

2) oświadczenia pełnomocnika wyborczego i pełno mocnika finansowego o przyjęciu pełnomocni ctwa, a w przypadku pełnomocnika finansowego — również o spełnieniu przez niego wymogów, o których mowa w art. 127 § 2 i 3;

3) uwierzytelniony odpis z ewidencji partii politycz nych, partii politycznych tworzących koalicję wy borczą;

4) wyciągi ze statutów partii politycznych tworzących koalicję wyborczą wskazujące, który organ partii jest upoważniony do jej reprezentowania na ze wnątrz.

§6. Po zebraniu co najmniej 1 000 podpisów oby wateli mających prawo wybierania do Sejmu, popiera jących utworzenie komitetu wyborczego wyborców, pełnomocnik wyborczy zawiadamia Państwową Komi sję Wyborczą o utworzeniu komitetu. Zawiadomienie może być dokonane do 50 dnia przed dniem wyborów.

§7. Do zawiadomienia, o którym mowa w § 6, za łącza się:

1) oświadczenie o utworzeniu komitetu wyborczego;

2) oświadczenia pełnomocnika wyborczego i pełno mocnika finansowego o przyjęciu pełnomocni ctwa, a w przypadku pełnomocnika finansowego — również o spełnieniu przez niego wymogów, o których mowa w art. 127 § 2 i 3;

3) wykaz co najmniej 1 000 obywateli, o których mo wa w § 6, zawierający ich imiona, nazwiska, adre sy zamieszkania oraz numery ewidencyjne PESEL, a także własnoręcznie złożone podpisy obywateli. Art. 20

5.

§1. Pełnomocnikowi wyborczemu służy prawo wniesienia skargi do Sądu Najwyższego na po stanowienie Państwowej Komisji Wyborczej o odmo wie przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego. Skargę wnosi się w terminie 2 dni od da ty doręczenia pełnomocnikowi wyborczemu postano wienia o odmowie przyjęcia zawiadomienia o utwo rzeniu komitetu wyborczego.

§2. Sąd Najwyższy rozpatruje skargę w składzie 3 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym, i wydaje orzeczenie w sprawie skargi w terminie 3 dni. Od orze czenia Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny. Orzeczenie doręcza się pełnomocnikowi wy borczemu i Państwowej Komisji Wyborczej. Jeżeli Sąd Najwyższy uzna skargę pełnomocnika wyborczego za zasadną, Państwowa Komisja Wyborcza niezwłocznie przyjmuje zawiadomienie o utworzeniu komitetu wy borczego. Art. 20

6. Na wniosek komitetu wyborczego odpo wiednie organy mają obowiązek wydać decyzję o na daniu numeru REGON i NIP, najpóźniej do końca dru giego dnia roboczego następującego po dniu zgłosze nia wniosku o nadanie numeru. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1549 — Poz. 112

Art. 20

7. Państwowa Komisja Wyborcza informa cję o utworzonych komitetach wyborczych ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” oraz w Biuletynie Informacji Publicz nej. Art. 20

8.

§1. Komitet wyborczy może zgłosić w każdym okręgu wyborczym jedną listę kandydatów na posłów.

§2. Kandydować można tylko w jednym okręgu wyborczym i tylko z jednej listy kandydatów.

§3. Partie polityczne, które wchodzą w skład koali cji wyborczej, nie mogą zgłaszać list kandydatów sa modzielnie. Art. 20

9.

§1. Wyborca może udzielić pisemnego poparcia więcej niż jednej liście kandydatów. Wycofa nie udzielonego poparcia nie rodzi skutków praw nych.

§2. Wyborca udzielający poparcia liście kandyda tów składa podpis obok czytelnie wpisanego swojego nazwiska i imienia, adresu zamieszkania i numeru ewidencyjnego PESEL.

§3. Wykaz podpisów musi zawierać na każdej stronie nazwę komitetu wyborczego zgłaszającego listę, numer okręgu wyborczego, w którym lista jest zgłaszana, oraz adnotację: „Udzielam poparcia liście kandydatów na posłów zgłaszanej przez ……………. (nazwa komitetu wybor czego) w okręgu wyborczym ………… (numer okręgu) w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej za rządzonych na …………… (dzień, miesiąc, rok).”. Art. 2

10.

§1. Lista kandydatów powinna być po parta, w sposób, o którym mowa w art. 209 § 2 i 3, podpisami co najmniej 5 000 wyborców stale zamiesz kałych w danym okręgu wyborczym.

§2. Komitet wyborczy, który z zachowaniem wy mogów określonych w § 1 zarejestrował listy kandy datów co najmniej w połowie okręgów wyborczych, uprawniony jest do zgłoszenia dalszych list bez popar cia zgłoszenia podpisami wyborców.

§3. Zgłoszenie list kandydatów przez komitety wy borcze spełniające warunek, o którym mowa w § 2, następuje na podstawie zaświadczenia Państwowej Komisji Wyborczej wydanego na wniosek zaintereso wanego komitetu wyborczego, złożony do 40 dnia przed dniem wyborów. Art. 21

1.

§1. Listę kandydatów zgłasza się do okrę gowej komisji wyborczej najpóźniej do godziny 2400 w 40 dniu przed dniem wyborów.

§2. Liczba kandydatów na liście nie może być mniejsza niż liczba posłów wybieranych w danym okręgu wyborczym i większa niż dwukrotność liczby posłów wybieranych w danym okręgu wyborczym.

§3. Na liście kandydatów:

1) liczba kandydatów — kobiet nie może być mniejsza niż 35 % liczby wszystkich kandydatów na liście;

2) liczba kandydatów — mężczyzn nie może być mniejsza niż 35 % liczby wszystkich kandydatów na liście.

§4. Zgłoszenia listy kandydatów dokonuje osobiś cie, na piśmie, pełnomocnik wyborczy lub upoważnio na przez niego osoba, zwani dalej „osobą zgłaszającą listę”. W razie zgłoszenia listy przez upoważnioną przez pełnomocnika osobę do zgłoszenia dołącza się dokument stwierdzający udzielenie upoważnienia, ze wskazaniem zakresu udzielonego upoważnienia, oraz dane upoważnionej przez pełnomocnika osoby: imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewi dencyjny PESEL. Art. 21

2.

§1. Zgłoszenie listy kandydatów powin no zawierać nazwisko, imię (imiona), zawód i miejsce zamieszkania każdego z kandydatów. Nazwiska kan dydatów umieszcza się na liście w kolejności ustalo nej przez komitet wyborczy.

§2. Kandydata oznacza się nazwą lub skrótem na zwy tej partii politycznej, której jest członkiem (nie więcej niż 45 znaków drukarskich, wliczając spacje).

§3. Osoba zgłaszająca listę może wnosić o ozna czenie kandydata, który nie należy do żadnej partii po litycznej, tylko jedną nazwą lub skrótem nazwy partii popierającej danego kandydata; przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Fakt poparcia kandydata powinien być potwierdzony pisemnie przez właściwy statutowy organ partii. Wniosek wraz z potwierdzeniem składa się ze zgłoszeniem listy.

§4. W zgłoszeniu osoba zgłaszająca listę wskazuje sposób oznaczenia listy na urzędowych obwieszcze niach oraz na karcie do głosowania. Oznaczeniem mo że być nazwa lub skrót nazwy komitetu wyborczego, o którym mowa w art. 86 § 3 pkt 1, art. 87 § 6 pkt 1 i art. 89 § 5 pkt

1. Oznaczenie może składać się z nie więcej niż 45 znaków drukarskich, wliczając spacje.

§5. Do zgłoszenia każdej listy należy dołączyć:

1) oświadczenie o liczbie podpisów wyborców po pierających listę wraz z wykazem podpisów wy borców popierających listę bądź zaświadczenie Państwowej Komisji Wyborczej, o którym mowa w art. 210 § 3;

2) pisemną zgodę kandydata na kandydowanie z da nej listy kandydatów. Zgoda kandydata na kandy dowanie w wyborach powinna zawierać dane: imię (imiona), nazwisko, nazwisko rodowe, imiona ro dziców, datę i miejsce urodzenia, adres zamieszka nia, obywatelstwo oraz numer ewidencyjny PESEL kandydata, a także wskazanie jego przynależności do partii politycznej; zgodę na kandydowanie kan dydat opatruje datą i własnoręcznym podpisem;

3) w stosunku do każdego kandydata urodzonego przed dniem 1 sierpnia 1972 r. oświadczenie, o któ rym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 paździer nika 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944—1990 oraz treści tych dokumentów albo informację, o któ rej mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy;

4) pisemne oświadczenie kandydata o posiadaniu prawa wybieralności.

§6. Po dokonaniu zgłoszenia uzupełnianie listy o nazwiska kandydatów lub zmiany kandydatów albo ich kolejności na liście bądź też zmiana oznaczenia, o którym mowa w § 3, są niedopuszczalne. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1550 — Poz. 112

Art. 21

3.

§1. Okręgowa komisja wyborcza, przyj mując zgłoszenie listy kandydatów, bada, w obecnoś ci osoby zgłaszającej listę, czy spełnia ono wymogi, o których mowa w art. 211 § 2 i 3 oraz art. 212, i wyda je osobie zgłaszającej listę pisemne potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia. Wzór potwierdzenia określi Pań stwowa Komisja Wyborcza.

§2. Arkusze wykazu podpisów komisja numeruje i opatruje każdy arkusz swoją pieczęcią.

§3. Po sprawdzeniu prawdziwości danych zawar tych w wykazie podpisów przyjęte arkusze wykazu pod pisów komisja przechowuje w zapieczętowanych pakie tach. Udostępnienie i rozpieczętowanie pakietów może nastąpić wyłącznie na potrzeby postępowania przed są dami i organami prokuratury, w obecności członka okręgowej komisji wyborczej; o terminie czynności za wiadamia się niezwłocznie osobę zgłaszającą listę. Art. 21

4. Okręgowa komisja wyborcza niezwłocz nie po przyjęciu zgłoszenia listy kandydatów występu je do Ministra Sprawiedliwości z zapytaniem o udzie lenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego o kan dydatach z tej listy. Art. 21

5.

§1. Okręgowa komisja wyborcza rejestru je listę kandydatów zgłoszoną zgodnie z przepisami kodeksu, sporządzając protokół rejestracji. Po jednym egzemplarzu protokołu doręcza się osobie zgłaszającej listę oraz przesyła Państwowej Komisji Wyborczej wraz z oświadczeniami kandydatów na posłów lub informa cjami, o których mowa w art. 212 § 5 pkt 3.

§2. Państwowa Komisja Wyborcza przekazuje nie zwłocznie oświadczenia lub informacje, o których mo wa w art. 212 § 5 pkt 3, do Biura Lustracyjnego Insty tutu Pamięci Narodowej — Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

§3. Jeżeli zgłoszenie ma wady inne niż brak wyma ganej liczby prawidłowo złożonych podpisów wybor ców, komisja wzywa osobę zgłaszającą listę do ich usu nięcia w terminie 3 dni. W przypadku nieusunięcia wady w terminie komisja postanawia o odmowie rejestracji listy w całości lub co do poszczególnych kandydatów. W razie odmowy rejestracji w odniesieniu do niektórych kandydatów listę, z zastrzeżeniem przepisu art. 211 § 2, rejestruje się w zakresie nieobjętym odmową.

§4. Okręgowa komisja wyborcza postanawia o od mowie rejestracji kandydata, jeżeli kandydat nie po siada prawa wybieralności; przepis § 3 zdanie trzecie stosuje się.

§5. Jeżeli wada zgłoszenia polega na niespełnie niu wymogu, o którym mowa w art. 211 § 3, komisja wzywa osobę zgłaszającą listę do jej usunięcia w ter minie 3 dni; przepisu art. 212 § 6 nie stosuje się. W przypadku nieusunięcia wady w terminie komisja postanawia o odmowie rejestracji listy w całości. Art. 21

6.

§1. Jeżeli liczba prawidłowo złożonych podpisów wyborców popierających zgłoszenie listy kandydatów jest mniejsza niż wymagana w kodeksie, okręgowa komisja wyborcza wzywa osobę zgłaszają cą listę do uzupełnienia wykazu podpisów, o ile nie upłynął termin, o którym mowa w art. 211

§1. Uzupeł nienie jest możliwe do upływu terminu, o którym mo wa w art. 211 § 1.

§2. Jeżeli uzupełnienia nie dokonano w terminie, o którym mowa w art. 211 § 1, lub termin ten upłynął, okręgowa komisja wyborcza postanawia o odmowie rejestracji listy kandydatów. Art. 21

7.

§1. W razie uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w wykazie pod pisów bądź wiarygodności podpisów okręgowa komi sja wyborcza dokonuje w terminie 3 dni sprawdzenia danych bądź wiarygodności podpisów w oparciu o dostępne urzędowo dokumenty, w tym rejestry wy borców i urzędowe rejestry mieszkańców, a w miarę potrzeby również o wyjaśnienia wyborców. O wszczę ciu postępowania wyjaśniającego zawiadamia się nie zwłocznie osobę zgłaszającą listę.

§2. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępo wania ustalone zostanie, iż zgłoszona lista nie uzyska ła poparcia wymaganej w kodeksie liczby podpisów wyborców, okręgowa komisja wyborcza postanawia o odmowie rejestracji listy kandydatów. Art. 21

8.

§1. Postanowienie okręgowej komisji wyborczej, o którym mowa w art. 215 § 3—5, art. 216 § 2 i art. 217 § 2, wraz z uzasadnieniem doręcza się niezwłocznie osobie zgłaszającej listę.

§2. Od postanowień, o których mowa w § 1, oso bie zgłaszającej listę przysługuje prawo odwołania do Państwowej Komisji Wyborczej w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Od postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej nie przysługuje śro dek prawny. Jeżeli Państwowa Komisja Wyborcza uzna odwołanie za zasadne, okręgowa komisja wy borcza niezwłocznie rejestruje listę kandydatów w za kresie wskazanym w postanowieniu Państwowej Ko misji Wyborczej. Art. 21

9.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza na podstawie protokołów rejestracji list kandydatów przyznaje w drodze losowania, najpóźniej w 30 dniu przed dniem wyborów, jednolity numer dla list tego samego komitetu wyborczego, zarejestrowanych w więcej niż w jednym okręgu wyborczym. O terminie losowania zawiadamia się pełnomocników wybor czych; nieobecność pełnomocnika wyborczego nie wstrzymuje losowania.

§2. W pierwszej kolejności losowane są numery dla list tych komitetów wyborczych, które zarejestro wały swoje listy we wszystkich okręgach wyborczych. W dalszej kolejności losowane są numery dla list po zostałych komitetów wyborczych.

§3. Państwowa Komisja Wyborcza zawiadamia niezwłocznie okręgowe komisje wyborcze oraz pełno mocników wyborczych o wylosowanych numerach list kandydatów. Art. 2

20.

§1. Po otrzymaniu zawiadomienia, o któ rym mowa w art. 219 § 3, okręgowa komisja wybor cza, uwzględniając kolejność numerów list kandyda tów ustaloną w trybie art. 219, najpóźniej w 25 dniu przed dniem wyborów przeprowadza losowanie nu merów dla list komitetów wyborczych, które zareje strowały listy wyłącznie w danym okręgu wyborczym. O terminie losowania zawiadamia się osoby zgłasza jące listy; nieobecność osoby zgłaszającej listę nie wstrzymuje losowania. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1551 — Poz. 112



§2. Okręgowa komisja wyborcza zawiadamia nie zwłocznie osoby zgłaszające listy i Państwową Komi sję Wyborczą o wylosowanych numerach list kandy datów, o których mowa w § 1. Art. 22

1.

§1. Okręgowa komisja wyborcza sporzą dza obwieszczenia o zarejestrowanych listach kandy datów, zawierające informacje o ich numerach, na zwach i skrótach nazw komitetów wyborczych oraz dane o kandydatach zawarte w zgłoszeniach list, w tym treść oświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnia niu informacji o dokumentach organów bezpieczeń stwa państwa z lat 1944—1990 oraz treści tych doku mentów, w zakresie określonym w art. 13 tej ustawy.

§2. Obwieszczenie, o którym mowa w § 1, przesy ła się dyrektorowi właściwej miejscowo delegatury Krajowego Biura Wyborczego, który zapewnia jego druk i rozplakatowanie na obszarze okręgu wyborcze go najpóźniej w 10 dniu przed dniem wyborów. Jeden egzemplarz obwieszczenia przesyła się niezwłocznie Państwowej Komisji Wyborczej. Art. 22

2.

§1. Okręgowa komisja wyborcza skreśla z zarejestrowanej listy kandydatów nazwisko kandy data na posła, który zmarł, utracił prawo wybieralnoś ci lub złożył komisji oświadczenie na piśmie o wycofa niu zgody na kandydowanie.

§2. Jeżeli skreślenie nazwiska kandydata z zareje strowanej listy kandydatów nastąpiło wskutek śmierci kandydata i powoduje, że na liście tej pozostaje mniej kandydatów niż liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym, komisja zawiadamia osobę zgłaszającą listę o możliwości zgłoszenia nowego kandydata. Uzu pełnienia listy dokonuje się najpóźniej w 15 dniu przed dniem wyborów; w takim przypadku przepisu art. 210 § 1 nie stosuje się.

§3. Jeżeli skreślenie nazwiska kandydata z listy nastąpiło z innej przyczyny niż śmierć kandydata lub lista nie została uzupełniona z uwzględnieniem termi nu, o którym mowa w § 2, a na liście pozostaje mniej kandydatów niż liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym, komisja unieważnia rejestrację tej listy. Od postanowienia wydanego w tej sprawie nie przy sługuje środek prawny.

§4. W razie rozwiązania komitetu wyborczego w trybie, o którym mowa w art. 101 § 1 i 3, okręgowa komisja wyborcza unieważnia rejestrację listy tego ko mitetu. Przepis § 3 zdanie drugie stosuje się odpo wiednio.

§5. O skreśleniu kandydata i postanowieniach, o których mowa w § 2—4, okręgowa komisja wybor cza zawiadamia niezwłocznie osobę zgłaszającą listę i Państwową Komisję Wyborczą oraz wyborców, w formie obwieszczenia. Rozdział 4 Karty do głosowania Art. 22

3. Okręgowa komisja wyborcza po zareje strowaniu list kandydatów zarządza wydrukowanie kart do głosowania i zapewnia ich przekazanie obwo dowym komisjom wyborczym w trybie określonym przez Państwową Komisję Wyborczą. Art. 22

4. Na karcie do głosowania umieszcza się oznaczenia list zarejestrowanych w danym okręgu wyborczym, zawierające numer listy oraz nazwę lub skrót nazwy komitetu wyborczego, w kolejności wzra stającej numerów list. Pod oznaczeniem każdej listy podaje się nazwiska i imiona wszystkich kandydatów zarejestrowanych na danej liście. Art. 22

5.

§1. Jeżeli po wydrukowaniu kart do gło sowania okręgowa komisja wyborcza skreśli z listy kandydatów nazwisko kandydata z przyczyn, o których mowa w art. 222 § 1, nazwisko tego kandydata pozo stawia się na wydrukowanych kartach do głosowania. Informację o skreśleniu oraz o warunkach decydują cych o ważności głosu oddanego na takiej karcie po daje się do publicznej wiadomości w formie obwiesz czenia i zapewnia jego rozplakatowanie w lokalach wyborczych w dniu głosowania.

§2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli ko misja unieważni rejestrację listy kandydatów z przy czyn, o których mowa w art. 222 § 3 lub 4. Art. 22

6. Sposób sporządzania i przekazania kart do głosowania dla obwodów głosowania utworzo nych na polskich statkach morskich oraz za granicą ustala Państwowa Komisja Wyborcza, po porozumie niu odpowiednio z ministrem właściwym do spraw gospodarki morskiej oraz ministrem właściwym do spraw zagranicznych. Rozdział 5 Sposób głosowania i warunki ważności głosu Art. 22

7.

§1. Wyborca głosuje tylko na jedną listę kandydatów, stawiając na karcie do głosowania znak „x” (dwie przecinające się linie w obrębie kratki) w kratce z lewej strony obok nazwiska jednego z kan dydatów z tej listy, przez co wskazuje jego pierwszeń stwo do uzyskania mandatu.

§2. Za nieważny uznaje się głos, jeżeli na karcie do głosowania postawiono znak „x” w kratce z lewej stro ny obok nazwisk dwóch lub większej liczby kandyda tów z różnych list kandydatów albo nie postawiono te go znaku w kratce z lewej strony obok nazwiska żadne go kandydata z którejkolwiek z list, z zastrzeżeniem § 4.

§3. Za nieważny uznaje się głos, jeżeli na karcie do głosowania znak „x” postawiono w kratce z lewej strony wyłącznie obok nazwiska kandydata umiesz czonego na liście kandydatów, której rejestracja zosta ła unieważniona.

§4. Jeżeli na karcie do głosowania znak „x” posta wiono w kratce z lewej strony wyłącznie obok nazwi ska kandydata z jednej tylko listy kandydatów, a na zwisko tego kandydata zostało z tej listy skreślone, to głos taki uznaje się za ważny i oddany na tę listę.

§5. Jeżeli na karcie do głosowania znak „x” posta wiono w kratce z lewej strony obok nazwisk dwóch lub większej liczby kandydatów z tej samej listy kan dydatów, to głos taki uważa się za głos ważnie oddany na wskazaną listę kandydatów z przyznaniem pierw szeństwa do uzyskania mandatu kandydatowi na po sła, którego nazwisko na tej liście umieszczone jest w pierwszej kolejności. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1552 — Poz. 112

Rozdział 6 Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu wyborczym Art. 22

8.

§1. Ustalając wyniki głosowania w ob wodzie, obwodowa komisja wyborcza oblicza liczbę:

1) wyborców uprawnionych do głosowania;

2) wyborców, którym wydano karty do głosowania;

3) wyborców głosujących przez pełnomocnika;

4) kart wyjętych z urny, w tym: a) kart nieważnych, b) kart ważnych;

5) głosów nieważnych;

6) głosów ważnych oddanych łącznie na wszystkie listy kandydatów;

7) głosów ważnych oddanych na poszczególne listy kandydatów;

8) głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów z tych list.

§2. Liczby, o których mowa w § 1, wymienia się w protokole głosowania w obwodzie. Art. 22

9. Niezwłocznie po otrzymaniu protokołu głosowania w obwodzie okręgowa komisja wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia wyni ków głosowania w obwodzie. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w ustaleniu wyników głosowania komisja zarządza ponowne ich ustalenie przez obwo dową komisję wyborczą i powiadamia o tym Państwo wą Komisję Wyborczą. Przepisy art. 69 § 3, art. 71, art. 73 i art. 228 stosuje się odpowiednio. Art. 230.

§1. Okręgowa komisja wyborcza na pod stawie protokołów, o których mowa w art. 78 § 1, ustala wyniki głosowania na poszczególne listy kan dydatów i sporządza w dwóch egzemplarzach proto kół wyników głosowania w okręgu wyborczym.

§2. Jeżeli właściwa okręgowa komisja wyborcza nie uzyska wyników głosowania w obwodach głoso wania za granicą albo na polskich statkach morskich w ciągu 24 godzin od zakończenia głosowania, o któ rym mowa w art. 39 § 6, głosowanie w tych obwodach uważa się za niebyłe. Fakt ten odnotowuje się w pro tokole wyników głosowania w okręgu wyborczym, z wymienieniem obwodów głosowania oraz ewentu alnych przyczyn nieuzyskania z tych obwodów wyni ków głosowania.

§3. W protokole wymienia się sumy liczb, o któ rych mowa w art. 228 § 1.

§4. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzą ce w skład komisji obecne przy jego sporządzaniu. Protokół opatruje się pieczęcią komisji.

§5. Przy ustalaniu wyników głosowania i sporzą dzaniu protokołu mogą być obecne osoby zgłaszające listę, którym przysługuje prawo wniesienia do proto kołu uwag z wymienieniem konkretnych zarzutów.

§6. Przewodniczący okręgowej komisji wyborczej przekazuje niezwłocznie dane z protokołu dotyczące liczby głosów ważnych i głosów ważnych oddanych na każdą listę kandydatów oraz liczbę głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów z każdej z tych list do Państwowej Komisji Wyborczej, w spo sób przez nią ustalony, za pośrednictwem sieci elek tronicznego przesyłania danych.

§7. Protokół wyników głosowania w okręgu wy borczym przewodniczący okręgowej komisji wybor czej przesyła niezwłocznie w zapieczętowanej koper cie do Państwowej Komisji Wyborczej w trybie przez nią ustalonym.

§8. Wzór protokołu wyników głosowania w okrę gu wyborczym określi Państwowa Komisja Wybor cza.

§9. Po otrzymaniu protokołów, o których mowa w § 7, Państwowa Komisja Wyborcza dokonuje spraw dzenia prawidłowości ustalenia wyników wyborów w okręgach wyborczych.

§10. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w ustaleniu wyników wyborów Państwowa Komisja Wyborcza zarządza ponowne ustalenie tych wyników. Art. 23

1.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza na podstawie danych z protokołów wyników głosowania w okręgu wyborczym, otrzymanych za pośrednictwem sieci elektronicznego przekazywania danych, uwzględ niając przepis art. 197 § 1, ustala wstępnie liczbę gło sów ważnych oraz głosów ważnych oddanych na listy kandydatów poszczególnych komitetów wyborczych w skali kraju i listy, które spełniają warunki uprawnia jące do uczestniczenia w podziale mandatów w okrę gach wyborczych. Informację o tym podaje się do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Pub licznej.

§2. Po otrzymaniu protokołów wyników głosowa nia w okręgach wyborczych Państwowa Komisja Wy borcza protokolarnie ustala zbiorcze wyniki głosowa nia na listy kandydatów w skali kraju i stwierdza, uwzględniając przepis art. 197 § 1, które listy spełniają warunki uprawniające do uczestniczenia w podziale mandatów w okręgach wyborczych, oraz zawiadamia o tym pisemnie okręgowe komisje wyborcze. Infor mację o tym podaje się do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej. Art. 23

2.

§1. Po otrzymaniu zawiadomienia, o któ rym mowa w art. 231 § 2, okręgowa komisja wyborcza dokonuje podziału mandatów pomiędzy uprawnione listy kandydatów w sposób następujący:

1) liczbę głosów ważnych oddanych na każdą z tych list w okręgu wyborczym dzieli się kolejno przez: 1; 2; 3; 4 i dalsze kolejne liczby aż do chwili, gdy z otrzymanych w ten sposób ilorazów da się usze regować tyle kolejno największych liczb, ile wyno si liczba mandatów do rozdzielenia między te listy w okręgu;

2) każdej liście przyznaje się tyle mandatów, ile spo śród ustalonego w powyższy sposób szeregu ilo razów przypada jej liczb kolejno największych. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1553 — Poz. 112



§2. Jeżeli kilka list uzyskało ilorazy równe ostat niej liczbie z liczb uszeregowanych w podany sposób, a list tych jest więcej niż mandatów do rozdzielenia, pierwszeństwo mają listy w kolejności ogólnej liczby oddanych na nie głosów. Gdyby na dwie lub więcej list oddano równą liczbę głosów, o pierwszeństwie rozstrzyga liczba obwodów głosowania, w których na daną listę oddano większą liczbę głosów. Art. 23

3.

§1. Mandaty przypadające danej liście kandydatów uzyskują kandydaci w kolejności otrzy manej liczby głosów.

§2. Jeżeli dwóch lub więcej kandydatów otrzyma ło równą liczbę głosów uprawniającą do uzyskania mandatu z danej listy, o pierwszeństwie rozstrzyga większa liczba obwodów głosowania, w których jeden z kandydatów uzyskał więcej głosów, a jeżeli liczba tych obwodów byłaby równa, o pierwszeństwie roz strzyga losowanie przeprowadzone przez przewodni czącego okręgowej komisji wyborczej w obecności członków komisji oraz pełnomocników wyborczych; nieobecność pełnomocnika wyborczego nie wstrzy muje losowania. Przebieg losowania uwzględnia się w protokole wyników wyborów.

§3. Tryb przeprowadzania losowania, o którym mowa w § 2, określi Państwowa Komisja Wyborcza. Art. 23

4.

§1. Po ustaleniu wyników wyborów w okręgu wyborczym okręgowa komisja wyborcza sporządza, w dwóch egzemplarzach, protokół wybo rów posłów odrębnie dla każdego okręgu wyborcze go.

§2. W protokole wymienia się liczbę posłów wy bieranych w okręgu, wykaz list kandydatów zareje strowanych w tym okręgu, wykaz list, które uczestni czą w podziale mandatów w okręgu, sumy liczb, o któ rych mowa w art. 228 § 1, liczbę mandatów przypada jących każdej liście kandydatów oraz nazwiska i imio na wybranych posłów z każdej listy kandydatów.

§3. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzą ce w skład komisji obecne przy jego sporządzaniu. Protokół opatruje się pieczęcią komisji.

§4. Przy ustalaniu wyników wyborów i sporządza niu protokołu mogą być obecne osoby zgłaszające listę, którym przysługuje prawo wniesienia do proto kołu uwag z wymienieniem konkretnych zarzutów. Adnotację o wniesieniu uwag zamieszcza się w proto kole.

§5. Wzór protokołu wyborów posłów w okręgu wyborczym określi Państwowa Komisja Wyborcza. Art. 23

5. Okręgowa komisja wyborcza niezwłocz nie podaje do publicznej wiadomości wyniki głosowa nia i wyniki wyborów w okręgach wyborczych, z uwzględnieniem danych, o których mowa w art. 234 § 2. Art. 23

6.

§1. Przewodniczący okręgowej komisji wyborczej przekazuje dane z protokołu wyborów w okręgu wyborczym do Państwowej Komisji Wybor czej, w trybie przez nią ustalonym, za pośrednictwem sieci elektronicznego przekazywania danych.

§2. Protokół, o którym mowa w art. 230 § 1, prze wodniczący komisji przekazuje niezwłocznie w zapie czętowanej kopercie do Państwowej Komisji Wybor czej w trybie przez nią ustalonym.

§3. Pozostałe dokumenty z wyborów przechowuje dyrektor delegatury Krajowego Biura Wyborczego właściwej dla siedziby komisji. Art. 23

7.

§1. Po otrzymaniu protokołów, o których mowa w art. 234 § 1, Państwowa Komisja Wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia wyni ków wyborów posłów w okręgach wyborczych.

§2. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w usta leniu wyników wyborów Państwowa Komisja Wybor cza zarządza ponowne ich ustalenie. Przepisy art. 232—236 stosuje się odpowiednio. Rozdział 7 Ogłaszanie wyników wyborów do Sejmu Art. 23

8. Państwowa Komisja Wyborcza ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej w formie obwieszczenia oraz podaje do publicznej wiadomości wyniki wyborów do Sejmu. W obwieszczeniu zamiesz cza się podstawowe informacje zawarte w protoko łach wyborów posłów w okręgach wyborczych. Art. 23

9. Państwowa Komisja Wyborcza wręcza posłom zaświadczenia o wyborze. Art. 240. Państwowa Komisja Wyborcza przesyła Prezydentowi Rzeczypospolitej, Marszałkowi Sejmu oraz Sądowi Najwyższemu sprawozdanie z wyborów nie później niż 14 dnia po ogłoszeniu obwieszczenia, o którym mowa w art. 238. Rozdział 8 Ważność wyborów Art. 24

1.

§1. Protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wybo rów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nadanie w tym ter minie protestu w polskiej placówce pocztowej opera tora publicznego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.

§2. W odniesieniu do wyborcy przebywającego za granicą lub na polskim statku morskim wymogi wy mienione w § 1 uważa się za spełnione, jeżeli protest został złożony odpowiednio właściwemu terytorialnie konsulowi lub kapitanowi statku. Wyborca obowiąza ny jest dołączyć do protestu zawiadomienie o ustano wieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kra ju, pod rygorem pozostawienia protestu bez biegu.

§3. Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Art. 24

2.

§1. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieproceso wym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w spra wie protestu. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1554 — Poz. 112



§2. Opinia, o której mowa w § 1, powinna zawierać ustalenia co do zasadności zarzutów protestu, a w ra zie potwierdzenia zasadności zarzutów — ocenę, czy przestępstwo przeciwko wyborom lub naruszenie prze pisów kodeksu miało wpływ na wynik wyborów.

§3. Uczestnikami postępowania są: wnoszący pro test, przewodniczący właściwej komisji wyborczej albo jego zastępca i Prokurator Generalny. Art. 24

3.

§1. Sąd Najwyższy pozostawia bez dal szego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określo nych w art. 24

1. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu.

§2. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest dotyczący sprawy, co do której w kodeksie przewiduje się możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu lub do Pań stwowej Komisji Wyborczej.

§3. Jeżeli w proteście zarzucono popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom, Sąd Najwyższy niezwłocznie zawiadamia o tym Prokuratora General nego. Art. 24

4.

§1. Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, na podstawie sprawozdania z wyborów przedstawio nego przez Państwową Komisję Wyborczą oraz opinii wydanych w wyniku rozpoznania protestów, rozstrzy ga o ważności wyborów oraz o ważności wyboru po sła, przeciwko któremu wniesiono protest. W postę powaniu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052, z późn. zm.15)).

§2. Rozstrzygnięcie, o którym mowa w § 1, Sąd Najwyższy podejmuje, w formie uchwały, nie później niż w 90 dniu po dniu wyborów, na posiedzeniu z udziałem Prokuratora Generalnego i Przewodniczą cego Państwowej Komisji Wyborczej.

§3. Sąd Najwyższy, podejmując uchwałę o nie ważności wyborów lub nieważności wyboru posła, stwierdza wygaśnięcie mandatów w zakresie unie ważnienia oraz postanawia o przeprowadzeniu wybo rów ponownych lub o podjęciu niektórych czynności wyborczych, wskazując czynność, od której należy po nowić postępowanie wyborcze.

§4. Uchwałę Sądu Najwyższego przedstawia się niezwłocznie Prezydentowi Rzeczypospolitej oraz Mar szałkowi Sejmu, a także przesyła Państwowej Komisji Wyborczej.

§5. Uchwałę Sądu Najwyższego ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

§6. Wygaśnięcie mandatów, o których mowa w § 3, następuje w dniu ogłoszenia uchwały Sądu Naj wyższego. Art. 24

5.

§1. W razie podjęcia przez Sąd Najwyż szy uchwały o nieważności wyborów w okręgu lub o nieważności wyboru posła wybory ponowne lub wskazane czynności wyborcze przeprowadza się wy łącznie na terytorium kraju, na zasadach i w trybie przewidzianych w kodeksie.

§2. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej o wyborach ponownych lub podjęciu wskazanych czynności wyborczych podaje się do publicznej wia domości w Biuletynie Informacji Publicznej i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej najpóź niej w 5 dniu od dnia ogłoszenia uchwały Sądu Naj wyższego, o której mowa w art. 244

§3. Przepisy art. 195 stosuje się odpowiednio.

§3. Wyniki wyborów ponownych lub wyniki prze prowadzonych czynności wyborczych Państwowa Ko misja Wyborcza podaje w obwieszczeniu. W obwiesz czeniu wymienia się ponadto osoby, które w wyniku wyborów ponownych lub przeprowadzonych czynnoś ci wyborczych utraciły mandat, ze wskazaniem nume ru okręgu wyborczego, a w przypadku wygaśnięcia mandatu posła — także numer i nazwę listy kandyda tów.

§4. Obwieszczenie, o którym mowa w § 3, ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie Infor macji Publicznej, a także przesyła się niezwłocznie Marszałkowi Sejmu. Art. 24

6. W razie podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały o nieważności wyborów i jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej przepro wadza się wybory ponowne, w zakresie unieważnie nia, na zasadach i w trybie przewidzianych w kodek sie. Przepis art. 245 § 2 stosuje się odpowiednio. Rozdział 9 Wygaśnięcie mandatu posła i uzupełnienie składu Sejmu Art. 24

7.

§1. Wygaśnięcie mandatu posła nastę puje w przypadku:

1) śmierci posła;

2) utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów;

3) pozbawienia mandatu prawomocnym orzecze niem Trybunału Stanu;

4) zrzeczenia się mandatu;

5) zajmowania w dniu wyborów stanowiska lub funk cji, których stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw nie można łą czyć z mandatem posła, z zastrzeżeniem przepisu § 3;

6) powołania w toku kadencji na stanowisko lub po wierzenia funkcji, których stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw nie można łączyć ze sprawowaniem mandatu po sła;

7) wyboru w toku kadencji na posła do Parlamentu Europejskiego. 1

5) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 25, poz. 219, z 2006 r. Nr 157, poz. 1119, z 2008 r. Nr 234, poz. 1571, z 2009 r. Nr 56, poz. 459, Nr 157, poz. 1241, Nr 178, poz. 1375 i Nr 219, poz. 1706 oraz z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1555 — Poz. 112



§2. Odmowa złożenia ślubowania poselskiego oznacza zrzeczenie się mandatu.

§3. Wygaśnięcie mandatu posła zajmującego w dniu wyborów stanowisko lub funkcję, o których mowa w § 1 pkt 5, następuje, jeżeli nie złoży on Mar szałkowi Sejmu, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej wyników wyborów do Sejmu, oświadczenia o złożeniu rezygnacji z zaj mowanego stanowiska lub pełnionej funkcji.

§4. Przepis § 3 stosuje się odpowiednio w odnie sieniu do posła, który od dnia wyborów do dnia roz poczęcia kadencji Sejmu objął stanowisko lub funkcję, których stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczy pospolitej Polskiej albo ustaw nie można łączyć z man datem posła oraz w odniesieniu do posła, który uzy skał mandat w toku kadencji Sejmu.

§5. Wygaśnięcie mandatu posła powołanego lub wybranego w czasie kadencji na stanowisko lub funk cję, o których mowa w § 1 pkt 6 i 7, następuje z dniem powołania lub wybrania. Art. 24

8.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza, po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Pol skiej wyników wyborów do Sejmu, przekazuje nie zwłocznie Ministrowi Sprawiedliwości dane posłów zawierające imię (imiona), nazwisko, nazwisko rodo we, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, adres zamieszkania, obywatelstwo oraz numer ewidencyjny PESEL.

§2. Minister Sprawiedliwości na podstawie da nych zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Karnym przekazuje Marszałkowi Sejmu w terminie 14 dni od dnia otrzymania danych, o których mowa w § 1:

1) informację o posłach skazanych prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za prze stępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publiczne go lub za umyślne przestępstwo skarbowe oraz o posłach pozbawionych praw publicznych pra womocnym orzeczeniem sądu albo

2) informację, o tym, że żaden z posłów nie został skazany prawomocnym wyrokiem na karę pozba wienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub za umyślne przestęp stwo skarbowe ani nie został pozbawiony praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu.

§3. Jeżeli po przekazaniu informacji, o której mo wa w § 2, Minister Sprawiedliwości uzyska z Krajowe go Rejestru Karnego informację o posłach skazanych prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wol ności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub za umyślne przestępstwo skarbowe lub o posłach pozbawionych praw publicznych pra womocnym orzeczeniem sądu, niezwłocznie przeka zuje ją Marszałkowi Sejmu. Art. 24

9.

§1. Wygaśnięcie mandatu posła nie zwłocznie stwierdza Marszałek Sejmu w drodze posta nowienia.

§2. Postanowienie, o którym mowa w § 1, ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, z zastrzeżeniem art. 250.

§3. Postanowienie, o którym mowa w § 1, doręcza się niezwłocznie Państwowej Komisji Wyborczej, z za strzeżeniem art. 250. Art. 250.

§1. Postanowienie Marszałka Sejmu o wygaśnięciu mandatu posła z przyczyn określonych w art. 247 § 1 pkt 2—7 wraz z uzasadnieniem doręcza się niezwłocznie posłowi. Od postanowienia posłowi przysługuje prawo odwołania do Sądu Najwyższego w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem Marszałka Sejmu.

§2. Sąd Najwyższy — Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rozpatruje odwoła nie, o którym mowa w § 1, i orzeka w sprawie w ter minie 7 dni w postępowaniu nieprocesowym. Odpis postanowienia Sądu Najwyższego doręcza się posło wi, który wniósł odwołanie, Marszałkowi Sejmu oraz Państwowej Komisji Wyborczej. W przypadku nie uwzględnienia odwołania przepisy art. 249 § 2 i 3 sto suje się. Art. 25

1.

§1. Marszałek Sejmu zawiadamia, na podstawie informacji Państwowej Komisji Wyborczej, kolejnego kandydata z tej samej listy kandydatów, który w wyborach otrzymał kolejno największą liczbę głosów, o przysługującym mu pierwszeństwie do mandatu, w przypadku:

1) śmierci posła;

2) upływu terminu do wniesienia odwołania od po stanowienia Marszałka Sejmu o wygaśnięciu man datu;

3) nieuwzględnienia odwołania od postanowienia Marszałka Sejmu o wygaśnięciu mandatu przez Sąd Najwyższy.

§2. Jeżeli pierwszeństwo do mandatu przysługuje więcej niż jednemu kandydatowi stosuje się odpo wiednio art. 233.

§3. Oświadczenie o przyjęciu mandatu powinno być złożone w terminie 7 dni od dnia doręczenia za wiadomienia. Niezłożenie oświadczenia w terminie, o którym mowa w zdaniu poprzednim, oznacza zrze czenie się pierwszeństwa do obsadzenia mandatu.

§4. Kandydat może zrzec się pierwszeństwa do obsadzenia mandatu na rzecz kandydata z tej samej listy, który uzyskał kolejno największą liczbę głosów. Oświadczenie o zrzeczeniu się pierwszeństwa do ob sadzenia mandatu powinno być złożone Marszałkowi Sejmu w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiado mienia, o którym mowa w § 1.

§5. O obsadzeniu mandatu postanawia Marszałek Sejmu. Przepisy art. 249 § 2 i 3 stosuje się odpowied nio.

§6. Jeżeli obsadzenie mandatu posła w trybie określonym w § 1—3 byłoby niemożliwe z powodu braku kandydatów, którym mandat można przydzielić, Marszałek Sejmu, w drodze postanowienia, stwierdza, iż mandat ten do końca kadencji pozostaje nieobsa dzony. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1556 — Poz. 112

Rozdział 10 Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych Art. 25

2.

§1. Komitet wyborczy ma prawo do nie odpłatnego rozpowszechniania audycji wyborczych w programach publicznych nadawców radiowych i te lewizyjnych:

1) ogólnokrajowych — jeżeli zarejestrował swoje listy kandydatów co najmniej w połowie okręgów wyborczych;

2) regionalnych — jeżeli zarejestrował listę kandyda tów co najmniej w jednym okręgu wyborczym.

§2. Łączny czas rozpowszechniania audycji wy borczych wynosi:

1) w ogólnokrajowych programach — 15 godzin w Telewizji Polskiej, w tym do 3 godzin w TV Polo nia, i 30 godzin w programach Polskiego Radia Spółki Akcyjnej i spółek radiofonii regionalnej, zwanych dalej „Polskim Radiem”, w tym do 5 go dzin w programie przeznaczonym dla zagranicy;

2) w regionalnych programach — 10 godzin w Tele wizji Polskiej i 15 godzin w Polskim Radiu.

§3. Czas antenowy przysługujący jednemu komi tetowi wyborczemu nie może być odstępowany inne mu komitetowi. Art. 25

3.

§1. Czas przeznaczony na rozpowszech nianie audycji wyborczych, o których mowa w art. 252 § 2 pkt 1, dzieli się równo pomiędzy uprawnione komi tety wyborcze na podstawie informacji Państwowej Komisji Wyborczej o komitetach wyborczych, które zarejestrowały swoje listy kandydatów co najmniej w połowie okręgów wyborczych.

§2. Czas przeznaczony na rozpowszechnianie au dycji wyborczych, o których mowa w art. 252 § 2 pkt 2, dzieli się pomiędzy uprawnione komitety wyborcze proporcjonalnie do liczby zarejestrowanych przez nie list kandydatów, na podstawie informacji okręgowych komisji wyborczych, właściwych dla obszaru objętego regionalnym programem, o zarejestrowanych listach kandydatów. Art. 25

4.

§1. Kolejność rozpowszechniania w każ dym dniu audycji wyborczych ustalają kierujący re dakcjami właściwych ogólnokrajowych programów telewizyjnych, w tym TV Polonia, i programów regio nalnych oraz programów radiowych w drodze loso wania przeprowadzonego w obecności osób zgłasza jących listy najpóźniej w 18 dniu przed dniem wybo rów.

§2. Na ustalenia dotyczące podziału czasu anteno wego, o których mowa w art. 253, osobie zgłaszającej listę przysługuje skarga do Państwowej Komisji Wy borczej. Skargę wnosi się w terminie 2 dni od dokona nia ustalenia. Państwowa Komisja Wyborcza rozpa truje sprawę niezwłocznie i wydaje postanowienie. Od postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej nie przysługuje środek prawny. DZIAŁ IV Wybory do Senatu Rozdział 1 Zasady ogólne Art. 25

5. Wybory do Senatu są powszechne, bez pośrednie i odbywają się w głosowaniu tajnym. Art. 25

6. Do Senatu wybiera się 100 senatorów według zasady większości. Art. 25

7. Zarządzenie przez Prezydenta Rzeczy pospolitej wyborów do Sejmu jest równoznaczne z za rządzeniem wyborów do Senatu. Art. 25

8. W sprawach nieuregulowanych w niniej szym dziale stosuje się odpowiednio przepisy działu III kodeksu. Art. 25

9.

§1. W wyborach do Senatu komitety wy borcze mogą wydatkować na agitację wyborczą wy łącznie kwoty ograniczone limitami, ustalonymi w na stępujący sposób:

1) wysokość limitu wyznaczona jest kwotą 18 groszy przypadającą na każdego wyborcę w kraju ujętego w rejestrze wyborców;

2) limit wydatków dla danego komitetu oblicza się według wzoru: L = (w x k x s)/100, gdzie poszczególne symbole oznaczają: L — limit wydatków, w — liczbę wyborców w kraju ujętych w rejestrach wyborców, k — kwotę przypadającą na każdego wyborcę w kraju ujętego w rejestrze wyborców, o któ rej mowa w pkt 1, s — liczbę okręgów wyborczych, w których komi tet zarejestrował kandydatów na senatorów.

§2. Przepisy art. 199 § 2 i art. 200 stosuje się odpo wiednio. Rozdział 2 Okręgi wyborcze Art. 260.

§1. W celu przeprowadzenia wyborów do Senatu tworzy się jednomandatowe okręgi wybor cze.

§2. Okręg wyborczy obejmuje część obszaru wo jewództwa. Granice okręgu wyborczego nie mogą na ruszać granic okręgów wyborczych utworzonych dla wyborów do Sejmu.

§3. Miasto na prawach powiatu liczące ponad 500 000 mieszkańców może być podzielone na dwa lub więcej okręgi wyborcze. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1557 — Poz. 112

Art. 26

1.

§1. Podziału na okręgi wyborcze dokonu je się według jednolitej normy przedstawicielstwa, obliczonej przez podzielenie liczby mieszkańców kraju przez 100, z uwzględnieniem przepisów art. 260 i na stępujących zasad:

1) jeżeli iloraz wynikający z podzielenia liczby miesz kańców okręgu przez jednolitą normę przedstawi cielstwa jest równy lub większy od 2 — należy zmniejszyć obszar (zmienić granice) okręgu wy borczego;

2) jeżeli iloraz wynikający z podzielenia liczby miesz kańców okręgu przez jednolitą normę przedstawi cielstwa jest mniejszy niż 0,5 — należy zwiększyć obszar (zmienić granice) okręgu wyborczego.

§2. W województwie wybiera się senatorów w liczbie nie mniejszej niż liczba całkowita (bez uwzględnienia ułamka) będąca ilorazem liczby miesz kańców województwa i jednolitej normy przedstawi cielstwa, a nie większej niż wymieniona liczba całko wita powiększona o jeden.

§3. Granice i numery poszczególnych okręgów wyborczych a także siedziby okręgowych komisji wy borczych określa załącznik nr 2 do kodeksu.

§4. Informację o okręgu wyborczym podaje się do wiadomości wyborcom danego okręgu wyborczego w formie obwieszczenia Państwowej Komisji Wybor czej najpóźniej w 52 dniu przed dniem wyborów. Druk i rozplakatowanie obwieszczeń zapewnia Krajowe Biu ro Wyborcze.

§5. Przepis art. 203 stosuje się. Rozdział 3 Szczególne zadania komisji wyborczych Art. 26

2.

§1. Wybory do Senatu przeprowadzają:

1) Państwowa Komisja Wyborcza;

2) okręgowe komisje wyborcze powołane dla wybo rów do Sejmu;

3) obwodowe komisje wyborcze powołane dla wy borów do Sejmu.

§2. Funkcje okręgowej komisji wyborczej, o której mowa w § 1 pkt 2, dla okręgu wyborczego do Senatu spełnia okręgowa komisja wyborcza powołana dla wyborów do Sejmu, której właściwość terytorialna obejmuje obszar tego okręgu wyborczego do Senatu.

§3. W przypadku wyborów uzupełniających, o któ rych mowa w art. 283, powołuje się okręgową komisję wyborczą i obwodowe komisje wyborcze, w trybie i na zasadach określonych w kodeksie. Rozdział 4 Zgłaszanie kandydatów na senatorów Art. 26

3.

§1. Partia polityczna, która wchodzi w skład koalicji wyborczej utworzonej w celu wspól nego zgłoszenia kandydatów na posłów i kandydatów na senatorów albo tylko w celu wspólnego zgłoszenia kandydatów na senatorów, nie może zgłaszać kandy datów na senatorów samodzielnie.

§2. Nazwa i skrót nazwy komitetu wyborczego wyborców utworzonego tylko w celu zgłoszenia kan dydatów na senatorów muszą być różne od nazw i skrótów nazw komitetów wyborczych utworzonych w celu zgłoszenia kandydatów na posłów i kandyda tów na senatorów albo kandydatów na posłów. Art. 26

4.

§1. Komitet wyborczy może zgłosić w okręgu wyborczym tylko jednego kandydata na se natora.

§2. Kandydować można tylko w jednym okręgu wyborczym i tylko w ramach zgłoszenia przez jeden komitet wyborczy. Art. 26

5.

§1. Zgłoszenie kandydata na senatora po winno być poparte podpisami co najmniej 2 000 wy borców.

§2. Wyborca może udzielić poparcia więcej niż jednemu kandydatowi na senatora.

§3. Wyborca udzielający poparcia zgłoszeniu kan dydata na senatora składa podpis obok czytelnie wpi sanego swojego nazwiska i imienia, adresu zamiesz kania i numeru ewidencyjnego PESEL.

§4. Wykaz podpisów musi zawierać na każdej stronie nazwę komitetu wyborczego zgłaszającego kandydata, numer okręgu wyborczego, w którym kan dydat jest zgłaszany, oraz adnotację: „Udzielam poparcia kandydatowi na senatora …………….. (nazwisko, imię — imiona) zgłaszanemu przez …………………….. (nazwa komitetu wyborczego) w okręgu wyborczym ………….. (numer okręgu) w wy borach do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarzą dzonych na …………… (dzień, miesiąc, rok).”.

§5. Poparcia dla zgłoszenia kandydata na senato ra może udzielić wyłącznie wyborca stale zamieszkały w danym okręgu wyborczym. Rozdział 5 Karty do głosowania Art. 26

6. Okręgowa komisja wyborcza po zareje strowaniu kandydatów na senatora zarządza wydruko wanie kart do głosowania i zapewnia ich przekazanie obwodowym komisjom wyborczym w trybie okreś lonym przez Państwową Komisję Wyborczą. Art. 26

7. Na karcie do głosowania umieszcza się w porządku alfabetycznym nazwiska i imiona zareje strowanych kandydatów na senatora, z podaniem na zwy lub skrótu nazwy komitetu wyborczego. Rozdział 6 Sposób głosowania i warunki ważności głosu Art. 26

8.

§1. Wyborca głosuje na określonego kandydata, stawiając na karcie do głosowania znak „x” (dwie przecinające się linie w obrębie kratki) z le wej strony obok jego nazwiska. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1558 — Poz. 112



§2. Jeżeli zostanie zarejestrowany tylko jeden kan dydat, wyborca głosuje na tego kandydata, stawiając znak „x” w kratce oznaczonej słowem „TAK” z lewej strony obok nazwiska kandydata. Postawienie znaku „x” w kratce oznaczonej słowem „NIE” z lewej strony obok nazwiska tego kandydata oznacza, że jest to głos ważny oddany przeciwko wyborowi kandydata. Art. 26

9.

§1. Jeżeli na karcie do głosowania nie postawiono znaku „x” w kratce z lewej strony obok nazwiska któregokolwiek z kandydatów, to taką kartę uznaje się za kartę ważną z głosem nieważnym.

§2. Jeżeli na karcie do głosowania postawiono znak „x” w kratce z lewej strony obok nazwisk dwóch lub większej liczby kandydatów, to taką kartę uznaje się za kartę ważną z głosem nieważnym.

§3. Jeżeli na karcie do głosowania postawiono znak „x” w kratce z lewej strony wyłącznie przy nazwi sku kandydata, którego nazwisko zostało skreślone, to taką kartę uznaje się za kartę ważną z głosem nieważ nym.

§4. Jeżeli w sytuacji, gdy zostanie zarejestrowany tylko jeden kandydat, nie postawiono znaku „x” w żadnej kratce albo postawiono znaki „x” w obu krat kach, to taką kartę uznaje się za kartę ważną z głosem nieważnym. Rozdział 7 Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu wyborczym Art. 270.

§1. Ustalając wyniki głosowania w ob wodzie, obwodowa komisja wyborcza oblicza liczbę:

1) wyborców uprawnionych do głosowania;

2) wyborców, którym wydano karty do głosowania;

3) wyborców głosujących przez pełnomocnika;

4) kart wyjętych z urny, w tym: a) kart nieważnych, b) kart ważnych;

5) głosów nieważnych;

6) głosów ważnych oddanych łącznie na wszystkich kandydatów;

7) głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów na senatora.

§2. Liczby, o których mowa w § 1, wymienia się w protokole głosowania w obwodzie. Art. 27

1. Niezwłocznie po otrzymaniu protokołu głosowania w obwodzie okręgowa komisja wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia wyni ków głosowania w obwodzie. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w ustaleniu wyników głosowania komisja zarządza ponowne ich ustalenie przez obwo dową komisję wyborczą i powiadamia o tym Państwo wą Komisję Wyborczą. Art. 27

2.

§1. Okręgowa komisja wyborcza na pod stawie protokołów, o których mowa w art. 270 § 2, ustala wyniki głosowania i wyniki wyborów oraz spo rządza w dwóch egzemplarzach protokół wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu wybor czym.

§2. Jeżeli właściwa okręgowa komisja wyborcza nie uzyska wyników głosowania w obwodach głoso wania za granicą albo na polskich statkach morskich w ciągu 24 godzin od zakończenia głosowania, o któ rym mowa w art. 39 § 6, głosowanie w tych obwodach uważa się za niebyłe. Fakt ten odnotowuje się w pro tokole wyników głosowania w okręgu wyborczym, z wymienieniem obwodów głosowania oraz ewentu alnych przyczyn nieuzyskania z tych obwodów wyni ków głosowania.

§3. W protokole wymienia się sumy liczb, o któ rych mowa w art. 270 § 1, oraz nazwisko i imię wybra nego senatora, z podaniem nazwy lub skrótu nazwy komitetu wyborczego.

§4. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzą ce w skład okręgowej komisji wyborczej obecne przy jego sporządzaniu. Protokół opatruje się pieczęcią ko misji.

§5. Przy ustalaniu wyników głosowania i sporzą dzaniu protokołu mogą być obecne osoby zgłaszające listę, którym przysługuje prawo wniesienia do proto kołu uwag z wymienieniem konkretnych zarzutów. Art. 27

3.

§1. Za wybranego na senatora w danym okręgu wyborczym uważa się tego kandydata, który otrzymał najwięcej oddanych głosów ważnych.

§2. Jeżeli dwóch lub więcej kandydatów otrzyma ło liczbę głosów uprawniającą do uzyskania mandatu, o pierwszeństwie rozstrzyga większa liczba obwodów głosowania, w których jeden z kandydatów uzyskał więcej głosów, a jeżeli liczba tych obwodów byłaby równa, o pierwszeństwie rozstrzyga losowanie prze prowadzone przez przewodniczącego okręgowej ko misji wyborczej w obecności członków komisji oraz pełnomocników wyborczych; nieobecność pełnomoc nika wyborczego nie wstrzymuje losowania. Przebieg losowania uwzględnia się w protokole, o którym mo wa w art. 272 § 1.

§3. Tryb przeprowadzania losowania, o którym mowa w § 2, określi Państwowa Komisja Wyborcza.

§4. Jeżeli zostanie zarejestrowany tylko jeden kan dydat, uważa się tego kandydata za wybranego, jeżeli w głosowaniu otrzymał więcej niż połowę ważnie od danych głosów. Art. 27

4. Okręgowa komisja wyborcza niezwłocz nie podaje do publicznej wiadomości wyniki głosowa nia i wyniki wyborów w okręgu wyborczym, z uwzględ nieniem danych, o których mowa w art. 272 § 3. Art. 27

5.

§1. Protokół wyników głosowania i wyni ków wyborów w okręgu wyborczym przewodniczący okręgowej komisji wyborczej przesyła niezwłocznie w zapieczętowanej kopercie do Państwowej Komisji Wyborczej, w trybie przez nią ustalonym. Pozostałe dokumenty z wyborów przechowuje dyrektor delega tury Krajowego Biura Wyborczego właściwej dla sie dziby komisji. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1559 — Poz. 112



§2. Po otrzymaniu protokołów, o których mowa w § 1, Państwowa Komisja Wyborcza dokonuje spraw dzenia prawidłowości ustalenia wyników wyborów w okręgach wyborczych.

§3. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w usta leniu wyników wyborów Państwowa Komisja Wybor cza zarządza ponowne ustalenie tych wyników. Rozdział 8 Ogłaszanie wyników wyborów do Senatu Art. 27

6. Państwowa Komisja Wyborcza ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, w for mie obwieszczenia, oraz podaje do publicznej wiado mości wyniki wyborów do Senatu. W obwieszczeniu zamieszcza się, według okręgów wyborczych, podsta wowe informacje zawarte w protokołach okręgowych komisji wyborczych oraz nazwiska i imiona wybra nych senatorów. Art. 27

7. Państwowa Komisja Wyborcza wręcza senatorom zaświadczenia o wyborze. Art. 27

8. Państwowa Komisja Wyborcza przesyła Prezydentowi Rzeczypospolitej, Marszałkowi Senatu oraz Sądowi Najwyższemu sprawozdanie z wyborów nie później niż 14 dnia po ogłoszeniu obwieszczenia, o którym mowa w art. 276. Rozdział 9 Wygaśnięcie mandatu senatora i uzupełnienie składu Senatu Art. 27

9.

§1. Wygaśnięcie mandatu senatora na stępuje w przypadku:

1) śmierci senatora;

2) utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów;

3) pozbawienia mandatu prawomocnym orzecze niem Trybunału Stanu;

4) zrzeczenia się mandatu;

5) zajmowania w dniu wyborów stanowiska lub funk cji, których, stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw, nie można łączyć z mandatem senatora, z zastrzeżeniem prze pisu § 3;

6) powołania w toku kadencji na stanowisko lub po wierzenia funkcji, których, stosownie do przepi sów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw, nie można łączyć ze sprawowaniem man datu senatora;

7) wyboru w toku kadencji na posła do Parlamentu Europejskiego.

§2. Odmowa złożenia ślubowania senatorskiego oznacza zrzeczenie się mandatu.

§3. Wygaśnięcie mandatu senatora zajmującego w dniu wyborów stanowisko lub funkcję, o których mowa w § 1 pkt 5, następuje, jeżeli nie złoży on Mar szałkowi Senatu, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej wyników wyborów do Senatu, oświadczenia o złożeniu rezygnacji z zaj mowanego stanowiska lub pełnionej funkcji.

§4. Przepis § 3 stosuje się odpowiednio w odnie sieniu do senatora, który od dnia wyborów do dnia rozpoczęcia kadencji Senatu objął stanowisko lub funkcję, których stosownie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw nie można łączyć z mandatem senatora oraz w odniesieniu do senatora, który uzyskał mandat w toku kadencji Senatu.

§5. Wygaśnięcie mandatu senatora powołanego lub wybranego w czasie kadencji na stanowisko lub funkcję, o których mowa w § 1 pkt 6 i 7, następuje z dniem powołania lub wybrania. Art. 280.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza, po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Pol skiej wyników wyborów do Senatu, przekazuje nie zwłocznie Ministrowi Sprawiedliwości dane senato rów zawierające imię (imiona), nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, adres zamieszkania, obywatelstwo oraz numer ewi dencyjny PESEL.

§2. Minister Sprawiedliwości na podstawie da nych zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Karnym przekazuje Marszałkowi Senatu w terminie 14 dni od dnia otrzymania danych, o których mowa w § 1:

1) informację o senatorach skazanych prawomoc nym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia pub licznego lub za umyślne przestępstwo skarbowe oraz o senatorach pozbawionych praw publicz nych prawomocnym orzeczeniem sądu albo

2) informację, o tym, że żaden z senatorów nie został skazany prawomocnym wyrokiem na karę pozba wienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub za umyślne przestęp stwo skarbowe ani nie został pozbawiony praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu.

§3. Jeżeli po przekazaniu informacji, o której mo wa w § 2, Minister Sprawiedliwości uzyska z Krajowe go Rejestru Karnego informację o senatorach skaza nych prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarże nia publicznego lub za umyślne przestępstwo skarbo we lub o senatorach pozbawionych praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu, niezwłocznie prze kazuje ją Marszałkowi Senatu. Art. 28

1.

§1. Wygaśnięcie mandatu senatora nie zwłocznie stwierdza Marszałek Senatu, w drodze po stanowienia.

§2. Postanowienie, o którym mowa w § 1, ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, z zastrzeżeniem art. 282.

§3. Postanowienie, o którym mowa w § 1, nie zwłocznie doręcza się Prezydentowi Rzeczypospolitej i Państwowej Komisji Wyborczej, z zastrzeżeniem art. 282. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1560 — Poz. 112

Art. 28

2.

§1. Postanowienie Marszałka Senatu o wygaśnięciu mandatu senatora z przyczyn określo nych w art. 279 § 1 pkt 2—7 wraz z uzasadnieniem do ręcza się niezwłocznie senatorowi. Od postanowienia senatorowi przysługuje prawo odwołania do Sądu Najwyższego w terminie 3 dni od dnia doręczenia po stanowienia. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem Marszałka Senatu.

§2. Sąd Najwyższy — Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rozpatruje odwoła nie, o którym mowa w § 1, i orzeka w sprawie w termi nie 7 dni w postępowaniu nieprocesowym. Odpis po stanowienia Sądu Najwyższego doręcza się senatoro wi, który wniósł odwołanie, Prezydentowi Rzeczy pospolitej, Marszałkowi Senatu oraz Państwowej Ko misji Wyborczej. W przypadku nieuwzględnienia od wołania przepisy art. 281 § 2 i 3 stosuje się. Art. 28

3.

§1. Prezydent Rzeczypospolitej zarządza wybory uzupełniające do Senatu w przypadku:

1) śmierci senatora;

2) upływu terminu do wniesienia odwołania od po stanowienia Marszałka Senatu o wygaśnięciu mandatu;

3) nieuwzględnienia odwołania od postanowienia Marszałka Senatu o wygaśnięciu mandatu przez Sąd Najwyższy.

§2. Wybory uzupełniające zarządza się i przepro wadza w terminie 3 miesięcy od dnia stwierdzenia wygaśnięcia mandatu senatora. Wyborów uzupełnia jących nie przeprowadza się w okresie 6 miesięcy przed dniem, w którym upływa termin zarządzenia wyborów do Sejmu.

§3. W sprawach zarządzenia wyborów, o których mowa w § 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 194, z tym że postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej o wyborach uzupełniających Państwowa Komisja Wy borcza podaje niezwłocznie do publicznej wiadomoś ci, w formie obwieszczenia, na obszarze okręgu wy borczego, w którym wybory mają być przeprowadzo ne. Druk i rozplakatowanie obwieszczenia zapewnia Krajowe Biuro Wyborcze.

§4. Głosowanie w wyborach uzupełniających przeprowadza się tylko na terytorium kraju, zaś prawo wybierania przysługuje tylko wyborcom stale zamiesz kałym w okręgu wyborczym, w którym zarządzono wybory uzupełniające.

§5. W wyborach uzupełniających w skład obwo dowych komisji powołuje się od 5 do 7 osób, zaś uzu pełnienie składu komisji, o którym mowa w art. 182 § 8, dokonywane jest w razie zgłoszenia mniej niż 4 kandydatów. Rozdział 10 Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych Art. 28

4.

§1. Komitet wyborczy, który zarejestrował kandydata na senatora ma prawo do rozpowszechnia nia nieodpłatnie audycji wyborczych w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych:

1) ogólnokrajowych — jeżeli zarejestrował kandyda tów na senatorów co najmniej w połowie okręgów wyborczych;

2) regionalnych — jeżeli zarejestrował co najmniej jednego kandydata na senatora.

§2. Łączny czas rozpowszechniania audycji wy borczych wynosi:

1) w ogólnokrajowych programach — 5 godzin w Te lewizji Polskiej i 10 godzin w Polskim Radiu;

2) w odpowiednim programie regionalnym — 3 go dziny w Telewizji Polskiej i 6 godzin w Polskim Ra diu.

§3. Czas rozpowszechniania audycji wyborczych w programach ogólnokrajowych dzieli się równo mię dzy wszystkie uprawnione komitety wyborcze.

§4. Czas rozpowszechniania audycji wyborczych w odpowiednim programie regionalnym jest dzielony między uprawnione komitety wyborcze proporcjonal nie do liczby kandydatów na senatorów zarejestrowa nych przez nie w okręgach wyborczych objętych zasię giem danego programu.

§5. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, po zasięg nięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, zasady i sposób łącznego prowadzenia kampanii wyborczej w programach ra diowych i telewizyjnych przez komitety wyborcze uprawnione do rozpowszechniania audycji wybor czych w wyborach do Sejmu i do Senatu. Art. 28

5.

§1. W wyborach uzupełniających przepis art. 284 § 1 pkt 1 nie ma zastosowania, a łączny czas rozpowszechniania nieodpłatnie audycji wyborczych w odpowiednich programach regionalnych wynosi 2 godziny w Telewizji Polskiej i 4 godziny w Polskim Radiu.

§2. Czas, o którym mowa w § 1, w każdym progra mie regionalnym dzieli się równo między wszystkie uprawnione komitety wyborcze. Rozdział 11 Szczególne zasady finansowania kampanii wyborczej do Senatu Art. 28

6.

§1. Komitet wyborczy, który zarejestro wał kandydata lub kandydatów na senatorów, ma pra wo do dotacji z budżetu państwa na zasadach określo nych w art. 150.

§2. W wyborach uzupełniających wysokość dota cji dla komitetu wyborczego zgłaszającego kandydata, który uzyskał mandat, oblicza się w ten sposób, że ogólną kwotę dotacji przypadającą na wszystkie komi tety wyborcze w ostatnio przeprowadzonych wybo rach do Sejmu i do Senatu dzieli się przez 560 i mnoży przez wskaźnik przeciętnego wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych. Wskaźnik ten oblicza Głów ny Urząd Statystyczny za okres od miesiąca, w którym przeprowadzono wybory do Sejmu i Senatu, do mie siąca, w którym odbyły się wybory uzupełniające. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1561 — Poz. 112

DZIAŁ V Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Rozdział 1 Zasady ogólne Art. 28

7. Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej są powszechne, równe i bezpośrednie oraz odbywają się w głosowaniu tajnym. Art. 28

8. Prezydent Rzeczypospolitej wybierany jest na pięcioletnią kadencję i ponownie może być wy brany tylko raz. Art. 28

9.

§1. Wybory zarządza Marszałek Sejmu nie wcześniej niż na 7 miesięcy i nie później niż na 6 miesięcy przed upływem kadencji urzędującego Pre zydenta Rzeczypospolitej i wyznacza ich datę na dzień wolny od pracy przypadający nie wcześniej niż na 100 dni i nie później niż na 75 dni przed upływem ka dencji urzędującego Prezydenta Rzeczypospolitej.

§2. W razie opróżnienia urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej Marszałek Sejmu zarządza wybory nie później niż w czternastym dniu po opróżnieniu urzędu i wyznacza datę wyborów na dzień wolny od pracy przypadający w ciągu 60 dni od dnia zarządze nia wyborów. Art. 290.

§1. Marszałek Sejmu zarządza wybory Prezydenta Rzeczypospolitej w drodze postanowienia. Postanowienie Marszałka Sejmu podaje się do pub licznej wiadomości i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej najpóźniej w 3 dniu od dnia zarządzenia wyborów.

§2. W postanowieniu, o którym mowa w § 1, Mar szałek Sejmu, po zasięgnięciu opinii Państwowej Ko misji Wyborczej, określa dni, w których upływają ter miny wykonania czynności wyborczych przewidzia nych w kodeksie (kalendarz wyborczy). Art. 29

1.

§1. Nowo wybrany Prezydent Rzeczy pospolitej składa przysięgę wobec Zgromadzenia Na rodowego w ostatnim dniu urzędowania ustępujące go Prezydenta Rzeczypospolitej.

§2. Ustępujący Prezydent Rzeczypospolitej kończy urzędowanie z chwilą złożenia przysięgi przez nowo wybranego Prezydenta Rzeczypospolitej.

§3. Prezydent Rzeczypospolitej wybrany w wybo rach, o których mowa w art. 289 § 2, składa przysięgę wobec Zgromadzenia Narodowego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia uchwały Sądu Najwyższego o stwierdzeniu ważności wyborów w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

§4. Prezydent Rzeczypospolitej obejmuje urząd po złożeniu przysięgi. Art. 29

2.

§1. Jeżeli w wyborach, o których mowa w art. 289, żaden z kandydatów na Prezydenta Rzeczy pospolitej nie uzyskał więcej niż połowy ważnie odda nych głosów, czternastego dnia po pierwszym głoso waniu przeprowadza się ponowne głosowanie.

§2. W ponownym głosowaniu wyboru dokonuje się spośród dwóch kandydatów, którzy w pierwszym głosowaniu otrzymali największą liczbę głosów.

§3. Jeżeli którykolwiek z dwóch kandydatów, o których mowa w § 2, wycofa zgodę na kandydowa nie, utraci prawo wyborcze lub umrze, w jego miejsce do wyborów w ponownym głosowaniu dopuszcza się kandydata, który otrzymał kolejno największą liczbę głosów w pierwszym głosowaniu. W takim przypadku datę ponownego głosowania odracza się o dalszych 14 dni.

§4. Za wybranego na urząd Prezydenta Rzeczy pospolitej w ponownym głosowaniu uznaje się tego kandydata, który otrzymał więcej głosów.

§5. W przypadku, o którym mowa w § 3, Państwo wa Komisja Wyborcza niezwłocznie informuje, w dro dze uchwały, o dopuszczeniu nowego kandydata do wyborów w ponownym głosowaniu oraz podaje do publicznej wiadomości datę przeprowadzenia ponow nego głosowania. Art. 29

3.

§1. Jeżeli w wyborach, o których mowa w art. 289 i art. 292, głosowanie miałoby być przepro wadzone tylko na jednego kandydata, Państwowa Ko misja Wyborcza stwierdza ten fakt w drodze uchwały, którą przekazuje Marszałkowi Sejmu, podaje do pub licznej wiadomości i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

§2. Marszałek Sejmu ponownie zarządza wybory nie później niż w 14 dniu od dnia ogłoszenia uchwały Państwowej Komisji Wyborczej w Dzienniku Ustaw. Przepisy art. 289 § 2 i art. 290 stosuje się odpowied nio.

§3. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w przy padku braku kandydatów. Art. 29

4.

§1. Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej przeprowadzają:

1) Państwowa Komisja Wyborcza;

2) okręgowe komisje wyborcze;

3) obwodowe komisje wyborcze.

§2. Właściwość miejscową okręgowych komisji wyborczych, ich numery oraz siedziby określa Pań stwowa Komisja Wyborcza w drodze uchwały. Art. 29

5.

§1. W razie zbiegu terminu wyborów do Sejmu i Senatu z wyborami Prezydenta Rzeczypospo litej, wybory Prezydenta Rzeczypospolitej przeprowa dzają komisje wyborcze powołane dla wyborów do Sejmu.

§2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w razie zbiegu terminu wyborów uzupełniających do Senatu i wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej.

§3. W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, spo rządza się oddzielnie protokoły głosowania w obwo dach oraz protokoły głosowania i wyników wyborów. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1562 — Poz. 112

Rozdział 2 Zgłaszanie kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Art. 29

6. Kandydata na Prezydenta Rzeczypospoli tej zgłasza co najmniej 100 000 obywateli mających prawo wybierania do Sejmu. Zgłoszenie musi być poparte podpisami zgłaszających. Art. 29

7.

§1. Czynności wyborcze w imieniu oby wateli, o których mowa w art. 296, wykonuje komitet wyborczy wyborców.

§2. Utworzenie komitetu wyborczego wymaga uzyskania:

1) pisemnej zgody kandydata na kandydowanie w wyborach;

2) pisemnej zgody kandydata na utworzenie jego ko mitetu;

3) pisemnego oświadczenia kandydata o posiadaniu prawa wybieralności.

§3. Kandydat może udzielić zgody, o której mowa w § 2, tylko jednemu komitetowi wyborczemu.

§4. Zgoda kandydata na kandydowanie w wybo rach powinna zawierać imię (imiona), nazwisko, na zwisko rodowe, imiona rodziców, datę i miejsce uro dzenia oraz obywatelstwo kandydata, a także wskaza nie jego przynależności do partii politycznej. Zgoda powinna ponadto zawierać numer ewidencyjny PESEL kandydata oraz informację o udokumentowa nym wykształceniu, wykonywanym zawodzie i miej scu (zakładzie) pracy, a także o adresie zamieszkania kandydata. Zgodę na kandydowanie kandydat opatru je datą i własnoręcznym podpisem.

§5. Kandydat urodzony przed dniem 1 sierpnia 1972 r., wyrażając zgodę na kandydowanie w wybo rach, składa Państwowej Komisji Wyborczej oświad czenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o do kumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944—1990 oraz treści tych dokumentów albo infor mację, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy.

§6. Obywatele, o których mowa w art. 296, oświad czają na piśmie o utworzeniu komitetu wyborczego, podając swoje imiona i nazwiska, adresy zamieszka nia i numery ewidencyjne PESEL. Art. 29

8.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza prze kazuje niezwłocznie oświadczenie lub informację kan dydata, o których mowa w art. 297 § 5, sądowi okrę gowemu właściwemu ze względu na miejsce zamiesz kania tego kandydata, oraz powiadamia o tym Dyrek tora Biura Lustracyjnego Instytutu Pamięci Narodowej — Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Pol skiemu. Sąd wszczyna postępowanie lustracyjne z urzędu.

§2. Państwowa Komisja Wyborcza niezwłocznie występuje do Ministra Sprawiedliwości z zapytaniem o udzielenie informacji z Krajowego Rejestru Karnego o kandydacie. Art. 29

9.

§1. Po zebraniu, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 303 § 1 pkt 3, co najmniej 1 000 podpisów obywateli mających prawo wybierania do Sejmu i popierających kandydata, pełnomocnik wy borczy zawiadamia o utworzeniu komitetu wyborcze go Państwową Komisję Wyborczą. Podpisy, o których mowa w zdaniu pierwszym, stanowią część wymaga nej liczby 100 000 podpisów obywateli popierających kandydata.

§2. W zawiadomieniu o utworzeniu komitetu wy borczego podaje się:

1) nazwę komitetu oraz adres jego siedziby;

2) imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i nu mer ewidencyjny PESEL pełnomocnika wyborcze go i pełnomocnika finansowego.

§3. Do zawiadomienia o utworzeniu komitetu wy borczego załącza się:

1) oświadczenie o utworzeniu komitetu i oświadcze nia pełnomocnika wyborczego i pełnomocnika finansowego o przyjęciu pełnomocnictwa, a w przypadku pełnomocnika finansowego — rów nież o spełnieniu przez niego wymogów, o których mowa w art. 127 § 2 i 3;

2) pisemną zgodę kandydata na kandydowanie w wy borach, o której mowa w art. 297 § 2 pkt 1, oraz zgodę na utworzenie jego komitetu, o której mowa w art. 297 § 2 pkt 2;

3) pisemne oświadczenie kandydata o posiadaniu prawa wybieralności, o którym mowa w art. 297 § 2 pkt 3;

4) wykaz co najmniej 1 000 obywateli, o których mo wa w § 1.

§4. Zawiadomienie o utworzeniu komitetu wybor czego może być dokonane najpóźniej w 55 dniu przed dniem wyborów. Art. 300.

§1. Pełnomocnikowi wyborczemu służy prawo wniesienia skargi do Sądu Najwyższego na po stanowienie Państwowej Komisji Wyborczej o odmo wie przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego. Skargę wnosi się w terminie 2 dni od da ty doręczenia pełnomocnikowi wyborczemu postano wienia o odmowie przyjęcia zawiadomienia o utwo rzeniu komitetu wyborczego.

§2. Sąd Najwyższy rozpatruje skargę w składzie 3 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym, i wydaje orzeczenie w sprawie skargi w terminie 3 dni. Od orze czenia Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny. Orzeczenie doręcza się pełnomocnikowi wy borczemu i Państwowej Komisji Wyborczej. Jeżeli Sąd Najwyższy uzna skargę pełnomocnika wyborczego za zasadną, Państwowa Komisja Wyborcza niezwłocznie przyjmuje zawiadomienie o utworzeniu komitetu wy borczego. Art. 30

1. Na wniosek komitetu wyborczego odpo wiednie organy mają obowiązek wydać decyzję o na daniu numeru REGON i NIP, najpóźniej do końca dru giego dnia roboczego następującego po dniu zgłosze nia wniosku o nadanie numeru. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1563 — Poz. 112

Art. 30

2. Państwowa Komisja Wyborcza informa cję o utworzonych komitetach wyborczych ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” oraz w Biuletynie Informacji Publicz nej. Art. 30

3.

§1. Zgłoszenia kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej dokonuje osobiście pełnomocnik wyborczy najpóźniej do godziny 2400 w 45 dniu przed dniem wyborów. Zgłoszenie kandydata powinno za wierać:

1) imię (imiona), nazwisko, wiek i miejsce zamieszka nia (miejscowość) zgłaszanego kandydata na Pre zydenta Rzeczypospolitej wraz ze wskazaniem je go przynależności do partii politycznej;

2) nazwę komitetu wyborczego oraz imię (imiona), nazwisko i adres do korespondencji pełnomocnika wyborczego oraz pełnomocnika finansowego;

3) wykaz obywateli popierających zgłoszenie, zawie rający czytelne wskazanie imienia (imion) i nazwi ska, adresu zamieszkania oraz numeru ewidencyj nego PESEL obywatela, który udziela poparcia, składając na wykazie własnoręczny podpis; każda strona wykazu musi zawierać nazwę komitetu wy borczego zgłaszającego kandydata oraz adnota cję: „Udzielam poparcia kandydatowi na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej …………………… [imię (imiona) i nazwisko kandydata] w wyborach zarzą dzonych na ……….. (dzień, miesiąc, rok).”.

§2. Wycofanie udzielonego poparcia nie rodzi skutków prawnych. Art. 30

4.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza reje struje kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej, je żeli zgłoszenia dokonano zgodnie z przepisami kodek su, sporządzając protokół rejestracji kandydata, i za wiadamia o tym pełnomocnika wyborczego.

§2. Państwowa Komisja Wyborcza, sprawdzając prawidłowość zgłoszenia kandydata, bada:

1) czy kandydat spełnia warunki określone w art. 11 § 1 pkt 3;

2) zgodność danych, o których mowa w art. 297 § 4, na podstawie dostępnych urzędowo dokumen tów;

3) czy zgłoszenie kandydatury poparło podpisami co najmniej 100 000 obywateli, zgodnie z art. 303 § 1 pkt 3.

§3. Państwowa Komisja Wyborcza postanawia o odmowie rejestracji kandydata, jeżeli kandydat nie posiada prawa wybieralności.

§4. Jeżeli zgłoszenie wykazuje wady, Państwowa Komisja Wyborcza niezwłocznie wzywa pełnomocnika wyborczego do usunięcia w terminie 3 dni wskaza nych wad zgłoszenia. W przypadku nieusunięcia wad w terminie Państwowa Komisja Wyborcza postanawia o odmowie rejestracji kandydata.

§5. Postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej, o którym mowa w § 3 i 4, wraz z uzasadnieniem dorę cza się niezwłocznie pełnomocnikowi wyborczemu.

§6. Pełnomocnikowi wyborczemu służy prawo wniesienia skargi do Sądu Najwyższego na postano wienie Państwowej Komisji Wyborczej o odmowie re jestracji kandydata. Skargę wnosi się w terminie 2 dni od daty doręczenia pełnomocnikowi wyborczemu po stanowienia o odmowie rejestracji kandydata.

§7. Sąd Najwyższy rozpatruje skargę w składzie 3 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym, i wydaje orzeczenie w sprawie skargi w terminie 3 dni. Od orze czenia Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny. Orzeczenie doręcza się pełnomocnikowi wy borczemu i Państwowej Komisji Wyborczej. Jeżeli Sąd Najwyższy uzna skargę pełnomocnika wyborczego za zasadną, Państwowa Komisja Wyborcza niezwłocznie rejestruje kandydata. Art. 30

5.

§1. Po upływie terminu, o którym mowa w art. 303 § 1, z uwzględnieniem art. 304 § 4—7, Pań stwowa Komisja Wyborcza sporządza listę kandyda tów, na której w kolejności alfabetycznej nazwisk umieszcza następujące dane: nazwisko, imię (imiona), wiek oraz wskazane w zgłoszeniu udokumentowane wykształcenie, wykonywany zawód, miejsce (zakład) pracy i miejsce zamieszkania zarejestrowanych kan dydatów. Na liście zamieszcza się również oznaczenie przynależności kandydata do partii politycznej oraz treść oświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu in formacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944—1990 oraz treści tych dokumen tów, w zakresie określonym w art. 13 tej ustawy.

§2. Najpóźniej w 20 dniu przed dniem wyborów Państwowa Komisja Wyborcza podaje dane, o których mowa w § 1, do publicznej wiadomości przez rozpla katowanie obwieszczeń. Art. 30

6. Państwowa Komisja Wyborcza skreśla z listy kandydatów tych kandydatów, którzy wycofali zgodę na kandydowanie, zmarli lub utracili prawo wy bieralności. Informację o skreśleniu kandydata Pań stwowa Komisja Wyborcza niezwłocznie podaje do publicznej wiadomości. Rozdział 3 Karty do głosowania Art. 30

7. Państwowa Komisja Wyborcza, po spo rządzeniu listy kandydatów, zarządza wydrukowanie potrzebnej liczby kart do głosowania i wspólnie z okrę gowymi komisjami wyborczymi zapewnia dostarcze nie ich obwodowym komisjom wyborczym. Art. 30

8.

§1. Na karcie do głosowania wymienia się w kolejności alfabetycznej nazwiska i imiona zare jestrowanych kandydatów na Prezydenta Rzeczy pospolitej.

§2. Nazwisko i imię (imiona) kandydata jest po przedzone z lewej strony kratką przeznaczoną na po stanowienie znaku „x” oznaczającego głos oddany na danego kandydata. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1564 — Poz. 112

Art. 30

9. Jeżeli po wydrukowaniu kart do głosowa nia Państwowa Komisja Wyborcza skreśli z listy kan dydatów nazwisko kandydata z przyczyn, o których mowa w art. 306, nazwisko tego kandydata pozosta wia się na wydrukowanych kartach do głosowania. Informację o skreśleniu oraz o warunkach decydują cych o ważności głosu oddanego na takiej karcie po daje się do publicznej wiadomości w formie obwiesz czenia i zapewnia jego rozplakatowanie w lokalach wyborczych w dniu głosowania. Art. 3

10. Sposób sporządzania i przekazania kart do głosowania dla obwodów głosowania utworzo nych na polskich statkach morskich oraz za granicą ustala Państwowa Komisja Wyborcza, po porozumie niu odpowiednio z ministrem właściwym do spraw gospodarki morskiej oraz ministrem właściwym do spraw zagranicznych. Rozdział 4 Sposób głosowania i warunki ważności głosu Art. 31

1. Wyborca oddaje głos na jednego z kan dydatów, którego nazwisko znajduje się na karcie do głosowania, przez postawienie w kratce z lewej strony obok jego nazwiska znaku „x” (dwóch przecinających się linii w obrębie kratki). Art. 31

2. Za nieważny uznaje się głos:

1) oddany na karcie do głosowania, na której wybor ca umieścił znak „x” przy więcej niż jednym naz wisku kandydata;

2) oddany na karcie do głosowania, na której wybor ca nie umieścił znaku „x” przy żadnym z nazwisk kandydatów. Rozdział 5 Ustalanie wyników głosowania i wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej. Ważność wyborów Art. 31

3. Obwodowa komisja wyborcza po ustale niu wyników wyborów sporządza protokół głosowa nia w obwodzie w wyborach na Prezydenta Rzeczy pospolitej i przekazuje go okręgowej komisji wybor czej. Art. 31

4.

§1. Okręgowa komisja wyborcza po otrzymaniu protokołów ze wszystkich obwodów gło sowania ustala niezwłocznie zbiorcze wyniki głosowa nia i sporządza w dwóch egzemplarzach protokół. Pro tokół, wraz z protokołami obwodowych komisji wy borczych, w zapieczętowanej kopercie przesyła się niezwłocznie Państwowej Komisji Wyborczej.

§2. Jeżeli właściwa okręgowa komisja wyborcza nie uzyska wyników głosowania w obwodach głoso wania za granicą oraz na polskich statkach morskich w ciągu 24 godzin od zakończenia głosowania, o któ rym mowa w art. 39 § 6, głosowanie w tych obwodach uważa się za niebyłe. Fakt ten odnotowuje się w pro tokole zbiorczych wyników głosowania, z wymienie niem obwodów głosowania oraz ewentualnych przy czyn nieuzyskania z tych obwodów wyników głosowa nia.

§3. Drugie egzemplarze protokołów wraz ze wszystkimi dokumentami z wyborów przewodniczący okręgowych komisji wyborczych przekazują wójtom oraz dyrektorom właściwych miejscowo delegatur Krajowego Biura Wyborczego. Art. 31

5.

§1. Po otrzymaniu protokołów, o których mowa w art. 314 § 1, Państwowa Komisja Wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia przez okręgową komisję wyborczą zbiorczych wyników gło sowania.

§2. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w usta leniu zbiorczych wyników głosowania Państwowa Ko misja Wyborcza zarządza ponowne ustalenie tych wy ników. Przepisy art. 314 stosuje się odpowiednio. Art. 31

6. Niezwłocznie po otrzymaniu i sprawdze niu protokołów od wszystkich okręgowych komisji wyborczych Państwowa Komisja Wyborcza ustala wyniki głosowania na kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej i sporządza protokół głosowania. Art. 31

7.

§1. Na podstawie wyników ustalonych w protokole głosowania Państwowa Komisja Wybor cza stwierdza, w drodze uchwały, wynik wyborów na Prezydenta Rzeczypospolitej.

§2. Uchwałę, o której mowa w § 1, Państwowa Ko misja Wyborcza przekazuje niezwłocznie Marszałkowi Sejmu i urzędującemu Prezydentowi Rzeczypospolitej oraz wręcza nowo wybranemu Prezydentowi Rzeczy pospolitej. Art. 31

8.

§1. Wyniki głosowania i wynik wyborów Państwowa Komisja Wyborcza podaje do publicznej wiadomości w formie obwieszczenia.

§2. W przypadku, o którym mowa w art. 292 § 1 i 3, Państwowa Komisja Wyborcza podaje ponadto w obwieszczeniu nazwiska i imiona kandydatów kan dydujących na Prezydenta Rzeczypospolitej w ponow nym głosowaniu.

§3. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wybor czej o wynikach głosowania i wyniku wyborów podle ga ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

§4. Państwowa Komisja Wyborcza publikuje opra cowanie statystyczne zawierające szczegółowe infor macje o wynikach głosowania i wyborów oraz udo stępnia wyniki głosowania i wyborów w postaci elek tronicznej. Art. 31

9.

§1. Ponowne głosowanie przeprowadza się w obwodach głosowania utworzonych dla prze prowadzenia wyborów, w trybie przewidzianym w ko deksie.

§2. Ponowne głosowanie przeprowadza się na podstawie drugiego egzemplarza spisu wyborców podlegającego aktualizacji.

§3. Państwowa Komisja Wyborcza podaje do pub licznej wiadomości w formie obwieszczenia wyniki ponownego głosowania i wynik wyborów. Obwiesz czenie Państwowej Komisji Wyborczej podlega ogło szeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1565 — Poz. 112

Art. 3

20. Nie później niż 14 dnia po podaniu do publicznej wiadomości wyników wyborów, Państwo wa Komisja Wyborcza przesyła Marszałkowi Sejmu i Sądowi Najwyższemu sprawozdanie z wyborów. Art. 32

1.

§1. Protest przeciwko wyborowi Prezy denta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 3 dni od dnia po dania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej ope ratora publicznego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.

§2. W odniesieniu do wyborcy przebywającego za granicą lub na polskim statku morskim wymogi wymienione w § 1 uważa się za spełnione, jeżeli pro test został złożony odpowiednio właściwemu teryto rialnie konsulowi lub kapitanowi statku. Wyborca obowiązany jest dołączyć do protestu zawiadomienie o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałe go w kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszka łego w kraju, pod rygorem pozostawienia protestu bez biegu.

§3. Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Art. 32

2.

§1. Sąd Najwyższy pozostawia bez dal szego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określo nych w art. 32

1. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu.

§2. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest dotyczący sprawy, co do której w kodeksie przewiduje się możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu lub do Pań stwowej Komisji Wyborczej.

§3. Jeżeli w proteście zarzucono popełnienie prze stępstwa przeciwko wyborom, Sąd Najwyższy nie zwłocznie zawiadamia o tym Prokuratora Generalne go. Art. 32

3.

§1. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów, w postępowaniu nieproceso wym, i wydaje opinię w formie postanowienia w spra wie protestu.

§2. Opinia powinna zawierać ustalenia co do za sadności zarzutów protestu, a w razie potwierdzenia zasadności zarzutów — ocenę, czy przestępstwo prze ciwko wyborom lub naruszenie przepisów kodeksu miało wpływ na wynik wyborów.

§3. Uczestnikami postępowania są: wnoszący pro test, przewodniczący właściwej komisji wyborczej albo jego zastępca i Prokurator Generalny. Art. 32

4.

§1. Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych na podstawie sprawozdania z wyborów przedstawio nego przez Państwową Komisję Wyborczą oraz po rozpoznaniu protestów rozstrzyga o ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej.

§2. Rozstrzygnięcie, o którym mowa w § 1, Sąd Najwyższy podejmuje w formie uchwały nie później niż w 30 dniu po podaniu wyników wyborów do pub licznej wiadomości przez Państwową Komisję Wybor czą na posiedzeniu z udziałem Prokuratora Generalne go i przewodniczącego Państwowej Komisji Wybor czej.

§3. Uchwałę Sądu Najwyższego przedstawia się niezwłocznie Marszałkowi Sejmu, a także przesyła Państwowej Komisji Wyborczej oraz ogłasza w Dzien niku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 32

5.

§1. W razie podjęcia przez Sąd Najwyż szy uchwały stwierdzającej nieważność wyboru Prezy denta Rzeczypospolitej, przeprowadza się nowe wy bory na zasadach i w trybie przewidzianych w kodek sie.

§2. Postanowienie Marszałka Sejmu o nowych wyborach podaje się do publicznej wiadomości i ogła sza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej naj później w 5 dniu od dnia ogłoszenia uchwały Sądu Najwyższego, o której mowa w § 1. Rozdział 6 Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych Art. 32

6.

§1. Komitet wyborczy ma prawo do nie odpłatnego rozpowszechniania audycji wyborczych w programach ogólnokrajowych publicznych nadaw ców radiowych i telewizyjnych.

§2. Łączny czas rozpowszechniania audycji wy borczych wynosi 25 godzin w Telewizji Polskiej, w tym do 5 godzin w TV Polonia, i 35 godzin w Polskim Ra diu, w tym do 5 godzin w programie przeznaczonym dla zagranicy.

§3. Kolejność rozpowszechniania w każdym dniu audycji wyborczych ustalają kierujący redakcjami właściwych ogólnokrajowych programów telewizyj nych, w tym TV Polonia, oraz radiowych w drodze lo sowania przeprowadzonego w obecności pełnomoc ników, najpóźniej w 18 dniu przed dniem głosowania.

§4. Na ustalenia dotyczące podziału czasu anteno wego pełnomocnikom przysługuje skarga do Państwo wej Komisji Wyborczej. Skargę wnosi się w terminie 24 godzin od dokonania ustalenia. Państwowa Komi sja Wyborcza rozpatruje sprawę niezwłocznie i wydaje postanowienie. Od postanowienia Państwowej Komi sji Wyborczej nie przysługuje środek prawny.

§5. W przypadku zarządzenia ponownego głoso wania, o którym mowa w art. 283, w okresie od 9 dnia przed dniem głosowania do dnia zakończenia kampa nii wyborczej przed dniem ponownego głosowania Telewizja Polska i Polskie Radio rozpowszechniają nieodpłatnie audycje wyborcze przygotowywane przez komitety obu kandydatów, z tym że łączny czas wynosi 6 godzin w Telewizji Polskiej i 8 godzin w Pol skim Radiu. Przepisy § 3 i 4 stosuje się odpowiednio, z tym że losowanie kolejności rozpowszechniania w każdym dniu audycji wyborczych przeprowadza się w 10 dniu przed dniem ponownego głosowania. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1566 — Poz. 112

Rozdział 7 Finansowanie kampanii wyborczej Art. 32

7.

§1. Komitety wyborcze mogą wydatko wać na kampanię wyborczą wyłącznie kwoty ograni czone limitem, którego wysokość jest wyznaczona kwotą 60 groszy przypadającą na każdego wyborcę w kraju ujętego w rejestrze wyborców.

§2. Państwowa Komisja Wyborcza, w terminie 14 dni od dnia zarządzenia wyborów, ogłasza, w for mie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczy pospolitej Polskiej „Monitor Polski” i podaje do pub licznej wiadomości liczbę wyborców ujętych w reje strach wyborców na terenie całego kraju według sta nu na koniec kwartału poprzedzającego dzień ogłosze nia postanowienia o zarządzeniu wyborów.

§3. Minister właściwy do spraw finansów publicz nych, w drodze rozporządzenia, podwyższy kwotę, o której mowa w § 1, w przypadku wzrostu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem o ponad 5 %, w stopniu odpowiadającym wzrostowi tych cen.

§4. Wskaźnik wzrostu cen, o którym mowa w § 3, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłaszanego w Dzienniku Urzę dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” do 20 dnia pierwszego miesiąca każdego kwartału. DZIAŁ VI Wybory do Parlamentu Europejskiego Rozdział 1 Zasady ogólne Art. 32

8. Wybory do Parlamentu Europejskiego są powszechne, równe, bezpośrednie i proporcjonalne oraz odbywają się w głosowaniu tajnym. Art. 32

9.

§1. W wyborach do Parlamentu Europej skiego wybiera się posłów w liczbie określonej w prze pisach prawa Unii Europejskiej.

§2. Posłów do Parlamentu Europejskiego wybiera się na 5 lat. Art. 330. Posłowie do Parlamentu Europejskiego są przedstawicielami narodów państw Unii Europej skiej; nie są związani żadnymi instrukcjami i nie mogą być odwołani. Art. 33

1.

§1. Wybory posłów do Parlamentu Euro pejskiego odbywają się w okresie wyborczym ustalo nym w przepisach prawa Unii Europejskiej.

§2. Wybory zarządza Prezydent Rzeczypospolitej, w drodze postanowienia, nie później niż na 90 dni przed dniem wyborów, wyznaczając ich datę na dzień wolny od pracy przypadający w okresie wyborczym, o którym mowa w § 1. Art. 33

2.

§1. Postanowienie Prezydenta Rzeczy pospolitej o zarządzeniu wyborów podaje się do pub licznej wiadomości i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rze czypospolitej Polskiej najpóźniej w 5 dniu od dnia za rządzenia wyborów.

§2. W postanowieniu, o którym mowa w § 1, Pre zydent Rzeczypospolitej, po zasięgnięciu opinii Pań stwowej Komisji Wyborczej, określa dni, w których upływają terminy wykonania czynności wyborczych przewidzianych w kodeksie (kalendarz wyborczy). W postanowieniu podaje się liczbę posłów do Parla mentu Europejskiego wybieranych w Rzeczypospoli tej Polskiej.

§3. Państwowa Komisja Wyborcza, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia, o którym mowa w § 1, po daje do publicznej wiadomości w formie obwieszcze nia postanowienie, o którym mowa w § 1, wraz z in formacją o okręgach wyborczych oraz siedzibach okręgowych komisji wyborczych. Art. 33

3. Mandatu posła do Parlamentu Europej skiego nie można łączyć ze sprawowaniem stanowi ska lub pełnieniem funkcji określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej. Art. 33

4.

§1. Mandatu posła do Parlamentu Euro pejskiego nie można łączyć ze sprawowaniem manda tu posła na Sejm albo senatora.

§2. Poseł do Parlamentu Europejskiego nie może być jednocześnie w Rzeczypospolitej Polskiej człon kiem Rady Ministrów ani sekretarzem stanu oraz zaj mować stanowiska lub pełnić funkcji, których, stosow nie do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albo ustaw, nie można łączyć ze sprawowaniem man datu posła na Sejm albo senatora. Art. 33

5. W podziale mandatów uwzględnia się wyłącznie listy kandydatów tych komitetów wybor czych, które otrzymały co najmniej 5 % ważnych gło sów w skali kraju. Art. 33

6. Do protestów wyborczych i postępowa nia w sprawie stwierdzenia ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego stosuje się odpowiednio przepisy art. 241—246. Art. 33

7.

§1. W wyborach do Parlamentu Europej skiego komitety wyborcze mogą wydatkować na agi tację wyborczą wyłącznie kwoty ograniczone limitami, ustalonymi w następujący sposób:

1) wysokość limitu wyznaczona jest kwotą 60 groszy przypadającą na każdego wyborcę w kraju ujętego w rejestrze wyborców;

2) limit wydatków dla danego komitetu oblicza się według wzoru: L = (w x k x m)/p, gdzie poszczególne symbole oznaczają: L — limit wydatków, w — l iczbę wyborców w kraju ujętych w rejestrach wyborców, k — kwotę przypadającą na każdego wyborcę w kraju ujętego w rejestrze wyborców, o któ rej mowa w pkt 1, m — łączną liczbę posłów wybieranych we wszyst kich okręgach wyborczych, w których komitet zarejestrował listy kandydatów, p — liczbę posłów do Parlamentu Europejskiego wybieranych w Rzeczypospolitej Polskiej. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1567 — Poz. 112



§2. Państwowa Komisja Wyborcza, w terminie 14 dni od dnia zarządzenia wyborów, ogłasza w for mie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczy pospolitej Polskiej „Monitor Polski” i zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej liczbę wyborców ujętych w rejestrach wyborców na terenie całego kra ju według stanu na koniec kwartału poprzedzającego dzień ogłoszenia postanowienia o zarządzeniu wybo rów.

§3. Minister właściwy do spraw finansów publicz nych, w drodze rozporządzenia, podwyższy kwotę, o której mowa w § 1 pkt 1, w przypadku wzrostu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogó łem o ponad 5 %, w stopniu odpowiadającym wzro stowi tych cen.

§4. Wskaźnik wzrostu cen, o którym mowa w § 3, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłaszanego w Dzienniku Urzę dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” do 20 dnia pierwszego miesiąca każdego kwartału. Art. 33

8. W sprawach nieuregulowanych w niniej szym dziale stosuje się odpowiednio przepisy działu III kodeksu. Rozdział 2 Komisje wyborcze i okręgi wyborcze Art. 33

9.

§1. Wybory do Parlamentu Europejskie go przeprowadzają:

1) Państwowa Komisja Wyborcza;

2) okręgowe komisje wyborcze;

3) rejonowe komisje wyborcze;

4) obwodowe komisje wyborcze.

§2. Właściwość miejscową rejonowych komisji wyborczych, ich numery i siedziby w granicach dane go okręgu wyborczego, określa Państwowa Komisja Wyborcza w drodze uchwały. Art. 340.

§1. W celu przeprowadzenia wyborów do Parlamentu Europejskiego tworzy się okręgi wy borcze, zwane dalej w niniejszym dziale „okręgami wyborczymi”.

§2. Okręg wyborczy obejmuje obszar jednego lub więcej województw albo część województwa. Granice okręgu wyborczego nie mogą naruszać granic wcho dzących w jego skład powiatów i miast na prawach powiatu.

§3. Podział na okręgi wyborcze, ich numery i gra nice, a także siedziby okręgowych komisji wyborczych określa załącznik nr 3 do kodeksu. Rozdział 3 Zgłaszanie kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego Art. 34

1. Prawo zgłaszania kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego przysługuje:

1) komitetowi wyborczemu partii politycznej;

2) koalicyjnemu komitetowi wyborczemu;

3) komitetowi wyborczemu wyborców. Art. 34

2. Liczba kandydatów na posłów do Parla mentu Europejskiego zgłaszanych na liście kandyda tów nie może być mniejsza niż 5 i większa niż 10. Art. 34

3. Lista kandydatów powinna być poparta podpisami co najmniej 10 000 wyborców stale za mieszkałych w danym okręgu wyborczym. Art. 34

4.

§1. W przypadku zgłoszenia kandydatury obywatela Unii Europejskiej niebędącego obywate lem polskim kandydat do pisemnej zgody na kandy dowanie jest obowiązany dołączyć:

1) oświadczenie stwierdzające, że nie kandyduje w wyborach do Parlamentu Europejskiego w in nym państwie członkowskim Unii Europejskiej;

2) zaświadczenie wydane przez właściwy organ pań stwa członkowskiego Unii Europejskiej, którego jest obywatelem, że nie pozbawiono go prawa do kandydowania w wyborach do Parlamentu Euro pejskiego w tym państwie lub że organ ten nie po siada informacji o pozbawieniu go tego prawa.

§2. Po dokonaniu zgłoszenia uzupełnienie listy kandydatów o nazwiska kandydatów lub zmiany kan dydatów albo ich kolejności na liście bądź też zmiana oznaczenia kandydata, który nie należy do żadnej par tii politycznej, nazwą lub skrótem nazwy partii popie rającej tego kandydata są niedopuszczalne. Art. 34

5.

§1. Okręgowa komisja wyborcza reje struje listę kandydatów, zgłoszoną zgodnie z przepisa mi kodeksu, sporządzając protokół rejestracji. Po jed nym egzemplarzu protokołu doręcza się osobie zgła szającej listę oraz przesyła Państwowej Komisji Wy borczej.

§2. W razie odmowy rejestracji w odniesieniu do niektórych kandydatów listę rejestruje się w zakresie nieobjętym odmową, z tym że liczba kandydatów zgłoszonych na liście kandydatów nie może być mniej sza niż 5. Art. 34

6.

§1. Okręgowa komisja wyborcza skreśla z zarejestrowanej listy kandydatów nazwisko kandy data na posła do Parlamentu Europejskiego, który zmarł, utracił prawo wybieralności lub złożył komisji oświadczenie na piśmie o wycofaniu zgody na kandy dowanie.

§2. Jeżeli skreślenie nazwiska kandydata z zareje strowanej listy kandydatów nastąpiło wskutek śmierci kandydata i powoduje, że na liście tej pozostało mniej niż 5 kandydatów, komisja zawiadamia osobę zgłasza jącą listę o możliwości zgłoszenia nowego kandydata. Uzupełnienia listy dokonuje się najpóźniej w 15 dniu przed dniem wyborów; w takim przypadku przepisu art. 210 nie stosuje się.

§3. Jeżeli skreślenie nazwiska kandydata z listy nastąpiło z innej przyczyny niż śmierć kandydata lub lista nie została uzupełniona z uwzględnieniem termi nu, o którym mowa w § 2, a na liście pozostało mniej niż 3 kandydatów, komisja unieważnia rejestrację tej listy. Od postanowienia wydanego w tej sprawie nie przysługuje środek prawny. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1568 — Poz. 112

Rozdział 4 Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych Art. 34

7.

§1. Komitet wyborczy ma prawo do nie odpłatnego rozpowszechniania audycji wyborczych w programach publicznych nadawców radiowych i te lewizyjnych:

1) ogólnokrajowych — jeżeli zarejestrował swoje listy kandydatów co najmniej w połowie okręgów wyborczych;

2) regionalnych — jeżeli zarejestrował listę kandyda tów co najmniej w jednym okręgu wyborczym.

§2. Łączny czas rozpowszechniania audycji wy borczych wynosi:

1) w ogólnokrajowych programach — 15 godzin w Telewizji Polskiej, w godzinach między 1700 a 2300, i 20 godzin w Polskim Radiu;

2) w regionalnych programach — 10 godzin w Tele wizji Polskiej i 20 godzin w Polskim Radiu.

§3. Czas przeznaczony na rozpowszechnianie au dycji wyborczych, o których mowa w § 2 pkt 1, dzieli się równo między uprawnione komitety wyborcze na podstawie informacji Państwowej Komisji Wyborczej o komitetach wyborczych, które zarejestrowały swoje listy kandydatów co najmniej w połowie okręgów wy borczych.

§4. Czas przeznaczony na rozpowszechnianie au dycji wyborczych, o których mowa w § 2 pkt 2, dzieli się pomiędzy uprawnione komitety wyborcze propor cjonalnie do liczby zarejestrowanych przez nie list kandydatów, na podstawie informacji okręgowych ko misji wyborczych, właściwych dla obszaru objętego regionalnym programem, o zarejestrowanych listach kandydatów. Art. 34

8.

§1. Kolejność rozpowszechniania w każ dym dniu audycji wyborczych ustalają kierujący re dakcjami właściwych ogólnokrajowych programów telewizyjnych, w tym TV Polonia, i programów regio nalnych oraz programów radiowych w drodze loso wania przeprowadzonego w obecności osób zgłasza jących listy kandydatów najpóźniej w 18 dniu przed dniem wyborów.

§2. Na ustalenia dotyczące podziału czasu anteno wego, o których mowa w art. 347 § 3 i 4, osobie zgła szającej listę kandydatów przysługuje skarga do Pań stwowej Komisji Wyborczej. Skargę wnosi się w ter minie 2 dni od dokonania ustalenia. Państwowa Ko misja Wyborcza rozpatruje sprawę niezwłocznie i wy daje postanowienie. Od postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej nie przysługuje środek prawny. Rozdział 5 Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów Art. 34

9.

§1. Podanie do publicznej wiadomości wyników głosowania w obwodzie nie może nastąpić przed zakończeniem głosowania w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej.

§2. Państwowa Komisja Wyborcza podaje do pub licznej wiadomości oraz przekazuje obwodowym ko misjom wyborczym informację dotyczącą godziny, od której będzie można udostępniać wyborcom wyniki, o których mowa w § 1. Art. 350. Niezwłocznie po otrzymaniu protokołu głosowania w obwodzie rejonowa komisja wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia wyni ków głosowania w obwodzie. W przypadku stwierdze nia nieprawidłowości w ustaleniu wyników głosowa nia komisja zarządza ponowne ich ustalenie przez ob wodową komisję wyborczą i powiadamia o tym właś ciwą okręgową komisję wyborczą. Przepisy art. 70 § 2 i 3 oraz art. 71—74 stosuje się. Art. 35

1.

§1. Rejonowa komisja wyborcza na pod stawie protokołów głosowania w obwodach ustala wyniki głosowania na obszarze swojej właściwości i sporządza, w dwóch egzemplarzach, protokół wyni ków głosowania w rejonie.

§2. W protokole wymienia się sumy odpowied nich liczb zawartych w protokołach wyników głosowa nia w obwodzie.

§3. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzą ce w skład komisji obecne przy jego sporządzaniu. Protokół opatruje się pieczęcią komisji.

§4. Przy ustalaniu wyników głosowania i sporzą dzaniu protokołu mogą być obecni mężowie zaufania, którym przysługuje prawo wniesienia do protokołu uwag, z wymienieniem konkretnych zarzutów. Adno tację o wniesieniu uwag zamieszcza się w protokole.

§5. Przewodniczący rejonowej komisji wyborczej przekazuje niezwłocznie do właściwej okręgowej ko misji wyborczej dane z protokołu dotyczące liczby gło sów ważnych oddanych łącznie na wszystkie listy kan dydatów i głosów ważnych oddanych na poszczegól ne listy kandydatów oraz głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów, w sposób ustalony przez Państwową Komisję Wyborczą. Mężowie zaufa nia mają prawo uczestniczyć przy przekazywaniu da nych z protokołu.

§6. Protokół wyników głosowania w rejonie wraz z protokołami głosowania z obwodów głosowania przewodniczący rejonowej komisji wyborczej przesyła niezwłocznie do okręgowej komisji wyborczej, w try bie ustalonym przez Państwową Komisję Wyborczą. Pozostałe dokumenty z wyborów przekazuje dyrekto rowi delegatury Krajowego Biura Wyborczego właści wej dla siedziby komisji.

§7. Wzór protokołu wyników głosowania w rejo nie określi Państwowa Komisja Wyborcza. Art. 35

2.

§1. Po otrzymaniu od przewodniczących rejonowych komisji wyborczych protokołów wyników głosowania w rejonie okręgowa komisja wyborcza dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia wyni ków głosowania przez rejonowe komisje wyborcze.

§2. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w usta leniu wyników głosowania, o których mowa w § 1, okręgowa komisja wyborcza zarządza ponowne usta lenie przez rejonową komisję wyborczą tych wyni ków. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1569 — Poz. 112

Art. 35

3.

§1. Okręgowa komisja wyborcza na pod stawie protokołów wyników głosowania w rejonach ustala wyniki głosowania na poszczególne listy kan dydatów i sporządza, w dwóch egzemplarzach, proto kół wyników głosowania w okręgu wyborczym.

§2. Jeżeli właściwa okręgowa komisja wyborcza nie uzyska wyników głosowania w obwodach głoso wania za granicą albo na polskich statkach morskich w ciągu 24 godzin od zakończenia głosowania, o któ rym mowa w art. 39 § 6, głosowanie w tych obwodach uważa się za niebyłe. Fakt ten odnotowuje się w pro tokole wyników głosowania w okręgu wyborczym, z wymienieniem obwodów głosowania oraz ewentu alnych przyczyn nieuzyskania z tych obwodów wyni ków głosowania.

§3. W protokole wymienia się sumy odpowied nich liczb zawartych w protokołach wyników głosowa nia w rejonie.

§4. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzą ce w skład komisji obecne przy jego sporządzaniu. Protokół opatruje się pieczęcią komisji.

§5. Przy ustalaniu wyników głosowania i sporzą dzaniu protokołu mogą być obecni pełnomocnicy wy borczy lub osoby przez nich upoważnione, którym przysługuje prawo wniesienia do protokołu uwag, z wymienieniem konkretnych zarzutów.

§6. Protokół wyników głosowania w okręgu wy borczym przewodniczący okręgowej komisji wybor czej przesyła niezwłocznie do Państwowej Komisji Wyborczej, w trybie przez nią ustalonym. Pozostałe dokumenty z wyborów przechowuje dyrektor delega tury Krajowego Biura Wyborczego właściwej dla sie dziby komisji.

§7. Wzór protokołu wyników głosowania w okrę gu wyborczym określi Państwowa Komisja Wybor cza.

§8. Po otrzymaniu protokołów, o których mowa w § 6, Państwowa Komisja Wyborcza dokonuje spraw dzenia prawidłowości ustalenia wyników wyborów w okręgach wyborczych.

§9. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w usta leniu wyników wyborów Państwowa Komisja Wybor cza zarządza ponowne ustalenie tych wyników. Art. 35

4. Po otrzymaniu protokołów wyników gło sowania z wszystkich okręgów wyborczych Państwo wa Komisja Wyborcza ustala wyniki głosowania w skali kraju i stwierdza, które listy kandydatów komi tetów wyborczych spełniają warunek uprawniający do uczestniczenia w podziale mandatów, a następnie do konuje podziału wszystkich mandatów między komi tety wyborcze odpowiednio do łącznej liczby głosów ważnych oddanych na listy kandydatów danego komi tetu wyborczego oraz przystępuje do ustalenia liczby mandatów przypadających dla poszczególnych list kandydatów każdego z komitetów wyborczych, które uzyskały mandaty, i przyznania tych mandatów kon kretnym kandydatom. Art. 35

5. Państwowa Komisja Wyborcza na pod stawie danych z protokołów zawierających wyniki gło sowania w okręgach wyborczych, sporządza zestawie nie obejmujące liczbę głosów ważnych w skali kraju oraz głosów ważnych oddanych na listy kandydatów poszczególnych komitetów wyborczych we wszyst kich okręgach oraz ustala wykaz komitetów wybor czych, których listy kandydatów spełniają warunek, o którym mowa w art. 335. Art. 35

6.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza doko nuje podziału wszystkich mandatów pomiędzy upraw nione komitety wyborcze w sposób następujący:

1) liczbę głosów ważnych oddanych łącznie na listy kandydatów każdego z komitetów wyborczych dzieli się kolejno przez: 1; 2; 3; 4 i dalsze kolejne liczby aż do chwili, gdy z otrzymanych w ten spo sób ilorazów da się uszeregować tyle kolejno naj większych liczb, ilu posłów do Parlamentu Euro pejskiego jest wybieranych w Rzeczypospolitej Polskiej;

2) każdemu komitetowi wyborczemu przyznaje się tyle mandatów, ile spośród ustalonego w powyż szy sposób szeregu ilorazów przypada mu liczb kolejno największych.

§2. Jeżeli kilka komitetów wyborczych uzyskało ilorazy równe ostatniej liczbie z liczb uszeregowanych w podany sposób, a komitetów tych jest więcej niż mandatów do rozdzielenia, pierwszeństwo mają ko mitety wyborcze w kolejności ogólnej liczby oddanych głosów na listy kandydatów tych komitetów. Gdyby na listy kandydatów dwu lub więcej komitetów wy borczych oddano równą liczbę głosów, o pierwszeń stwie rozstrzyga liczba okręgów wyborczych, w któ rych na listy danego komitetu oddano większą liczbę głosów. Art. 35

7.

§1. Po wykonaniu czynności określonych w art. 355 i art. 356 Państwowa Komisja Wyborcza sporządza protokół wyników głosowania w skali kraju oraz ogólnego podziału mandatów między komitety wyborcze.

§2. W protokole wymienia się liczby:

1) wyborców uprawnionych do głosowania;

2) wyborców, którym wydano karty do głosowania;

3) wyborców głosujących przez pełnomocnika;

4) kart wyjętych z urny, w tym: a) kart nieważnych, b) kart ważnych;

5) głosów nieważnych;

6) głosów ważnych oddanych łącznie na wszystkie listy kandydatów;

7) głosów ważnych oddanych łącznie na listy kandy datów każdego komitetu wyborczego;

8) mandatów przypadających każdemu komitetowi wyborczemu uprawnionemu do uczestniczenia w podziale mandatów. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1570 — Poz. 112



§3. W protokole wymienia się również komitety wyborcze, których listy kandydatów spełniają waru nek, o którym mowa w art. 335, oraz komitety wybor cze, których listy kandydatów nie spełniają tego wa runku. Do protokołu załącza się zestawienie, o którym mowa w art. 355. Art. 35

8.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza, po ustaleniu, ile mandatów przypada poszczególnym ko mitetom wyborczym, sporządza zestawienie obejmu jące:

1) liczbę głosów ważnych oddanych łącznie na listy kandydatów każdego z komitetów wyborczych, których listy kandydatów spełniają warunek, o któ rym mowa w art. 335, oraz

2) liczby głosów ważnych oddanych na poszczególne listy kandydatów każdego z komitetów wybor czych, o których mowa w pkt 1.

§2. Na podstawie zestawienia, o którym mowa w § 1, Państwowa Komisja Wyborcza przystępuje do ustalenia liczby mandatów przypadających poszcze gólnym listom kandydatów. W tym celu, odrębnie dla każdego komitetu wyborczego, liczbę głosów waż nych oddanych na listę kandydatów danego komitetu wyborczego kolejno w każdym okręgu mnoży się za każdym razem przez liczbę przypadających danemu komitetowi mandatów, a następnie tak otrzymany ilo czyn dzieli się przez liczbę głosów ważnych oddanych we wszystkich okręgach na listy kandydatów tego ko mitetu wyborczego. Wartość liczby całkowitej (przed przecinkiem) uzyskanego w ten sposób ilorazu ozna cza liczbę mandatów przypadających danej liście kan dydatów.

§3. Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania, o którym mowa w § 2, w odniesieniu do wszystkich list kandydatów danego komitetu wyborczego nie zo stały rozdzielone wszystkie mandaty przypadające te mu komitetowi, to pozostałe jeszcze do podziału man daty przydziela się tym listom kandydatów tego komi tetu, dla których wyliczone ilorazy wykazują po prze cinku kolejno najwyższe wartości, uwzględniając także i te listy kandydatów, które nie uzyskały jeszcze żadne go mandatu. Art. 35

9. Mandaty przypadające danej liście roz dziela się zgodnie z przepisami art. 233. Art. 360.

§1. Po ustaleniu wyników wyborów w każdym okręgu wyborczym Państwowa Komisja Wyborcza sporządza protokół wyborów posłów do Parlamentu Europejskiego.

§2. W protokole zamieszcza się, oddzielnie dla każ dego okręgu wyborczego, wykaz list kandydatów zare jestrowanych w okręgu oraz wykaz list, które spełniły warunek, o którym mowa w art. 335, a także liczby:

1) wyborców uprawnionych do głosowania;

2) wyborców, którym wydano karty do głosowania;

3) wyborców głosujących przez pełnomocnika;

4) kart wyjętych z urny, w tym: a) kart nieważnych, b) kart ważnych;

5) głosów nieważnych;

6) głosów ważnych oddanych na każdą z list kandy datów;

7) głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów każdej z list kandydatów;

8) mandatów przypadających każdej liście kandyda tów spełniającej warunek, o którym mowa w art. 335.

§3. W protokole zamieszcza się także nazwiska i imiona wybranych posłów do Parlamentu Europej skiego z poszczególnych list. Rozdział 6 Ogłaszanie wyników wyborów do Parlamentu Europejskiego Art. 36

1. Państwowa Komisja Wyborcza ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, w for mie obwieszczenia, oraz podaje do publicznej wiado mości wyniki wyborów posłów do Parlamentu Euro pejskiego. W obwieszczeniu zamieszcza się informa cje, o których mowa w art. 357 § 2 oraz art. 360 § 2 i 3. Art. 36

2.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza prze syła Prezydentowi Rzeczypospolitej, Marszałkowi Sej mu i Sądowi Najwyższemu sprawozdanie z wyborów oraz wręcza posłom do Parlamentu Europejskiego za świadczenia o wyborze nie później niż 1

4. dnia po ogłoszeniu obwieszczenia, o którym mowa w art. 361.

§2. Marszałek Sejmu niezwłocznie po ogłoszeniu obwieszczenia, o którym mowa w art. 361, przesyła Przewodniczącemu Parlamentu Europejskiego zawia domienie o wyborze posłów do Parlamentu Europej skiego i inne wymagane przez Parlament Europejski dokumenty. Rozdział 7 Wygaśnięcie mandatu. Utrata mandatu Art. 36

3. Wygaśnięcie mandatu posła do Parla mentu Europejskiego następuje w przypadku:

1) śmierci;

2) zrzeczenia się mandatu. Art. 36

4.

§1. Utrata mandatu posła do Parlamentu Europejskiego następuje w przypadku:

1) utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyboru;

2) zajmowania w dniu wyborów stanowiska lub peł nienia funkcji albo powołania w czasie kadencji na stanowisko lub powierzenia funkcji, o których mo wa w przepisach art. 333 i art. 334 § 2, z zastrzeże niem § 2;

3) wyboru na posła na Sejm albo senatora;

4) unieważnienia wyboru posła do Parlamentu Euro pejskiego. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1571 — Poz. 112



§2. Utrata mandatu posła do Parlamentu Europej skiego zajmującego w dniu wyborów stanowisko lub pełniącego funkcję albo powołanego w czasie kaden cji na stanowisko lub funkcję, o których mowa w prze pisach art. 333 i art. 334 § 2, następuje, jeżeli nie złoży on Marszałkowi Sejmu, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia przez Państwową Komisję Wyborczą wyni ków wyborów posłów do Parlamentu Europejskiego lub powołania na stanowisko lub funkcję, o których mowa w przepisach art. 333 i art. 334 § 2, oświadcze nia o złożeniu rezygnacji z zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji.

§3. Poseł do Parlamentu Europejskiego wybrany w czasie kadencji na posła na Sejm albo na senatora traci mandat posła do Parlamentu Europejskiego z dniem ogłoszenia przez Państwową Komisję Wybor czą wyników wyborów do Sejmu albo do Senatu.

§4. Jeżeli poseł do Parlamentu Europejskiego uzy skał mandat posła na Sejm na podstawie art. 251, tra ci mandat posła do Parlamentu Europejskiego z dniem wydania przez Marszałka Sejmu postanowienia o ob sadzeniu mandatu posła na Sejm. Art. 36

5. Do posłów do Parlamentu Europejskiego stosuje się przepisy art. 248. Art. 36

6.

§1. Utratę mandatu posła do Parlamentu Europejskiego niezwłocznie stwierdza Marszałek Sej mu w drodze postanowienia.

§2. Postanowienie, o którym mowa w § 1, ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, z zastrzeżeniem art. 367.

§3. Postanowienie, o którym mowa w § 1, doręcza się niezwłocznie Państwowej Komisji Wyborczej, z za strzeżeniem art. 367.

§4. O utracie mandatu posła do Parlamentu Euro pejskiego Marszałek Sejmu niezwłocznie zawiadamia Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego, z za strzeżeniem art. 367. Art. 36

7.

§1. Postanowienie Marszałka Sejmu o utracie mandatu posła do Parlamentu Europejskie go z przyczyn określonych w art. 364 § 1 pkt 1—3 wraz z uzasadnieniem doręcza się niezwłocznie temu po słowi. Od postanowienia posłowi przysługuje prawo odwołania do Sądu Najwyższego w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem Marszałka Sejmu.

§2. Sąd Najwyższy — Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych rozpatruje odwoła nie, o którym mowa w § 1, i orzeka w sprawie w termi nie 7 dni w postępowaniu nieprocesowym. Odpis po stanowienia Sądu Najwyższego doręcza się posłowi, który wniósł odwołanie, Marszałkowi Sejmu oraz Pań stwowej Komisji Wyborczej. W przypadku nieuwzględ nienia odwołania przepisy art. 366 § 2—4 stosuje się. Art. 36

8.

§1. Marszałek Sejmu zawiadamia, na podstawie informacji Państwowej Komisji Wyborczej, kolejnego kandydata z tej samej listy kandydatów, który w wyborach otrzymał kolejno największą liczbę głosów, o przysługującym mu pierwszeństwie do mandatu w przypadku:

1) wygaśnięcia mandatu posła do Parlamentu Euro pejskiego, stwierdzonego przez Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego;

2) upływu terminu do wniesienia odwołania od po stanowienia Marszałka Sejmu o utracie mandatu;

3) nieuwzględnienia odwołania od postanowienia Marszałka Sejmu o utracie mandatu przez Sąd Najwyższy.

§2. Przepisu § 1 nie stosuje się w przypadku utraty mandatu posła do Parlamentu Europejskiego na pod stawie art. 364 § 1 pkt 4.

§3. Jeżeli pierwszeństwo do mandatu przysługuje więcej niż jednemu kandydatowi stosuje się odpo wiednio art. 233.

§4. Oświadczenie o przyjęciu mandatu powinno być złożone w terminie 7 dni od dnia doręczenia za wiadomienia. Niezłożenie oświadczenia w terminie, o którym mowa w zdaniu poprzednim, oznacza zrze czenie się pierwszeństwa do obsadzenia mandatu.

§5. Kandydat może zrzec się pierwszeństwa do obsadzenia mandatu na rzecz kolejnego uprawnione go kandydata z tej samej listy. Oświadczenie o ustą pieniu pierwszeństwa powinno być złożone Marszał kowi Sejmu w terminie 7 dni od dnia doręczenia za wiadomienia, o którym mowa w § 1.

§6. Jeżeli obsadzenie mandatu posła do Parla mentu Europejskiego w trybie określonym w § 1—3 byłoby niemożliwe z powodu braku kandydatów, któ rym mandat można przydzielić, Marszałek Sejmu o przysługującym pierwszeństwie do mandatu zawia damia, na podstawie obwieszczenia, o którym mowa w art. 361, kandydata z innej listy kandydatów tego samego komitetu wyborczego, który w wyborach otrzymał największą liczbę głosów, o ile nie uzyskał mandatu.

§7. O obsadzeniu mandatu postanawia Marszałek Sejmu. Przepisy art. 366 § 2—4 stosuje się odpowied nio. DZIAŁ VII Wybory do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego Rozdział 1 Zasady ogólne Art. 36

9. Wybory do rad są powszechne, równe, bezpośrednie i odbywają się w głosowaniu tajnym. Art. 370.

§1. Można być radnym tylko jednego organu stanowiącego jednostki samorządu terytorial nego.

§2. Można kandydować jednocześnie tylko do jed nego z organów wymienionych w art. 5 pkt 3.

§3. Przepis § 2 stosuje się w przypadku uzupełnia nia składu rady lub wyboru danej rady przed upływem kadencji rad. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1572 — Poz. 112

Art. 37

1.

§1. Wybory do rad zarządza się nie wcześniej niż na 4 miesiące i nie później niż na 3 mie siące przed upływem kadencji rad. Datę wyborów wy znacza się na ostatni dzień wolny od pracy poprzedza jący upływ kadencji rad.

§2. Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, wyznacza, w drodze rozporządzenia, datę wyborów zgodnie z § 1 oraz określa dni, w których upływają terminy wykonania czynności wyborczych przewidzianych w kodeksie (kalendarz wyborczy).

§3. Rozporządzenie, o którym mowa w § 2, podaje się niezwłocznie do publicznej wiadomości i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej najpóź niej w 60 dniu przed dniem wyborów. Art. 37

2.

§1. W razie konieczności przeprowadze nia wyborów przedterminowych danej rady przed upływem kadencji lub wyborów nowej rady z przy czyn określonych w ustawach, wybory zarządza się i przeprowadza w ciągu 90 dni od daty wystąpienia tej przyczyny. Przepisy art. 371 stosuje się odpowiednio, z tym że w kalendarzu wyborczym terminy wykonania czynności wyborczych mogą być krótsze od przewi dzianych w kodeksie.

§2. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie wyborów, o których mowa w § 1, wojewo da podaje niezwłocznie do publicznej wiadomości, w formie obwieszczenia, na obszarze działania rady, do której wybory mają być przeprowadzone. Art. 37

3.

§1. Liczbę radnych wybieranych do rad ustala, odrębnie dla każdej rady, wojewoda, po poro zumieniu z komisarzem wyborczym, odpowiednio do zasad określonych w kodeksie oraz ustawach odręb nych.

§2. Ustalenie liczby radnych dla każdej rady nastę puje na podstawie liczby mieszkańców zamieszkałych na obszarze działania danej rady, ujętych w stałym re jestrze wyborców na koniec roku poprzedzającego rok, w którym wybory mają być przeprowadzone. Art. 37

4. Zarządzenie wojewody ustalające liczbę radnych wybieranych do rad ogłasza się w wojewódz kim dzienniku urzędowym i podaje do publicznej wia domości, w formie obwieszczenia, w każdej gminie najpóźniej na 4 miesiące przed upływem kadencji. Po jednym egzemplarzu zarządzenia przekazuje się nie zwłocznie każdej właściwej radzie i komisarzowi wy borczemu oraz przesyła do Państwowej Komisji Wy borczej. Art. 37

5.

§1. W przypadku, o którym mowa w art. 372, wojewoda, po porozumieniu z komisarzem wyborczym, ustala liczbę radnych wybieranych do da nej rady na podstawie liczby mieszkańców ujętych w stałym rejestrze wyborców na koniec kwartału po przedzającego zarządzenie o wyborach.

§2. Liczbę radnych wybieranych do danej rady po daje się w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 372 § 2. Art. 37

6. Kadencja radnych i rad wybranych w wy borach, o których mowa w art. 372, upływa z dniem zakończenia kadencji rad wybranych w wyborach za rządzonych na podstawie art. 371. Art. 37

7. Wyborów, o których mowa w art. 372, nie przeprowadza się, jeżeli ich data przypadałaby w okre sie 12 miesięcy przed zakończeniem kadencji rad. W takim przypadku Prezes Rady Ministrów wyznacza, na wniosek ministra właściwego do spraw admini stracji publicznej, osobę pełniącą funkcję rady do koń ca kadencji. Art. 37

8.

§1. W wyborach do rady komitety wy borcze mogą wydatkować na agitację wyborczą wy łącznie kwoty ograniczone limitami wydatków okreś lonymi na zasadach, o których mowa w § 2 i 3.

§2. Limit wydatków ustala się, mnożąc kwotę, o której mowa w § 3, przypadającą na jeden mandat radnego przez liczbę mandatów przypadających na okręg lub okręgi, w których komitet wyborczy zareje strował kandydatów.

§3. Kwota przypadająca na jeden mandat radnego wynosi:

1) w wyborach do rady gminy w gminach liczących do 40 000 mieszkańców — 1 000 złotych;

2) w wyborach do rady gminy w gminach liczących powyżej 40 000 mieszkańców oraz w wyborach do rad dzielnic miasta stołecznego Warszawy — 1 200 złotych;

3) w wyborach do rady powiatu — 2 400 złotych;

4) w wyborach do rady miasta w miastach na pra wach powiatu — 3 600 złotych;

5) w wyborach do sejmiku województwa — 6 000 zło tych. Art. 37

9.

§1. Minister właściwy do spraw finan sów publicznych, w drodze rozporządzenia, podwyż szy kwotę, o której mowa w art. 378 § 3, w przypadku wzrostu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyj nych ogółem o ponad 5 %, w stopniu odpowiadają cym wzrostowi tych cen.

§2. Wskaźnik wzrostu cen, o którym mowa w § 1, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Główne go Urzędu Statystycznego ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Pol ski” do 20 dnia pierwszego miesiąca każdego kwarta łu. Rozdział 2 Obsadzenie mandatów bez głosowania Art. 380. Jeżeli w okręgu wyborczym w wyborach do rady zarejestrowana liczba kandydatów jest równa liczbie radnych wybieranych w danym okręgu wybor czym lub od niej mniejsza, głosowania nie przeprowa dza się, a za wybranych na radnych terytorialna komi sja wyborcza uznaje zarejestrowanych kandydatów, a odpowiednio pozostałe mandaty pozostają nieobsa dzone. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1573 — Poz. 112

Art. 38

1.

§1. W przypadku, o którym mowa w art. 380, właściwa terytorialna komisja wyborcza niezwłocznie zawiadamia wyborców danego okręgu wyborczego o przyczynach obsadzenia mandatów bez głosowania, w formie obwieszczenia, którego druk i rozplakatowanie zapewnia odpowiednio wójt, staro sta i marszałek województwa. Jeden egzemplarz ob wieszczenia przekazuje się niezwłocznie komisarzowi wyborczemu.

§2. Komisja wyborcza sporządza odpowiedni pro tokół z obsadzenia mandatu radnego bez głosowania w okręgu wyborczym, którego wzór ustala Państwo wa Komisja Wyborcza. Przepisy art. 445—449 stosuje się odpowiednio. Rozdział 3 Ogłaszanie wyników wyborów na obszarze kraju Art. 38

2. Państwowa Komisja Wyborcza ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz po daje do publicznej wiadomości, w formie obwieszcze nia, zbiorcze wyniki wyborów do rad na obszarze kra ju. Rozdział 4 Wygaśnięcie mandatu radnego. Wybory uzupełniające i przedterminowe Art. 38

3.

§1. Wygaśnięcie mandatu radnego na stępuje w przypadku:

1) śmierci;

2) utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów;

3) odmowy złożenia ślubowania;

4) pisemnego zrzeczenia się mandatu;

5) naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odręb nych przepisach funkcji lub działalności;

6) wyboru na wójta;

7) niezłożenia w terminach określonych w odrębnych przepisach oświadczenia o swoim stanie majątko wym.

§2. Wygaśnięcie mandatu radnego w przypad kach określonych w § 1 stwierdza rada w drodze uchwały, w ciągu miesiąca od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu.

§3. W przypadkach określonych w § 1 pkt 2, 3, 5 i 7 przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu na leży umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień.

§4. Uchwałę rady o wygaśnięciu mandatu radne go doręcza się niezwłocznie zainteresowanemu i prze syła wojewodzie oraz komisarzowi wyborczemu.

§5. Jeżeli radny przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność, o której mowa w § 1 pkt 5, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub za przestania prowadzenia działalności w ciągu 3 miesię cy od dnia złożenia ślubowania.

§6. W przypadku niezrzeczenia się funkcji lub nie zaprzestania prowadzenia działalności przez radnego w terminie, o którym mowa w § 5, rada stwierdza wy gaśnięcie mandatu radnego, w drodze uchwały, w cią gu miesiąca od upływu tego terminu. Art. 38

4.

§1. Od uchwały rady o wygaśnięciu man datu radnego z przyczyn, o których mowa w art. 383 § 1 pkt 2, 3, 5 i 7, zainteresowanemu przysługuje skar ga do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały.

§2. Sąd administracyjny rozpatruje skargę, o któ rej mowa w § 1, w terminie 14 dni od dnia jej wniesie nia. Skargę kasacyjną wnosi się w terminie 14 dni.

§3. Wygaśnięcie mandatu radnego następuje z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu administra cyjnego oddalającego skargę, o której mowa w § 1. Art. 38

5.

§1. W przypadku nieobsadzenia manda tów lub wygaśnięcia mandatu radnego rady w gminie niebędącej miastem na prawach powiatu wojewoda zarządza wybory uzupełniające.

§2. Przepisy art. 371 stosuje się odpowiednio, z tym że w zarządzeniu wojewody o wyborach podaje się liczbę wybieranych radnych. Art. 38

6.

§1. Wybory uzupełniające, o których mo wa w art. 385 § 1, przeprowadza się na zasadach i w trybie przepisów kodeksu w ciągu 3 miesięcy od daty stwierdzenia przez radę wygaśnięcia mandatu, z zastrzeżeniem art. 388 § 1 i 2.

§2. Jeżeli w wyniku wyborów, o których mowa w § 1, mandat pozostaje nieobsadzony, wybory uzu pełniające powtarza się między 6 a 9 miesiącem, licząc od daty tych wyborów.

§3. Jeżeli w wyniku wyborów, o których mowa w § 2, mandat pozostaje nieobsadzony, mandatu nie obsadza się do końca kadencji rad.

§4. Kadencja radnych wybranych w wyborach uzupełniających upływa z dniem upływu kadencji rad wybranych w wyborach zarządzonych na podstawie art. 371.

§5. Wyborów uzupełniających nie przeprowadza się, jeżeli ich data przypadałaby w okresie 6 miesięcy przed zakończeniem kadencji rad. Art. 38

7.

§1. W przypadku wygaśnięcia mandatu radnego wybranego w okręgu wyborczym dla wyboru rady w mieście na prawach powiatu oraz mandatu radnego powiatu lub województwa właściwa rada, po stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, podej muje na następnej sesji uchwałę o wstąpieniu na jego miejsce kandydata z tej samej listy, który w wyborach uzyskał kolejno największą liczbę głosów, a nie utracił prawa wybieralności. Przy równej liczbie głosów sto suje się odpowiednio art. 23

3. Przepisy art. 386 § 1 i 5 stosuje się odpowiednio.

§2. Kandydat może zrzec się pierwszeństwa do obsadzenia mandatu na rzecz kandydata z tej samej listy, który uzyskał kolejno największą liczbę głosów. Oświadczenie to powinno być zgłoszone radzie na piś mie w ciągu 3 dni od daty doręczenia zawiadomienia o przysługującym mu mandacie. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1574 — Poz. 112



§3. Jeżeli wskutek wygaśnięcia mandatów, któ rych obsadzenie w trybie § 1 i 2 nie było możliwe, skład rady zmniejszył się więcej niż o 2/5, rada zostaje z mocy prawa rozwiązana i przeprowadza się wybory nowej rady. Wyborów nie przeprowadza się, jeżeli ich data przypadałaby w okresie 6 miesięcy przed zakoń czeniem kadencji rad.

§4. Kadencja radnych wybranych w wyborach, o których mowa w § 3, upływa z dniem upływu kaden cji rad wybranych w wyborach zarządzonych na pod stawie art. 371. Art. 38

8.

§1. Jeżeli uchwała rady o wygaśnięciu mandatu radnego została zaskarżona do sądu admini stracyjnego, postępowania, o którym mowa w art. 385 § 1, nie wszczyna się do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę.

§2. Jeżeli w wyniku wyroku sądu administracyjne go zachodzi konieczność przeprowadzenia wyborów uzupełniających, zarządza się je i przeprowadza w cią gu 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku.

§3. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadku, o którym mowa w art. 387 § 1. Art. 38

9.

§1. W przypadkach określonych ustawa mi przeprowadza się wybory przedterminowe na za sadach i w trybie przepisów kodeksu.

§2. Kadencja radnych i rad wybranych w wybo rach przedterminowych upływa z dniem zakończenia kadencji rad wybranych w wyborach zarządzonych na podstawie art. 371. Rozdział 5 Zmiany w podziale terytorialnym państwa Art. 390.

§1. Zmiany w podziale terytorialnym państwa zachodzące w toku kadencji rad powodują następujące skutki:

1) jeżeli z jednostki samorządu terytorialnego zostaje wyłączony obszar stanowiący część okręgu wy borczego, okręg lub więcej okręgów wyborczych dla wyborów danej rady w celu włączenia tego ob szaru do tworzonej nowej jednostki, to mandat radnego stale zamieszkałego lub wybranego na tym obszarze wygasa z mocy prawa;

2) jeżeli z jednostki zostaje wyłączony obszar stano wiący część okręgu wyborczego lub okręg wybor czy dla wyborów danej rady i zostaje on włączony do sąsiedniej jednostki, radny stale zamieszkały i wybrany w tym okręgu staje się radnym rady w jednostce powiększonej; mandat radnego nie spełniającego tych warunków wygasa z mocy pra wa;

3) jeżeli jednostka zostaje włączona do innej jednost ki albo dwie jednostki lub więcej łączy się w nową jednostkę, rady tych jednostek zostają z mocy pra wa rozwiązane.

§2. Zmiany w podziale terytorialnym skutkujące wygaśnięciem praw powiatu posiadanych dotychczas przez miasto nie powodują rozwiązania rady tego mia sta.

§3. Przepisy § 1 pkt 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadku radnego stale zamieszkałego na obsza rze okręgu wyborczego lub jego części włączanego do sąsiedniej jednostki, a wybranego w innym okręgu wyborczym włączanym także w całości lub w części do tej jednostki.

§4. W przypadku zmiany składu rady z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 1 i 2 oraz w § 3, rada działa w zmienionym składzie do końca kadencji, z zastrzeże niem

§5. Zmiany w składach rad ogłasza, w formie obwieszczenia, komisarz wyborczy w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

§5. Jeżeli w wyniku zmian, o których mowa w § 4, skład rady zmniejszył się poniżej 3/5 ustawowej liczby radnych, rada jednostki zostaje z mocy prawa rozwią zana.

§6. Komisarz wyborczy podaje do publicznej wia domości oraz ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzę dowym, w formie obwieszczenia, informację o roz wiązaniu z mocy prawa rady jednostki.

§7. Wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 1 i 2 oraz w § 3, następuje w dniu wejścia w życie zmiany w podziale terytorial nym. Wygaśnięcie mandatu stwierdza właściwa rada, w drodze uchwały, podjętej w ciągu 3 miesięcy od ich wystąpienia. Przepis § 6 stosuje się odpowiednio.

§8. W przypadku utworzenia nowych jednostek samorządu terytorialnego, włączenia jednostki do in nej jednostki albo połączenia dwóch lub więcej jedno stek w nową jednostkę przeprowadza się wybory do nowych rad w trybie i na zasadach określonych w ko deksie.

§9. Wyborów nowych rad nie przeprowadza się, jeżeli ich data przypadałaby w okresie 6 miesięcy przed zakończeniem kadencji rad. Art. 39

1. Kadencja radnych i rad wybranych w wy borach, o których mowa w art. 390, upływa z dniem upływu kadencji rad wybranych w wyborach zarzą dzonych na podstawie art. 371. Rozdział 6 Ważność wyborów Art. 39

2.

§1. Protest wyborczy wnosi się na piśmie do właściwego sądu okręgowego w terminie 14 dni od dnia wyborów.

§2. Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.

§3. W razie wniesienia protestu, do czasu roz strzygnięcia sprawy w sposób określony w art. 394, do osób wybranych stosuje się przepisy o obowiąz kach i prawach radnych. Art. 39

3.

§1. Sąd okręgowy rozpoznaje protesty wyborcze w postępowaniu nieprocesowym, w ciągu 30 dni po upływie terminu do wnoszenia protestów, w składzie 3 sędziów, z udziałem komisarza wyborcze go, przewodniczących właściwych komisji wyborczych lub ich zastępców. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1575 — Poz. 112



§2. Sąd okręgowy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy wniesiony przez osobę do tego nie uprawnioną lub niespełniający warunków określo nych w art. 82 § 1 i art. 392

§3. Sąd okręgowy pozostawia bez dalszego biegu również protest wyborczy dotyczący sprawy, co do której w kodeksie przewiduje się możliwość wniesie nia skargi lub odwołania do sądu lub właściwego or ganu wyborczego przed dniem głosowania. Art. 39

4.

§1. Sąd okręgowy rozpoznając protesty wyborcze rozstrzyga o ważności wyborów oraz o waż ności wyboru radnego.

§2. Sąd okręgowy orzeka o nieważności wyborów lub o nieważności wyboru radnego, jeżeli okoliczności stanowiące podstawę protestu miały wpływ na wyniki wyborów.

§3. Sąd okręgowy, orzekając o nieważności wybo rów lub o nieważności wyboru radnego, stwierdza wygaśnięcie mandatów oraz postanawia o przepro wadzeniu wyborów ponownych lub o podjęciu niektó rych czynności wyborczych, wskazując czynność, od której należy ponowić postępowanie wyborcze.

§4. Na orzeczenia sądu okręgowego, o których mowa w § 1 i 2 oraz art. 393, wnoszącym protest wy borczy, komisarzowi wyborczemu, przewodniczące mu właściwej komisji wyborczej lub jego zastępcy przysługuje, w ciągu 7 dni od daty doręczenia, zażale nie do właściwego sądu apelacyjnego. Sąd apelacyj ny rozpoznaje sprawę w ciągu 30 dni; od postanowie nia sądu nie przysługuje środek prawny.

§5. O zakończeniu postępowania w sprawie prote stów przeciwko ważności wyborów do danej rady lub ważności wyboru radnego tej rady i o treści ostatecz nych orzeczeń właściwy sąd zawiadamia niezwłocznie wnoszącego protest, wojewodę, komisarza wyborcze go i przewodniczącego właściwej komisji wyborczej. Art. 39

5.

§1. Przeprowadzenie wyborów ponow nych zarządza wojewoda w ciągu 7 dni od dnia zakoń czenia postępowania sądowego, o którym mowa w art. 394 § 5.

§2. Przepisy art. 372 stosuje się odpowiednio, z tym że w zarządzeniu wojewody o wyborach wymie nia się ponadto nazwiska osób, które utraciły manda ty, ze wskazaniem oznaczenia listy kandydatów.

§3. Wygaśnięcie mandatów radnych, o którym mowa w art. 394 § 3, następuje z dniem podania za rządzenia wojewody do publicznej wiadomości. Art. 39

6.

§1. W razie orzeczenia o nieważności wy borów lub wyboru radnego wybory ponowne prze prowadza się przy odpowiednim zastosowaniu prze pisów kodeksu.

§2. Wybory ponowne przeprowadzają te same ko misje wyborcze na podstawie spisu wyborców podle gającego aktualizacji.

§3. Jeżeli podstawą orzeczenia o nieważności wy borów lub wyboru radnego było naruszenie przez ko misje wyborcze przepisów kodeksu dotyczących gło sowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów albo nieprawidłowości w spisach wybor ców, wówczas odpowiednio powołuje się nowe komi sje lub sporządza nowe spisy.

§4. Wyborów ponownych nie przeprowadza się, jeżeli ich data przypadałaby w okresie 6 miesięcy przed zakończeniem kadencji rady. Art. 39

7. Wyniki wyborów ponownych podaje się do wiadomości w sposób określony w kodeksie. Art. 39

8. W przypadku wyborów uzupełniających, wyborów przedterminowych lub wyborów do nowych rad:

1) zawiadomienia, o których mowa w art. 86 § 2, art. 87 § 5, art. 88 § 3 oraz art. 89 § 4, składa się właściwemu komisarzowi wyborczemu;

2) zawiadomienie, o którym mowa w art. 89 § 4, nie wymaga zebrania podpisów obywateli popierają cych utworzenie komitetu. Rozdział 7 Zgłaszanie kandydatów na radnych Art. 39

9. Prawo zgłaszania kandydatów na radnych przysługuje:

1) komitetowi wyborczemu partii politycznej;

2) koalicyjnemu komitetowi wyborczemu;

3) komitetowi wyborczemu organizacji;

4) komitetowi wyborczemu wyborców. Art. 400.

§1. Komitet wyborczy partii politycznej obowiązany jest zawiadomić Państwową Komisję Wy borczą o utworzeniu komitetu w okresie od dnia ogło szenia rozporządzenia o zarządzeniu wyborów do 70 dnia przed dniem wyborów.

§2. Do zawiadomienia, o którym mowa w § 1, za łącza się:

1) oświadczenia pełnomocnika wyborczego i pełno mocnika finansowego komitetu wyborczego o przyjęciu pełnomocnictwa, a w przypadku peł nomocnika finansowego — również o spełnieniu przez niego wymogów, o których mowa w art. 127 § 2 i 3;

2) uwierzytelniony odpis z ewidencji partii politycz nych;

3) wyciąg ze statutu partii politycznej wskazujący, który organ jest upoważniony do jej reprezento wania na zewnątrz. Art. 40

1.

§1. Koalicyjny komitet wyborczy może być utworzony w okresie od dnia ogłoszenia rozporzą dzenia o zarządzeniu wyborów do 70 dnia przed dniem wyborów. Pełnomocnik wyborczy koalicyjnego komi tetu wyborczego zawiadamia Państwową Komisję Wyborczą do 70 dnia przed dniem wyborów o utwo rzeniu komitetu wyborczego. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1576 — Poz. 112



§2. Do zawiadomienia, o którym mowa w § 1, za łącza się:

1) umowę o zawiązaniu koalicji wyborczej, wraz z na stępującymi danymi: imionami, nazwiskami, adre sami zamieszkania i numerami ewidencyjnymi PESEL osób wchodzących w skład komitetu wy borczego;

2) oświadczenia pełnomocnika wyborczego i pełno mocnika finansowego o przyjęciu pełnomocnic twa, a w przypadku pełnomocnika finansowego — również o spełnieniu przez niego wymogów, o których mowa w art. 127 § 2 i 3;

3) uwierzytelniony odpis z ewidencji partii politycz nych, partii politycznych tworzących koalicję wy borczą;

4) wyciągi ze statutów partii politycznych tworzących koalicję wyborczą wskazujące, który organ partii jest upoważniony do jej reprezentowania na zew nątrz. Art. 40

2.

§1. Komitet wyborczy organizacji obo wiązany jest zawiadomić komisarza wyborczego właś ciwego ze względu na siedzibę organizacji o utworze niu komitetu w okresie od dnia ogłoszenia rozporzą dzenia o zarządzeniu wyborów do 70 dnia przed dniem wyborów.

§2. W przypadku gdy komitet wyborczy organiza cji zamierza zgłosić kandydatów na radnych w więcej niż w jednym województwie, komitet wyborczy zawia damia Państwową Komisję Wyborczą o utworzeniu komitetu w okresie od dnia ogłoszenia rozporządzenia o zarządzeniu wyborów do 70 dnia przed dniem wy borów.

§3. Do zawiadomień, o których mowa w § 1 i 2, załącza się:

1) oświadczenia pełnomocnika wyborczego i pełno mocnika finansowego komitetu wyborczego o przy jęciu pełnomocnictwa, a w wypadku pełnomocnika finansowego — również o spełnieniu przez niego wymogów, o których mowa w art. 127 § 2 i 3;

2) uwierzytelniony odpis z Krajowego Rejestru Sądo wego albo zaświadczenie organu nadzorującego o tym, że wpłynęła do niego informacja o założe niu stowarzyszenia zwykłego, o której mowa w art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. — Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855, z 2003 r. Nr 96, poz. 874, z 2004 r. Nr 102, poz. 1055 oraz z 2007 r. Nr 112, poz. 766);

3) wyciąg ze statutu albo regulaminu działalności or ganizacji wskazujący organ upoważniony do jej reprezentowania na zewnątrz. Art. 40

3.

§1. Obywatele, w liczbie co najmniej 15, mający prawo wybierania, mogą utworzyć komitet wyborczy wyborców.

§2. Po zebraniu co najmniej 1 000 podpisów oby wateli mających prawo wybierania popierających utworzenie komitetu wyborczego wyborców, pełno mocnik wyborczy zawiadamia Państwową Komisję Wyborczą o utworzeniu komitetu, z zastrzeżeniem § 3. Zawiadomienie może być dokonane do 70 dnia przed dniem wyborów.

§3. Jeżeli komitet wyborczy wyborców został utworzony w celu zgłoszenia kandydatów tylko w jed nym województwie:

1) liczba obywateli, o których mowa w § 1, wynosi 5;

2) liczba podpisów, o których mowa w § 2, wynosi 20, a zawiadomienie, o którym mowa w § 2, składa się komisarzowi wyborczemu właściwemu ze względu na siedzibę komitetu.

§4. Do zawiadomienia, o którym mowa w § 2 i § 3 pkt 2, załącza się:

1) oświadczenie o utworzeniu komitetu wyborczego;

2) oświadczenia pełnomocnika wyborczego i pełno mocnika finansowego o przyjęciu pełnomocnic twa, a w przypadku pełnomocnika finansowego — również o spełnieniu przez niego wymogów, o których mowa w art. 127 § 2 i 3;

3) wykaz obywateli, o których mowa w § 2 albo § 3, zawierający ich imiona, nazwiska, adresy zamiesz kania oraz numery ewidencyjne PESEL, a także własnoręcznie złożone podpisy obywateli.

§5. W przypadku, gdy komitet wyborczy wybor ców został utworzony jedynie w celu zgłoszenia kan dydatów na radnych do rady gminy w gminie niebę dącej miastem na prawach powiatu:

1) pełnomocnik wyborczy jest jednocześnie pełno mocnikiem finansowym tego komitetu;

2) zawiadomienie o utworzeniu komitetu nie wyma ga zebrania podpisów, o których mowa w § 3 pkt 2. Art. 40

4.

§1. W przypadku odmowy przyjęcia przez Państwową Komisję Wyborczą zawiadomienia o utwo rzeniu komitetu wyborczego, o którym mowa w art. 400—403, pełnomocnikowi wyborczemu przy sługuje prawo wniesienia skargi do Sądu Najwyższe go. Skargę wnosi się w terminie 3 dni od dnia dorę czenia postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej o odmowie przyjęcia zawiadomienia.

§2. Sąd Najwyższy rozpatruje skargę w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje orzeczenie w sprawie skargi w terminie 3 dni. Od orze czenia Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny. Orzeczenie doręcza się pełnomocnikowi wy borczemu i Państwowej Komisji Wyborczej. Jeżeli Sąd Najwyższy uzna skargę za zasadną, Państwowa Komi sja Wyborcza niezwłocznie przyjmuje zawiadomienie o utworzeniu komitetu wyborczego. Art. 40

5.

§1. W przypadku odmowy przyjęcia przez komisarza wyborczego zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego, o którym mowa w art. 402 § 1 i art. 403 § 3, pełnomocnikowi wyborczemu przysłu guje prawo wniesienia odwołania do Państwowej Ko misji Wyborczej. Odwołanie wnosi się w terminie 3 dni od daty doręczenia postanowienia komisarza wyborczego o odmowie przyjęcia zawiadomienia.

§2. Państwowa Komisja Wyborcza rozpatruje od wołanie i wydaje orzeczenie w sprawie odwołania w terminie 3 dni. Od postanowienia Państwowej Ko misji Wyborczej nie przysługuje środek prawny. Po Dziennik Ustaw Nr 21 — 1577 — Poz. 112

stanowienie doręcza się pełnomocnikowi wyborcze mu i komisarzowi wyborczemu. Jeżeli Państwowa Komisja Wyborcza uzna odwołanie za zasadne, komi sarz wyborczy niezwłocznie przyjmuje zawiadomienie o utworzeniu komitetu wyborczego. Art. 40

6.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza infor mację o przyjętych przez nią zawiadomieniach o utwo rzonych komitetach wyborczych ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Pol ski” i zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej.

§2. Komisarz wyborczy informację o przyjętych zawiadomieniach o utworzonych komitetach wybor czych zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej. Art. 40

7. Na wniosek komitetu wyborczego odpo wiednie organy mają obowiązek wydać decyzję o na daniu numeru REGON i NIP najpóźniej do końca dru giego dnia roboczego następującego po dniu złożenia wniosku o nadanie numeru. Rozdział 8 Nadawanie numerów zarejestrowanym listom kandydatów Art. 40

8. Listy kandydatów zarejestrowane w wy borach do organów stanowiących jednostek samorzą du terytorialnego otrzymują numery ustalane w dro dze losowania przez:

1) Państwową Komisję Wyborczą;

2) komisarzy wyborczych;

3) gminne komisje wyborcze. Art. 40

9.

§1. Jeżeli komitet wyborczy zarejestro wał listy kandydatów co najmniej w połowie okręgów w wyborach do wszystkich sejmików województw, w tym przynajmniej jedną listę do każdego sejmiku, listy kandydatów tego komitetu zarejestrowane w wy borach do sejmików województw, rad powiatów i rad gmin otrzymują jednolity numer.

§2. Jeżeli komitet wyborczy niespełniający warun ku określonego w § 1 zarejestrował listę kandydatów w co najmniej jednym okręgu w wyborach do sejmiku województwa i zarejestrował listy kandydatów w po nad połowie okręgów w wyborach do wszystkich rad powiatów i rad miast na prawach powiatów na obsza rze tego województwa, w tym przynajmniej jedną listę do każdej z tych rad, listy kandydatów tego komitetu zarejestrowane w wyborach do rad powiatów i rad gmin na obszarze tego województwa, otrzymują jed nolity numer, taki sam jak listy kandydatów tego ko mitetu zarejestrowane w wyborach do sejmiku tego województwa.

§3. Jeżeli komitet wyborczy niespełniający żadne go z warunków określonych w § 1 i 2 zarejestrował listę kandydatów w co najmniej jednym okręgu w wyborach do rady powiatu i zarejestrował listy kandydatów w po nad połowie okręgów w wyborach do wszystkich rad gmin na obszarze tego powiatu w tym przynajmniej jedną listę do każdej z tych rad, listy kandydatów tego komitetu, zarejestrowane w wyborach do rad gmin na obszarze tego powiatu otrzymują jednolity numer, taki sam jak listy kandydatów tego komitetu zarejestrowa ne w wyborach do rady tego powiatu. Art. 4

10.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza na podstawie rejestracji list kandydatów w wyborach do sejmików województw przyznaje, najpóźniej w 25 dniu przed dniem wyborów, numery dla list kandydatów komitetów wyborczych spełniających warunek okreś lony w art. 409 § 1.

§2. Państwowa Komisja Wyborcza niezwłocznie podaje do publicznej wiadomości informację o przy znanych numerach list kandydatów i zawiadamia o nich komisarzy wyborczych wykonujących czynnoś ci o charakterze ogólnowojewódzkim.

§3. Komisarz wyborczy wykonujący czynności o charakterze ogólnowojewódzkim, na podstawie re jestracji list kandydatów w wyborach do sejmiku wo jewództwa, najpóźniej w 23 dniu przed dniem wybo rów, przyznaje zarejestrowanym w wyborach do sej miku województwa listom kandydatów komitetów niespełniających warunku wymienionego w art. 409 § 1 numery:

1) dla list kandydatów komitetów wyborczych zareje strowanych w więcej niż jednym okręgu wybor czym — spośród numerów następujących po nu merach przyznanych w trybie § 1;

2) dla list kandydatów komitetów wyborczych zareje strowanych w jednym okręgu wyborczym — spo śród numerów następujących po numerach przy znanych w trybie pkt 1.

§4. Komisarz wyborczy, o którym mowa w § 3, niezwłocznie podaje do publicznej wiadomości infor mację o przyznanych numerach list kandydatów i za wiadamia o nich pozostałych komisarzy wyborczych działających na obszarze województwa.

§5. Komisarz wyborczy, na podstawie rejestracji list kandydatów w wyborach do rad powiatów na ob szarze jego właściwości, najpóźniej w 21 dniu przed dniem wyborów, przyznaje, odrębnie dla każdego po wiatu, zarejestrowanym w wyborach do rad powiatów listom kandydatów komitetów niespełniających żadne go z warunków określonych w art. 409 § 1 i 2 numery:

1) dla list kandydatów komitetów wyborczych zareje strowanych w więcej niż jednym okręgu wybor czym — spośród numerów następujących po nu merach przyznanych w trybie § 3 pkt 2;

2) dla list kandydatów komitetów wyborczych zareje strowanych w jednym okręgu wyborczym — spo śród numerów następujących po numerach przy znanych w trybie pkt 1.

§6. Komisarz wyborczy niezwłocznie podaje do publicznej wiadomości informację o przyznanych nu merach list kandydatów i zawiadamia o nich gminne komisje wyborcze działające na obszarze jego właści wości.

§7. Gminna komisja wyborcza na podstawie reje stracji list kandydatów w wyborach do rady gminy przyznaje zarejestrowanym w wyborach do rady gmi ny listom kandydatów komitetów niespełniających żadnego z warunków określonych w art. 409 numery:

1) dla list kandydatów komitetów wyborczych zareje strowanych w więcej niż jednym okręgu wybor czym — spośród numerów następujących po nu merach przyznanych w trybie § 5 pkt 2; Dziennik Ustaw Nr 21 — 1578 — Poz. 112



2) dla list kandydatów komitetów wyborczych zareje strowanych w jednym okręgu wyborczym — spo śród numerów następujących po numerach przy znanych w trybie pkt 1.

§8. Gminna komisja wyborcza niezwłocznie poda je do publicznej wiadomości informację o przyzna nych numerach list kandydatów. Rozdział 9 Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych Art. 41

1.

§1. Komitet wyborczy ma prawo do nie odpłatnego rozpowszechniania audycji wyborczych w programach publicznych nadawców radiowych i te lewizyjnych:

1) ogólnokrajowych — jeżeli zarejestrował listy kan dydatów co najmniej w połowie okręgów w wybo rach do wszystkich sejmików województw, w tym przynajmniej jedną listę do każdego sejmiku;

2) regionalnych — jeżeli zarejestrował listę kandyda tów co najmniej w jednym okręgu wyborczym.

§2. Łączny czas rozpowszechniania audycji wy borczych wynosi:

1) w ogólnokrajowych programach — 15 godzin w Telewizji Polskiej i 20 godzin w Polskim Radiu;

2) w regionalnych programach — 15 godzin w każ dym programie Telewizji Polskiej i 20 godzin w każdym programie Polskiego Radia.

§3. W wyborach przedterminowych oraz w wybo rach do nowych rad łączny czas rozpowszechniania audycji wyborczych w odpowiednich programach re gionalnych wynosi 3 godziny w Telewizji Polskiej i 4 godziny w Polskim Radiu.

§4. W wyborach ponownych oraz w wyborach uzupełniających prawo do nieodpłatnego rozpo wszechniania audycji wyborczych nie przysługuje.

§5. Podział czasu antenowego pomiędzy upraw nione komitety wyborcze jest dokonywany proporcjo nalnie do liczby zarejestrowanych list kandydatów w okręgach, na obszarze objętym regionalnym pro gramem, na podstawie informacji okręgowych komi sji wyborczych właściwych dla tego obszaru. Art. 41

2. Na ustalenia dotyczące podziału czasu antenowego, o którym mowa w art. 411 § 5, komite tom wyborczym przysługuje skarga do komisarza wy borczego właściwego ze względu na siedzibę oddziału Telewizji Polskiej lub Polskiego Radia. Skargę wnosi się w terminie 48 godzin od dokonania ustalenia. Ko misarz wyborczy rozpatruje sprawę niezwłocznie i wy daje postanowienie. Od postanowienia komisarza wy borczego nie przysługuje środek prawny. Rozdział 10 Przepisy szczególne dotyczące wyborów do rad gmin Art. 41

3. Wybory do rad gmin, pod nadzorem Pań stwowej Komisji Wyborczej i komisarzy wyborczych, przeprowadzają:

1) gminne komisje wyborcze;

2) obwodowe komisje wyborcze. Art. 41

4. Radni są wybierani w okręgach wybor czych bezpośrednio spośród zgłoszonych kandyda tów. Art. 41

5. W gminie niebędącej miastem na pra wach powiatu o wyborze na radnego rozstrzyga liczba ważnie oddanych głosów na poszczególnych kandy datów. Art. 41

6.

§1. W miastach na prawach powiatu po działu mandatów pomiędzy listy kandydatów dokonu je się proporcjonalnie do łącznej liczby ważnie odda nych głosów odpowiednio na kandydatów danej listy.

§2. W podziale mandatów, o którym mowa w § 1, uczestniczą listy kandydatów tych komitetów wybor czych, na których listy w skali gminy oddano co naj mniej 5 % ważnie oddanych głosów.

§3. Przepisy § 1 i 2 stosuje się również do miast na prawach powiatu oraz dzielnic miasta stołecznego Warszawy. Art. 41

7.

§1. Okręg wyborczy obejmuje część ob szaru gminy.

§2. W gminach na terenach wiejskich okręgiem wyborczym jest jednostka pomocnicza gminy. Jed nostki pomocnicze gminy łączy się w celu utworzenia okręgu lub dzieli się na dwa lub więcej okręgów wy borczych, jeżeli wynika to z konieczności zachowania jednolitej normy przedstawicielstwa.

§3. Jednostkę pomocniczą gminy dzieli się na dwa lub więcej okręgów wyborczych również wtedy, gdy:

1) w gminie niebędącej miastem na prawach powia tu liczba radnych wybieranych w danej jednostce pomocniczej byłaby większa niż 1;

2) w mieście na prawach powiatu liczba radnych wy bieranych w danej jednostce pomocniczej byłaby większa niż 10.

§4. W miastach przy tworzeniu okręgów wybor czych uwzględnia się utworzone jednostki pomocni cze. Art. 41

8.

§1. W każdym okręgu wyborczym two rzonym dla wyboru rady w gminie niebędącej mia stem na prawach powiatu wybiera się 1 radnego.

§2. Dla wyboru rady w mieście na prawach po wiatu tworzy się okręgi wyborcze, w których wybiera się od 5 do 10 radnych. Art. 41

9.

§1. Podział gminy na okręgi wyborcze jest stały, z zastrzeżeniem art. 421.

§2. Podział na okręgi wyborcze, ich granice i nu mery oraz liczbę radnych wybieranych w każdym okręgu ustala, na wniosek wójta, rada gminy według jednolitej normy przedstawicielstwa obliczonej przez Dziennik Ustaw Nr 21 — 1579 — Poz. 112

podzielenie liczby mieszkańców gminy przez liczbę radnych wybieranych do danej rady, z uwzględnie niem art. 417 i następujących zasad:

1) ułamki liczby mandatów wybieranych w okręgu wyborczym równe lub większe od 1/2, jakie wyni kają z zastosowania normy przedstawicielstwa, za okrągla się w górę do liczby całkowitej;

2) jeżeli w wyniku postępowania, o którym mowa w pkt 1, liczba radnych wybieranych w okręgach przewyższa liczby wynikające z art. 373 i art. 418 § 2, mandaty nadwyżkowe odejmuje się w tych okręgach wyborczych, w których norma przedsta wicielstwa jest najmniejsza; w przypadku gdy licz ba mandatów jest mniejsza od wynikającej z art. 373 i art. 418 § 2, dodatkowe mandaty przy dziela się tym okręgom wyborczym, w których norma przedstawicielstwa jest największa.

§3. Przepisy § 2 stosuje się odpowiednio do po działu na okręgi wyborcze gminy niebędącej miastem na prawach powiatu.

§4. Uchwałę rady gminy w sprawie okręgów wy borczych ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzę dowym oraz podaje się do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. Po jednym egzempla rzu uchwały przekazuje się niezwłocznie wojewodzie i komisarzowi wyborczemu. Art. 4

20.

§1. Na ustalenia rady gminy w sprawach okręgów wyborczych wyborcom, w liczbie co naj mniej 15, przysługuje prawo wniesienia skargi do ko misarza wyborczego w terminie 5 dni od daty podania do publicznej wiadomości uchwały, o której mowa w art. 419

§4. Komisarz wyborczy rozpoznaje sprawę w terminie 5 dni i wydaje postanowienie, doręczając je niezwłocznie wnoszącym skargę oraz radzie gminy.

§2. Od postanowienia komisarza wyborczego przysługuje odwołanie do Państwowej Komisji Wy borczej w terminie 5 dni od daty jego doręczenia. Od orzeczenia Państwowej Komisji Wyborczej nie przy sługuje środek prawny. Art. 42

1.

§1. Zmiany granic okręgów wyborczych mogą być dokonywane najpóźniej na 3 miesiące przed upływem kadencji, jeżeli konieczność taka wynika ze zmiany w podziale terytorialnym państwa, zmiany granic jednostek pomocniczych gminy, zmiany liczby mieszkańców danej gminy, zmiany liczby radnych w radzie gminy lub zmiany liczby radnych wybiera nych w okręgach wyborczych.

§2. Do zmian w podziale na okręgi wyborcze, o których mowa w § 1, stosuje się odpowiednio prze pisy art. 419 § 2—4 oraz art. 420. Art. 42

2. Informację o okręgach wyborczych, ich granicach i numerach, liczbie radnych wybieranych w każdym okręgu wyborczym oraz o wyznaczonej sie dzibie gminnej komisji wyborczej podaje do publicz nej wiadomości wójt, w formie obwieszczenia, naj później w 70 dniu przed dniem wyborów. Art. 42

3. W razie konieczności dokonania podziału gminy na okręgi wyborcze przed wyborami, o których mowa w art. 372, terminy określone w art. 421 § 1 i art. 422 nie obowiązują. Art. 42

4. Kandydaci zgłaszani są w formie list kan dydatów. Przez listę kandydatów rozumie się również zgłoszenie jednego kandydata. Art. 42

5.

§1. Komitet wyborczy może zgłosić w każdym okręgu wyborczym tylko jedną listę kandy datów.

§2. Lista kandydatów w wyborach do rady:

1) w gminie niebędącej miastem na prawach powia tu może zawierać tylko jedno nazwisko;

2) w mieście na prawach powiatu nie może zawierać mniej niż 5 nazwisk kandydatów, z tym że liczba kandydatów nie może być większa niż dwukrot ność liczby radnych wybieranych w danym okręgu wyborczym.

§3. Na liście, o której mowa w § 2 pkt 2:

1) liczba kandydatów — kobiet nie może być mniej sza niż 35 % liczby wszystkich kandydatów na liście;

2) liczba kandydatów — mężczyzn nie może być mniejsza niż 35 % liczby wszystkich kandydatów na liście.

§4. Kandydować można tylko w jednym okręgu wyborczym i tylko z jednej listy kandydatów. Art. 42

6.

§1. W zgłoszeniu listy kandydatów poda je się:

1) nazwę komitetu wyborczego oraz dokładny adres jego siedziby;

2) nazwę rady gminy oraz numer okręgu wyborcze go, do którego dokonuje się zgłoszenia;

3) nazwiska i imiona, wiek oraz miejsce zamieszkania kandydatów; nazwiska kandydatów umieszcza się w kolejności ustalonej przez komitet wyborczy.

§2. Do każdego zgłoszenia należy dołączyć pisem ne oświadczenia kandydatów o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz o posiadaniu prawa wybieralnoś ci do danej rady. Zgoda kandydata na kandydowanie w wyborach powinna zawierać dane: imię (imiona), nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo oraz numer ewi dencyjny PESEL kandydata, a także wskazanie jego przynależności do partii politycznej; zgodę na kandy dowanie kandydat opatruje datą i własnoręcznym podpisem.

§3. W przypadku zgłoszenia kandydatury obywa tela Unii Europejskiej niebędącego obywatelem pol skim do pisemnej zgody kandydata na kandydowanie dołącza się również:

1) oświadczenie kandydata określające ostatni adres zamieszkania w państwie członkowskim Unii Eu ropejskiej jego pochodzenia;

2) oświadczenie kandydata, że nie został pozbawiony prawa do kandydowania w państwie członkow skim Unii Europejskiej jego pochodzenia;

3) oświadczenie kandydata, że nie pełni on urzędu, który objęty jest zakazem łączenia funkcji. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1580 — Poz. 112



§4. W przypadku wątpliwości co do treści oświad czenia, o którym mowa w § 3 pkt 2, kandydat może zostać zobowiązany przez właściwy organ wyborczy do przedłożenia przed albo po wyborach zaświadcze nia wydanego przez właściwy organ administracyjny państwa członkowskiego Unii Europejskiej jego po chodzenia, potwierdzającego, że nie pozbawiono go prawa do kandydowania w wyborach w tym państwie członkowskim lub że organowi temu nic nie wiadomo o pozbawieniu go takiego prawa.

§5. W przypadku zgłoszenia kandydatury obywa tela polskiego urodzonego przed dniem 1 sierpnia 1972 r. do pisemnej zgody kandydata na kandydowa nie dołącza się również oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bez pieczeństwa państwa z lat 1944—1990 oraz treści tych dokumentów, albo informację, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy.

§6. W zgłoszeniu można wnosić o oznaczenie kan dydatury nazwą lub skrótem nazwy partii politycznej lub organizacji popierającej kandydata (nie więcej jed nak niż jedną nazwą lub jednym skrótem nazwy skła dającymi się z nie więcej niż 45 znaków drukarskich, wliczając spacje). Fakt poparcia kandydatury powinien być potwierdzony pisemnie przez właściwy statutowo organ partii lub organizacji; potwierdzenie składa się łącznie ze zgłoszeniem.

§7. Do zgłoszenia listy kandydatów należy dołą czyć dokument potwierdzający przyjęcie przez właści wy organ wyborczy zawiadomienia o utworzeniu ko mitetu wyborczego. Art. 42

7.

§1. Każda zgłaszana lista kandydatów powinna być poparta podpisami:

1) co najmniej 25 wyborców — jeżeli dotyczy zgło szenia w gminie niebędącej miastem na prawach powiatu;

2) co najmniej 150 wyborców — jeżeli dotyczy zgło szenia w mieście na prawach powiatu.

§2. Wyborca może udzielić poparcia dowolnej liczbie list kandydatów. Wycofanie udzielonego po parcia nie rodzi skutków prawnych.

§3. Wyborca udzielający poparcia liście składa podpis obok czytelnie wpisanego jego nazwiska i imie nia, adresu zamieszkania oraz numeru ewidencyjnego PESEL.

§4. Wykaz podpisów musi zawierać na każdej stronie nazwę komitetu wyborczego zgłaszającego listę, numer okręgu wyborczego, w którym lista jest zgłaszana, nazwiska i imiona zgłaszanych kandydatów oraz adnotację: „Udzielam poparcia liście kandydatów zgłaszanej przez ………….. (nazwa komitetu wyborczego) w okrę gu wyborczym nr …… (numer okręgu) w wyborach do Rady ………………… (nazwa rady) zarządzonych na ………………. (dzień, miesiąc, rok).”. Art. 42

8.

§1. Listy kandydatów, odrębnie dla każ dego okręgu wyborczego, zgłasza się do gminnej ko misji wyborczej najpóźniej w 40 dniu przed dniem wy borów do godziny 2400, wraz z wykazem podpisów.

§2. Zgłoszenia listy dokonuje pełnomocnik wybor czy komitetu wyborczego lub upoważniona przez nie go osoba, zwani dalej „osobą zgłaszającą listę”. Do zgłoszenia załącza się dokument, wydany przez komi tet wyborczy, stwierdzający ustanowienie pełnomoc nika wyborczego, z podaniem jego nazwiska i imienia oraz dokładnego adresu zamieszkania i numeru ewi dencyjnego PESEL.

§3. Jeżeli zgłoszenia listy dokonuje osoba upo ważniona przez pełnomocnika wyborczego, do zgło szenia załącza się również upoważnienie, o którym mowa w § 2, wydane przez pełnomocnika wyborcze go.

§4. Po dokonaniu zgłoszenia uzupełnienie listy o nazwiska kandydatów lub zmiany kandydatów albo ich kolejności na liście są niedopuszczalne. Art. 42

9. Gminna komisja wyborcza, przyjmując zgłoszenie, niezwłocznie bada, czy zgłoszenie jest zgodne z przepisami kodeksu. Na każdym zgłoszeniu komisja odnotowuje datę i godzinę oraz liczbę porząd kową jego wpływu. Art. 430.

§1. Jeżeli gminna komisja wyborcza stwierdzi, na podstawie dostępnych urzędowo doku mentów, a w razie potrzeby również wyjaśnień wy borców, że zgłoszenie nie uzyskało wymaganego w myśl art. 427 poparcia wyborców, wówczas odma wia jego przyjęcia, wskazując stwierdzone wady, i zwraca zgłoszenie osobie zgłaszającej listę.

§2. Jeżeli usunięcie wskazanych wad zgłoszenia nie jest możliwe w terminie ustalonym dla dokonywa nia zgłoszeń, komisja odmawia rejestracji zgłoszenia i niezwłocznie zawiadamia o tym osobę zgłaszającą listę. Art. 43

1.

§1. Jeżeli gminna komisja wyborcza stwierdzi inne wady zgłoszenia aniżeli te, o których mowa w art. 430, wówczas wzywa osobę zgłaszającą listę do ich usunięcia w terminie 3 dni. W przypadku nieusunięcia wskazanych wad w terminie komisja od mawia rejestracji zgłoszenia w całości lub co do po szczególnych kandydatów. W razie odmowy rejestra cji w odniesieniu do niektórych kandydatów zgłosze nie rejestruje się w zakresie nieobjętym odmową, o ile liczba kandydatów nieobjętych odmową nie jest niż sza niż minimalna wymagana liczba kandydatów na liście.

§2. Jeżeli wada zgłoszenia polega na niespełnie niu wymogu, o którym mowa w art. 425 § 3, komisja wzywa pełnomocnika do jej usunięcia w terminie 3 dni; przepisu art. 428 § 4 nie stosuje się. W przypad ku nieusunięcia wady w terminie komisja postanawia o odmowie rejestracji zgłoszenia w całości. Art. 43

2.

§1. Uchwały gminnej komisji wyborczej, o których mowa w art. 430 oraz art. 431, wraz z uza sadnieniem doręcza się niezwłocznie osobie zgłasza jącej listę. Od uchwały osobie zgłaszającej listę przy sługuje prawo wniesienia odwołania do komisarza wyborczego w terminie 3 dni od daty jej doręczenia, który rozpatruje odwołanie w terminie 3 dni i wydaje postanowienie w sprawie odwołania. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1581 — Poz. 112



§2. Na postanowienie komisarza wyborczego uznające odwołanie za nieuzasadnione osobie zgła szającej listę przysługuje prawo wniesienia skargi do Państwowej Komisji Wyborczej w terminie 3 dni od daty doręczenia postanowienia komisarza wyborcze go. Państwowa Komisja Wyborcza rozpatruje skargę i wydaje postanowienie w terminie 3 dni. Od postano wienia Państwowej Komisji Wyborczej nie przysługu je środek prawny. Art. 43

3.

§1. Gminna komisja wyborcza niezwłocz nie rejestruje we wskazanym okręgu wyborczym zgło szenie listy kandydatów dokonane zgodnie z przepisa mi kodeksu, sporządzając protokół rejestracji. Po jed nym egzemplarzu protokołu doręcza się osobie zgła szającej listę i przesyła komisarzowi wyborczemu.

§2. Komisja przekazuje niezwłocznie oświadcze nia lub informacje, o których mowa w art. 426 § 5, do oddziałowego biura lustracyjnego Instytutu Pamięci Narodowej — Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu właściwego ze względu na miej sce zamieszkania kandydata. Art. 43

4.

§1. Jeżeli w terminie przewidzianym dla zgłoszenia list kandydatów nie zostanie w danym okręgu wyborczym zgłoszona żadna lista albo zosta nie zgłoszona tylko jedna lista, a liczba zgłoszonych kandydatów jest równa liczbie radnych wybieranych w okręgu bądź mniejsza od niej, gminna komisja wy borcza niezwłocznie wzywa, przez rozplakatowanie obwieszczeń, do dokonania dodatkowych zgłoszeń. W takim przypadku termin zgłaszania list kandydatów ulega przedłużeniu o 5 dni, licząc od dnia rozplakato wania obwieszczenia.

§2. Jeżeli w danym okręgu wyborczym pomimo postępowania, o którym mowa w § 1, nie została zare jestrowana żadna lista kandydatów albo została zare jestrowana tylko jedna lista kandydatów, wyborów w tym okręgu nie przeprowadza się. O przyczynach nieprzeprowadzenia wyborów komisja niezwłocznie powiadamia wyborców w drodze obwieszczenia, któ rego druk i rozplakatowanie zapewnia wójt. Art. 43

5.

§1. Gminna komisja wyborcza zarządza wydrukowanie obwieszczenia o zarejestrowanych listach kandydatów, zawierającego ich numery, skróty nazw komitetów, dane o kandydatach umieszczone w zgłoszeniach list wraz z oznaczeniem, o którym mo wa w art. 426

§6. W obwieszczeniu podaje się również treść oświadczeń, o których mowa w art. 7 ust. 1 usta wy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu infor macji o dokumentach organów bezpieczeństwa pań stwa z lat 1944—1990 oraz treści tych dokumentów, w zakresie określonym w art. 13 tej ustawy.

§2. Obwieszczenie, o którym mowa w § 1, przeka zuje się wójtowi, który zapewnia jego druk i rozplaka towanie na obszarze gminy najpóźniej w 20 dniu przed dniem wyborów. Jeden egzemplarz obwieszczenia przesyła się niezwłocznie komisarzowi wyborczemu. Art. 43

6.

§1. Gminna komisja wyborcza skreśla z zarejestrowanej listy kandydatów nazwisko kandy data, który zmarł, utracił prawo wybieralności, złożył nieprawdziwe oświadczenie, o którym mowa w art. 426 § 2, został zgłoszony jako kandydat do wię cej niż jednego organu stanowiącego, o którym mowa w art. 5 pkt 3, w więcej niż jednym okręgu wyborczym lub na więcej niż jednej liście kandydatów lub złożył oświadczenie na piśmie o wycofaniu zgody na kandy dowanie, i zawiadamia o tym niezwłocznie właściwe go pełnomocnika wyborczego.

§2. Jeżeli skreślenie nazwiska kandydata nastąpi ło wskutek śmierci kandydata i powoduje, że w okrę gu wyborczym liczba kandydatów jest równa liczbie radnych wybieranych w tym okręgu lub mniejsza od niej, komisja informuje właściwego pełnomocnika wyborczego o możliwości zgłoszenia nowego kandy data. Uzupełnienia listy dokonuje się najpóźniej w 10 dniu przed dniem wyborów; w takim przypadku przepisu art. 427 § 1 nie stosuje się.

§3. Komisja unieważnia rejestrację listy, jeżeli po zostaje na niej mniej nazwisk kandydatów niż mini malna wymagana liczba kandydatów na liście lub je żeli komitet wyborczy powiadomi komisję o swoim rozwiązaniu. Od uchwały komisji nie przysługuje śro dek prawny.

§4. Oświadczenie o wycofaniu zgody na kandydo wanie złożone w terminie krótszym niż 14 dni przed dniem wyborów nie wywołuje skutku, o którym mowa w § 1, chyba że na liście nie pozostaje nazwisko żad nego kandydata.

§5. O skreśleniu nazwiska kandydata i zgłoszeniu nowego kandydata, a także o unieważnieniu zareje strowanej listy kandydatów z przyczyn, o których mo wa w § 3, komisja zawiadamia niezwłocznie wybor ców danego okręgu wyborczego oraz komisarza wy borczego.

§6. W przypadku rozwiązania komitetu wyborcze go w trybie, o którym mowa w art. 101 § 1, właściwa terytorialna komisja wyborcza unieważnia rejestrację list tego komitetu. Art. 43

7.

§1. Gminna komisja wyborcza po zareje strowaniu list kandydatów zarządza wydrukowanie, odrębnie dla każdego okręgu wyborczego, kart do gło sowania i zapewnia ich przekazanie obwodowym ko misjom wyborczym w trybie określonym przez komi sarza wyborczego.

§2. Jeżeli po wydrukowaniu kart do głosowania komisja skreśli z listy kandydatów nazwisko kandyda ta z przyczyn, o których mowa w art. 436 § 1, nazwisko kandydata pozostawia się na wydrukowanych kartach do głosowania. Informacje o skreśleniu oraz o warun kach ważności głosu oddanego na takiej karcie komi sja podaje do publicznej wiadomości w formie ob wieszczenia i zapewnia jego rozplakatowanie w loka lach wyborczych w dniu wyborów.

§3. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli ko misja wyborcza unieważnia rejestrację listy kandyda tów z przyczyn, o których mowa w art. 436 § 3. Art. 43

8.

§1. Na karcie do głosowania w okręgu wyborczym umieszcza się listy kandydatów zareje strowane w danym okręgu według nadanych im nu merów, wymieniając nazwiska i imiona kandydatów każdej z list w kolejności ich umieszczenia na liście, wraz ze skrótami nazw komitetów wyborczych. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1582 — Poz. 112



§2. Nazwisko i imię (imiona) kandydata jest po przedzone z lewej strony kratką przeznaczoną na po stawienie znaku „x” oznaczającego głos oddany na danego kandydata. Art. 43

9.

§1. W wyborach radnych w gminie nie będącej miastem na prawach powiatu wyborca głosu je na określonego kandydata, stawiając znak „x” (dwie przecinające się linie w obrębie kratki) w kratce z lewej strony obok nazwiska tego kandydata.

§2. Za nieważny uznaje się głos, jeżeli na karcie do głosowania postawiono znak „x” w kratce z lewej strony obok nazwiska więcej niż jednego kandydata lub nie postawiono znaku „x” w kratce z lewej strony obok nazwiska żadnego kandydata. Głos jest również nieważny, jeżeli znak „x” postawiono w kratce wyłącz nie przy nazwisku kandydata w sytuacji określonej w art. 437 § 2. Art. 440.

§1. W wyborach radnych w mieście na prawach powiatu wyborca głosuje tylko na jedną listę kandydatów, stawiając znak „x” w kratce z lewej stro ny obok nazwiska jednego z kandydatów z tej listy, przez co wskazuje jego pierwszeństwo do uzyskania mandatu.

§2. Za nieważny uznaje się głos, jeżeli na karcie do głosowania postawiono znak „x” w kratce z lewej strony obok nazwisk dwóch lub większej liczby kandy datów z różnych list lub nie postawiono tego znaku w kratce z lewej strony obok nazwiska żadnego kandy data z którejkolwiek z list.

§3. Jeżeli znak „x” postawiono w kratce z lewej strony wyłącznie przy nazwisku kandydata z jednej tyl ko listy w sytuacji określonej w art. 437 § 2, głos taki uznaje się za ważny i oddany na tę listę.

§4. Jeżeli znak „x” postawiono w kratce z lewej strony obok nazwisk dwóch lub większej liczby kandy datów, ale z tej samej listy, głos uznaje się za ważny i oddany na wskazaną listę z przyznaniem pierwszeń stwa do uzyskania mandatu temu kandydatowi, przy którego nazwisku znak „x” jest umieszczony w pierw szej kolejności. Art. 44

1. Na podstawie protokołów otrzymanych od obwodowych komisji wyborczych gminna komisja wyborcza ustala wyniki głosowania i wyniki wyborów do rady gminy odrębnie dla każdego okręgu wybor czego. Art. 44

2.

§1. Gminna komisja wyborcza sporządza zestawienie wyników głosowania w okręgu wybor czym, na urzędowym formularzu, w trzech egzempla rzach.

§2. W zestawieniu wymienia się odpowiednio licz by:

1) osób uprawnionych do głosowania;

2) wyborców, którym wydano karty do głosowania;

3) wyborców głosujących przez pełnomocnika;

4) kart wyjętych z urny, w tym: a) kart nieważnych, b) kart ważnych;

5) głosów nieważnych;

6) głosów ważnie oddanych łącznie na wszystkie listy kandydatów, a w przypadku gmin niebędących miastami na prawach powiatu — na wszystkich kandydatów;

7) głosów ważnie oddanych na każdą z list kandyda tów — w przypadku wyborów do rad w miastach na prawach powiatu;

8) głosów ważnie oddanych na poszczególnych kan dydatów.

§3. Na podstawie zestawień, o których mowa w § 1, gminna komisja wyborcza ustala wyniki wybo rów radnych w okręgach wyborczych. Art. 44

3.

§1. W wyborach do rady w gminie niebę dącej miastem na prawach powiatu za wybranych w danym okręgu wyborczym uważa się tych kandyda tów, którzy otrzymali kolejno największą liczbę ważnie oddanych głosów.

§2. Jeżeli dwóch lub więcej kandydatów otrzyma równą liczbę głosów uprawniającą do uzyskania man datu, o wyborze decyduje większa liczba obwodów, w których kandydaci otrzymali największą liczbę gło sów, a gdyby i liczby obwodów były równe — roz strzyga losowanie przeprowadzone przez komisję.

§3. Tryb przeprowadzenia losowania, o którym mowa w § 2, określa Państwowa Komisja Wyborcza. Art. 44

4.

§1. W wyborach do rady w mieście na prawach powiatu gminna komisja wyborcza, na pod stawie zestawienia, o którym mowa w art. 442, doko nuje podziału mandatów w każdym okręgu wybor czym pomiędzy listy kandydatów w sposób następu jący:

1) liczbę głosów ważnie oddanych na każdą z list w okręgu wyborczym dzieli się kolejno przez 1; 2; 3; 4 i dalsze kolejne liczby, aż do chwili, gdy z otrzy manych w ten sposób ilorazów da się uszerego wać tyle kolejno największych liczb, ile wynosi liczba mandatów do rozdzielenia między listy;

2) każdej liście przyznaje się tyle mandatów, ile spo śród ustalonego w powyższy sposób szeregu ilo razów przypada jej liczb kolejno największych.

§2. Jeżeli kilka list uzyskało ilorazy równe ostat niej liczbie z liczb uszeregowanych w podany wyżej sposób, a tych list jest więcej niż mandatów do roz dzielenia, pierwszeństwo mają listy w kolejności ogól nej liczby oddanych na nie głosów. Gdyby na dwie lub więcej list oddano równą liczbę głosów, o pierwszeń stwie rozstrzyga liczba obwodów głosowania, w któ rych na daną listę oddano większą liczbę głosów. Je żeli i te liczby byłyby równe, wówczas o pierwszeń stwie rozstrzyga losowanie przeprowadzone przez ko misję. Tryb przeprowadzenia losowania określa Pań stwowa Komisja Wyborcza.

§3. Mandaty przypadające danej liście kandyda tów uzyskują kandydaci w kolejności wynikającej z otrzymanej liczby głosów w ramach listy. Przy rów nej liczbie głosów stosuje się odpowiednio art. 233. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1583 — Poz. 112

Art. 44

5.

§1. Po ustaleniu wyników wyborów we wszystkich okręgach wyborczych, zgodnie z zasadami określonymi w art. 443 i art. 444, gminna komisja wy borcza sporządza w trzech egzemplarzach protokół z wyborów do rady gminy.

§2. W protokole podaje się, według okręgów wy borczych, liczbę radnych wybieranych w okręgu oraz nazwiska i imiona wybranych radnych z podaniem oznaczenia listy, z której zostali wybrani; w protokole podaje się również ewentualną liczbę nieobsadzonych mandatów.

§3. W protokole podaje się również przebieg loso wania, o którym mowa w art. 443 § 3 oraz w art. 444 § 2.

§4. Do protokołu załącza się zestawienia wyników głosowania w okręgach wyborczych.

§5. Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzą ce w skład komisji wyborczej obecne przy jego spo rządzaniu. Protokół opatruje się pieczęcią komisji.

§6. Pełnomocnikom wyborczym i członkom komi sji przysługuje prawo wniesienia do protokołu uwag z wymienieniem konkretnych zarzutów. Przepis art. 75 § 6 stosuje się odpowiednio. Art. 44

6. Gminna komisja wyborcza niezwłocznie podaje do publicznej wiadomości wyniki głosowania i wyniki wyborów w okręgach wyborczych poprzez wywieszenie w swojej siedzibie w miejscu łatwo do stępnym dla wyborców jednego z egzemplarzy proto kołu z wyborów do rady gminy wraz z zestawieniami, o których mowa w art. 442. Art. 44

7.

§1. Przewodniczący komisji wyborczej przekazuje niezwłocznie komisarzowi wyborczemu, w zapieczętowanym pakiecie, jeden egzemplarz pro tokołu z wyborów wraz z protokołami głosowania w obwodach głosowania, w trybie określonym przez Państwową Komisję Wyborczą.

§2. Państwowa Komisja Wyborcza może określić zasady i tryb wcześniejszego przekazywania danych z protokołu z wyborów za pośrednictwem sieci elek tronicznego przesyłania danych.

§3. Pozostałe dokumenty z wyborów oraz pieczęć przewodniczący komisji wyborczej przekazuje w de pozyt wójtowi. Art. 44

8.

§1. Po otrzymaniu protokołów od gmin nej komisji wyborczej komisarz wyborczy dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia wyników głoso wania i wyników wyborów w okręgach wyborczych.

§2. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w usta leniu wyników, komisarz wyborczy zarządza ponowne ustalenie tych wyników i zawiadamia o tym nie zwłocznie Państwową Komisję Wyborczą. Przepisy art. 441—447 stosuje się odpowiednio. Art. 44

9. Gminna komisja wyborcza wydaje rad nym zaświadczenia o wyborze. Wzór zaświadczenia określa Państwowa Komisja Wyborcza. Rozdział 11 Przepisy szczególne dotyczące wyborów do rad powiatów Art. 450. Do wyborów do rad powiatów w zakresie nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 10 dotyczące wyborów do rad w miastach na prawach powiatu, chyba że przepisy niniejszego rozdziału stanowią inaczej. Art. 45

1. Wybory do rad powiatów, pod nadzorem Państwowej Komisji Wyborczej i komisarzy wybor czych, przeprowadzają:

1) powiatowe komisje wyborcze;

2) obwodowe komisje wyborcze. Art. 45

2.

§1. W razie zarządzenia wyborów do rad powiatów na ten sam dzień, na który zarządzono wybo ry do rad gmin, głosowanie przeprowadzają obwodo we komisje wyborcze powołane dla wyborów do rad gmin, na podstawie tych samych spisów wyborców.

§2. W przypadku, o którym mowa w § 1, obwodo wa komisja wyborcza sporządza oddzielnie protokoły głosowania w obwodach dla wyborów do rady gminy i dla wyborów do rady powiatu, przekazując je odpo wiednio gminnej i powiatowej komisji wyborczej. Art. 45

3. W każdym okręgu wyborczym wybiera się od 3 do 10 radnych. Art. 45

4.

§1. W celu przeprowadzenia wyborów powiat dzieli się na okręgi wyborcze.

§2. Okręgiem wyborczym jest jedna gmina.

§3. W celu tworzenia okręgów możliwe jest łącze nie gmin tylko w przypadku, gdy liczba radnych przy padająca na którąkolwiek z gmin, wynikająca z normy przedstawicielstwa dla okręgów, wynosiłaby mniej niż 3.

§4. Podział gminy na dwa lub więcej okręgów jest dopuszczalny jedynie w przypadku, gdyby liczba rad nych przypadających na tę gminę, wynikająca z nor my przedstawicielstwa dla okręgów, wynosiła więcej niż 10.

§5. Utworzenie na obszarze gminy dwóch lub wię cej okręgów wyborczych wymaga porozumienia z radą tej gminy; należy przy tym uwzględnić podział danej gminy na okręgi wyborcze dla wyborów do rad gmin.

§6. Łączenie dwóch lub więcej gmin w celu utwo rzenia okręgu wyborczego wymaga zasięgnięcia opi nii rad tych gmin.

§7. W miastach przy tworzeniu okręgów wybor czych uwzględnia się utworzone jednostki pomocnicze. Art. 45

5. Uchwałę rady powiatu w sprawie okrę gów wyborczych ogłasza się w wojewódzkim dzienni ku urzędowym oraz podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. Po jednym egzempla rzu uchwały przesyła się niezwłocznie każdej radzie gminy położonej na obszarze powiatu oraz wojewo dzie i komisarzowi wyborczemu. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1584 — Poz. 112

Art. 45

6.

§1. Na ustalenia rady powiatu w spra wach okręgów wyborczych zainteresowanej radzie gminy, a także wyborcom w liczbie co najmniej 15, przysługuje prawo wniesienia skargi do komisarza wyborczego w terminie 5 dni od daty ich otrzymania. Komisarz wyborczy rozpoznaje sprawę w terminie 5 dni i wydaje orzeczenie, doręczając je niezwłocznie wnoszącym skargę oraz radzie powiatu.

§2. Od orzeczenia komisarza wyborczego przysłu guje odwołanie do Państwowej Komisji Wyborczej w terminie 5 dni od daty jego doręczenia. Od orzecze nia Państwowej Komisji Wyborczej nie przysługuje środek prawny. Art. 45

7.

§1. Liczba kandydatów na liście nie może być mniejsza niż 3 i większa niż dwukrotność liczby radnych wybieranych w danym okręgu.

§2. W przypadku zgłoszenia listy zawierającej 3 kandydatów:

1) liczba kandydatów — kobiet,

2) liczba kandydatów — mężczyzn — nie może być mniejsza niż 1.

§3. Każda zgłoszona lista kandydatów powinna być poparta podpisami co najmniej 200 wyborców. Art. 45

8. W razie zarządzenia wyborów do rad po wiatów na ten sam dzień, na który zarządzono wybory do rad gmin, komitety wyborcze zgłaszające listy kan dydatów w wyborach do rad powiatów mogą zgłaszać również listy kandydatów na radnych do rad gmin. Rozdział 12 Przepisy szczególne dotyczące wyborów do sejmików województw Art. 45

9.

§1. Do wyborów do sejmików woje wództw w zakresie nieuregulowanym stosuje się od powiednio przepisy rozdziału 10 dotyczące wyborów do rad w miastach na prawach powiatu, chyba że przepisy niniejszego rozdziału stanowią inaczej.

§2. Ilekroć w przepisach niniejszego rozdziału jest mowa o powiecie rozumie się przez to również miasta na prawach powiatu.

§3. Ilekroć w przepisach niniejszego rozdziału jest mowa o powiatowej komisji wyborczej rozumie się przez to również miejską komisję wyborczą w mieście na prawach powiatu. Art. 460. Wybory do sejmików województw, pod nadzorem Państwowej Komisji Wyborczej i komisarzy wyborczych, przeprowadzają:

1) wojewódzkie komisje wyborcze;

2) powiatowe komisje wyborcze;

3) obwodowe komisje wyborcze. Art. 46

1.

§1. W razie zarządzenia wyborów do sej mików województw na ten sam dzień, na który zarzą dzono wybory do rad powiatów:

1) głosowanie przeprowadzają obwodowe komisje wyborcze powołane dla wyborów do rad powia tów, na podstawie tych samych spisów wybor ców;

2) powiatowe komisje wyborcze powołane dla wybo rów do rad powiatów sporządzają protokoły zbior czych wyników głosowania w powiecie dla wybo rów do sejmiku województwa.

§2. W przypadku, o którym mowa w § 1, sporzą dzane są odrębne protokoły głosowania w obwodzie dla wyborów do sejmików województw i dla wybo rów do rad powiatów.

§3. Miejskie komisje wyborcze w miastach na pra wach powiatu sporządzają protokoły zbiorczych wyni ków głosowania w mieście dla wyborów do sejmiku województwa.

§4. Przepisy § 1—3 stosuje się odpowiednio w ra zie zarządzenia na ten sam dzień wyborów do sejmi ków województw, rad powiatów i rad gmin. Art. 46

2.

§1. W celu przeprowadzenia wyborów obszar województwa dzieli się na okręgi wyborcze.

§2. Okręgiem wyborczym jest jeden powiat lub je go część.

§3. Łączenie powiatów w celu utworzenia okręgu wyborczego jest dopuszczalne jedynie w przypadku, gdyby liczba radnych wybieranych w danym powiecie do sejmiku województwa była mniejsza niż 5.

§4. Łączenie powiatów nie może naruszać więzi społecznych łączących wyborców należących do mniejszości narodowych lub etnicznych, zamieszkują cych na terytorium łączonych powiatów.

§5. Podział powiatu na dwa lub więcej okręgów jest dopuszczalny jedynie w przypadku, gdyby liczba radnych przypadająca na ten powiat, wynikająca z normy przedstawicielstwa dla okręgów, wynosiła więcej niż 15.

§6. Utworzenie na obszarze powiatu dwóch lub więcej okręgów wyborczych wymaga porozumienia z radą tego powiatu; należy przy tym uwzględnić po dział danego powiatu na okręgi wyborcze dla wybo rów do rad powiatów.

§7. Łączenie dwóch lub więcej powiatów w celu utworzenia okręgu wyborczego wymaga zasięgnięcia opinii rad tych powiatów. Art. 46

3.

§1. Podział na okręgi wyborcze, ich nu mery, granice oraz liczbę radnych wybieranych w okręgu wyborczym ustala, na wniosek marszałka, sejmik województwa według jednolitej normy przed stawicielstwa obliczonej przez podzielenie liczby mieszkańców województwa przez liczbę radnych wy bieranych do danej rady, z uwzględnieniem art. 489 i następujących zasad:

1) w okręgu wyborczym wybiera się od 5 do 15 rad nych; Dziennik Ustaw Nr 21 — 1585 — Poz. 112



2) w żadnym z powiatów stanowiących jeden okręg wyborczy nie mogą być wybierani radni w liczbie równej lub większej niż 3/5 ogólnej liczby danej ra dy.

§2. Przepisy art. 455 i art. 456 stosuje się odpo wiednio. Art. 46

4. Każda zgłaszana lista kandydatów powin na być poparta podpisami co najmniej 300 wybor ców. Art. 46

5. W razie skreślenia nazwiska kandydata wskutek jego śmierci, powodującego sytuację, o któ rej mowa w art. 436 § 2, wojewódzka komisja wybor cza informuje właściwego pełnomocnika o możliwoś ci zgłoszenia nowego kandydata najpóźniej w 10 dniu przed dniem wyborów. Art. 46

6.

§1. W razie zarządzenia wyborów do sej mików województw na ten sam dzień, na który zarzą dzono wybory do rad powiatów, komitety wyborcze zgłaszające kandydatów w wyborach do sejmiku wo jewództwa mogą zgłaszać również kandydatów na radnych do rad powiatów.

§2. Każdy komitet wyborczy może zgłosić w wy borach do danej rady w okręgu wyborczym tylko jed ną listę kandydatów. Art. 46

7. W razie zarządzenia wyborów do sejmi ków województw na ten sam dzień, na który zarządzo no wybory do rad powiatów i rad gmin, przepisy art. 461 stosuje się odpowiednio. Art. 46

8.

§1. Powiatowa komisja wyborcza, na podstawie otrzymanych od obwodowych komisji wy borczych protokołów głosowania w obwodach w wy borach do sejmików województw, ustala wynik głoso wania na poszczególne listy kandydatów i sporządza, w trzech egzemplarzach, protokół wyniku głosowania na obszarze powiatu.

§2. W protokole wymienia się sumy liczb, o któ rych mowa w art. 442 § 2. Art. 46

9. Do czynności wojewódzkiej komisji wy borczej podejmowanych po otrzymaniu protokołów, o których mowa w art. 468 § 2, przepisy dotyczące gminnych komisji wyborczych w miastach na prawach powiatu stosuje się odpowiednio. DZIAŁ VIII Wybory wójta, burmistrza i prezydenta miasta Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 470. Do wyborów wójta w zakresie nieuregu lowanym stosuje się odpowiednio przepisy rozdzia łu 10 działu VII, chyba że przepisy niniejszego działu stanowią inaczej. Art. 47

1. Wybory wójta są powszechne, równe, bezpośrednie oraz odbywają się w głosowaniu taj nym. Art. 47

2. Kandydat na wójta nie może jednocześ nie kandydować na wójta w innej gminie. Art. 47

3.

§1. Za wybranego na wójta uważa się te go kandydata, który w głosowaniu otrzymał więcej niż połowę ważnie oddanych głosów.

§2. Jeżeli żaden z kandydatów nie otrzymał okreś lonej w § 1 liczby ważnie oddanych głosów, czterna stego dnia po pierwszym głosowaniu przeprowadza się ponowne głosowanie.

§3. W ponownym głosowaniu wyboru dokonuje się spośród dwóch kandydatów, którzy w pierwszym głosowaniu otrzymali największą liczbę ważnie odda nych głosów. W przypadku gdy więcej niż dwóch kan dydatów otrzyma liczbę głosów uprawniającą do udziału w ponownym głosowaniu, o dopuszczeniu kandydata do wyborów w ponownym głosowaniu rozstrzyga większa liczba obwodów głosowania, w których jeden z kandydatów otrzymał większą liczbę głosów, a jeżeli liczba tych obwodów byłaby równa — rozstrzyga losowanie przeprowadzone przez gmin ną komisję wyborczą. W losowaniu mają prawo uczestniczenia wszyscy kandydaci lub pełnomocnicy wyborczy ich komitetów wyborczych.

§4. Jeżeli którykolwiek z dwóch kandydatów, o których mowa w § 3, wycofa zgodę na kandydowa nie, utraci prawo wyborcze albo umrze, w ponownym głosowaniu bierze udział jeden kandydat.

§5. Za wybranego w ponownym głosowaniu uwa ża się tego kandydata, który otrzymał większą liczbę ważnie oddanych głosów.

§6. W przypadku, o którym mowa w § 2, gminna komisja wyborcza niezwłocznie informuje, w drodze uchwały, o konieczności i przyczynach przeprowadze nia ponownego głosowania oraz podaje datę ponow nego głosowania, a także nazwiska i imiona kandyda tów kandydujących w ponownym głosowaniu. Jeden egzemplarz uchwały przekazuje się niezwłocznie ko misarzowi wyborczemu.

§7. W przypadku gdy obaj kandydaci w ponow nym głosowaniu otrzymają tę samą liczbę głosów, za wybranego uważa się tego kandydata, który w więk szej liczbie obwodów głosowania otrzymał więcej gło sów niż drugi kandydat. Jeżeli liczby obwodów, o któ rych mowa w zdaniu poprzednim, byłyby równe, o wyborze wójta rozstrzyga losowanie przeprowadzo ne przez gminną komisję wyborczą. W losowaniu ma ją prawo uczestniczenia obaj kandydaci lub pełno mocnicy wyborczy ich komitetów wyborczych.

§8. Tryb przeprowadzania losowania, o którym mowa w § 3 i 7, określa Państwowa Komisja Wybor cza. Art. 47

4.

§1. Wybory wójtów zarządza Prezes Ra dy Ministrów, w drodze rozporządzenia, łącznie z wy borami do rad gmin, w trybie określonym w art. 371.

§2. W razie konieczności przeprowadzenia wybo rów wójta przed upływem kadencji z przyczyn określo nych w ustawach, Prezes Rady Ministrów zarządza, w drodze rozporządzenia, wybory przedterminowe w trybie określonym w art. 371, z zastrzeżeniem § 3. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1586 — Poz. 112



§3. Jeżeli uchwała rady o wygaśnięciu mandatu wójta została zaskarżona do sądu administracyjnego, wybory przedterminowe wójta zarządza się i przepro wadza w ciągu 60 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skar gę. Art. 47

5.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza i ko misarze wyborczy organizują wybory wójtów i spra wują nadzór nad ich przebiegiem zgodnie z przepisa mi prawa.

§2. Wybory przeprowadzają komisje powołane do przeprowadzenia wyborów do rad gmin.

§3. W przypadku wyborów przedterminowych, w których wybiera się tylko wójta, powołuje się gmin ną komisję wyborczą i obwodowe komisje wyborcze. Art. 47

6.

§1. Limity wydatków w przypadku komi tetów wyborczych, które zarejestrowały kandydata na wójta, ulegają powiększeniu o kwotę ustaloną na za sadach określonych w § 4.

§2. Pełnomocnik finansowy komitetu wyborcze go, którego zarówno kandydat na wójta, jak też lista kandydatów na radnych zostały zarejestrowane, spo rządza łączne sprawozdanie finansowe o źródłach po zyskanych funduszy oraz poniesionych wydatkach na cele wyborcze.

§3. Minister właściwy do spraw finansów publicz nych, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wy borczej określi, w drodze rozporządzenia, wzór łączne go sprawozdania, o którym mowa w § 2, mając na względzie zapewnienie pełnej informacji o przycho dach i wydatkach komitetu wyborczego oraz jej przej rzystości.

§4. Limit wydatków związanych z prowadzeniem kampanii wyborczej kandydata na wójta w gminach liczących do 500 000 mieszkańców ustala się mnożąc liczbę mieszkańców danej gminy przez kwotę 60 gro szy, a w gminach liczących powyżej 500 000 miesz kańców mnożąc pierwsze 500 000 mieszkańców przez kwotę 60 groszy, a nadwyżkę ponad 500 000 miesz kańców — przez kwotę 30 groszy.

§5. Komisarz wyborczy w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia rozporządzenia o zarządzeniu wyborów podaje do publicznej wiadomości, w formie komuni katu w dzienniku o zasięgu wojewódzkim, liczbę mieszkańców w poszczególnych gminach według sta nu na koniec roku poprzedzającego rok, w którym wy bory są przeprowadzane. Art. 47

7.

§1. Państwowa Komisja Wyborcza ogła sza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz podaje do publicznej wiadomości, w formie obwiesz czenia, zbiorcze wyniki wyborów wójtów na obszarze kraju.

§2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w przy padku ponownego głosowania w wyborach wójtów, o którym mowa w art. 473 § 2. Rozdział 2 Zgłaszanie kandydatów na wójta Art. 47

8.

§1. Prawo zgłaszania kandydatów na wójta przysługuje:

1) komitetowi wyborczemu partii politycznej,

2) koalicyjnemu komitetowi wyborczemu,

3) komitetowi wyborczemu organizacji,

4) komitetowi wyborczemu wyborców — z zastrzeżeniem § 2.

§2. Prawo zgłaszania kandydatów na wójta ma ko mitet wyborczy, który zarejestrował listy kandydatów na radnych w co najmniej połowie okręgów wybor czych w danej gminie. W każdym z tych okręgów licz ba zarejestrowanych przez ten komitet kandydatów na radnych nie może być mniejsza niż liczba radnych wy bieranych w tym okręgu.

§3. Kandydatów na wójta zgłasza się do gminnej komisji wyborczej najpóźniej w 30 dniu przed dniem wyborów do godziny 2400.

§4. Jeżeli w wyborach przedterminowych wybiera się tylko wójta, przepisów § 2 nie stosuje się. W takim przypadku w celu zgłoszenia kandydata na wójta komitet wyborczy musi uzyskać poparcie, ujętych w rejestrze wyborców, co najmniej:

1) 150 wyborców — w gminie liczącej do 5 000 miesz kańców;

2) 300 wyborców — w gminie liczącej do 10 000 mieszkańców;

3) 600 wyborców — w gminie liczącej do 20 000 mieszkańców;

4) 1 500 wyborców — w gminie liczącej do 50 000 mieszkańców;

5) 2 000 wyborców — w gminie liczącej do 100 000 mieszkańców;

6) 3 000 wyborców — w gminie liczącej powyżej 100 000 mieszkańców.

§5. Wykaz podpisów wyborców popierających zgłoszenie kandydata na wójta musi zawierać na każ dej stronie wykazu nazwę komitetu wyborczego zgła szającego kandydata, oraz adnotację: „Udzielam poparcia kandydatowi na wójta …… (na zwa jednostki samorządu terytorialnego) …….. [imię (imiona) i nazwisko kandydata] w wyborach zarzą dzonych na …… (dzień, miesiąc, rok).”. Art. 47

9.

§1. W zgłoszeniu kandydata na wójta po daje się:

1) imię (imiona), nazwisko, wiek, wykształcenie i miejsce zamieszkania zgłaszanego kandydata, wraz ze wskazaniem jego przynależności do partii politycznej; Dziennik Ustaw Nr 21 — 1587 — Poz. 112



2) oznaczenie komitetu dokonującego zgłoszenia oraz imię (imiona), nazwisko i adres działającego w jego imieniu pełnomocnika.

§2. Do zgłoszenia należy dołączyć:

1) pisemne oświadczenie kandydata o wyrażeniu zgody na kandydowanie oraz o posiadaniu prawa wybieralności; zgoda kandydata na kandydowanie w wyborach powinna zawierać dane: imię (imio na), nazwisko, nazwisko rodowe, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo oraz nu mer ewidencyjny PESEL kandydata, a także wska zanie jego przynależności do partii politycznej; zgodę na kandydowanie kandydat opatruje datą i własnoręcznym podpisem;

2) w przypadku kandydata urodzonego przed dniem 1 sierpnia 1972 r. — oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944—1990 oraz treści tych dokumentów albo informację, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy;

3) w przypadku wyborów przedterminowych — wy kaz wyborców popierających kandydata. Art. 480.

§1. Po przyjęciu zgłoszenia kandydata na wójta skreślenia kandydatów na radnych powodują ce, że zgłoszenie nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 478 § 2, nie wywołuje skutków prawnych chyba, że rejestracja list kandydatów na radnych komitetu wyborczego zgłaszającego kandydata na wójta zosta nie unieważniona z powodu rozwiązania tego komite tu wyborczego.

§2. Jeżeli zgłoszenie spełnia warunki określone w kodeksie, gminna komisja wyborcza niezwłocznie rejestruje kandydata na wójta, sporządzając protokół rejestracji.

§3. Po jednym egzemplarzu protokołu rejestracji doręcza się osobie zgłaszającej kandydata i komisa rzowi wyborczemu. Art. 48

1. Gminna komisja wyborcza zarządza wy drukowanie obwieszczenia o zarejestrowanych kan dydatach na wójta. Art. 48

2.

§1. Jeżeli w terminie, o którym mowa w art. 478 § 3, nie zgłoszono żadnego kandydata lub zgłoszono tylko jednego kandydata, gminna komisja wyborcza niezwłocznie wzywa, przez rozplakatowanie obwieszczeń, do dokonania dodatkowych zgłoszeń. W takim przypadku termin zgłaszania kandydatów ulega przedłużeniu o 5 dni, licząc od dnia rozplakato wania obwieszczeń.

§2. Jeżeli mimo postępowania, o którym mowa w § 1, nie zostanie zarejestrowany żaden kandydat, wyboru wójta dokonuje rada gminy bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady w gło sowaniu tajnym.

§3. Jeżeli mimo postępowania, o którym mowa w § 1, zostanie zarejestrowany tylko jeden kandydat, wybory przeprowadza się, z tym że tego kandydata uważa się za wybranego, jeżeli w głosowaniu uzyskał więcej niż połowę ważnie oddanych głosów.

§4. W przypadku gdy kandydat, o którym mowa w § 3, nie uzyskał więcej niż połowy ważnie oddanych głosów, wyboru wójta dokonuje rada gminy bez względną większością głosów ustawowego składu ra dy w głosowaniu tajnym.

§5. Jeżeli w wyborach ma być przeprowadzone głosowanie tylko na jednego kandydata, gminna ko misja wyborcza stwierdza ten fakt w drodze uchwały, podanej do publicznej wiadomości.

§6. Przepis § 5 stosuje się odpowiednio w przy padku braku kandydatów.

§7. Wyboru wójta w trybie określonym w § 2 i 4 dokonuje się według następujących zasad:

1) prawo zgłoszenia kandydata na wójta przysługuje grupie radnych stanowiącej co najmniej 1/3 usta wowego składu rady;

2) zgłoszenie kandydata na wójta musi mieć formę pisemną;

3) radnemu przysługuje prawo poparcia w zgłosze niu tylko jednego kandydata.

§8. Do kandydata na wójta wybieranego w trybie, o którym mowa w § 2, 4 i 7, stosuje się art. 472 oraz odpowiednio art. 479.

§9. Jeżeli w przypadkach, o których mowa w § 2 i 4, rada gminy nie dokona wyboru wójta w terminie dwóch miesięcy od dnia wyborów Prezes Rady Mini strów wyznacza, na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej, osobę pełniącą obo wiązki wójta do końca kadencji. Art. 48

3.

§1. Gminna komisja wyborcza skreśla z listy kandydatów kandydata, który zmarł, utracił pra wo wybieralności, złożył nieprawdziwe oświadczenie, o którym mowa w art. 479 § 2 pkt 1, kandyduje jedno cześnie na wójta w innej gminie lub złożył oświadcze nie na piśmie o wycofaniu zgody na kandydowanie, i zawiadamia o tym niezwłocznie pełnomocnika wy borczego. Informację o skreśleniu gminna komisja wyborcza niezwłocznie podaje do publicznej wiado mości.

§2. Jeżeli skreślenie nazwiska kandydata nastąpiło wskutek śmierci kandydata, komisja informuje właści wego pełnomocnika wyborczego o możliwości zgło szenia nowego kandydata. Uzupełnienia listy dokonuje się najpóźniej w 15 dniu przed dniem wyborów. Rozdział 3 Karty do głosowania Art. 48

4. Gminna komisja wyborcza po zarejestro waniu kandydatów zarządza wydrukowanie kart do głosowania i zapewnia ich przekazanie obwodowym komisjom wyborczym w trybie określonym przez ko misarza wyborczego. Art. 48

5. Na karcie do głosowania wymienia się w kolejności alfabetycznej nazwiska i imiona zareje strowanych kandydatów na wójta, wraz ze skrótami nazw komitetów wyborczych. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1588 — Poz. 112

Rozdział 4 Sposób głosowania, warunki ważności głosu i ustalanie wyników wyborów Art. 48

6.

§1. Wyborca głosuje, stawiając znak „x” (dwie przecinające się linie w obrębie kratki) w kratce z lewej strony obok nazwiska jednego z kandydatów.

§2. Jeżeli znak „x” postawiono w kratce z lewej strony obok nazwisk dwóch lub więcej kandydatów albo nie postawiono tego znaku obok nazwiska żadne go kandydata, głos uznaje się za nieważny. Art. 48

7.

§1. W przypadku głosowania na jednego kandydata wyborca głosuje na kandydata, stawiając znak „x” w kratce oznaczonej słowem „TAK” z lewej strony obok nazwiska kandydata.

§2. Postawienie znaku „x” w kratce oznaczonej słowem „NIE” z lewej strony obok nazwiska kandyda ta oznacza, że jest to głos ważny oddany przeciwko wyborowi kandydata na wójta. Art. 48

8.

§1. Na podstawie protokołów otrzyma nych od obwodowych komisji wyborczych gminna komisja wyborcza ustala wyniki głosowania na po szczególnych kandydatów i wyniki wyborów wójta w danej gminie.

§2. Gminna komisja wyborcza sporządza protokół wyników głosowania i wyników wyborów.

§3. W protokole wymienia się liczby:

1) osób uprawnionych do głosowania;

2) wyborców, którym wydano karty do głosowania;

3) wyborców głosujących przez pełnomocnika;

4) kart wyjętych z urny, w tym: a) kart nieważnych, b) kart ważnych;

5) głosów nieważnych, z podaniem przyczyny ich nieważności;

6) głosów ważnie oddanych na każdego kandydata. Art. 48

9.

§1. W protokole, o którym mowa w art. 488, wymienia się ponadto imię (imiona) i na zwisko wybranego wójta. W protokole podaje się tak że przebieg losowania, o którym mowa w art. 473 § 3 i 7.

§2. W przypadku wyborów, o których mowa w art. 482 § 3, gminna komisja wyborcza stwierdza, czy kandydat otrzymał wymaganą dla wyboru liczbę ważnie oddanych głosów.

§3. W przypadku ustalenia przez gminną komisję wyborczą, że żaden z kandydatów nie otrzymał wyma ganej większości głosów, w protokole stwierdza się ten fakt i wskazuje się dwóch kandydatów, którzy otrzymali kolejno największe liczby ważnie oddanych głosów. Art. 490. Gminna komisja wyborcza wydaje wy branemu wójtowi zaświadczenie o wyborze na wójta. Wzór zaświadczenia określa Państwowa Komisja Wy borcza. Rozdział 5 Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych Art. 49

1.

§1. Komitet wyborczy, który zarejestro wał kandydata na wójta, ma prawo do nieodpłatnego rozpowszechniania audycji wyborczych w progra mach regionalnych publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych.

§2. Łączny czas rozpowszechniania audycji wy borczych w programach regionalnych wynosi 2 godzi ny w każdym programie Telewizji Polskiej i 4 godziny w każdym programie Polskiego Radia.

§3. Podział czasu antenowego pomiędzy upraw nione komitety wyborcze jest dokonywany proporcjo nalnie do liczby zarejestrowanych kandydatów na wójtów na obszarze objętym regionalnym progra mem, na podstawie informacji gminnych komisji wy borczych właściwych dla tego obszaru.

§4. Czas audycji wyborczych komitetów wybor czych, o których mowa w § 1, może być łączony w tym samym programie regionalnym, na wniosek pełno mocnika wyborczego, z czasem audycji wyborczych przysługującym temu samemu komitetowi z tytułu udziału w wyborach do organów stanowiących jedno stek samorządu terytorialnego. Wniosek w sprawie połączenia czasu audycji wyborczych składa się naj później w 20 dniu przed dniem wyborów dyrektorowi oddziału Telewizji Polskiej lub prezesowi zarządu spół ki Polskiego Radia, właściwym dla programu regio nalnego, w którym łączne audycje wyborcze mają być rozpowszechniane.

§5. W wyborach przedterminowych łączny czas rozpowszechniania audycji wyborczych w progra mach regionalnych wynosi 30 minut w każdym pro gramie Telewizji Polskiej i 60 minut w każdym progra mie Polskiego Radia.

§6. Czas, o którym mowa w § 5, w każdym progra mie regionalnym dzieli się równo między wszystkie uprawnione komitety wyborcze. Rozdział 6 Wygaśnięcie mandatu wójta Art. 49

2.

§1. Wygaśnięcie mandatu wójta nastę puje wskutek:

1) odmowy złożenia ślubowania;

2) niezłożenia w terminach określonych w odrębnych przepisach oświadczenia o swoim stanie majątko wym;

3) pisemnego zrzeczenia się mandatu;

4) utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów; Dziennik Ustaw Nr 21 — 1589 — Poz. 112



5) naruszenia ustawowych zakazów łączenia funkcji wójta z wykonywaniem funkcji lub prowadzenia działalności gospodarczej, określonych w odręb nych przepisach;

6) orzeczenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji w trybie określonym w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na okres co najmniej do końca kadencji;

7) śmierci;

8) odwołania w drodze referendum;

9) odwołania wójta w trybie art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.16));

10) zmian w podziale terytorialnym, o których mowa w art. 390 § 1 pkt 3.

§2. Wygaśnięcie mandatu w przypadkach określo nych w § 1 pkt 1—7 stwierdza rada gminy, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przesłanek wygaśnięcia mandatu. Przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu z przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 1—5, należy umożliwić wójtowi złoże nie wyjaśnień.

§3. Uchwałę o wygaśnięciu mandatu wójta w przy padkach, o których mowa w § 1 pkt 1—7, przewodni czący rady gminy niezwłocznie przesyła wojewodzie i komisarzowi wyborczemu.

§4. Jeżeli wójt przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność gospodarczą, o któ rych mowa w § 1 pkt 5, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania.

§5. W przypadku niezrzeczenia się funkcji lub nie zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez wójta w terminie, o którym mowa w § 4, rada gminy stwierdza wygaśnięcie mandatu wójta, w dro dze uchwały, w terminie miesiąca od upływu tego ter minu. Art. 49

3.

§1. Od uchwały rady gminy o wygaśnię ciu mandatu wójta z przyczyny, o której mowa w art. 492 § 1 pkt 1, 2, 4 i 5, zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia jej doręczenia.

§2. Sąd administracyjny rozpatruje skargę, o któ rej mowa w § 1, w terminie 14 dni od dnia jej wniesie nia. Skargę kasacyjną wnosi się w terminie 14 dni.

§3. Wygaśnięcie mandatu wójta następuje z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjne go oddalającego skargę, o której mowa w § 1. DZIAŁ IX Przepisy karne Art. 49

4.

§1. Kto, w związku z wyborami, prowadzi agitację wyborczą:

1) na terenie urzędów administracji rządowej lub ad ministracji samorządu terytorialnego bądź sądów,

2) na terenie zakładów pracy w sposób i w formach zakłócających ich normalne funkcjonowanie,

3) na terenie jednostek wojskowych lub innych jed nostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub oddziałów obrony cywilnej bądź skoszarowanych jednostek podległych mini strowi właściwemu do spraw wewnętrznych,

4) w lokalu wyborczym lub na terenie budynku, w którym lokal się znajduje — podlega karze grzywny.

§2. Tej samej karze podlega, kto prowadzi agitację wyborczą na terenie szkół wobec uczniów. Art. 49

5.

§1. Kto, w związku z wyborami:

1) umieszcza plakaty i hasła wyborcze na ścianach budynków, przystankach komunikacji publicznej, tablicach i słupach ogłoszeniowych, ogrodzeniach, latarniach, urządzeniach energetycznych, tele komunikacyjnych i innych bez zgody właściciela lub zarządcy nieruchomości, obiektu albo urządze nia,

2) przy ustawianiu własnych urządzeń ogłoszenio wych w celu prowadzenia kampanii wyborczej na rusza obowiązujące przepisy porządkowe,

3) umieszcza plakaty i hasła wyborcze w taki sposób, że nie można ich usunąć bez powodowania szkód,

4) umieszcza plakaty lub hasła wyborcze o powierzch ni większej niż 2 m2 — podlega karze grzywny.

§2. Tej samej karze podlega:

1) pełnomocnik wyborczy, który w terminie 30 dni po dniu wyborów nie usunie plakatów i haseł wybor czych oraz urządzeń ogłoszeniowych ustawionych w celu prowadzenia kampanii;

2) osoba będąca redaktorem w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. — Prawo prasowe, która dopuszcza do niewykonania obowiązku umiesz czenia w informacjach, komunikatach, apelach i hasłach wyborczych, ogłaszanych w prasie dru kowanej lub w telewizji bądź radiu na koszt komi tetów wyborczych wskazania przez kogo są opła cane i od kogo pochodzą. Art. 49

6. Kto, w związku z wyborami, nie umiesz cza w materiałach wyborczych wyraźnego oznaczenia komitetu wyborczego od którego pochodzą — podlega karze grzywny. 1

6) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 214, poz. 1806, z 2003 r. Nr 80, poz. 717 i Nr 162, poz. 1568, z 2004 r. Nr 102, poz. 1055, Nr 116, poz. 1203 i Nr 167, poz. 1759, z 2005 r. Nr 172, poz. 1441 i Nr 175, poz. 1457, z 2006 r. Nr 17, poz. 128 i Nr 181, poz. 1337, z 2007 r. Nr 48, poz. 327, Nr 138, poz. 974 i Nr 173, poz. 1218, z 2008 r. Nr 180, poz. 1111 i Nr 223, poz. 1458, z 2009 r. Nr 52, poz. 420 i Nr 157, poz. 1241 oraz z 2010 r. Nr 28, poz. 142 i 146, Nr 40, poz. 230 i Nr 106, poz. 675. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1590 — Poz. 112

Art. 49

7.

§1. Kto, w związku z wyborami, zbiera podpisy osób popierających zgłoszenie listy kandyda tów lub kandydata, stosując jakąkolwiek formę naci sków zmierzających do uzyskania podpisów — podlega grzywnie od 1 000 do 10 000 złotych.

§2. Tej samej karze podlega, kto zbiera podpisy osób popierających zgłoszenie listy kandydatów lub kandydata na terenie jednostek wojskowych lub in nych jednostek organizacyjnych podległych Ministro wi Obrony Narodowej albo oddziałów obrony cywil nej lub skoszarowanych jednostek podległych mini strowi właściwemu do spraw wewnętrznych.

§3. Kto udziela lub przyjmuje korzyść finansową lub osobistą w zamian za zbieranie lub złożenie podpi su pod zgłoszeniem listy kandydatów lub kandydata — podlega grzywnie od 10 000 do 50 000 złotych. Art. 49

8. Kto, w związku z wyborami, w okresie od zakończenia kampanii wyborczej aż do zakończenia głosowania prowadzi agitację wyborczą — podlega karze grzywny. Art. 49

9. Kto, w związku z wyborami, bez pisemnej zgody pełnomocnika wyborczego prowadzi agitację wyborczą — podlega karze grzywny albo aresztu. Art. 500. Kto, w związku z wyborami w okresie od zakończenia kampanii wyborczej aż do zakończenia głosowania, podaje do publicznej wiadomości wyniki przedwyborczych badań (sondaży) opinii publicznej dotyczących przewidywanych zachowań wyborczych lub przewidywanych wyników wyborów, lub wyniki sondaży wyborczych przeprowadzanych w dniu gło sowania — podlega grzywnie od 500 000 do 1 000 000 zło tych. Art. 50

1. Kto, w związku z wyborami, prowadząc agitację wyborczą na rzecz komitetów wyborczych lub kandydata albo kandydatów organizuje loterie fanto we lub innego rodzaju gry losowe albo konkursy, w których wygranymi są nagrody pieniężne lub przed mioty o wartości wyższej niż wartość przedmiotów zwyczajowo używanych w celach reklamowych lub promocyjnych — podlega grzywnie od 5 000 do 50 000 złotych. Art. 50

2. Kto, w związku z wyborami, podaje lub dostarcza, w ramach prowadzonej agitacji wyborczej, napoje alkoholowe nieodpłatnie lub po cenach sprze daży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od cen nabycia lub kosztów wytworzenia — podlega grzywnie od 5 000 do 50 000 złotych. Art. 50

3. Kto, w związku z wyborami przekazuje środki finansowe lub wartości niepieniężne jednego komitetu na rzecz innego komitetu wyborczego — podlega karze grzywny od 1 000 do 10 000 zło tych. Art. 50

4. Kto, w związku z wyborami organizuje zbiórki publiczne na cele kampanii wyborczej — podlega grzywnie od 1 000 do 100 000 złotych. Art. 50

5.

§1. Pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego, który w związku z wyborami nie dopełnia obowiązku gromadzenia środków finansowych na ra chunku bankowym — podlega karze grzywny.

§2. Tej samej karze podlega, kto nie wprowadza zastrzeżenia do umowy rachunku bankowego zawar tej przez niego w imieniu komitetu wyborczego o wy maganym ustawą sposobie dokonywania wpłat na rzecz komitetu wyborczego oraz dopuszczalnym źród le pozyskiwania środków finansowych przez komitet wyborczy, a także o dopuszczalnym terminie dokony wania wpłat. Art. 50

6. Kto, w związku z wyborami:

1) pozyskuje środki finansowe lub wartości niepie niężne na rzecz komitetu wyborczego lub wydat kuje środki finansowe komitetu wyborczego na cele inne niż związane z wyborami,

2) pozyskuje środki finansowe lub wartości niepie niężne na rzecz komitetu wyborczego lub wydat kuje środki finansowe komitetu wyborczego przed dniem, od którego zezwala na to ustawa,

3) pozyskuje środki finansowe lub wartości niepie niężne na rzecz komitetu wyborczego po dniu wy borów,

4) wydatkuje środki finansowe komitetu wyborczego po dniu złożenia sprawozdania finansowego,

5) wydatkuje środki finansowe komitetu wyborczego z naruszeniem limitów wydatków określonych dla komitetów wyborczych,

6) przekazuje komitetowi wyborczemu organizacji albo komitetowi wyborczemu wyborców lub przyj muje w imieniu tych komitetów środki finansowe lub wartości niepieniężne pochodzące z innych źródeł niż od obywateli polskich mających miejsce stałego zamieszkania na terytorium Rzeczypospo litej Polskiej,

7) przekazuje komitetowi wyborczemu partii politycz nej albo koalicyjnemu komitetowi wyborczemu lub przyjmuje w imieniu tych komitetów środki finansowe lub wartości niepieniężne z innego źródła niż z funduszu wyborczego partii politycz nej tworzącej komitet wyborczy partii politycznej lub z funduszów wyborczych partii politycznych tworzących koalicyjny komitet wyborczy,

8) nie będąc obywatelem polskim mającym miejsce stałego zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, dokonuje czynności skutkującej zmniej szeniem wartości zobowiązań komitetu wyborcze go — podlega grzywnie od 1 000 do 100 000 złotych. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1591 — Poz. 112

Art. 50

7. Kto, w związku z wyborami, przekazuje komitetowi wyborczemu lub przyjmuje w jego imie niu wartości niepieniężne inne niż nieodpłatne usługi polegające na rozpowszechnianiu plakatów i ulotek wyborczych przez osoby fizyczne — podlega grzywnie od 1 000 do 100 000 złotych. Art. 50

8.

§1. Pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego, który w związku z wyborami nie dopełnia w terminie obowiązku przekazania przez komitet wy borczy na rzecz organizacji pożytku publicznego osiąg niętej przez komitet wyborczy nadwyżki pozyskanych środków finansowych nad poniesionymi wydatkami — podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§2. Tej samej karze podlega, kto nie dopuszcza do wykonania lub utrudnia dopełnienie obowiązku prze kazania przez komitet wyborczy na rzecz organizacji pożytku publicznego nadwyżki pozyskanych środków finansowych nad poniesionymi wydatkami, o którym mowa w § 1.

§3. Jeżeli osoba, o której mowa w § 2, działa nie umyślnie — podlega grzywnie. Art. 50

9.

§1. Pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego, który w związku z wyborami nie dopełnia obowiązku sporządzenia i przedłożenia w terminie ko misarzowi wyborczemu albo Państwowej Komisji Wy borczej sprawozdania finansowego o źródłach pozy skania funduszy oraz poniesionych wydatkach na cele wyborcze albo podaje w tym sprawozdaniu niepraw dziwe dane — podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§2. Tej samej karze podlega, kto nie dopuszcza do wykonania lub utrudnia dopełnienie obowiązku spo rządzenia i przedłożenia komisarzowi wyborczemu albo Państwowej Komisji Wyborczej sprawozdania finansowego, o którym mowa w § 1.

§3. Jeżeli osoba, o której mowa w § 2, działa nie umyślnie — podlega grzywnie. Art. 5

10.

§1. Kto, w związku z wyborami, nie do puszcza do wykonywania lub utrudnia dopełnienie przez biegłego rewidenta obowiązków przy sporzą dzaniu opinii lub raportu dotyczącego sprawozdania finansowego — podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§2. Jeżeli osoba, o której mowa w § 1, działa nie umyślnie — podlega grzywnie. Art. 51

1. Kto pobiera od udzielającego pełnomoc nictwa do głosowania opłatę za głosowanie w jego imieniu — podlega karze grzywny. Art. 51

2. Kto udziela pełnomocnictwa do głosowa nia w zamian za jakąkolwiek korzyść majątkową lub osobistą — podlega karze aresztu albo grzywny. Art. 51

3. Wyborca, który więcej niż jeden raz uczestniczył w głosowaniu w tych samych wyborach — podlega karze grzywny. Art. 51

4. Kto dokonuje wydatków na kampanię wyborczą prowadzoną w formach i na zasadach właś ciwych dla reklamy w wysokości przekraczającej limit określony w art. 136 — podlega grzywnie. Art. 51

5.

§1. W przypadku skazania za wykrocze nie określone w art. 495 § 1 sąd orzeka przepadek przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia wykroczenia, lub nawiązkę w wysokości do 1 500 złotych.

§2. W przypadku skazania za przestępstwa okreś lone w art. 501, art. 504, art. 506 oraz art. 508 § 1 lub wykroczenia sąd orzeka przepadek przedmiotów sta nowiących przedmiot przestępstwa lub wykroczenia.

§3. Przepadek przedmiotów, o którym mowa w § 1 i 2, orzeka się, chociażby przedmioty te nie były włas nością sprawcy.

§4. Jeżeli orzeczenie przepadku przedmiotów, o których mowa w § 2, nie jest możliwe, sąd orzeka obowiązek uiszczenia kwoty pieniężnej stanowiącej ich równowartość. Art. 51

6. Do postępowania w sprawach, o których mowa w art. 494—496, art. 498, art. 499, art. 503, art. 505, art. 511—513, stosuje się przepisy o postępo waniu w sprawach o wykroczenia. DZIAŁ X Przepis końcowy Art. 51

7. Ustawa wchodzi w życie w terminie okreś lonym w ustawie — Przepisy wprowadzające ustawę — Kodeks wyborczy. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: B. Komorowski Dziennik Ustaw Nr 21 — 1592 — Poz. 112

Załączniki do ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. (poz. 112) Załącznik nr 1 WYKAZ OKRĘGÓW WYBORCZYCH DO SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ OKRĘG WYBORCZY NR 1 — część województwa dolnośląskiego obejmująca obszary powiatów: bolesławiecki, głogowski, jaworski, jeleniogórski, kamiennogórski, legnicki, lubański, lubiński, lwówecki, polko wicki, zgorzelecki, złotoryjski oraz miast na prawach powiatu: Jelenia Góra, Legnica. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: LEGNICA. OKRĘG WYBORCZY NR 2 — część województwa dolnośląskiego obejmująca obszary powiatów: dzierżoniowski, kłodzki, świdnicki, wałbrzyski, ząbkowicki. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 8. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: WAŁBRZYCH. OKRĘG WYBORCZY NR 3 — część województwa dolnośląskiego obejmująca obszary powiatów: górowski, milicki, oleśnicki, oławski, strzeliński, średzki, trzebnicki, wołowski, wrocławski oraz miasta na prawach powiatu: Wrocław. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 14. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: WROCŁAW. OKRĘG WYBORCZY NR 4 — część województwa kujawsko-pomorskiego obejmująca obszary powiatów: bydgoski, inowrocławski, mogileński, nakielski, sępoleński, świecki, tucholski, żniński oraz miasta na prawach powiatu: Bydgoszcz. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: BYDGOSZCZ. OKRĘG WYBORCZY NR 5 — część województwa kujawsko-pomorskiego obejmująca obszary powiatów: aleksandrowski, brodnicki, chełmiński, golubsko-dobrzyński, grudziądzki, lipnowski, radziejowski, rypiński, toruński, wąbrzeski, włocławski oraz miast na prawach powiatu: Grudziądz, Toruń, Włocławek. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 13. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: TORUŃ. OKRĘG WYBORCZY NR 6 — część województwa lubelskiego obejmująca obszary powiatów: janowski, kraśnicki, lubartowski, lubelski, łęczyński, łukowski, opolski, puławski, rycki, świdnicki oraz miasta na prawach powiatu: Lublin. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 15. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: LUBLIN. OKRĘG WYBORCZY NR 7 — część województwa lubelskiego obejmująca obszary powiatów: bialski, biłgorajski, chełmski, hrubieszowski, krasnostawski, parczewski, radzyński, tomaszowski, włodawski, zamojski oraz miast na prawach powiatu: Biała Podlaska, Chełm, Zamość. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: CHEŁM. OKRĘG WYBORCZY NR 8 — województwo lubuskie Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: ZIELONA GÓRA. OKRĘG WYBORCZY NR 9 — część województwa łódzkiego obejmująca obszary powiatów: brzeziński, łódzki wschodni oraz miasta na prawach powiatu: Łódź. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 10. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: ŁÓDŹ. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1593 — Poz. 112

OKRĘG WYBORCZY NR 10 — część województwa łódzkiego obejmująca obszary powiatów: bełchatowski, opoczyński, piotrkowski, radomszczański, rawski, skierniewicki, tomaszowski oraz miast na prawach powiatu: Piotrków Trybunalski, Skierniewice. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: PIOTRKÓW TRYBUNALSKI. OKRĘG WYBORCZY NR 11 — część województwa łódzkiego obejmująca obszary powiatów: kutnowski, łaski, łęczycki, łowicki, pabianicki, pajęczański, poddębicki, sieradzki, wieluński, wieruszowski, zduń skowolski, zgierski. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: SIERADZ. OKRĘG WYBORCZY NR 12 — część województwa małopolskiego obejmująca obszary powiatów: chrzanowski, myślenicki, oświęcimski, suski, wadowicki. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 8. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KRAKÓW. OKRĘG WYBORCZY NR 13 — część województwa małopolskiego obejmująca obszary powiatów: krakowski, miechowski, olkuski oraz miasta na prawach powiatu: Kraków. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 13. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KRAKÓW. OKRĘG WYBORCZY NR 14 — część województwa małopolskiego obejmująca obszary powiatów: gorlicki, limanowski, nowosądecki, nowotarski, tatrzański oraz miasta na prawach powiatu: Nowy Sącz. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: NOWY SĄCZ. OKRĘG WYBORCZY NR 15 — część województwa małopolskiego obejmująca obszary powiatów: bocheński, brzeski, dąbrowski, proszowicki, tarnowski, wielicki oraz miasta na prawach powiatu: Tarnów. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: TARNÓW. OKRĘG WYBORCZY NR 16 — część województwa mazowieckiego obejmująca obszary powiatów: ciechanowski, gostyniński, mławski, płocki, płoński, przasnyski, sierpecki, sochaczewski, żuromiński, żyrardow ski oraz miasta na prawach powiatu: Płock. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 10. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: PŁOCK. OKRĘG WYBORCZY NR 17 — część województwa mazowieckiego obejmująca obszary powiatów: białobrzeski, grójecki, kozienicki, lipski, przysuski, radomski, szydłowiecki, zwoleński oraz miasta na prawach powiatu: Radom. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: RADOM. OKRĘG WYBORCZY NR 18 — część województwa mazowieckiego obejmująca obszary powiatów: garwoliński, łosicki, makowski, miński, ostrołęcki, ostrowski, pułtuski, siedlecki, sokołowski, węgrowski, wyszkowski oraz miast na prawach powiatu: Ostrołęka, Siedlce. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: SIEDLCE. OKRĘG WYBORCZY NR 19 — część województwa mazowieckiego obejmująca obszar miasta na prawach po wiatu: Warszawa. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 19. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: WARSZAWA. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1594 — Poz. 112

OKRĘG WYBORCZY NR 20 — część województwa mazowieckiego obejmująca obszary powiatów: grodziski, legionowski, nowodworski, otwocki, piaseczyński, pruszkowski, warszawski zachodni, wołomiński. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 11. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: WARSZAWA. OKRĘG WYBORCZY NR 21 — województwo opolskie Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 13. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: OPOLE. OKRĘG WYBORCZY NR 22 — część województwa podkarpackiego obejmująca obszary powiatów: bieszczadzki, brzozowski, jarosławski, jasielski, krośnieński, leski, lubaczowski, przemyski, przeworski, sanocki oraz miast na prawach powiatu: Krosno, Przemyśl. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 11. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KROSNO. OKRĘG WYBORCZY NR 23 — część województwa podkarpackiego obejmująca obszary powiatów: dębicki, kolbuszowski, leżajski, łańcucki, mielecki, niżański, ropczycko-sędziszowski, rzeszowski, stalowowolski, strzyżowski, tarnobrzeski oraz miast na prawach powiatu: Rzeszów, Tarnobrzeg. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 15. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: RZESZÓW. OKRĘG WYBORCZY NR 24 — województwo podlaskie Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 15. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: BIAŁYSTOK. OKRĘG WYBORCZY NR 25 — część województwa pomorskiego obejmująca obszary powiatów: gdański, kwidzyński, malborski, nowodworski, starogardzki, sztumski, tczewski oraz miast na prawach powiatu: Gdańsk, Sopot. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: GDAŃSK. OKRĘG WYBORCZY NR 26 — część województwa pomorskiego obejmująca obszary powiatów: bytowski, chojnicki, człuchowski, kartuski, kościerski, lęborski, pucki, słupski, wejherowski oraz miast na prawach powiatu: Gdynia, Słupsk. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 14. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: GDYNIA. OKRĘG WYBORCZY NR 27 — część województwa śląskiego obejmująca obszary powiatów: bielski, cieszyński, pszczyński, żywiecki oraz miasta na prawach powiatu: Bielsko-Biała. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: BIELSKO-BIAŁA. OKRĘG WYBORCZY NR 28 — część województwa śląskiego obejmująca obszary powiatów: częstochowski, kłobucki, lubliniecki, myszkowski oraz miasta na prawach powiatu: Częstochowa. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 7. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: CZĘSTOCHOWA. OKRĘG WYBORCZY NR 29 — część województwa śląskiego obejmująca obszary powiatów: gliwicki, tarnogórski oraz miast na prawach powiatu: Bytom, Gliwice, Zabrze. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 10. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: GLIWICE. OKRĘG WYBORCZY NR 30 — część województwa śląskiego obejmująca obszary powiatów: mikołowski, raciborski, rybnicki, wodzisławski oraz miast na prawach powiatu: Jastrzębie-Zdrój, Rybnik, Żory. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: RYBNIK. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1595 — Poz. 112

OKRĘG WYBORCZY NR 31 — część województwa śląskiego obejmująca obszar powiatu: bieruńsko-lędziński oraz miast na prawach powiatu: Chorzów, Katowice, Mysłowice, Piekary Śląskie, Ruda Śląska, Siemianowice Śląskie, Świętochłowice, Tychy. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KATOWICE. OKRĘG WYBORCZY NR 32 — część województwa śląskiego obejmująca obszary powiatów: będziński, zawierciański oraz miast na prawach powiatu: Dąbrowa Górnicza, Jaworzno, Sosnowiec. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: SOSNOWIEC. OKRĘG WYBORCZY NR 33 — województwo świętokrzyskie Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 16. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KIELCE. OKRĘG WYBORCZY NR 34 — część województwa warmińsko-mazurskiego obejmująca obszary powiatów: bartoszycki, braniewski, działdowski, elbląski, iławski, lidzbarski, nowomiejski, ostródzki oraz miasta na prawach powiatu: Elbląg. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 8. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: ELBLĄG. OKRĘG WYBORCZY NR 35 — część województwa warmińsko-mazurskiego obejmująca obszary powiatów: ełcki, giżycki, gołdapski, kętrzyński, mrągowski, nidzicki, olecki, olsztyński, piski, szczycieński, węgorzewski oraz miasta na prawach powiatu: Olsztyn. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 10. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: OLSZTYN. OKRĘG WYBORCZY NR 36 — część województwa wielkopolskiego obejmująca obszary powiatów: gostyński, jarociński, kaliski, kępiński, kościański, krotoszyński, leszczyński, ostrowski, ostrzeszowski, pleszew ski, rawicki oraz miast na prawach powiatu: Kalisz, Leszno. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 12. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KALISZ. OKRĘG WYBORCZY NR 37 — część województwa wielkopolskiego obejmująca obszary powiatów: gnieźnieński, kolski, koniński, słupecki, średzki, śremski, turecki, wrzesiński oraz miasta na prawach powiatu: Konin. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KONIN. OKRĘG WYBORCZY NR 38 — część województwa wielkopolskiego obejmująca obszary powiatów: chodzieski, czarnkowsko-trzcianecki, grodziski, międzychodzki, nowotomyski, obornicki, pilski, szamotulski, wągrowiecki, wolsztyński, złotowski. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 9. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: PIŁA. OKRĘG WYBORCZY NR 39 — część województwa wielkopolskiego obejmująca obszar powiatu: poznański oraz miasta na prawach powiatu: Poznań. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 10. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: POZNAŃ. OKRĘG WYBORCZY NR 40 — część województwa zachodniopomorskiego obejmująca obszary powiatów: białogardzki, choszczeński, drawski, kołobrzeski, koszaliński, sławieński, szczecinecki, świdwiński, wałecki oraz miasta na prawach powiatu: Koszalin. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 8. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: KOSZALIN. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1596 — Poz. 112

OKRĘG WYBORCZY NR 41 — część województwa zachodniopomorskiego obejmująca obszary powiatów: goleniowski, gryficki, gryfiński, kamieński, łobeski, myśliborski, policki, pyrzycki, stargardzki oraz miast na prawach powiatu: Szczecin, Świnoujście. Liczba posłów wybieranych w okręgu wyborczym wynosi 13. Siedziba Okręgowej Komisji Wyborczej: SZCZECIN. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1597 — Poz. 112

Załącznik nr 2 WYKAZ OKRĘGÓW WYBORCZYCH DO SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Województwo dolnośląskie OKRĘG WYBORCZY NR 1 — obejmujący obszary powiatów: bolesławiecki, lubański, lwówecki, zgorzelecki. OKRĘG WYBORCZY NR 2 — obejmujący obszary powiatów: jaworski, jeleniogórski, kamiennogórski, złotoryjski oraz miasta na prawach powiatu: Jelenia Góra. OKRĘG WYBORCZY NR 3 — obejmujący obszary powiatów: głogowski, legnicki, lubiński, polkowicki oraz miasta na prawach powiatu: Legnica. OKRĘG WYBORCZY NR 4 — obejmujący obszary powiatów: świdnicki, wałbrzyski. OKRĘG WYBORCZY NR 5 — obejmujący obszary powiatów: dzierżoniowski, kłodzki, ząbkowicki. OKRĘG WYBORCZY NR 6 — obejmujący obszary powiatów: górowski, milicki, oleśnicki, oławski, strzeliński, średzki, trzebnicki, wołowski, wrocławski. OKRĘG WYBORCZY NR 7 — obejmujący część obszaru miasta na prawach powiatu Wrocław: Bieńkowice, Biskupin — Sępolno — Dąbie — Bartoszowice, Borek, Brochów, Gaj, Gajowice, Grabiszyn — Gra biszynek, Huby, Jagodno, Klecina, Krzyki — Partynice, Księże, Oporów, Plac Grunwaldzki, Powstańców Ślą skich, Przedmieście Oławskie, Przedmieście Świdnickie, Stare Miasto, Tarnogaj, Wojszyce — Ołtaszyn, Zacisze — Zalesie — Szczytniki. OKRĘG WYBORCZY NR 8 — obejmujący część obszaru miasta na prawach powiatu Wrocław: Gadów — Popowice Pd, Jerzmanowo — Jarnołtów — Strachowice — Osiniec, Karłowice — Różanka, Kleczków, Kowale, Kużniki, Leśnica, Lipa Piotrowska, Maślice, Muchobór Mały, Muchobór Wielki, Nadodrze, Nowy Dwór, Ołbin, Osobowice — Rędzin, Pawłowice, Pilczyce — Kozanów — Popowice, Polanowice — Poświętne — Ligota, Pracze Odrzańskie, Psie Pole — Zawidawie, Sołtysowice, Swojczyce — Strachocin — Wojnów, Szczepin, Świ niary, Widawa, Żerniki. Województwo kujawsko-pomorskie OKRĘG WYBORCZY NR 9 — obejmujący obszary powiatów: bydgoski, świecki, tucholski oraz miasta na prawach powiatu: Bydgoszcz. OKRĘG WYBORCZY NR 10 — obejmujący obszary powiatów: inowrocławski, mogileński, nakielski, sępoleński, żniński. OKRĘG WYBORCZY NR 11 — obejmujący obszary powiatów: chełmiński, toruński oraz miasta na prawach powiatu: Toruń. OKRĘG WYBORCZY NR 12 — obejmujący obszary powiatów: brodnicki, golubsko-dobrzyński, grudziądzki, rypiński, wąbrzeski oraz miasta na prawach powiatu: Grudziądz. OKRĘG WYBORCZY NR 13 — obejmujący obszary powiatów: aleksandrowski, lipnowski, radziejowski, włocławski oraz miasta na prawach powiatu: Włocławek. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1598 — Poz. 112

Województwo lubelskie OKRĘG WYBORCZY NR 14 — obejmujący obszary powiatów: lubartowski, łukowski, opolski, puławski, rycki. OKRĘG WYBORCZY NR 15 — obejmujący obszary powiatów: janowski, kraśnicki, lubelski, łęczyński, świdnicki. OKRĘG WYBORCZY NR 16 — obejmujący obszar miasta na prawach powiatu: Lublin. OKRĘG WYBORCZY NR 17 — obejmujący obszary powiatów: bialski, parczewski, radzyński oraz miasta na prawach powiatu: Biała Podlaska. OKRĘG WYBORCZY NR 18 — obejmujący obszary powiatów: chełmski, krasnostawski, włodawski oraz miasta na prawach powiatu: Chełm. OKRĘG WYBORCZY NR 19 — obejmujący obszary powiatów: biłgorajski, hrubieszowski, tomaszowski, zamojski oraz miasta na prawach powiatu: Zamość. Województwo lubuskie OKRĘG WYBORCZY NR 20 — obejmujący obszary powiatów: krośnieński, świebodziński, zielonogórski oraz miasta na prawach powiatu: Zielona Góra. OKRĘG WYBORCZY NR 21 — obejmujący obszary powiatów: gorzowski, międzyrzecki, strzelecko-drezdenecki, słubicki, sulęciński oraz miasta na prawach powiatu: Gorzów Wielkopolski. OKRĘG WYBORCZY NR 22 — obejmujący obszary powiatów: nowosolski, wschowski, żagański, żarski. Województwo łódzkie OKRĘG WYBORCZY NR 23 — obejmujący część obszaru miasta na prawach powiatu Łódź: Osiedle Nr 1 — Osiedle Bałuty Zachodnie, Osiedle Nr 2 — Osiedle Radogoszcz, Osiedle Nr 3 — Osiedle Łagiew niki, Osiedle Nr 4 — Osiedle Julianów — Marysin — Rogi, Osiedle Nr 5 — Osiedle Bałuty — Doły, Osiedle Nr 6, Osiedle Nr 7 — Osiedle Teofilów — Wielkopolska, Osiedle Nr 17 — Osiedle Złotno, Osiedle Nr 18, Osiedle Nr 19 — Osiedle Karolew — Retkinia Wschód, Osiedle Nr 20 — Osiedle Retkinia Zachód — Smulsko, Osiedle Nr 21, Osiedle Nr 22 — Osiedle Stare Polesie, Osiedle Nr 23 — Osiedle Katedralna, Osiedle Nr 24 — Osiedle Śródmieś cie Wschód, Osiedle Nr 25 — Osiedle Nad Nerem, Osiedle Nr 34 — Osiedle Koziny. OKRĘG WYBORCZY NR 24 — obejmujący obszary powiatów: brzeziński, łódzki wschodni oraz część obszaru miasta na prawach powiatu Łódź: Osiedle Nr 8, Osiedle Nr 9 — Osiedle Nowosolna, Osiedle Nr 10 — Osiedle Mileszki, Osiedle Nr 11 — Osiedle Olechów — Janów, Osiedle Nr 12 — Osiedle Zarzew, Osiedle Nr 13 — Osiedle Stary Widzew, Osiedle Nr 14 — Osiedle Stoki, Osiedle Nr 15 — Osiedle Andrzejów, Osiedle Nr 16 — Osiedle Widzew — Wschód, Osiedle Nr 26 — Osiedle Ruda, Osiedle Nr 27 — Osiedle Chojny, Osiedle Nr 28, Osiedle Nr 29 — Osiedle Górniak, Osiedle Nr 30 — Osiedle Piastów — Kurak, Osiedle Nr 31 — Osiedle Chojny — Dąbrowa, Osiedle Nr 32 — Osiedle Wi skitno, Osiedle Nr 33, Osiedle Nr 35 — Osiedle Wzniesień Łódzkich. OKRĘG WYBORCZY NR 25 — obejmujący obszary powiatów: kutnowski, łęczycki, łowicki, poddębicki. OKRĘG WYBORCZY NR 26 — obejmujący obszary powiatów: łaski, pabianicki, zgierski. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1599 — Poz. 112

OKRĘG WYBORCZY NR 27 — obejmujący obszary powiatów: pajęczański, sieradzki, wieluński, wieruszowski, zduńskowolski. OKRĘG WYBORCZY NR 28 — obejmujący obszary powiatów: bełchatowski, piotrkowski, radomszczański oraz miasta na prawach powiatu: Piotrków Trybunalski. OKRĘG WYBORCZY NR 29 — obejmujący obszary powiatów: opoczyński, rawski, skierniewicki, tomaszowski oraz miasta na prawach powiatu: Skierniewice. Województwo małopolskie OKRĘG WYBORCZY NR 30 — obejmujący obszary powiatów: chrzanowski, myślenicki, oświęcimski, suski, wadowicki. OKRĘG WYBORCZY NR 31 — obejmujący obszary powiatów: krakowski, miechowski, olkuski. OKRĘG WYBORCZY NR 32 — obejmujący część obszaru miasta na prawach powiatu Kraków: Dzielnica II, Dzielnica III, Dzielnica IV, Dzielnica XIV, Dzielnica XV, Dzielnica XVI, Dzielnica XVII, Dzielnica XVIII. OKRĘG WYBORCZY NR 33 — obejmujący część obszaru miasta na prawach powiatu Kraków: Dzielnica I, Dzielnica V, Dzielnica VI, Dzielnica VII, Dzielnica VIII, Dzielnica IX, Dzielnica X, Dzielnica XI, Dziel nica XII, Dzielnica XIII. OKRĘG WYBORCZY NR 34 — obejmujący obszary powiatów: bocheński, brzeski, proszowicki, wielicki. OKRĘG WYBORCZY NR 35 — obejmujący obszary powiatów: dąbrowski, tarnowski oraz miasta na prawach powiatu: Tarnów. OKRĘG WYBORCZY NR 36 — obejmujący obszary powiatów: limanowski, nowotarski, tatrzański. OKRĘG WYBORCZY NR 37 — obejmujący obszary powiatów: gorlicki, nowosądecki oraz miasta na prawach powiatu: Nowy Sącz. Województwo mazowieckie OKRĘG WYBORCZY NR 38 — obejmujący obszary powiatów: gostyniński, płocki, sierpecki, sochaczewski, żyrardowski oraz miasta na prawach powiatu: Płock. OKRĘG WYBORCZY NR 39 — obejmujący obszary powiatów: ciechanowski, mławski, płoński, przasnyski, żuromiński. OKRĘG WYBORCZY NR 40 — obejmujący obszary powiatów: legionowski, nowodworski, warszawski zachodni, wołomiński. OKRĘG WYBORCZY NR 41 — obejmujący obszary powiatów: grodziski, otwocki, piaseczyński, pruszkowski. OKRĘG WYBORCZY NR 42 — obejmujący część obszaru miasta na prawach powiatu Warszawa: Praga Południe, Praga Północ, Rembertów, Targówek, Wesoła. OKRĘG WYBORCZY NR 43 — obejmujący część obszaru miasta na prawach powiatu Warszawa: Mokotów, Ursynów, Wawer, Wilanów. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1600 — Poz. 112

OKRĘG WYBORCZY NR 44 — obejmujący część obszaru miasta na prawach powiatu Warszawa: Białołęka, Bielany, Śródmieście, Żoliborz. OKRĘG WYBORCZY NR 45 — obejmujący część obszaru miasta na prawach powiatu Warszawa: Bemowo, Ochota, Ursus, Włochy, Wola. OKRĘG WYBORCZY NR 46 — obejmujący obszary powiatów: makowski, ostrołęcki, ostrowski, pułtuski, wyszkowski oraz miasta na prawach powiatu: Ostrołęka. OKRĘG WYBORCZY NR 47 — obejmujący obszary powiatów: garwoliński, miński, węgrowski. OKRĘG WYBORCZY NR 48 — obejmujący obszary powiatów: łosicki, siedlecki, sokołowski oraz miasta na prawach powiatu: Siedlce. OKRĘG WYBORCZY NR 49 — obejmujący obszary powiatów: białobrzeski, grójecki, kozienicki, przysuski. OKRĘG WYBORCZY NR 50 — obejmujący obszary powiatów: lipski, radomski, szydłowiecki, zwoleński oraz miasta na prawach powiatu: Radom. Województwo opolskie OKRĘG WYBORCZY NR 51 — obejmujący obszary powiatów: brzeski, kluczborski, namysłowski, nyski, prudnicki. OKRĘG WYBORCZY NR 52 — obejmujący obszar powiatu: opolski oraz miasta na prawach powiatu: Opole. OKRĘG WYBORCZY NR 53 — obejmujący obszary powiatów: głubczycki, kędzierzyńsko-kozielski, krapkowicki, oleski, strzelecki. Województwo podkarpackie OKRĘG WYBORCZY NR 54 — obejmujący obszary powiatów: leżajski, niżański, stalowowolski, tarnobrzeski oraz miasta na prawach powiatu: Tarnobrzeg. OKRĘG WYBORCZY NR 55 — obejmujący obszary powiatów: dębicki, kolbuszowski, mielecki, ropczycko-sędziszowski, strzyżowski. OKRĘG WYBORCZY NR 56 — obejmujący obszary powiatów: łańcucki, rzeszowski oraz miasta na prawach powiatu: Rzeszów. OKRĘG WYBORCZY NR 57 — obejmujący obszary powiatów: brzozowski, jasielski, krośnieński oraz miasta na prawach powiatu: Krosno. OKRĘG WYBORCZY NR 58 — obejmujący obszary powiatów: bieszczadzki, jarosławski, leski, lubaczowski, przemyski, przeworski, sanocki oraz miasta na prawach powiatu: Przemyśl. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1601 — Poz. 112

Województwo podlaskie OKRĘG WYBORCZY NR 59 — obejmujący obszary powiatów: augustowski, grajewski, kolneński, łomżyński, moniecki, sejneński, suwalski, zambrowski oraz miast na prawach powiatu: Łomża i Suwałki. OKRĘG WYBORCZY NR 60 — obejmujący obszary powiatów: białostocki, sokólski oraz miasta na prawach powiatu: Białystok. OKRĘG WYBORCZY NR 61 — obejmujący obszary powiatów: bielski, hajnowski, siemiatycki, wysokomazowiecki. Województwo pomorskie OKRĘG WYBORCZY NR 62 — obejmujący obszary powiatów: lęborski, słupski, wejherowski oraz miasta na prawach powiatu: Słupsk. OKRĘG WYBORCZY NR 63 — obejmujący obszary powiatów: bytowski, chojnicki, człuchowski, kartuski, kościerski. OKRĘG WYBORCZY NR 64 — obejmujący obszar powiatu: pucki oraz miasta na prawach powiatu: Gdynia. OKRĘG WYBORCZY NR 65 — obejmujący obszary miast na prawach powiatu: Gdańsk, Sopot. OKRĘG WYBORCZY NR 66 — obejmujący obszary powiatów: gdański, starogardzki, tczewski. OKRĘG WYBORCZY NR 67 — obejmujący obszary powiatów: kwidzyński, malborski, nowodworski, sztumski. Województwo śląskie OKRĘG WYBORCZY NR 68 — obejmujący obszary powiatów: częstochowski, kłobucki, lubliniecki, myszkowski. OKRĘG WYBORCZY NR 69 — obejmujący obszar miasta na prawach powiatu: Częstochowa. OKRĘG WYBORCZY NR 70 — obejmujący obszary powiatów: gliwicki, tarnogórski oraz miasta na prawach powiatu: Gliwice. OKRĘG WYBORCZY NR 71 — obejmujący obszary miast na prawach powiatu: Bytom, Zabrze. OKRĘG WYBORCZY NR 72 — obejmujący obszary powiatów: raciborski, wodzisławski oraz miast na prawach powiatu: Jastrzębie-Zdrój, Żory. OKRĘG WYBORCZY NR 73 — obejmujący obszary powiatów: mikołowski, rybnicki oraz miasta na prawach powiatu: Rybnik. OKRĘG WYBORCZY NR 74 — obejmujący obszar miast na prawach powiatu: Chorzów, Piekary Śląskie, Ruda Śląska, Siemianowice Śląskie, Świętochłowice. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1602 — Poz. 112

OKRĘG WYBORCZY NR 75 — obejmujący obszar powiatu: bieruńsko-lędziński oraz miast na prawach powiatu: Mysłowice, Tychy. OKRĘG WYBORCZY NR 76 — obejmujący obszary powiatów: będziński, zawierciański oraz miasta na prawach powiatu: Dąbrowa Górnicza. OKRĘG WYBORCZY NR 77 — obejmujący obszary miast na prawach powiatu: Jaworzno, Sosnowiec. OKRĘG WYBORCZY NR 78 — obejmujący obszary powiatów: bielski, pszczyński oraz miasta na prawach powiatu: Bielsko-Biała. OKRĘG WYBORCZY NR 79 — obejmujący obszary powiatów: cieszyński, żywiecki. OKRĘG WYBORCZY NR 80 — obejmujący obszar miasta na prawach powiatu: Katowice. Województwo świętokrzyskie OKRĘG WYBORCZY NR 81 — obejmujący obszary powiatów: buski, jędrzejowski, kazimierski, konecki, pińczowski, staszowski, włoszczowski. OKRĘG WYBORCZY NR 82 — obejmujący obszary powiatów: opatowski, ostrowiecki, sandomierski, skarżyski, starachowicki. OKRĘG WYBORCZY NR 83 — obejmujący obszar powiatu: kielecki oraz miasta na prawach powiatu: Kielce. Województwo warmińsko-mazurskie OKRĘG WYBORCZY NR 84 — obejmujący obszary powiatów: bartoszycki, braniewski, elbląski, lidzbarski oraz miasta na prawach powiatu: Elbląg. OKRĘG WYBORCZY NR 85 — obejmujący obszary powiatów: działdowski, iławski, nowomiejski, ostródzki. OKRĘG WYBORCZY NR 86 — obejmujący obszary powiatów: nidzicki, olsztyński, szczycieński oraz miasta na prawach powiatu: Olsztyn. OKRĘG WYBORCZY NR 87 — obejmujący obszary powiatów: ełcki, giżycki, gołdapski, kętrzyński, mrągowski, olecki, piski, węgorzewski. Województwo wielkopolskie OKRĘG WYBORCZY NR 88 — obejmujący obszary powiatów: chodzieski, czarnkowsko-trzcianecki, pilski, wągrowiecki, złotowski. OKRĘG WYBORCZY NR 89 — obejmujący obszary powiatów: grodziski, międzychodzki, nowotomyski, obornicki, szamotulski, wolsztyński. OKRĘG WYBORCZY NR 90 — obejmujący obszar powiatu: poznański. OKRĘG WYBORCZY NR 91 — obejmujący obszar miasta na prawach powiatu: Poznań. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1603 — Poz. 112

OKRĘG WYBORCZY NR 92 — obejmujący obszary powiatów: gnieźnieński, słupecki, średzki, śremski, wrzesiński. OKRĘG WYBORCZY NR 93 — obejmujący obszary powiatów: kolski, koniński, turecki oraz miasta na prawach powiatu: Konin. OKRĘG WYBORCZY NR 94 — obejmujący obszary powiatów: gostyński, kościański, leszczyński, rawicki oraz miasta na prawach powiatu: Leszno. OKRĘG WYBORCZY NR 95 — obejmujący obszary powiatów: kępiński, krotoszyński, ostrowski, ostrzeszowski. OKRĘG WYBORCZY NR 96 — obejmujący obszary powiatów: jarociński, kaliski, pleszewski oraz miasta na prawach powiatu: Kalisz. Województwo zachodniopomorskie OKRĘG WYBORCZY NR 97 — obejmujący obszar powiatu: policki oraz miasta na prawach powiatu: Szczecin. OKRĘG WYBORCZY NR 98 — obejmujący obszary powiatów: goleniowski, gryficki, gryfiński, kamieński, łobeski, myśliborski, pyrzycki, stargardzki oraz miasta na prawach powiatu: Świnoujście. OKRĘG WYBORCZY NR 99 — obejmujący obszary powiatów: białogardzki, choszczeński, drawski, kołobrzeski, świdwiński, wałecki. OKRĘG WYBORCZY NR 100 — obejmujący obszary powiatów: koszaliński, sławieński, szczecinecki oraz miasta na prawach powiatu: Koszalin. Dziennik Ustaw Nr 21 — 1604 — Poz. 112

Załącznik nr 3 WYKAZ OKRĘGÓW WYBORCZYCH W WYBORACH DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO OKRĘG WYBORCZY NR 1 obejmuje obszar województwa pomorskiego. Siedziba okręgowej komisji wyborczej — Gdańsk. OKRĘG WYBORCZY NR 2 obejmuje obszar województwa kujawsko-pomorskiego. Siedziba okręgowej komisji wyborczej — Bydgoszcz. OKRĘG WYBORCZY NR 3 obejmuje obszar województwa podlaskiego i województwa warmińsko-mazurskiego. Siedziba okręgowej komisji wyborczej — Olsztyn. OKRĘG WYBORCZY NR 4 obejmuje obszar części województwa mazowieckiego: m.st. Warszawy oraz powia tów: grodziskiego, legionowskiego, nowodworskiego, otwockiego, piaseczyńskiego, pruszkowskiego, war szawskiego zachodniego i wołomińskiego. Siedziba okręgowej komisji wyborczej — Warszawa. OKRĘG WYBORCZY NR 5 obejmuje obszar części województwa mazowieckiego: powiatów — ciechanowskiego, gostynińskiego, mławskiego, płockiego, płońskiego, przasnyskiego, sierpeckiego, sochaczewskiego, żuromiń skiego, żyrardowskiego, białobrzeskiego, grójeckiego, kozienickiego, lipskiego, przysuskiego, radomskiego, szydłowieckiego, zwoleńskiego, garwolińskiego, łosickiego, makowskiego, mińskiego, ostrołęckiego, ostrow skiego, pułtuskiego, siedleckiego, sokołowskiego, węgrowskiego, wyszkowskiego oraz miast na prawach powia tu — Płock, Radom, Ostrołęka i Siedlce. Siedziba okręgowej komisji wyborczej — Warszawa. OKRĘG WYBORCZY NR 6 obejmuje obszar województwa łódzkiego. Siedziba okręgowej komisji wyborczej — Łódź. OKRĘG WYBORCZY NR 7 obejmuje obszar województwa wielkopolskiego. Siedziba okręgowej komisji wyborczej — Poznań. OKRĘG WYBORCZY NR 8 obejmuje obszar województwa lubelskiego. Siedziba okręgowej komisji wyborczej — Lublin. OKRĘG WYBORCZY NR 9 obejmuje obszar województwa podkarpackiego. Siedziba okręgowej komisji wyborczej — Rzeszów. OKRĘG WYBORCZY NR 10 obejmuje obszar województwa małopolskiego i województwa świętokrzyskiego. Siedziba okręgowej komisji wyborczej — Kraków. OKRĘG WYBORCZY NR 11 obejmuje obszar województwa śląskiego. Siedziba okręgowej komisji wyborczej — Katowice. OKRĘG WYBORCZY NR 12 obejmuje obszar województwa dolnośląskiego i województwa opolskiego. Siedziba okręgowej komisji wyborczej — Wrocław. OKRĘG WYBORCZY NR 13 obejmuje obszar województwa lubuskiego i województwa zachodniopomorskiego. Siedziba okręgowej komisji wyborczej — Gorzów Wielkopolski.

Status prawny: obowiązujący
Data ogłoszenia: 2011-01-14
Data wydania: 2011-01-03
Organ wydający: PREZ. NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO
Dziennik Ustaw: M.P. 2011 nr 2 poz. 21